ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಇತಿ ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯಹೃದಯೇ ಪಕ್ಷಿನ್ಯದ್ಯತ್ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ । ತತ್ಸರ್ವಮಾತ್ಮನಾ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ದಾನಂ ವೇದವಿದೋ ವಿದುಃ ॥ ೨,೨೧.

ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆಲೋಚಿಸಿ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಏನೇನನ್ನಾದರೂ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಹಕ್ಕಿಯೇ, ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಾನೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ವೇದಜ್ಞರು ಇದನ್ನು ನಿಜವಾದ ದಾನವೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.

ಪುನ್ನಾಮನರಕಾದ್ಯಸ್ಮಾತ್ಪಿತರಂ ತ್ರಾಯತೇ ಸುತಃ । ತಸ್ಮಾತ್ಪುತ್ತ್ರ ಇತಿ ಪ್ರೋಕ್ತ ಇಹ ಚಾಪಿ ಪರತ್ರ ಚ ॥ ೨,೨೧.

ಪುತ್ರನು ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಪುನ್ನಾಮನರಕದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ 'ಪುತ್ರ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಪಮೃತ್ಯುಮೃತೌ ಸ್ಯಾತಾಂ ಪಿತರೌ ಕಸ್ಯಚಿತ್ಖಗ । ವ್ರತತೀರ್ಥಾವಿವಾಹಾದಿಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸಂವತ್ಸರಂ ತ್ಯಜೇತ್ ॥ ೨,೨೧.

ಹಕ್ಕಿಯೇ, ಯಾರಾದರೂ ತಂದೆ ಅಥವಾ ತಾಯಿ ಅಕಾಲಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ಒಳಗಾದರೆ, ಒಂದು ವರ್ಷವರೆಗೆ ವ್ರತ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ, ವಿವಾಹ, ಶ್ರಾದ್ಧ ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು.

ಸ್ವಪ್ನಾಧ್ಯಾಯಮಿಮಂ ಯಸ್ತು ಪ್ರೇತ ಲಿಙ್ಗನಿದರ್ಶಕಮ್ । ಯಃ ಪಠೇಚ್ಛೃಣುಯಾದ್ವಾಪಿ ಪ್ರೇತಚಿಹ್ನಂ ನ ಪಶ್ಯತಿ ॥ ೨,೨೧.

ಯಾರು ಈ ಸ್ವಪ್ನಾಧ್ಯಾಯವನ್ನು, ಪ್ರೇತಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಪ್ರೇತಚಿಹ್ನೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೨೨ ಗರುಡ ಉವಾಚ । ಸಮ್ಭವನ್ತಿ ಕಥಂ ಪ್ರೇತಾಃ ಕೇನ ತೇಷಾಂ ಗತಿರ್ಭವೇತ್ । ಕೀದೃಕ್ತೇಷಾಂ ಭವೇದ್ರೂಪಂ ಭೋಜನಂ ಕಿಂ ಭವೇತ್ಪ್ರಭೋ ॥ ೨,೨೨.

ಗರುಡನು ಕೇಳಿದನು: ಪ್ರೇತರು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ? ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ? ಅವರ ರೂಪ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ? ಅವರು ಏನು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಪ್ರಭುವೇ?

ಸುಪ್ರೀತಾಸ್ತೇ ಕಥಂ ಪ್ರೇತಾಃ ಕ್ವ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಸುರೇಶ್ವರ । ಪ್ರಸನ್ನಃ ಕೃಪಯಾ ದೇವ ಪ್ರಶ್ರಮೇನಂ ವದಸ್ವ ಮೇ ॥ ೨,೨೨.

ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರಿಗೂ ನಾಯಕನಾದ ದೇವಾ, ಪಿತೃಗಳು ಹೇಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ? ದಯಾಳುವಾದ ದೇವಾ, ದಯೆಯಿಂದ ನನಗೆ ಇದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ । ಪಾಪಕರ್ಮರತಾ ಯೇ ವೈ ಪೂರ್ವಕರ್ಮವಶಾನುಗಾಃ । ಜಾಯನ್ತೇ ತೇ ಮೃತಾಃ ಪ್ರೇತಾಸ್ತಾಞ್ಛೃಣುಷ್ವ ವದಾಮ್ಯಹಮ್ ॥ ೨,೨೨.

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಪಾಪಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುವವರು, ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ, ಮೃತರಾದ ಮೇಲೆ ಪ್ರೇತರೂಪದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ಕೇಳು.

ವಾಪೀಕೂಪತಡಾಗಾಂಶ್ಚ ಆರಾಮಂ ಸುರಮನ್ದಿರಮ್ । ಪ್ರಪಾಂ ಸದ್ಮ ಸುವೃಕ್ಷಾಂಶ್ಚ ತಥಾ ಭೋಜನಶಾಲಿಕಾಃ ॥ ೨,೨೨.

ಬಾವಿಗಳು, ಕೆರೆಗಳು, ಹೊಂಡಗಳು, ತೋಟಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮನೆಗಳು, ಮನೆಗಳು, ಸುಂದರ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಅನ್ನದ ಹೊಲಗಳು—

ಪಿತೃಪೈತಾಮಹಂ ಧರ್ಮಂ ಕಿಕ್ರೀಣಾತಿ ಸ ಪಾಪಭಾಕ್ । ಮೃತಃ ಪ್ರೇತತ್ವಮಾಪ್ನೋತಿ ಯಾವದಾಭೂತಸಂಪ್ಲವಮ್ ॥ ೨,೨೨.

ಯಾರು ಪಾಪದಿಂದ ಪಿತೃಪಾರಂಪರ್ಯ ಧರ್ಮವನ್ನು ಮಾರುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಸಾಯುವದಾದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಪ್ರೇತರಾಗಿ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ಗೋಚರಂ ಗ್ರಾಮಸೀಮಾಂ ತಡಾಗಾರಾಮಗಹ್ವರಮ್ । ಕರ್ಷಯನ್ತಿ ಚ ಯೇ ಲೋಭಾತ್ಪ್ರೇತಾಸ್ತೇ ವೈ ಭವನ್ತಿ ಹಿ ॥ ೨,೨೨.

ಯಾರು ಲೋಭದಿಂದ ಮೇಯಲು ಜಾಗ, ಹಳ್ಳಿ ಗಡಿ, ಕೆರೆ, ತೋಟ ಅಥವಾ ಕಾಡನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಪ್ರೇತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಚಣ್ಡಾಲಾದುದಕಾತ್ಸರ್ಪಾದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದ್ಬೈದ್ಯುತಾಗ್ನಿತಃ । ದಂಷ್ಟ್ರಿಭ್ಯಶ್ಚ ಪಶುಭ್ಯಶ್ಚ ಮರಣಂ ಪಾಪಕರ್ಮಿಣಾಮ್ ॥ ೨,೨೨.

ಚಂಡಾಲನಿಂದ, ನೀರಿನಿಂದ, ಹಾವಿನಿಂದ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ, ಮಿಂಚಿನಿಂದ, ಹಲ್ಲುಳ್ಳ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಕಾಡುಮೃಗಗಳಿಂದ ಪಾಪಿಗಳು ಸಾಯುತ್ತಾರೆ.

ಉದ್ಬನ್ಧನಮೃತಾ ಯೇ ಚ ವಿಷಶಸ್ತ್ರಹತಾಶ್ಚ ಯೇ । ಆತ್ಮೋಪಘಾತಿನೋ ಯೇ ಚ ವಿಷೂಚ್ಯಾದಿಹತಾಸ್ತಥಾ ॥ ೨,೨೨.

