ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಗೃಹೀತ್ವಾ ಸ್ವಂ ವಿನಿರ್ಯಾತಿ ಜೀವೋ ಗರ್ಭ ಈವಾಶಯಾತ್ । ಉತ್ಕ್ರಾಮನ್ತಂ ಸ್ಥಿತಂ ವಾಪಿ ಭುಞ್ಜಾನಂ ವಾ ಗುಣಾನ್ವಿತಮ್ ॥ ೨,೧೦.

ಜೀವನು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ಶಿಶುವು ಹೊರಬರುವಂತೆ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಹೊರಡುವಾಗ, ಉಳಿಯುವಾಗ ಅಥವಾ ಭೋಗಿಸುವಾಗಲೂ ಅದು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.

ವಿಮೂಢಾ ನಾನುಪಶ್ಯನ್ತಿ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಜ್ಞಾನಚಕ್ಷುಷಃ । ಆತಿವಾಹಿಕಮಿತ್ಯೇವಂ ವಾಯವೀಯಂ ವದನ್ತಿ ಹಿ ॥ ೨,೧೦.

ಮೂಢರು ಇದನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನಚಕ್ಷುವುಳ್ಳವರು ಮಾತ್ರ ನೋಡುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು 'ಆತಿವಾಹಿಕ' ಅಥವಾ 'ಗಾಳಿದೇಹ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಏವಂ ತು ಯಾತುಧಾನಾನಾಂ ತಮೇವ ಚ ವದನ್ತಿ ಹಿ । ಸುಪರ್ಣ ಈದೃಶೋ ದೇಹೋ ನೃಣಾಂ ಭವತಿ ಪಿಣ್ಡಜಃ ॥ ೨,೧೦.

ಯಾತುಧಾನರಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಸುಪರ್ಣ, ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಪಿಂಡದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವಂತಹ ದೇಹವು ಇಂತಹದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಪುತ್ರಾದಿಭಿಃ ಕೃತಾಶ್ಚೇತ್ಸ್ಯುಃ ಪಿಣ್ಡಾ ದಶ ದಶಾಹಿಕಾಃ । ಪಿಣ್ಡಜೇನ ತು ದೇಹೇನ ವಾಯುಜಶ್ಚೈಕತಾಂ ವ್ರಜೇತ್ ॥ ೨,೧೦.

ಮಕ್ಕಳಾದವರು ಹತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ, ಪಿಂಡದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದೇಹವು ಗಾಳಿದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗುತ್ತದೆ.

ಪಿಣ್ಡಜೋ ಯದಿ ನೈವ ಸ್ಯಾದ್ವಾಯುಜೋಽರ್ಹತಿ ಯಾತನಾಮ್ । ದೇಹಿನೋಽಸ್ಮಿನ್ಯಥಾ ದೇಹೇ ಕೌಮಾರಂ ಯೌವನಂ ಜರಾ । ತಥಾ ದೇಹಾನ್ತರಪ್ರಾಪ್ತಿಃ ಪಕ್ಷೀನ್ದ್ರೇತ್ಯವಧಾರಯ ॥ ೨,೧೦.

ಪಿಂಡದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದೇಹವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಗಾಳಿದೇಹವು ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯ, ಯೌವನ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವು ಆತ್ಮನಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತದೋ, ಹೀಗೆಯೇ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದೂ ಆಗುತ್ತದೆ, ಪಕ್ಷಿರಾಜ, ನೀನು ಹೀಗೆ ತಿಳಿದುಕೋ.

ವಾಸಾಂಸಿ ಜೀರ್ಣಾನಿ ಯಥಾ ವಿಹಾಯ ನವಾನಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ನರೋಪರಾಣಿ । ತಥಾ ಶರೀರಾಣಿ ವಿಹಾಯ ಜೀರ್ಣಾನ್ಯನ್ಯಾನಿ ಸಂಯಾತಿ ನವಾನಿ ದೇಹೀ ॥ ೨,೧೦.

ಮನುಷ್ಯನು ಹಳೆಯ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊಸದನ್ನು ಧರಿಸುವಂತೆ, ಆತ್ಮನು ಹಳೆಯ ದೇಹಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊಸ ದೇಹಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

ನೈನಂ ಛಿನ್ದನ್ತಿ ಶಸ್ತ್ರಾಣಿ ನೈನಂ ದಹತಿ ಪಾವಕಃ । ನ ಚೈನಂ ಕ್ಲೇದಯನ್ತ್ಯಾಪೋ ನ ಶೋಷಯತಿ ಮಾರುತಃ ॥ ೨,೧೦.

ಅವನನ್ನು ಆಯುಧಗಳು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗದು, ಬೆಂಕಿ ಸುಡಲಾಗದು, ನೀರು ತೋಯಿಸಲಾರದು, ಗಾಳಿ ಒಣಗಿಸಲಾರದು.

ವಾಯವೀಯಾಂ ತನುಂ ಯಾತಿ ಸದ್ಯ ಇತ್ಯುಕ್ತಮೇವ ತೇ । ಪ್ರಾಪ್ತಿರ್ವಿಲಂಬತೋ ಯಸ್ಯ ತಂ ದೇಹಂ ಖಲು ಮೇ ಶೃಣು ॥ ೨,೧೦.

ಅವನಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಗಾಳಿದೇಹವು ದೊರಕುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಅದು ತಡವಾದರೆ, ಆ ದೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು.

ಕ್ವಚಿದ್ವಿಲಂಬತೋ ದೇಹಂ ಪಿಣ್ಡಜಂ ಸ ಸಮಾಪ್ನುಯಾತ್ । ಅಥೋ ಗತೋ ಯಾಮ್ಯಲೋಕಂ ಸ್ವೀಯಕರ್ಮಾನುಸಾರತಃ ॥ ೨,೧೦.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವನು ತಡವಾಗಿ ಪಿಂಡದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ತನ್ನ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಚಿತ್ರಗುಪ್ತಸ್ಯವಾಕ್ಯೇನ ನಿರಯಾಣಿ ಭುನಕ್ತಿ ಸಃ । ಯಾತನಾಃಸಮವಾಪ್ಯಾಥ ಪಶುಪಕ್ಷ್ಯಾದಿಕೀಂ ತನುಮ್ ॥ ೨,೧೦.

ಚಿತ್ರಗುಪ್ತನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಅವನು ನರಕಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಅವನು ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ದೇಹಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಯಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ನರಃ ಸಾ ಸ್ಯಾನ್ಮೋಹೇನ ಮಮತಾಸ್ಪದಮ್ । ಶುಭಾಶುಭಂ ಕರ್ಮಫಲಂ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಮುಚ್ಯತೇ ಮಾನವಃ ॥ ೨,೧೦.

ಯಾವ ದೇಹವನ್ನು ಮನುಷ್ಯನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೋ ಅದು ಮೋಹ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರದ ಆಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ಶುಭ-ಅಶುಭ ಫಲಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಮನುಷ್ಯನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಗರುಡ ಉವಾಚ । ತೀರ್ತ್ವಾ ದುಃ ಖಭವಾಮ್ಭೋಧಿಂ ಭವನ್ತಂ ಕಥಮಾಪ್ನುಯಾತ್ । ಬಹುಪಾತಕಯುಕ್ತೋಽಪಿ ತದ್ವದಸ್ವ ದಯಾನಿಧೇ ॥ ೨,೧೦.

ಗರುಡನು ಕೇಳಿದನು: ಭವದುಗದ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿದ ಮೇಲೆ, ಅನೇಕ ಪಾಪಗಳಿದ್ದರೂ ಭಗವಂತನನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಬಹುದು? ದಯಾಮಯ, ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ಹೇಳು.

ಭೂಯೋ ದುಃ ಖಸ್ಯ ಸಂಸರ್ಗೋ ನರಸ್ಯ ನ ಭವೇದ್ಯಥಾ । ಬ್ರೂಹಿ ಶುಶ್ರೂಷಮಾಣಸ್ಯ ಪೃಚ್ಛತೋ ಮೇ ರಮಾಪತೇ ॥ ೨,೧೦.

ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ದುಃಖದ ಸಂಪರ್ಕವಾಗದಂತೆ, ರಾಮಾಪತಿ, ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ನನಗೆ ದಯವಿಟ್ಟು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ಸ್ವೇಸ್ವೇ ಕರ್ಮಣ್ಯಭಿರತಃ ಸಂಸಿದ್ಧಿಂ ಲಭತೇ ನರಃ । ಸ್ವಕರ್ಮನಿರತಃ ಸಿದ್ಧಿಂ ಯಥಾ ವಿನ್ದತಿ ತಚ್ಛೃಣು ॥ ೨,೧೦.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ತನ್ನ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವನು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವನು ಹೇಗೆ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳು.

ಕರ್ಮವಿಭ್ರಷ್ಟಕಾಲುಷ್ಯೋ ವಾಸುದೇವಾನುಚಿನ್ತಯಾ । ಬುದ್ಧ್ಯಾ ವಿಶುದ್ಧಯಾ ಯುಕ್ತೋ ಧೃತ್ಯಾತ್ಮಾನಂ ನಿಯಮ್ಯ ಚ ॥ ೨,೧೦.

ಯಾರ ಕರ್ಮಗಳು ಭ್ರಷ್ಟವಾಗಿವೆ, ಅಶುದ್ಧವಾಗಿವೆ, ಅವನು ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಶುದ್ಧವಾದ ಬುದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ, ದೃಢತೆಯಿಂದ ಆತ್ಮವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ,

ಶಬ್ದಾದೀನ್ವಿಷಯಾಂಸ್ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ರಾಗದ್ವೇಷೌ ವ್ಯುದಸ್ಯ ಚ । ವಿರಕ್ತಸೇವೀ ಲಬ್ಧ್ವಾಶೀ ಯತವಾಕ್ಕಾಯಮಾನಸಃ ॥ ೨,೧೦.

ಶಬ್ದಾದಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ, ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ದೊರಕಿದಷ್ಟು ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವವನು, ಮಾತು, ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡವನು,

ಧ್ಯಾನಯೋಗಪರೋ ನಿತ್ಯಂ ವೈರಗ್ಯಂ ಸಮುಪಾಶ್ರಿತಃ । ಅಹಙ್ಕಾರಂ ಬಲಂ ದರ್ಪಂ ಕಾಮಂ ಕ್ರೋಧಂ ಪರಿಗ್ರಹಮ್ ॥ ೨,೧೦.

ಯಾವನು ಸದಾ ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವನು, ದೃಢವಾದ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವನು, ಅಹಂಕಾರ, ಬಲ, ಗರ್ವ, ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಅಸ್ವಾಧೀನತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿರುವನು,

ವಿಮುಚ್ಯ ನಿರ್ಮಮಃ ಶಾನ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮಭೂಯಾಯ ಕಲ್ಪತೇ । ಅತಃ ಪರಂ ನೃಣಾಂ ಕೃತ್ಯಂ ನಾಸ್ತಿ ಕಶ್ಯಪನನ್ದನ ॥ ೨,೧೦.

ಯಾವನು 'ನನ್ನದು' ಎಂಬ ಭಾವನೆಗೆ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗಿನ ಏಕತ್ವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂದೆ ಮನುಷ್ಯನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಕಶ್ಯಪನಂದನ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೧ ಗರುಡ ಉವಾಚ । ಮಾನುಷತ್ವಂ ಲಭೇತ್ಕಸ್ಮಾನ್ಮೃತ್ಯುಮಾಪ್ನೋತಿ ತತ್ಕಥಮ್ । ಮ್ರಿಯತೇ ಕಃ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇಹಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ಕುತ್ರಚಿತ್ ॥ ೨,೧೧.

ಗರುಡನು ಕೇಳಿದನು: ಮನುಷ್ಯ ಜನ್ಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ? ಅವನು ಹೇಗೆ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ? ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನೇ, ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಯಾರು ಎಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ?

ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಕುತೋ ಯಾನ್ತಿ ಹ್ಯಸ್ಪೃಶ್ಯಃ ಸ ಕಥಂ ಭವೇತ್ । ಕ್ವ ಕರ್ಮಾಣಿ ಕೃತಾನೀಹ ಕಥಂ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ ॥ ೨,೧೧.

ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ? ಅವನು ಹೇಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಅಸಾಧ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ? ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಗಳು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ಹೇಗೆ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ?

ಪ್ರಸಾದಂ ಕುರು ಮೇ ಮೋಹಂ ಛೇತ್ತುಮರ್ಹಸ್ಯಶೇಷತಃ । ಕಾಶ್ಯಪೋಽಹಂ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿನತಾಗರ್ಭ ಸಂಭವಃ । ಯಮಲೋಕಂ ಕಥಂ ಯಾನ್ತಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕಂ ಚ ಮಾನವಾಃ ॥ ೨,೧೧.

ನನ್ನ ಮೋಹವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಡಿದುಹಾಕಲು ದಯಮಾಡು. ನಾನು ಕಶ್ಯಪನ ಮಗನು, ವಿನತೆಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು. ಮಾನವರು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೂ ವಿಷ್ಣುಲೋಕಕ್ಕೂ ಹೇಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ?

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ಪರಸ್ಯ ಯೋಷಿತಂ ಹೃತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವಮಪಹೃತ್ಯ ಚ ॥ ೨,೧೧.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ಪರರ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದವನು ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಧನವನ್ನು ಕದ್ದವನು—

ಅರಣ್ಯೇ ನಿರ್ಜನೇ ದೇಶೇ ಜಾಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸಃ । ಹೀನಜಾತೌ ಪ್ರಜಾಯೇತ ರತ್ನಾನಾಮಪಹಾರಕಃ ॥ ೨,೧೧.

ಅವನಿಗೆ ಅರಣ್ಯದ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸನಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವ ಶಿಕ್ಷೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ರತ್ನಗಳನ್ನು ಕದ್ದವನು ಹೀನಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.

ಯಂಯಂ ಕಾಮಮಭಿಧ್ಯಾಯೇತ್ಸ ತಲ್ಲಿಙ್ಗೋಽಭಿಜಾಯತೇ । ನೈನಂ ಛಿನ್ದನ್ತಿ ಶಸ್ತ್ರಾಣಿ ನೈನಂ ದಹತಿ ಪಾವಕಃ ॥ ೨,೧೧.

ಯಾವ ಆಸೆಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಅದೇ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ಅವನನ್ನು ಆಯುಧಗಳು ಕತ್ತರಿಸಲಾರವು, ಅಗ್ನಿಯು ಸುಡಲಾರದು.

ನ ಚೈನಂ ಕ್ಲೇದಯನ್ತ್ಯಾಪೋ ನ ಶೋಷಯತಿ ಮಾರುತಃ । ವಾಕ್ಚಕ್ಷುರ್ನಾಸಿಕಾ ಕರ್ಣೌ ಗುದಂ ಮೂತ್ರಸ್ಯ ಸಞ್ಚರಃ ॥ ೨,೧೧.

ನೀರಿನಿಂದ ಅವನು ತೇವವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಒಣಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬಾಯಿ, ಕಣ್ಣು, ಮೂಗು, ಕಿವಿ, ಗುದ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರದ ಮಾರ್ಗ—

ಅಣ್ಡಜಾದಿಕಜನ್ತೂನಾಂ ಛಿದ್ರಾಣ್ಯೇತಾನಿ ಸರ್ವಶಃ । ಆನಾಭೇರ್ಮೂರ್ಧಪರ್ಯನ್ತಮೂರ್ಧ್ವಚ್ಛಿದ್ರಾಣಿ ಚಾಷ್ಟ ವೈ ॥ ೨,೧೧.

ಅಂಡಜ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಲ್ಲರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇವು ರಂಧ್ರಗಳು; ನಾಭಿಯಿಂದ ತಲೆಯವರೆಗೆ ಎಂಟು ಮೇಲ್ಮುಖ ರಂಧ್ರಗಳಿವೆ.

ಸನ್ತಃ ಸುಕೃತಿನೋ ಮರ್ತ್ಯಾ ಊರ್ಧ್ವಚ್ಛಿದ್ರೇಣ ಯಾನ್ತಿ ವೈ । ಮೃತಾಹೇ ವಾರ್ಷಿಕಂ ಯಾವದ್ಯಥೋಕ್ತವಿಧಿನಾ ಖಗ ॥ ೨,೧೧.

ಧರ್ಮಪರರು, ಪುಣ್ಯವಂತರಾದ ಮನುಷ್ಯರು ಮೇಲ್ಮುಖ ರಂಧ್ರದಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ; ಮರಣದ ದಿನದಿಂದ ವಾರ್ಷಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧದವರೆಗೆ, ಹೇಳಿದ ವಿಧಿಯಂತೆ, ಹಕ್ಕಿಯೇ,

ಕುರ್ಯಾತ್ಸರ್ವಾಣಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ನಿರ್ಧನೋಽಪಿ ಹಿ ಮಾನವಃ । ದೇಹೇ ಯತ್ರ ವಸೇಜ್ಜನ್ತುಸ್ತತ್ರ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಶುಭಾಶುಭಮ್ ॥ ೨,೧೧.

ಒಬ್ಬನು ಬಡವನಾದರೂ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು; ಆತ್ಮ ಯಾವ ಅಂಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಶುಭ-ಅಶುಭ ಫಲಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಮನೋವಾಕ್ಕಾಯಜಾನ್ದೋಷಾಂಸ್ತಥಾಂ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಖಗೇಶ್ವರ । ಮೃತಃ ಸ ಸುಖಮಾಪ್ನೋತಿ ಮಾಯಾಪಾಶೈರ್ನ ಬಧ್ಯತೇ । ಪಾಶಬದ್ಧೋ ನರೋ ಯಸ್ತು ವಿಕರ್ಮನಿರತೋ ಭವೇತ್ ॥ ೨,೧೧.

ಹಕ್ಕಿಗಳ ರಾಜನೇ, ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು ಮತ್ತು ದೇಹದಿಂದ ಉಂಟಾದ ದೋಷಗಳನ್ನು ಅವನು ಹಾಗೆಯೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ಅವನು ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಮಾಯೆಯ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪಾಪಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವನಾದರೆ ಅವನು ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ.