ಮೃತಸ್ಯೈವ ಪುನರ್ಲಕ್ಷಂ ವಿಧಿಪೂತಂ ಚ ತತ್ಸಮಮ್ । ತೀರ್ಥಪಾತ್ರಸಮಾಯೋಗಾದೇಕಾ ಗೌರ್ಲಕ್ಷಪುಣ್ಯದಾ ॥ ೨,೧೪.
ಮರಣಾನಂತರ ಸರಿಯಾದ ವಿಧಿಯಿಂದ ಲಕ್ಷ ಹಸುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೂ, ಅದೇ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಹಸುವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೆ, ಅದು ಲಕ್ಷ ಹಸುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಷ್ಟು ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಪಾತ್ರೇ ದತ್ತೇ ಖಗಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಹನ್ಯಹನಿ ವರ್ಧತೇ । ದಾತುರ್ದಾನಮಪಾಪಾಯ ಜ್ಞಾನಿನಾಂ ಚ ಪ್ರತಿಗ್ರಹಃ ॥ ೨,೧೪.
ಒಳ್ಳೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿಯೆ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಗರುಡನೇ. ದಾನ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಪಾಪವಿಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ದೋಷವಿಲ್ಲ.
ವಿಷಶೀತಾಪಹೋ ಮನ್ತ್ರವಹ್ನಿಃ ಕಿಂ ದೋಷಭಾಜನಮ್ । ದಾತವ್ಯಂ ಪ್ರತ್ಯಹಂ ಪಾತ್ರೇ ನಿಮಿತ್ತೇಷು ವಿಶೇಷತಃ ॥ ೨,೧೪.
ಮಂತ್ರದ ಅಗ್ನಿಯು ವಿಷವನ್ನೂ ಚಳಿಯನ್ನು ಕೂಡ ದೂರಮಾಡುವಂತೆ, ಯೋಗ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೋಷವೂ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಯೋಗ್ಯರಿಗೆ, ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
ನಾಪಾತ್ರೇ ವಿದುಷಾ ಕಿಞ್ಚಿದಾತ್ಮನಃ ಶ್ರೇಯ ಇಚ್ಛತಾ । ಅಪಾತ್ರೇ ಜಾತು ಗೌರ್ದತ್ತಾ ದಾತಾರಂ ನರಕಂ ನಯೇತ್ ॥ ೨,೧೪.
ತಾನು ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಎಂದಿಗೂ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದವರಿಗೆ ಏನನ್ನೂ ಕೊಡಬಾರದು. ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದವನಿಗೆ ಹಸುವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೆ, ದಾನ ಮಾಡುವವನು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
ಕುಲೈಕವಿಂಶತಿಯುತಂ ಗ್ರಹೀತಾರಂ ಚ ಪಾತಯೇತ್ । ದೇಹಾನ್ತರಂ ಪರಿಪ್ರಾಪ್ಯ ಸ್ವಹಸ್ತೇನ ಕೃತಂ ಚ ಯತ್ ॥ ೨,೧೪.
ಹಸುವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವನು ತನ್ನ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ತಲೆಮಾರು ಸಹಿತ ಪತನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದು, ತಾನೇ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಧನಂ ಭೂಮಿಗತಂ ಯದ್ವತ್ಸ್ವಹಸ್ತೇನ ನಿವೇಶಿತಮ್ । ತದ್ವತ್ಫಲಮವಾಪ್ನೋತಿ ಹ್ಯಹಂ ವಚ್ಮಿ ಖಗೇಶ್ವರ ॥ ೨,೧೪.
ತಾನೇ ಕೈಯಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿದ ಹಣ ಹೇಗೆ ಫಲ ಕೊಡುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವತಃ ಕೈಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ದಾನವೂ ಫಲ ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ನಾನು ಇದನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಅಪುತ್ರೋಽಪಿ ವಿಶೇಷೇಣ ಕ್ರಿಯಾಂ ಚೈವಾನ್ಧ್ವದೌಹಿಕೀಮ್ । ಪ್ರಕುರ್ಯಾನ್ಮೋಕ್ಷಕಾಮಶ್ಚ ನಿರ್ಧನಶ್ಚ ವಿಶೇಷತಃ ॥ ೨,೧೪.
ಮಗ ಇಲ್ಲದವನೂ ಕೂಡ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಅಥವಾ ಬಡವನೂ ಕೂಡ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ಸ್ವಲ್ಪೇನಾಪಿ ಹಿ ವಿತ್ತೇನ ಸ್ವಯಂ ಹಸ್ತೇನ ಯತ್ಕೃತಮ್ । ಅಕ್ಷಯಂ ಯಾತಿ ತತ್ಸರ್ವಂ ಯಥಾಜ್ಯಂ ಚ ಹುತಾಶನೇ ॥ ೨,೧೪.
ಅಲ್ಪವಾದ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದಲೂ, ತಾನೇ ಕೈಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ದಾನವು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೇಗೆ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಅಗ್ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ ಅದು ಕ್ಷಯವಾಗದುವದೋ ಹಾಗೆ.
ಏಕಾ ಚೈಕಸ್ಯ ದಾತವ್ಯಾ ಶಯ್ಯಾ ಕನ್ಯಾ ಪಯಸ್ವಿನೀ । ಸಾ ವಿಕ್ರೀತಾ ವಾ ದಹತ್ಯಾಸಪ್ತಮಂ ಕುಲಮ್ ॥ ೨,೧೪.
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಒಂದೇ ಹಾಸಿಗೆ, ಒಂದೇ ಹೆಣ್ಣುಮಗು ಅಥವಾ ಹಾಲುಹಸು ಮಾತ್ರ ಕೊಡಬೇಕು. ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾರಿದರೆ, ಏಳನೇ ತಲೆಮಾರಿನವರೆಗೂ ದುಃಖವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಂ ಪ್ರಕುರ್ವೀತ ಚಞ್ಚಲೇ ಜೀವಿತೇ ಸತಿ । ಗೃಹೀತದಾನಪಾಥೇಯಃ ಸುಖಂ ಯಾತಿ ಮಹಾಧ್ವನಿ ॥ ೨,೧೪.
ಆದುದರಿಂದ, ಜೀವನವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿರುವಾಗಲೇ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ದಾನದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಡುವವನು ಮಹಾಪಥದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಅನ್ಯಥಾ ಕ್ಲಿಶ್ಯತೇ ಜನ್ತುಃ ಪಾಥೇಯರಹಿತಃ ಪಥಿ । ಏವಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಖಗಶ್ರೇಷ್ಠ ವೃಷಯಜ್ಞಂ ಸಮಾಚರೇತ್ ॥ ೨,೧೪.
ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ದಾನದ ಪುಣ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಜೀವಿ ಪಥದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಪಡುವನು. ಇದನ್ನು ಅರಿತು, ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿಯೆ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು, ವೃಷಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ಅಕೃತ್ವಾ ಮ್ರಿಯತೇ ಯಸ್ತು ಅಪುತ್ರೋ ನೈವ ಮುಕ್ತಿಭಾಕ್ । ಅಪುತ್ರೋಽಪಿ ಹಿ ಯಃ ಕುರ್ಯಾತ್ಸುಖಂ ಯಾತಿ ಮಹಾಪಥೇ ॥ ೨,೧೪.
ಯಾರು ಇದನ್ನು ಮಾಡದೆ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಮಗ ಇರದಿದ್ದರೆ ಮೋಕ್ಷ ಸಿಗದು. ಆದರೆ ಮಗ ಇಲ್ಲದವನೂ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಮಹಾಪಥದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಾಧಿಭಿರ್ಯಜ್ಞೈರ್ದಾನೈಶ್ಚ ವಿವಿಧೈರಪಿ । ನ ತಾಂ ಗತಿಮವಾಪ್ನೋತಿ ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗೇಣ ಯಾ ಗತಿಃ ॥ ೨,೧೪.
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಯಜ್ಞಗಳು, ಬೇರೆಯಾದ ದಾನಗಳೆಲ್ಲವೂ, ವೃಷದಾನದಿಂದ ಸಿಗುವ ಗತಿಯನ್ನೂ ಕೊಡವುದಿಲ್ಲ.
ಯಜ್ಞಾನಾಂ ಚೈವ ಸರ್ವೇಷಾಂ ವೃಷಯಜ್ಞಸ್ತಥೋತ್ತಮಃ । ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನೇನ ವೃಷಯಜ್ಞಂ ಸಮಾಚರೇತ್ ॥ ೨,೧೪.
ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ವೃಷಯಜ್ಞವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದಲೂ ವೃಷಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ಗರುಡ ಉವಾಚ । ಕಥಯಸ್ವ ಪ್ರಸಾದೇನ ಕ್ಷಯಾಹಂ ಚೌರ್ಧ್ವದೈಹಿಕಮ್ । ಕಸ್ಮಿನ್ಕಾಲೇ ತಿಥೌ ಕಸ್ಯಾಂ ವಿಧಿನಾ ಕೇನ ತದ್ಭವೇತ್ ॥ ೨,೧೪.
ಗರುಡನು ಹೇಳಿದನು: ಭಗವಂತನೇ, ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಮೃತ್ಯುವಿನ ನಂತರ ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಯಾವ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ, ಯಾವ ವಿಧಿಯಿಂದ, ಯಾರ ಮೂಲಕ ವೃಷಯಜ್ಞ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸಿ.
ಕೃತ್ವಾ ಕಿಂ ಫಲಮಾಪ್ನೋತಿ ಏತನ್ಮೇ ವದ ಸಾಮ್ಪ್ರತಮ್ । ತ್ವತ್ಪ್ರಸಾದೇನ ಗೋವಿನ್ದ ಮುಕ್ತೇ ಭವತಿ ಮಾನವಃ ॥ ೨,೧೪.
ಅದನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಯಾವ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ? ಇದನ್ನು ಈಗ ನನಗೆ ಹೇಳಿ. ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಗೋವಿಂದಾ, ಮನುಷ್ಯನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ಕಾರ್ತಿಕಾದಿಷು ಮಾಸೇಷು ಯಾಮ್ಯಾಯತಗತೇ ರವೌ । ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷೇ ತಥಾ ಪಕ್ಷಿನ್ದ್ವಾದಶ್ಯಾದಿತಿಥೌ ಶುಭೇ ॥ ೨,೧೪.
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: ಕಾರ್ತಿಕದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಹದಿನೆರಡನೇ ತಿಥಿಯಂತಹ ಶುಭ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ,
ಶುಭೇ ಲಗ್ನೇ ಮುಹೂರ್ತೇ ವಾ ಶುಚೌ ದೇಶೇ ಸಮಾಹಿತಃ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ತು ಸಮಾಹೂಯ ವಿಧಿಜ್ಞಂ ಶುಭಲಕ್ಷಣಮ್ ॥ ೨,೧೪.
ಶುಭ ಲಗ್ನ ಅಥವಾ ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ, ಶುದ್ಧವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ವಿಧಿಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವ, ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು.
ಜಪಹೋಮೈಸ್ತಥಾ ದಾನೈಃ ಕುರ್ಯಾದ್ದಹೇಸ್ಯ ಶೋಧನಮ್ । ಪುಣ್ಯೇಽಭಿಜಿತ್ಸುನಕ್ಷತ್ರೇ ಗ್ರಹಾನ್ದೇವಾನ್ಸಮರ್ಚಯೇತ್ ॥ ೨,೧೪.
ಜಪ, ಹೋಮ ಮತ್ತು ದಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಆ ಹವನದ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಪುಣ್ಯವಾದ ಅಭಿಜಿತ್ ನಕ್ಷತ್ರ ಅಥವಾ ಇತರ ಶುಭ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ಹೋಮಂ ಕುರ್ಯಾದ್ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಮನ್ತ್ರೈಶ್ಚ ವಿವಿಧೈರಪಿ । ಗ್ರಹಾಣಾಂ ಸ್ಥಾಪನಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಪೂರ್ವಂ ಚೈವ ಖಗೇಶ್ವರ ॥ ೨,೧೪.
ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿವಿಧ ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಮೊದಲು, ಖಗೇಶ್ವರನೇ, ಗ್ರಹಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ಮಾತೄಣಾಂ ಪೂಜನಂ ಕಾರ್ಯಂ ವಸೋರ್ಧಾರಾಂ ಚ ಪಾತಯೇತ್ । ವಹ್ನಿಂ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ತತ್ರೈವ ಪೂರ್ಣಂ ಹೋಮಂ ತು ಕಾರಯೇತ್ ॥ ೨,೧೪.
ಮಾತೃ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ತುಪ್ಪದ ಧಾರೆಯನ್ನು ಸುರಿಯಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ನಂತರ ಪೂರ್ಣ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ಶಾಲಗ್ರಾಮಂ ಚ ಸಂಸ್ಥಾಪ್ಯ ವೈಷ್ಣವಂ ಶ್ರಾದ್ಧಮಾಚರೇತ್ । ವೃಷಂ ಸಮ್ಪೂಜ್ಯ ತತ್ರೈವ ವಸ್ತ್ರಾಲಙ್ಕಾರಭೂಷಣೈಃ ॥ ೨,೧೪.
ಶಾಲಗ್ರಾಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ವೈಷ್ಣವ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ವಸ್ತ್ರ, ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ಚತಸ್ರೋ ವತ್ಸತರ್ಯಶ್ಚ ಪೂರ್ವಂ ಸಮಧಿವಾಸಯೇತ್ । ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ತತಃ ಕುರ್ಯಾದ್ಧೋಮಾನ್ತೇ ಚ ವಿಸರ್ಜನಮ್ ॥ ೨,೧೪.
ನಾಲ್ಕು ಹಸುವಿನ ಕರುಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಹೋಮ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಇಮಂ ಮನ್ತ್ರಂ ಸಮುಚ್ಚಾರ್ಯ ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖಃ ಸ್ಥಿತಃ । ಧರ್ಮ ತ್ವಂ ವೃಷರೂಪೇಣ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ನಿರ್ಮಿತಃ ಪುರಾ ॥ ೨,೧೪.
ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕು ನೋಡುತ್ತಾ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು: 'ಧರ್ಮನೇ, ನೀನು ಎತ್ತಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಹಿಂದೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆ.'
ತವೋತ್ಸರ್ಗಪ್ರಭಾವಾನ್ಮಾಮುದ್ಧರಸ್ವಭವಾರ್ಣಾವಾತ್ । ಅಬಿಷಿಚ್ಯ ಶುಭೈರ್ಮನ್ತ್ರೈಃ ಪಾವನೈರ್ವಿಧಿಪೂರ್ವಕಮ್ ॥ ೨,೧೪.
ನಿನ್ನ ಉತ್ಸರ್ಗದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಭವಸಾಗರದಿಂದ ಉದ್ಧರಿಸು; ಶುಭ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ವಿಧಿಯಂತೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು.
ತನಕ್ರೀಡನ್ತಿಮನ್ತ್ರೇಣ ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗಂ ತು ಕಾರಯೇತ್ । ಅಭಿಷಿಞ್ಚೇತ್ತತೋ ನೀಲಂ ರುದ್ರಕುಮ್ಭೋ ದಕೇನ ತು ॥ ೨,೧೪.
ಕರಿನ ಆಟದ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಎತ್ತಿನ ಉತ್ಸರ್ಗವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ರುದ್ರಕುಂಭದ ನೀರನ್ನು ಬಲಹಸ್ತದಿಂದ ಎತ್ತಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು.
ನಾಭಿಮೂಲೇ ಸಮಾಸ್ಥಾಯ ತದಮ್ಬು ಮೂರ್ಧನಿ ನ್ಯಸೇತ್ । ಅನ್ನ (ಆತ್ಮ) ಶ್ರಾದ್ಧಂ ತತಃ ಕುರ್ಯಾದ್ದದ್ಯಾದ್ದಾನಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮೇ ॥ ೨,೧೪.
ನಾಭಿಯ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಆ ನೀರನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾಕಬೇಕು; ನಂತರ ಅನ್ನ ಅಥವಾ ಆತ್ಮ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಒಳ್ಳೆಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು.
ಉದಕೇಚೈವ ಗನ್ತವ್ಯಂ ಜಲಂ ತತ್ರ ಪ್ರದಾಪಯೇತ್ । ಯದಿಷ್ಟಂ ಜೀವತಸ್ತ್ವಾಸೀತ್ತಚ್ಚ ದದ್ಯಾತ್ಸ್ವಶಕ್ತಿತಃ ॥ ೨,೧೪.
ನೀರಿನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಇಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಜೀವಂತನಿದ್ದರೆ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವನಿಗೂ ಕೊಡಬೇಕು.
ನ್ಯೂನಂ ಸಂಪೂರ್ಣತಾಂ ಯಾತಿ ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗೇ ಕೃತೇ ಸತಿ । ಸುತೃಪ್ತೋ ದುಸ್ತರೇ ಮಾರ್ಗೇ ಮೃತೋ ಯಾತಿ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೨,೧೪.
ಎತ್ತಿನ ಉತ್ಸರ್ಗ ಮಾಡಿದರೆ ಏನು ಕೊರತೆ ಇದ್ದರೂ ಪೂರ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಮೃತಾತ್ಮನು ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಕಷ್ಟದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ದಾಟುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ಯಮಲೋಕಂ ನ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಸದಾ ದಾನರತಾ ನರಾಃ । ಯಾವನ್ನ ದೀಯತೇ ಜನ್ತೋಃ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಚೈಕಾದಶಾಹಿಕಮ್ ॥ ೨,೧೪.
ಯಾರು ಸದಾ ದಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವರೋ ಅವರು ಯಮಲೋಕವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಪ್ರಾಣಿಯ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಹನ್ನೊಂದನೇ ದಿನದವರೆಗೆ ಮಾಡದವರೆಗೆ.