ಯಾರು ನೇಣು ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ವಿಷದಿಂದ, ಆಯುಧಗಳಿಂದ, ತಾವು ತಾವೇ ಕೊಂದುಕೊಳ್ಳುವವರು, ಅಥವಾ ವಿಷೂಚಿಕಾದಂತಹ ರೋಗಗಳಿಂದ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ—

ಮಹಾರೋಗೈರ್ಮೃತಾ ಯೇ ಚ ಪಾಪರೋಗೈಶ್ಚ ದಸ್ಯುಭಿಃ । ಅಸಂಸ್ಕೃತಪ್ರಮೀತಾ ಯೇ ವಿಹಿತಾಚಾರವರ್ಜಿತಾಃ ॥ ೨,೨೨.

ಯಾರು ಭಯಾನಕ ರೋಗಗಳಿಂದ, ಪಾಪದ ರೋಗಗಳಿಂದ, ದೋಚುಕರಿಂದ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ ಯೋಗ್ಯ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಆಗದೆ, ವಿಧಿಯಾಚಾರದಿಲ್ಲದೆ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ—

ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗಾದಿಲುಪ್ತಾಶ್ಚಲುಪ್ತಮಾಸಿಕಪಿಣ್ಡಕಾಃ । ಯಸ್ಯಾನಯತಿ ಶೂದ್ರೋಗ್ನಿಂ ತೃಣಕಾಷ್ಠಹವೀಂಷಿ ಸಃ ॥ ೨,೨೨.

ಯಾರ ಪ್ರೇತಕ್ರಿಯೆ ಎತ್ತು ಬಿಡುವದರಿಂದ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ, ಮಾಸಿಕ ಪಿಂಡ ನೀಡಲಾಗದೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಶೂದ್ರನು ಅಗ್ನಿ ತಂದುಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಹುಲ್ಲು-ಕಟ್ಟೆ ಹೋಮ ಮಾಡಲಾಗದೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ—

ಪತನಾತ್ಪರ್ವತಾನಾಂ ಚ ಭಿತ್ತಿಪಾತೇನ ಯೇ ಮೃತಾಃ । ರಜಸ್ವಲಾದಿದೋಷೈಶ್ಚ ನ ಚ ಭೂಮೌ ಮತಾಶ್ಚ ಯೇ ॥ ೨,೨೨.

ಪರ್ವತದಿಂದ ಬಿದ್ದು, ಗೋಡೆಯು ಕುಸಿದು ಸಾಯುವವರು, ರಜಸ್ವಲೆಯಂತಹ ಅಪವಿತ್ರತೆಯಿಂದ ಸಾಯುವವರು, ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡದೆ ಇರುವವರು—

ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಮೃತಾ ಯೇ ಚ ವಿಷ್ಣುಸ್ಮರಣವರ್ಜಿತಾಃ । ಸೂತಕೈಃ ಶ್ವಾದಿಸಂಪರ್ಕೈಃ ಪ್ರೇತಭಾವಾ ಇಹ ಕ್ಷಿತೌ ॥ ೨,೨೨.

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಾಯುವವರು, ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸದೆ ಸಾಯುವವರು, ಸುತಕ, ನಾಯಿಗಳಂತಹ ಅಪವಿತ್ರರ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಸಾಯುವವರು, ಇವರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಏವಮಾದಿಭಿರನ್ಯೈಶ್ಚ ಕುಮೃತ್ಯುವಶಗಾಶ್ಚ ಯೇ । ತೇ ಸರ್ವೇ ಪ್ರೇತಯೋನಿಸ್ಥಾ ವಿಚರನ್ತಿ ಮರುಸ್ಥಲೇ ॥ ೨,೨೨.

ಈ ರೀತಿಯ ಅನ್ಯ ಅನರ್ಹ ಸಾವುಗಳಿಂದ ಕೂಡ, ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಸಾಯುವ ಎಲ್ಲರೂ ಮರಳುಗಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೇತರಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಮಾತರಂ ಭಗಿನೀಂ ಭಾರ್ಯಾಂ ಸ್ನುಷಾಂ ದುಹಿತರಂ ತಥಾ । ಅದೃಷ್ಟದೋಷಾಂ ತ್ಯಜತಿ ಸ ಪ್ರೇತೋ ಜಾಯತೇಧ್ರುವಮ್ ॥ ೨,೨೨.

ತಾಯಿಯನ್ನು, ಸಹೋದರಿಯನ್ನು, ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು, ಸೊಸೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಮಗಳನ್ನು ಅವರು ತಪ್ಪು ಮಾಡದೆ ಇದ್ದರೂ ಬಿಟ್ಟುವಹುವನು ಖಂಡಿತ ಪ್ರೇತರಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.

ಭ್ರಾತೃಧ್ರುಗ್ಬ್ರಹ್ಮಹಾ ಗೋಘ್ನಃ ಸುರಾಪೋ ಗುರುತಲ್ಪಗಃ । ಹೇಮಕ್ಷೌಮಹರಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಸ ವೈ ಪ್ರೇತತ್ವಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ॥ ೨,೨೨.

ತಮ್ಮ ತಮ್ಮನನ್ನು ವಂಚಿಸುವವನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುವವನು, ಹಸುವನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನು, ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡುವವನು, ಗುರುಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವವನು, ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆ ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡುವವನು, ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ಅವನು ಖಂಡಿತ ಪ್ರೇತರಾಗುತ್ತಾನೆ.

ನ್ಯಾಸಾಪಹರ್ತಾ ಮಿತ್ರಧ್ರುಕ್ಪರದಾರರತಸ್ತಥಾ । ವಿಶ್ವಾಸಘಾತೀ ಕ್ರೂರಸ್ತು ಸ ಪ್ರೇತೋ ಜಾಯತೇ ಧ್ರುವಮ್ ॥ ೨,೨೨.

ಜಮಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡುವವನು, ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು ವಂಚಿಸುವವನು, ಪರಸ್ತ್ರೀಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಭೋಗ ಮಾಡುವವನು, ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಮುರಿಯುವವನು, ಕ್ರೂರನಾದವನು ಖಂಡಿತ ಪ್ರೇತರಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಕುಲಮಾರ್ಗಾಂಶ್ಚ ಸನ್ತ್ಯಜ್ಯ ಪರಧರ್ಮರತಸ್ತಥಾ । ವಿದ್ಯಾವೃತ್ತವಿಹೀನಶ್ಚ ಸ ಪ್ರೇತೋ ಜಾಯತೇಧ್ರುವಮ್ ॥ ೨,೨೨.

ಕುಲದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಪರಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದುವವನು, ವಿದ್ಯೆಯೂ ಜೀವನೋಪಾಯವೂ ಇಲ್ಲದವನು ಖಂಡಿತ ಪ್ರೇತರಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಅತ್ರೈವೋದಾಹರನ್ತೀಮಮಿತಿಹಾಸಂ ಪುರಾತನಮ್ । ಯುಧಿಷ್ಠಿರಸ್ಯ ಸಂವಾದಂ ಭೀಷ್ಮೇಣ ಸಹ ಸುವ್ರತ । ತದಹಂ ಕಥಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಯಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಸೌಖ್ಯಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ॥ ೨,೨೨.

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಪುರಾತನ ಕಥೆಯನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಮತ್ತು ಭೀಷ್ಮರ ಸಂಭಾಷಣೆ. ಅದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳಿದರೆ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಉವಾಚ । ಕೇನ ಕರ್ಮವಿಪಾಕೇನ ಪ್ರೇತತ್ವಮುಪಜಾಯತೇ । ಕೇನ ವಾ ಮುಚ್ಯತೇ ಕಸ್ಮಾತ್ತನ್ಮೇ ಬ್ರೂಹಿ ಪಿತಾಮಹ । ಯಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ನ ಪುನರ್ಮೋಹಮೇವಂ ಯಾಸ್ಯಾ ಮಿ ಸುವ್ರತ ॥ ೨,೨೨.

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು: ಯಾವ ಕರ್ಮದ ಫಲದಿಂದ ಪ್ರೇತರಾಗುತ್ತಾರೆ? ಯಾವದರಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಯಾವದರಿಂದ ಅಲ್ಲ? ಪಿತಾಮಹ, ಇದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ನಾನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗದಂತೆ.

ಭೀಷ್ಮ ಉವಾಚ । ಯೇನೈವ ಜಾಯತೇ ಪ್ರೇತೋ ಯೇನೈವ ಸ ವಿಮುಚ್ಯತೇ । ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ನರಕಂ ಘೋರಂ ದುಸ್ತರಂ ದೈವತೈರಪಿ ॥ ೨,೨೨.

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಯಾರಿಂದ ಪ್ರೇತಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದಾಟಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಭಯಾನಕ ನರಕವನ್ನು ಅವನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಸತತಂ ಶ್ರವಣಾದ್ಯಸ್ಯ ಪುಣ್ಯಶ್ರವಣಕೀರ್ತನಾತ್ । ಮಾನವಾ ವಿಪ್ರಮುಚ್ಯನ್ತೇ ಆಪನ್ನಾಃ ಪ್ರೇತಯೋನಿಷು ॥ ೨,೨೨.

ಯಾರ ಪುಣ್ಯಮಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸದಾ ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾನವರು ಪ್ರೇತಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳುವುದರಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಶ್ರೂಯತೇ ಹಿ ಪುರಾ ವತ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಶಂಸಿತವ್ರತಃ । ನಾಮ್ನಾ ಸನ್ತಪ್ತಕಃ ಖ್ಯಾತ ಸ್ತಪೋರ್ಽಥೇ ವನಮಾಶ್ರಿತಃ ॥ ೨,೨೨.

ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ರತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಇದ್ದನು, ಅವನ ಹೆಸರು ಸಂತಪ್ತಕ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದನು; ತಪಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಅವನು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸವನ್ನಿಟ್ಟಿದ್ದನು ಎಂಬುದು ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಯುಕ್ತೋ ಹೋಮೇನ ಯೋ (ಯಾ) ಗಯುಕ್ತೋ ದಯಾನ್ವಿತಃ । ಯಜನ್ಸ ಸಕಲಾನ್ಯಜ್ಞಾನ್ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಕಾಲಂ ಚ ವಿಕ್ಷಿಪನ್ ॥ ೨,೨೨.

ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ, ಹೋಮದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ, ದಯೆ ತುಂಬಿದ, ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದ, ಹೀಗೆ ಕಾಲವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.

ಬ್ರಹಾಮಚರ್ಯಸಮಾಯುಕ್ತೋ ಯುಕ್ತಸ್ತಪಸಿ ಮಾರ್ದವೇ । ಪರಲೋಕಭಯೋಪೇತಃ ಸತ್ಯಶೌಚೈಶ್ಚ ನಿರ್ಮಲಃ ॥ ೨,೨೨.

ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಮೃದುವಾದ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ಪರಲೋಕದ ಭಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಶೌಚದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು.

ಯುಕ್ತೋಽಹಿ ಗುರುವಾಕ್ಯೇನ ಯುಕ್ತಶ್ಚಾತಿಥಿಪೂಜನೇ । ಆತ್ಮಯೋಗೇ ಸದೋದ್ಯುಕ್ತಃ ಸರ್ವದ್ವನ್ದ್ವವಿವರ್ಜಿತಃ ॥ ೨,೨೨.

ಗುರುವಿನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ, ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ, ಆತ್ಮ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಸದಾ ತೊಡಗಿದ್ದ, ಎಲ್ಲ ಜೋಡಣೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು.