ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ತಥವ ಸ ವ್ರಜನ್ಮಾರ್ಗೇ ಪುತ್ರಪುತ್ರೇತಿ ಚ ಬ್ರುವನ್ । ಹಾಹೇತಿ ಕ್ರನ್ದತೇ ನಿತ್ಯಂ ಕೀದೃಶಂ ತು ಮಯಾ ಕೃತಮ್ ॥ ೨,೧೫.

ಹೀಗೆ ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾ, 'ಮಗನೇ! ಮಗನೇ!' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾ, 'ಹಾಯೋ!' ಎಂದು ಸದಾ ಅಳುತ್ತಾ, 'ನಾನು ಏನು ಮಾಡಿದೆನು?' ಎಂದು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಮಾನುಷ್ಯಂ ಲಭ್ಯತೇ ಕಸ್ಮಾದಿತಿ ಬ್ರೂತೇ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ । ಮಹತಾ ಪುಣ್ಯಯೋಗೇನ ಮಾನುಷ್ಯಂ ಜನ್ಮ ಲಭ್ಯತೇ ॥ ೨,೧೫.

ಮಾನವನ ಜನ್ಮವು ಏಕೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ದೊಡ್ಡ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಮಾನವನಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ನ ತತ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ಪ್ರದತ್ತಂ ಹಿ ಯಾಚಕೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಕಂ ಧನಮ್ । ಪರಾಧೀನಂ ತದಭವದಿತಿ ಬ್ರೂತೇ (ರೌತಿ) ಸಗದ್ಗದಃ ॥ ೨,೧೫.

ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ, ಅವನು ತನ್ನ ಹಣವನ್ನು ಬೇಡಿದವರಿಗೆ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಅದು ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಪರರ ಅವಲಂಬನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವನು ದುಃಖದಿಂದ ಅಳುತ್ತಾನೆ.

ಕಿಙ್ಕರೈಃ ಪೀಡ್ಯತೇಽತ್ಯರ್ಥಂ ಸ್ಮರತೇ ಪೂರ್ವದೈಹಿಕಮ್ ॥ ೨,೧೫.

ಅವನನ್ನು ಯಮದೂತರು ತುಂಬಾ ಕಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಅವನು ತನ್ನ ಹಳೆಯ ದೇಹದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಸುಖಸ್ಯ ದುಃ ಖಸ್ಯ ನ ಕೋಪಿ ದಾತಾ ಪರೋ ದದಾತೀತಿ ಕುಬುದ್ಧಿರೇಷಾ । ಪುರಾ ಕೃತಂ ಕರ್ಮ ಸದೈವ ಭುಜ್ಯತೇ ದೇಹಿನ್ಕ್ವಚಿನ್ನಿಸ್ತರ ಯತ್ತ್ವಯಾ ಕೃತಮ್ ॥ ೨,೧೫.

ಸಂತೋಷವೋ ದುಃಖವೋ ಯಾರೂ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭ್ರಮೆ ಇಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ನೀನು ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳ ಫಲವನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅನುಭವಿಸಲೇಬೇಕು.

ಮಯಾ ನ ದತ್ತಂ ನ ಹುತಂ ಹುತಾಶನೇ ತಪೋ ನ ತಪ್ತಂ ಹಿಮಶೈಲಗಹ್ವರೇ । ನ ಸೇವಿತಂ ಗಾಙ್ಗಮಹೋ ಮಹಾಜಲಂ ದೇಹಿನ್ಕ್ವಚಿನ್ನಿಸ್ತರ ಯತ್ತ್ವಯಾ ಕೃತಮ್ ॥ ೨,೧೫.

ನಾನು ದಾನ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಅಗ್ನಿಗೆ ಹೋಮ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಹಿಮಪರ್ವತದ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಗಂಗೆಯ ಸೇವೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ದೇಹದಾರಿಯಾದವನೇ, ನೀನು ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳ ಫಲವನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅನುಭವಿಸಲೇಬೇಕು.

ನ ನಿತ್ಯದಾನಂ ನ ಗಾವಾಹ್ನಿಕಂ ಕೃತಂ ನ ವೇದದಾನಂ ನ ಚ ಶಾಸ್ತ್ರಪುಸ್ತಕಮ್ । ಪುರಾ ನದೃಷ್ಟಂ ನ ಚ ಸೇವಿತೋಽಧ್ವಾ ದೇಹಿನ್ಕ್ವಚಿನ್ನಿಸ್ತರ ಯತ್ತ್ವಯಾ ಕೃತಮ್ ॥ ೨,೧೫.

ನಾನು ಪ್ರತಿದಿನ ದಾನ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಗೋಮಾತೆಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ವೇದಗಳು ಅಥವಾ ಶಾಸ್ತ್ರಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಪವಿತ್ರ ಪಥಗಳನ್ನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಸೇವೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ದೇಹದಾರಿಯಾದವನೇ, ನೀನು ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳ ಫಲವನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅನುಭವಿಸಲೇಬೇಕು.

ಜಲಾಶಯೋ ನೈವ ಕೃತೋ ಹಿ ನಿರ್ಜಲೇ ಮನುಷ್ಯಹೇತೋಃ ಪಶುಪಕ್ಷಿಹೇತವೇ । ಗೋತೃಪ್ತಿಹೇತೋರ್ನ ಕೃತಂ ಹಿ ಗೋಚರಂ ದೇಹಿನ್ಕ್ವಚಿನ್ನಸ್ತರ ಯತ್ತ್ವಯಾ ಕೃತಮ್ ॥ ೨,೧೫.

ನೀರು ಇಲ್ಲದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಾನವರು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕೆರೆ ನಿರ್ಮಿಸಿಲ್ಲ. ಗೋಮಾತೆಯ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ಮೇವು ಒದಗಿಸಿಲ್ಲ. ದೇಹದಾರಿಯಾದವನೇ, ನೀನು ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳ ಫಲವನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅನುಭವಿಸಲೇಬೇಕು.

ಮಯಾ ನ ಭುಕ್ತಂ ಪತಿಸಙ್ಗಸೌಖ್ಯಂ ವಹ್ನಿಪ್ರವೇಶೋ ನ ಕೃತೋ ಮೃತೇ ಸತಿ । ತಸ್ಮಿನ್ಮೃತೇ ತದ್ವ್ರತಪಾಲನಂ ವಾ ದೇಹಿನ್ಕ್ವಚಿನ್ನಿಸ್ತರ ಯತ್ತ್ವಯಾ ಕೃತಮ್ ॥ ೨,೧೫.

ನಾನು ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಸಾರಸೌಖ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಿಲ್ಲ, ಅವನು ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರಲಿಲ್ಲ, ಅವನ ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ವ್ರತವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ದೇಹದಾರಿಯಾದವನೇ, ನೀನು ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳ ಫಲವನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅನುಭವಿಸಲೇಬೇಕು.

ಮಾಸೋಪವಾಸೈರ್ನ ವಿಶೋಷಿತಂ ವಪುಶ್ಚಾನ್ದ್ರಾಯಣೈರ್ವಾ ನಿಯಮೈಶ್ಚ ಸಂಹತೈಃ । ನಾರೀಶರೀರಂ ಬಹುದುಃ ಖಭಾಜನಂ ಲಬ್ಧಂ ಮಯಾ ಪೂರ್ವಕೃತೈರ್ವಿಕರ್ಮಭಿಃ ॥ ೨,೧೫.

ನಾನು ಮಾಸಿಕ ಉಪವಾಸಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತದಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಕ್ಷೀಣಪಡಿಸಿಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ಪಾಪಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ನಾನು ಈ ಹೆಣ್ಣಿನ ದೇಹವನ್ನು, ಬಹು ದುಃಖಪಾತ್ರವಾದ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.

ಉಕ್ತಾನಿ ವಾಚ್ಯಾನಿ ಮಯಾ ನರಾಣಾಮತಃ ಶೃಣುಷ್ವಾವಹಿತೋಽಪಿ ಪಕ್ಷಿನ್ । ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಶರೀರಂ ಪ್ರತಿಲಭ್ಯ ದೇಹೀ ಬ್ರವೀತಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ಕೃತಾನಿ ಪೂರ್ವಮ್ ॥ ೨,೧೫.

ಪುರುಷರು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳು ಈಗ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಹಕ್ಕಿಯೇ, ಈಗ ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು. ಹೆಣ್ಣಿನ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ, ಆತ್ಮನು ಹಿಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೬ ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ । ಏವಂ ವಿಲಪತಸ್ತಸ್ಯ ಪ್ರೇತಸ್ಯೈವಂ ಖಗೇಶ್ವರ । ಕ್ರನ್ದಮಾನಸ್ಯ ನಿತರಾಂ ಪೀಡಿತಸ್ಯ ಚ ಕಿಙ್ಕರೈಃ ॥ ೨,೧೬.

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ಹೀಗೆ ಆ ಪ್ರೇತಾತ್ಮನು ಅಳುತ್ತಾ, ಯಮದೂತರಿಂದ ತುಂಬಾ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ದುಃಖದಿಂದ ಕೂಗುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ.

ಸಪ್ತದಶ ದಿನಾನ್ಯೇಕೋ ವಾಯುಮಾರ್ಗೇ ವಿಕೃಷ್ಯತೇ । ಅಷ್ಟಾದಶೇ ತ್ವಹೋರಾತ್ರೇ ಪೂರ್ವಂ ಯಾಮ್ಯಪುರಂ ವ್ರಜೇತ್ ॥ ೨,೧೬.

ಹದಿನೇಳು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅವನನ್ನು ಗಾಳಿಪಥದಲ್ಲಿ ಎಳೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹದಿನೆಂಟನೇ ದಿನ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಅವನು ಮೊದಲು ಯಮಪುರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

ತಸ್ಮಿನ್ಪುರವರೇ ರಮ್ಯೇ ಪ್ರೇತಾನಾಂ ಚ ಗಣೋ ಮಹಾನ್ । ಪುಷ್ಪಭದ್ರಾ ನದೀ ತತ್ರನ್ಯಗ್ರೋಧಃ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನಃ ॥ ೨,೧೬.

ಆ ಸುಂದರವಾದ ಯಮಪುರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರೇತಾತ್ಮಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲೆ ಪುಷ್ಪಭದ್ರಾ ಎಂಬ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಆಲದ ಮರವೂ ಇದೆ.

ಪುರೇ ಸ ತತ್ರ ವಿಶ್ರಾಮಂ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಯಮಕಿಙ್ಕರೈಃ । ಜಾಯಾಪುತ್ರಾದಿಕಂ ಸೌಖ್ಯಂ ಸ್ಮರೇತ್ತತ್ರ ಸುದುಃ ಖಿತಃ ॥ ೨,೧೬.

ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಯಮದೂತರು ಅವನಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅವನು ತುಂಬಾ ದುಃಖದಿಂದ ಪತ್ನಿ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಇತರರ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ರುದತೇ ಕರುಣೈರ್ವಾಕ್ಯೈ ಸ್ತೃಷಾರ್ತಃ ಶ್ರಮಪೀಡಿತಃ । ಸ್ವಧನಂ ಸ್ವಕಲತ್ರಾಣಿ ಗೃಹಂ ಪುತ್ರಾಃ ಸುಖಾನಿ ಚ ॥ ೨,೧೬.

ಅವನು ದಾಹದಿಂದ, ಶ್ರಮದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ, ದುಃಖಭರಿತವಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಹಣ, ಪತ್ನಿ, ಮನೆ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಸುಖಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೆನೆಸುತ್ತಾನೆ.

ಭೃತ್ಯಮಿತ್ರಾಣಿ ಚಾನ್ಯಚ್ಚ ಸರ್ವಂ ಶೋಚತಿ ವೈ ತದಾ । ಕ್ಷುಧಾರ್ತಸ್ಯ ಪುರೇ ತಸ್ಮಿನ್ಕಿಙ್ಕರೈಸ್ತಸ್ಯ ಚೋಚ್ಯತೇ ॥ ೨,೧೬.

ಅವನು ತನ್ನ ಸೇವಕರು, ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ನೆನೆಸಿ ದುಃಖಪಡುತ್ತಾನೆ. ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವಾಗ, ಯಮದೂತರು ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:

ಕಿಙ್ಕರಾ ಊಚುಃ । ಕ್ವ ಧನಂ ಕ್ವ ಸುತಾ ಜಾಯಾ ಕ್ವ ಗೃಹಂ ಕ್ವ ತ್ವಮೀದೃಶಃ । ಸ್ವಕರ್ಮೋಪಾರ್ಜಿತಂ ಭುಙ್ಕ್ಷ್ವ ಚಿರಂ ಗಚ್ಛ ಮಹಾಪಥೇ ॥ ೨,೧೬.

ಯಮದೂತರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ನಿನ್ನ ಹಣ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಮಕ್ಕಳು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ? ಪತ್ನಿ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ? ಮನೆ ಎಲ್ಲಿದೆ? ನೀನು ಈಗ ಹೀಗೆ ಯಾಕೆ ಇದ್ದೀಯ? ನೀನು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಗಳ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸು ಮತ್ತು ಈ ದೀರ್ಘ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗು.

ಜಾನಾಸಿ ಶಂಬಲವಶಂ ಬಲಮಧ್ವಗಾನಾಂ ನೋ ಶಂಬಲಃ ಪ್ರಯತತೇ ಪರಲೋಕಪಾನ್ಥ । ಗನ್ತವ್ಯಮಸ್ತಿ ತವ ನಿಶ್ಚಿತಮೇವ ತೇನ ಮಾರ್ಗೇಣ ಯತ್ರ ಭವತಃ ಕ್ರಯವಿಕ್ರಯೌ ನ ॥ ೨,೧೬.

ನೀನು ಯಾತ್ರಿಕರನ್ನು ಓಡಿಸುವ ದಂಡದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದೀಯಾ? ಪರಲೋಕದ ಪಥದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿನ್ನ ಪರವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನೀನು ಹೋಗಬೇಕಾದ ದಾರಿ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಖರೀದಿ ಮಾರಾಟ ಯಾವುದೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಯಮದೂತೋದಿತಂ ವಾಕ್ಯಂ ಪಕ್ಷಿನ್ನೈವಂ ತ್ವಯಾ ಶ್ರುತಮ್ । ಏವಮುಕ್ತಸ್ತತಃ ಸರ್ವೈರ್ಹನ್ಯಮಾನಃ ಸ ಮುದ್ಗರೈಃ ॥ ೨,೧೬.

ಯಮದೂತರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನೀನು ಕೇಳಿದ್ದೀಯೆ, ಪಕ್ಕಶಾಲಿ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ದೊಡ್ಡ ದಂಡಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅತ್ರ ದತ್ತಂ ಸುತೈಃ ಪಾತ್ರೇ (ತ್ರೈಃ) ಸ್ನೇಹಾದ್ವಾ ಕೃಪಯಾಥ ವಾ । ಮಾಸಿಕಂ ಪಿಣ್ಡಮಶ್ರಾತಿ ತತಃ ಸೌರಿಪುರಂ ವ್ರಜೇತ್ ॥ ೨,೧೬.

ಇಲ್ಲಿ ಮಗರು ಪ್ರೀತಿ ಅಥವಾ ದಯೆಯಿಂದ ಅರ್ಹರಿಗೆ ತಿಂಗಳ ಪಿಂಡವನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ಆ ಆತ್ಮನು ಸೌರಿಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ತತ್ರ ನಾಮ್ನಾ ತು ರಾಜಾ ವೈ ಜಙ್ಗಮಃ ಕಾಲರೂಪಧೃಕ್ । ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭಯಭೀತಸ್ತು ವಿಶ್ರಾಮೇ ಕುರುತೇ ಮತಿಮ್ ॥ ೨,೧೬.

ಅಲ್ಲಿ ಜಂಗಮ ಎಂಬ ರಾಜನು ಕಾಲರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಭಯಗೊಂಡ ಆತ್ಮನು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ಬೇಕೆಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಉದಕಂ ಚಾನ್ನಸಂಯುಕ್ತಂ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ತಸ್ಮಿನ್ಪುರೇ ಗತಃ । ತ್ರೈಪಕ್ಷಿಕೇ ತು ಯದ್ದತ್ತಂ ತತ್ಪುರಂ ಸ ವ್ಯತಿಕ್ರಮೇತ್ ॥ ೨,೧೬.

ಆ ಊರಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಆಹಾರದ ಜೊತೆಗೆ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಪಿಂಡವನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ಆ ಊರನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ.

ನಗೇನ್ದ್ರನಗರೇ ರಮ್ಯೇ ಪ್ರೇತೋ ಯಾತಿ ದಿವಾನಿಶಮ್ । ಗಚ್ಛನ್ವನಾನಿ ರೌದ್ರಾಣಿ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕ್ರನ್ದತಿ ತತ್ರ ಸಃ ॥ ೨,೧೬.

ನಾಗೇಂದ್ರನಗರದ ಸುಂದರ ಊರಿನಲ್ಲಿ, ಪ್ರೇತನು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಅಲೆದು, ಭಯಾನಕ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಅಳುತ್ತಾನೆ.

ಭೀಷಣೈಃ ಕ್ಲಿಶ್ಯಮಾನಸ್ತು ರುದತೇ ಚ ಪುನಃ ಪುನಃ । ಮಾಸದ್ವಯಾವಸಾನೇ ತು ತತ್ಪುರಂ ಸೋಽತಿಗಚ್ಛತಿ ॥ ೨,೧೬.

ಭಯಾನಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಅವನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅಳುತ್ತಾನೆ. ಎರಡು ತಿಂಗಳು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಆ ಊರನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ.

ಭುಕ್ತ್ವಾ ಚಾನ್ನಂ ಜಲಂ ಪೀತ್ವಾ ಯದ್ದತ್ತಂ ವಾನ್ಧವೈರಿಹ । ಕ್ಲಿಶ್ಯಮಾನಸ್ತತಃ ಪಾಶೈರ್ನೋಯತೇ ಯಮಕಿಙ್ಕರೈಃ ॥ ೨,೧೬.

ಇಲ್ಲಿ ಬಂಧುಗಳು ನೀಡಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದೂ, ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದೂ, ಪಾಶಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಯಮದೂತರಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ತೃತೀಯೇ ಮಾಸಿ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಗನ್ಧರ್ವನಗರಂ ಶುಭಮ್ । ತೃತೀಯಂ ಮಾಸಿಕಂ ಭುಕ್ತ್ವಾ ತತ್ರ ಗಚ್ಛತ್ಯಸೌ ಪುರಃ ॥ ೨,೧೬.

ಮೂರನೇ ತಿಂಗಳು ಬಂದಾಗ, ಅವನು ಗಂಧರ್ವನಗರ ಎಂಬ ಶುಭ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ತಿಂಗಳ ಪಿಂಡವನ್ನು ತಿಂದ ಮೇಲೆ, ಆ ಊರಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಶೈಲಾಗಮಂ ಚತುರ್ಥೇ ಸ ಮಾಸೇ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ವೈ ಪುರಮ್ । ಪಾಷಾಣಾಸ್ತತ್ರ ವರ್ಷನ್ತಿ ಪ್ರೇತಸ್ಯೋಪರಿ ಸಂಸ್ಥಿತಾಃ ॥ ೨,೧೬.

ನಾಲ್ಕನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಅವನು ಶೈಲಾಗಮ ಎಂಬ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ, ಪ್ರೇತನು ನಿಂತಿರುವಾಗ, ಮೇಲಾಗೆ ಕಲ್ಲುಗಳು ಸುರಿಯುತ್ತವೆ.

ಚತುರ್ಥಮಾಸಿಕೇ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಭುಕ್ತೇ ತತ್ರ ಸುಖೀ ಭವೇತ್ ॥ ೨,೧೬.

ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ತಿಂಗಳ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ತಿಂದ ಮೇಲೆ, ಅವನು ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತಾನೆ.