ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ತಾಮಿಸ್ತ್ರಂ ಲೋಹಶಙ್ಕುಶ್ಚ ಮಹಾರೌರವಶಾಲ್ಮಲೀ । ರೌರವಂ ಕುಡ್ವಲಂ ಕಾಲಸೂತ್ರಕಂ ಪೂತಿಮೃತಿಕಾ ॥ ೨,೧೮.

ತಾಮಿಸ್ರ, ಲೋಹಶಂಕು, ಮಹಾರೌರವ, ಶಾಲ್ಮಲಿ, ರೌರವ, ಕುಡ್ವಲ, ಕಾಲಸೂತ್ರ, ಪೂತಿಮೃತಿಕಾ,

ಸಙ್ಘಾತಂ ಲೋಹತೋದಂ ಚ ಸವಿಷಂ ಸಮ್ಪ್ರತಾಪನಮ್ । ಮಹಾನರಕಕಾಲೋಲಃ ಸಜೀವನಮಹಾಪಥಃ ॥ ೨,೧೮.

ಸಂಘಾತ, ಲೋಹತೋಡ, ಸವಿಷ, ಸಂಪ್ರತಾಪನ, ಮಹಾನರಕ, ಕಾಲೋಲ, ಸಜೀವನ, ಮಹಾಪಥ,

ಅವೀಚಿರನ್ಧತಾ ಮಿಸ್ತ್ರಃ ಕುಮ್ಭೋಪಾಕಸ್ತಥೈವ ಚ । ಅಸಿಪತ್ರವನಂ ಚೈವ ಪತನಶ್ಚೈಕವಿಂಶತಿಃ ॥ ೨,೧೮.

ಅವೀಚಿ, ಅಂಧತಾಮಿಸ್ರ, ಕುಂಭೋಪಾಕ, ಅಸಿಪತ್ರವನ ಮತ್ತು ಪತನ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಆ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ನರಕಗಳು.

ಯೇಷಾಂ ತು ನರಕೇ ಘೋರೇ ಬಹ್ವಬ್ದಾನಿ ಗತಾನಿ ವೈ । ಸನ್ತಾತರ್ನೈವ ವಿದ್ಯತೇ ದೂತತ್ವಂ ತೇ ತು (ಪ್ರೇತ್ಯ) ಯಾನ್ತಿ ಹಿ ॥ ೨,೧೮.

ಈ ಭಯಾನಕ ನರಕಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷ ಕಳೆದವರಿಗೆ ರಕ್ಷಕನೇ ಇಲ್ಲ; ಅವರು ಮೃತ್ಯುವಿನ ನಂತರ ದೂತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಯಮೇನ ಪ್ರೇಷಿತಾಸ್ತೇ ವೈ ಮಾನುಷಸ್ಯ ಮೃತಸ್ಯ ತು । ದಿನೇದಿನೇ ಪ್ರಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ದತ್ತಮನ್ನಾದ್ಯಪಾನಕಮ್ ॥ ೨,೧೮.

ಯಮನು ಕಳುಹಿಸಿದ ದೂತರು, ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಾಗಿ ನೀಡಿದ ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಪಾನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರೇತಸ್ಯೈವ ವಿಲುಣ್ಠನ್ತಿ ಮಧ್ಯೇ ಮಾರ್ಗೇ ಬುಭುಕ್ಷಿತಾಃ । ಮಾಸಾನ್ತೇ ಭೋಜನಂ ಪಿಣ್ಡಮೇಕೇ ಯಚ್ಛನ್ತಿ ತತ್ರ ವೈ ॥ ೨,೧೮.

ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುವ ಅವರು, ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಭೋಜನವನ್ನು ಹಿಂಡುವರು; ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಅಲ್ಲಿ ಪಿಂಡವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ತೃಪ್ತಿಂ ಪ್ರಯಾನ್ತಿ ತೇ ಸರ್ವೇ ಪ್ರತ್ಯಹಂ ಚೈವ ವತ್ಸರಮ್ । ಏವಮಾದಿಕೃತೈಃ ಪುಣ್ಯೈಃ ಕ್ರಮಾತ್ಸೌರಿಪುರಂ ವ್ರಜೇತ್ ॥ ೨,೧೮.

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಪ್ರತಿದಿನ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇಂತಹ ಪುಣ್ಯಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಭಾಸ್ಕರಪುರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ.

ತತಃ ಸಂವತ್ಸರಸ್ಯಾನ್ತೇ ಪ್ರತ್ಯಾಸನ್ನೇ ಯಮಾಲಯೇ । ಬಹುಭೀತಕರೇ ಪ್ರೇತೋ ಹಸ್ತಮಾತ್ರಂ ಸಮುತ್ಸೃಜೇತ್ ॥ ೨,೧೮.

ಆ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಯಮನ ಮನೆ ಹತ್ತಿರವಾದಾಗ, ಆತ್ಮನು ಭಯದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕೈಗಾಲದಷ್ಟು ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ.

ದಿವಸೈರ್ದಶಭಿರ್ಜಾತಂ ತಂ ದೇಹಂ ದಶಪಿಣ್ಡಜಮ್ । ಜಾಮದಗ್ನ್ಯಸ್ಯೇವ ರಾಮಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತೇಜಃ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ ॥ ೨,೧೮.

ಹತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಹತ್ತು ಪಿಂಡಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ದೇಹವು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನು ನೋಡಿ, ಜಾಮದಗ್ನಿಯ ರಾಮನಂತೆ ಅವನ ಕಿರಣವು ಹರಡುತ್ತದೆ.

ಕರ್ಮಜಂ ದೇಹಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ಪೂರ್ವದೇಹಂ ಸಮುತ್ಸಜೇತ್ । ಅಙ್ಗುಷ್ಠಮಾತ್ರೋ ವಾಯುಶ್ಚ ಶಮೀಪತ್ರಂಸಮಾರುಹೇತ್ ॥ ೨,೧೮.

ಕರ್ಮದಿಂದ ಉಂಟಾದ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಹಳೆಯ ದೇಹವನ್ನು ಆತ್ಮನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ; ಬೆರಳಿನಷ್ಟು ಗಾತ್ರದ ಆತ್ಮವು ಶಮೀ ಎಲೆಯ ಮೇಲೆ ಏರುತ್ತದೆ.

ವ್ರಜಂಸ್ತಿಷ್ಠನ್ಪದೈಕೇನ ಯಥೈವೈಕೇನ ಗಚ್ಛತಿ । ಯಥಾ ತೃಣಜಲೌಕೇವ ದೇಹೀ ಕರ್ಮಾನುಗೋಽವಶಃ ॥ ೨,೧೮.

ಹೋಗುತ್ತಾ ಅಥವಾ ನಿಂತುಕೊಂಡಾಗಲೂ, ಆತ್ಮನು ಒಂದು ಕಾಲಿನಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ; ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಹುಲ್ಲುಹಪ್ಪಳ ಹಾರುವಂತೆ, ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಬಂಧನವಾದ ಆತ್ಮನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಅವಶನಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ವಾಸಾಂಸಿ ಜೀರ್ಣಾನಿ ಯಥಾ ವಿಹಾಯ ನವಾನಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ನರೋಽಪರಾಣಿ । ತಥಾ ಶರೀರಾಣಿ ವಿಹಾಯ ಜೀರ್ಣಾನ್ಯನ್ಯಾನಿ ಸಂಯಾತಿ ನವಾನಿ ದೇಹೀ ॥ ೨,೧೮.

ಮನುಷ್ಯನು ಹಳೆಯ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊಸದನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ದೇಹಧಾರಿ ಆತ್ಮನು ಹಳೆಯ ದೇಹಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊಸ ದೇಹಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೯ ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ । ವಾಯುಭೂತಃ ಕ್ಷಧಾವಿಷ್ಟಃ ಕರ್ಮಜಂ ದೇಹಮಾಶ್ರಿತಃ । ತೇ ದೇಹಂ ಸ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ಯಮೇನ ಸಹ ಗಚ್ಛತಿ ॥ ೨,೧೯.

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಆತ್ಮನು ಗಾಳಿಯಂತೆ ಆಗಿ, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಕರ್ಮದಿಂದ ಉಂಟಾದ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಆ ದೇಹವನ್ನು ತಲುಪಿ ಯಮನೊಂದಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಚಿತ್ರಗುಪ್ತಪುರಂ ತತ್ರ ಯೋಜನಾನಾಂ ತು ವಿಂಶತಿಃ । ಕಾಯಸ್ಥಾಸ್ತತ್ರ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಪಾಪಪುಣ್ಯಾನಿ ಸರ್ವಶಃ ॥ ೨,೧೯.

ಅಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗುಪ್ತನ ನಗರವು ಇರುತ್ತದೆ, ಅದು ಇಪ್ಪತ್ತು ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಕಾಯಸ್ಥರು ಎಲ್ಲ ಪಾಪ ಪುಣ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ.

ಮಹಾದಾನೇಷುದತ್ತೇಷು ಗತಸ್ತತ್ರ ಸುಖೀ ಭವೇತ್ । ಯೋಜನಾನಾಂ ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ಪುರಂ ವೈವಸ್ವತಂ ಶುಭಮ್ ॥ ೨,೧೯.

ಯಾರು ಮಹಾದಾನಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಸುಖಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ; ವೈವಸ್ವತನ ಶುಭನಗರವು ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಲೋಹಂ ಲವಣಕಾರ್ಪಾಸಂ ತಿಲಪಾತ್ರಂ ಚ ಯೈರ್ನರೈಃ । ದತ್ತಂ ತೇನೈವ ತೃಪ್ಯನ್ತಿ ಯಮಸ್ಯ ಪುರಚಾರಿಣಃ ॥ ೨,೧೯.

ಯಾರು ಕಬ್ಬಿಣ, ಉಪ್ಪು, ಹತ್ತಿ ಅಥವಾ ಎಳ್ಳಿನ ಪಾತ್ರೆ ದಾನಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ, ಯಮನ ಸಹಾಯಕರಿಗೆ ಅವುಗಳಿಂದಲೇ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಗತ್ವಾ ಚ ತತ್ರ ತೇ ಸರ್ವೇ ಪ್ರತೀಹಾರಂ ವದನ್ತಿ ಹಿ । ಧರ್ಮಧ್ವಜಪ್ರತೀಹಾರಸ್ತತ್ರ ತಿಷ್ಠತಿ ಸರ್ವದಾ ॥ ೨,೧೯.

ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲರೂ ಬಾಗಿಲಿನವಳಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಧರ್ಮಧ್ವಜ ಎಂಬ ಬಾಗಿಲಿನವನು ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಸದಾ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ.

ಸಪ್ತಧಾನ್ಯಸ್ಯ ದಾನೇನ ಪ್ರೀತೋ ಧರ್ಮಧ್ವಜೋ ಭವೇತ್ । ತತ್ರ ಗತ್ವಾ ಪ್ರತೀಹಾರೋ ಬ್ರೂತೇ ತಸ್ಯ ಶುಭಾಶುಭಮ್ ॥ ೨,೧೯.

ಏಳು ವಿಧದ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಧರ್ಮಧ್ವಜ ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ, ಬಾಗಿಲಿನವನು ಅವನ ಪುಣ್ಯ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಧರ್ಮರಾಜಸ್ಯ ಯದ್ರೂಪಂ ಸನ್ತಃ ಸುಕೃತಿನೋ ಜನಾಃ । ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಚ ದುರಾತ್ಮಾನೋ ಯಮರೂಪಂ ಸುಭೀಷಣಮ್ ॥ ೨,೧೯.

ಧರ್ಮರಾಜನ ರೂಪವನ್ನು ಸದ್ಗುಣಿಗಳು ನೋಡುತ್ತಾರೆ; ದುಷ್ಟರು ಯಮನ ಭಯಾನಕ ರೂಪವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭಯಭೀತಸ್ತು ಹಾಹೇತಿ ವದತೇ ಜನಃ । ಕೃತಂ ದಾನಂ ಚ ಯೈರ್ಮರ್ತ್ಯೈಸ್ತೇಷಾಂ ನಾಸ್ತಿ ಭಯಂ ಕ್ವಚಿತ್ ॥ ೨,೧೯.

ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಜನರು ಭಯದಿಂದ 'ಹಾಯ್' ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ದಾನ ಮಾಡಿದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಂದೂ ಭಯವಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಸುಕೃತಿನಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ್ಥಾನಾಚ್ಚ ಲತಿ ಸೂರ್ಯಜಃ । ಏಷ ಮೇ ಮಣ್ಡಲಂ ಭಿತ್ತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಪ್ರಯಾಸ್ಯತಿ ॥ ೨,೧೯.

ಸುಕೃತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಸೂರ್ಯನ ಮಗನು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, 'ಈವನು ನನ್ನ ವಲಯವನ್ನು ದಾಟಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ದಾನೇನ ಸುಲಭೋ ಧರ್ಮೋ ಯಮಮಾರ್ಗಃ ಸುಖಾವಹಃ । ಏಷ ಮಾರ್ಗೋ ವಿಶಾಲೋಽತ್ರ ನ ಕೇನಾಪ್ಯ ನುಗಮ್ಯತೇ । ದಾನಪುಣ್ಯಂ ವಿನಾ ವತ್ಸ ನ ಗಚ್ಛೇದ್ಧರ್ಮಮನ್ದಿರಮ್ ॥ ೨,೧೯.

ದಾನದಿಂದ ಧರ್ಮ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಯಮನ ಮಾರ್ಗ ಸುಖವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ಈ ಮಾರ್ಗವು ವಿಶಾಲವಾದರೂ, ದಾನ ಪುಣ್ಯವಿಲ್ಲದವರು ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ದಾನ ಪುಣ್ಯವಿಲ್ಲದೆ, ಮಗನೆ, ಧರ್ಮ ಮಂದಿರವನ್ನು ತಲುಪಲಾಗದು.

ತಸ್ಮಿನ್ಮಾರ್ಗೇ ತು ರೌದ್ರೇ ವೈ ಭೀಷಣಾ ಯಮಕಿಙ್ಕರಾಃ । ಏಕೈಕಸ್ಯ ಪುರಸ್ಯಾಗ್ರೇ ತಿಷ್ಠತ್ಯೇಕಸಹಸ್ರಕಮ್ ॥ ೨,೧೯.

ಆ ಭಯಾನಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಯಮನ ಭಯಂಕರ ಸೇವಕರು ಪ್ರತಿ ನಗರದ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ.

ಪಚನ್ತಿ ಪಾಪಿನಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಉದಕೇ ಯಾತನಾಕರಾಃ । ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ಮಾಸಮಾಸಾನ್ತೇ ಪಾದಶೇಷಂ ತು ತದ್ಭವೇತ್ ॥ ೨,೧೯.

ಪಾಪಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಯಾತನಾದಾರರು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಬೇಯಿಸುತ್ತಾರೆ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಪಾದದ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಔರ್ಧ್ವದೈಹಿಕದಾನಾನಿ ಯೈರ್ನ ದತ್ತಾನಿ ಕಾಶ್ಯಪ । ಮಹಾಕಷ್ಟೇನ ತೇ ಯಾನ್ತಿ ತಸ್ಮಾದ್ದೇಯಾನಿ ಶಕ್ತಿತಃ । ಅದತ್ತ್ವಾ ಪಶುವದ್ಯಾನ್ತಿ ಗೃಹೀತೋ ವನ್ಧಬನ್ಧನೈಃ ॥ ೨,೧೯.

ಓ ಕಾಶ್ಯಪ, ಯಾರು ಉತ್ತರಕ್ರಿಯೆಯ ದಾನಗಳನ್ನು ಕೊಡದೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಬಹಳ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಕೊಡದೆ ಹೋದವರು, ಪಶುಗಳಂತೆ ಕಟ್ಟಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಏವಂ ಕೃತೇನ ಸಮ್ಪಶ್ಯೇತ್ಸ ನರಃ ಭೂತಕರ್ಮಣಾ । ದೈವಿಕೀಂ ಪೈತೃಕೀಂ ಯೋನಿಂ ಮಾನುಷೀಂ ವಾಥ ನಾರಕೀಮ್ ॥ ೨,೧೯.

ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ದೇವತೆ, ಪಿತೃ, ಮಾನವ ಅಥವಾ ನರಕದ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಧರ್ಮರಾಜಸ್ಯ ವಚನಾನ್ಮುಕ್ತಿರ್ಭವತಿ ವಾ ತತಃ । ಮಾನುಷ್ಯಂ ತತ್ತ್ವತಃ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಸ ಪುತ್ತ್ರಃ ಪುತ್ತ್ರತಾಂ ವ್ರಜೇತ್ ॥ ೨,೧೯.

ಧರ್ಮರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯೂ ಸಿಗಬಹುದು; ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಮಾನವನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಮಗನಾಗಿ ಮಗತನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಯಥಾಯಥಾ ಕೃತಂ ಕರ್ಮ ತಾನ್ತಾಂ ಯೋನಿಂ ವ್ರಜೇನ್ನರಃ । ತತ್ತಥೈವ ಚ ಭುಞ್ಜಾನೋ ವಿಚರೇತ್ಸರ್ವಲೋಕಗಃ ॥ ೨,೧೯.

ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದನೋ, ಆ ರೀತಿಯ ಜನ್ಮವನ್ನು ಮನುಷ್ಯನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅನುಭವಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಅಶಾಶ್ವತಂ ಪರಿಜ್ಞಾಯ ಸರ್ವಲೋಕೋತ್ತರಂ ಸುಖಮ್ । ಯದಾ ಭವತಿ ಮಾನುಷ್ಯಂ ತದಾ ಧರ್ಮಂ ಸಮಾಚರೇತ್ ॥ ೨,೧೯.

ಈ ಲೋಕದ ಎಲ್ಲ ಸುಖವೂ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು, ಮಾನವ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.