ಏವಂ ವೈ ಕ್ರಿಯಮಾಣಾನಾಂ ತೇಷಾಂ ಚೈವ ದ್ವಿಜನ್ಮನಾಮ್ । ಕಶ್ಚಿಜ್ಜಲಾನ್ನವಿಕ್ಷೇಪಃ ಶುಚಿರುಚ್ಛಿಷ್ಟ ಏವ ವಾ ॥ ೨,೧೦.
ಹೀಗೆ ದ್ವಿಜರ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಈ ವಿಧಿಗಳು ಮಾಡಿದಾಗ, ಯಾವ ನೀರು ಅಥವಾ ಅನ್ನವನ್ನು ಹಂಚಿದರೂ, ಅದು ಶುದ್ಧವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಉಳಿದಿದ್ದರೂ,
ತೇನಾನ್ನೇನ ಕುಲೇ ತೇಷಾಂ ಯೇ ವೈ ಜಾತ್ಯನ್ತರಂ ಗತಾಃ । ಭವತ್ಯಾಪ್ಯಾಯನಂ ತೇಷಾಂ ಸಮ್ಯಕ್ಶ್ರಾದ್ಧೇ ಕೃತೇ ಸತಿ ॥ ೨,೧೦.
ಆ ಅನ್ನದಿಂದ, ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಜನ್ಮ ಪಡೆದವರಿಗೂ ಪೂರಕತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದಾಗ.
ಅನ್ಯಾಯೋಪಾರ್ಜಿತೈರ್ದ್ರವ್ಯೈರ್ಯಚ್ಛ್ರಾದ್ಧಂ ಕ್ರಿಯತೇ ನರೈಃ । ತಕೃಪ್ಯನ್ತಿ ತೇನ ಚಣ್ಡಾಲಾಃ ಪುಕ್ಕಸಾದ್ಯುಪಯೋನಿಷು ॥ ೨,೧೦.
ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಹಣದಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದರೆ, ಚಂಡಾಳರು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೂ ಅದರಿಂದ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಏವಂ ಸಂಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಪಕ್ಷಿನ್ ಯದ್ದತ್ತಮಿಹ ಬಾನ್ಧವೈಃ । ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕುರ್ವದ್ಭಿರನ್ನಾಮ್ವುಶಾಕೈಸ್ತೃಪ್ತಿರ್ಹಿ ಜಾಯತೇ ॥ ೨,೧೦.
ಹೀಗೆ, ಹಕ್ಕಿಯೇ, ಬಂಧುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಏನು ಕೊಟ್ಟರೂ, ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಅನ್ನ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದಾಗ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಏತತ್ತೇ ಸರ್ವಮಾಖ್ಯಾತಂ ಯನ್ಮಾಂ ತ್ವಂ ಪರಿಪೃಚ್ಛಸಿ । ಸದ್ಯೋ ದೇಹಾನ್ತರಪ್ರಾಪ್ತಿರ್ವಿಲಂಬೇನಾವನೀತಲೇ ॥ ೨,೧೦.
ನೀನು ಕೇಳಿದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ನಾನು ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ದೇಹ ಬದಲಾವಣೆ ತಕ್ಷಣವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆ.
ಪೃಷ್ಟವಾನಸಿ ತತ್ತೇಽಹಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಮಾಸತಃ । ಸದ್ಯೋ ವಿಲಮ್ಬತಞ್ಚೈವೋಭಯಥಾಪಿ ಕಲೇವರಮ್ ॥ ೨,೧೦.
ನೀನು ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ನಾನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ದೇಹ ತಕ್ಷಣ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರವಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಎರಡನ್ನೂ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಯತೋ ಹಿ ಮರ್ತ್ಯಃ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ತದ್ವಿಶೇಷಞ್ಚ ಮೇ ಶೃಣು । ಅಧೂಮಕಜ್ಯೋತಿರಿವಾಙ್ಗುಷ್ಠಮಾತ್ರಃ ಪುಮಾಂಸ್ತತಃ ॥ ೨,೧೦.
ಮನುಷ್ಯನು ಯಾವ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೋ ಅದನ್ನು ಕೇಳು. ಹೊಗೆಯಿಲ್ಲದ ಜ್ಯೋತಿಯಂತೆ, ಅಂಗುಷ್ಠದಷ್ಟು ಗಾತ್ರದ ಜೀವ ಆತ್ಮ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ.
ದೇಹಮೇಕಂ ಸದ್ಯ ಏವ ವಾಯವೀಯಂ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ । ಯಥಾ ನೃಣಜಲೌಕಾ ಹಿ ಪಶ್ಚತ್ಪಾದಂ ತದೋದ್ಧರೇತ್ ॥ ೨,೧೦.
ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಒಂದು ವಾಯುಸ್ವರೂಪದ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹೇಗೆ ಜಲೌಕ ಊಟ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಹಿಂಭಾಗವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೋ, ಹೀಗೆಯೇ.
ಸ್ಥಿತಿರಗ್ರ್ಯಸ್ಯ ಪಾದಸ್ಯ ಯದಾ ಜಾತಾ ದೃಢಾ ಭವೇತ್ । ಏವಂ ದೇಹೀ ಪೂರ್ವದೇಹಂ ಸಮುತ್ಸೃಜತಿ ತಂ ಯದಾ ॥ ೨,೧೦.
ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕಾಲಿನ ಸ್ಥಿರತೆ ಬಲವಾಗಿ ಬಂದಾಗ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನು ಹಳೆಯ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತದೆ.
ಭೋಗಾರ್ಥಮಗ್ರೇ ಸ್ಯಾದ್ದೇಹೋ ವಾಯವೀಯ ಉಪಸ್ಥಿತಃ । ವಿಷಯಗ್ರಾಹಕಂ ಯದ್ವನ್ಮ್ರಿಯಮಾಣಸ್ಯ ಚೇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ॥ ೨,೧೦.
ಭೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲು ಗಾಳಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ದೇಹವು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ಸಾಯುತ್ತಿರುವವನ ಇಂದ್ರಿಯವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವಂತೆಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ.
ನಿರ್ವ್ಯಾಪಾರಂ ತಚ್ಚ ದೇಹೇ ವಾಯುನೈವ ಸ ಗಚ್ಛತಿ । ಶರೀರಂ ಯದವಾಪ್ನೋತಿ ತಚ್ಚಾಪ್ಯುತ್ಕ್ವಮ್ಯತಿ ಸ್ವಯಮ್ ॥ ೨,೧೦.
ಆ ದೇಹವು ಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ಗಾಳಿಯ ಮೂಲಕ ದೇಹವನ್ನು ತೊರೆದೊಡನೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಯಾವ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೋ ಅದನ್ನೂ ಸ್ವತಃ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತದೆ.
ಗೃಹೀತ್ವಾ ಸ್ವಂ ವಿನಿರ್ಯಾತಿ ಜೀವೋ ಗರ್ಭ ಈವಾಶಯಾತ್ । ಉತ್ಕ್ರಾಮನ್ತಂ ಸ್ಥಿತಂ ವಾಪಿ ಭುಞ್ಜಾನಂ ವಾ ಗುಣಾನ್ವಿತಮ್ ॥ ೨,೧೦.
ಜೀವನು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ಶಿಶುವು ಹೊರಬರುವಂತೆ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಹೊರಡುವಾಗ, ಉಳಿಯುವಾಗ ಅಥವಾ ಭೋಗಿಸುವಾಗಲೂ ಅದು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.
ವಿಮೂಢಾ ನಾನುಪಶ್ಯನ್ತಿ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಜ್ಞಾನಚಕ್ಷುಷಃ । ಆತಿವಾಹಿಕಮಿತ್ಯೇವಂ ವಾಯವೀಯಂ ವದನ್ತಿ ಹಿ ॥ ೨,೧೦.
ಮೂಢರು ಇದನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನಚಕ್ಷುವುಳ್ಳವರು ಮಾತ್ರ ನೋಡುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು 'ಆತಿವಾಹಿಕ' ಅಥವಾ 'ಗಾಳಿದೇಹ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಏವಂ ತು ಯಾತುಧಾನಾನಾಂ ತಮೇವ ಚ ವದನ್ತಿ ಹಿ । ಸುಪರ್ಣ ಈದೃಶೋ ದೇಹೋ ನೃಣಾಂ ಭವತಿ ಪಿಣ್ಡಜಃ ॥ ೨,೧೦.
ಯಾತುಧಾನರಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಸುಪರ್ಣ, ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಪಿಂಡದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವಂತಹ ದೇಹವು ಇಂತಹದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಪುತ್ರಾದಿಭಿಃ ಕೃತಾಶ್ಚೇತ್ಸ್ಯುಃ ಪಿಣ್ಡಾ ದಶ ದಶಾಹಿಕಾಃ । ಪಿಣ್ಡಜೇನ ತು ದೇಹೇನ ವಾಯುಜಶ್ಚೈಕತಾಂ ವ್ರಜೇತ್ ॥ ೨,೧೦.
ಮಕ್ಕಳಾದವರು ಹತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ, ಪಿಂಡದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದೇಹವು ಗಾಳಿದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಿಣ್ಡಜೋ ಯದಿ ನೈವ ಸ್ಯಾದ್ವಾಯುಜೋಽರ್ಹತಿ ಯಾತನಾಮ್ । ದೇಹಿನೋಽಸ್ಮಿನ್ಯಥಾ ದೇಹೇ ಕೌಮಾರಂ ಯೌವನಂ ಜರಾ । ತಥಾ ದೇಹಾನ್ತರಪ್ರಾಪ್ತಿಃ ಪಕ್ಷೀನ್ದ್ರೇತ್ಯವಧಾರಯ ॥ ೨,೧೦.
ಪಿಂಡದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದೇಹವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಗಾಳಿದೇಹವು ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯ, ಯೌವನ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವು ಆತ್ಮನಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತದೋ, ಹೀಗೆಯೇ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದೂ ಆಗುತ್ತದೆ, ಪಕ್ಷಿರಾಜ, ನೀನು ಹೀಗೆ ತಿಳಿದುಕೋ.
ವಾಸಾಂಸಿ ಜೀರ್ಣಾನಿ ಯಥಾ ವಿಹಾಯ ನವಾನಿ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ನರೋಪರಾಣಿ । ತಥಾ ಶರೀರಾಣಿ ವಿಹಾಯ ಜೀರ್ಣಾನ್ಯನ್ಯಾನಿ ಸಂಯಾತಿ ನವಾನಿ ದೇಹೀ ॥ ೨,೧೦.
ಮನುಷ್ಯನು ಹಳೆಯ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊಸದನ್ನು ಧರಿಸುವಂತೆ, ಆತ್ಮನು ಹಳೆಯ ದೇಹಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊಸ ದೇಹಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
ನೈನಂ ಛಿನ್ದನ್ತಿ ಶಸ್ತ್ರಾಣಿ ನೈನಂ ದಹತಿ ಪಾವಕಃ । ನ ಚೈನಂ ಕ್ಲೇದಯನ್ತ್ಯಾಪೋ ನ ಶೋಷಯತಿ ಮಾರುತಃ ॥ ೨,೧೦.
ಅವನನ್ನು ಆಯುಧಗಳು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗದು, ಬೆಂಕಿ ಸುಡಲಾಗದು, ನೀರು ತೋಯಿಸಲಾರದು, ಗಾಳಿ ಒಣಗಿಸಲಾರದು.
ವಾಯವೀಯಾಂ ತನುಂ ಯಾತಿ ಸದ್ಯ ಇತ್ಯುಕ್ತಮೇವ ತೇ । ಪ್ರಾಪ್ತಿರ್ವಿಲಂಬತೋ ಯಸ್ಯ ತಂ ದೇಹಂ ಖಲು ಮೇ ಶೃಣು ॥ ೨,೧೦.
ಅವನಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಗಾಳಿದೇಹವು ದೊರಕುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಅದು ತಡವಾದರೆ, ಆ ದೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು.
ಕ್ವಚಿದ್ವಿಲಂಬತೋ ದೇಹಂ ಪಿಣ್ಡಜಂ ಸ ಸಮಾಪ್ನುಯಾತ್ । ಅಥೋ ಗತೋ ಯಾಮ್ಯಲೋಕಂ ಸ್ವೀಯಕರ್ಮಾನುಸಾರತಃ ॥ ೨,೧೦.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವನು ತಡವಾಗಿ ಪಿಂಡದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ತನ್ನ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
ಚಿತ್ರಗುಪ್ತಸ್ಯವಾಕ್ಯೇನ ನಿರಯಾಣಿ ಭುನಕ್ತಿ ಸಃ । ಯಾತನಾಃಸಮವಾಪ್ಯಾಥ ಪಶುಪಕ್ಷ್ಯಾದಿಕೀಂ ತನುಮ್ ॥ ೨,೧೦.
ಚಿತ್ರಗುಪ್ತನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಅವನು ನರಕಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಅವನು ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ದೇಹಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಯಾ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ನರಃ ಸಾ ಸ್ಯಾನ್ಮೋಹೇನ ಮಮತಾಸ್ಪದಮ್ । ಶುಭಾಶುಭಂ ಕರ್ಮಫಲಂ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಮುಚ್ಯತೇ ಮಾನವಃ ॥ ೨,೧೦.
ಯಾವ ದೇಹವನ್ನು ಮನುಷ್ಯನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೋ ಅದು ಮೋಹ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರದ ಆಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ಶುಭ-ಅಶುಭ ಫಲಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಮನುಷ್ಯನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಗರುಡ ಉವಾಚ । ತೀರ್ತ್ವಾ ದುಃ ಖಭವಾಮ್ಭೋಧಿಂ ಭವನ್ತಂ ಕಥಮಾಪ್ನುಯಾತ್ । ಬಹುಪಾತಕಯುಕ್ತೋಽಪಿ ತದ್ವದಸ್ವ ದಯಾನಿಧೇ ॥ ೨,೧೦.
ಗರುಡನು ಕೇಳಿದನು: ಭವದುಗದ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿದ ಮೇಲೆ, ಅನೇಕ ಪಾಪಗಳಿದ್ದರೂ ಭಗವಂತನನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಬಹುದು? ದಯಾಮಯ, ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ಹೇಳು.
ಭೂಯೋ ದುಃ ಖಸ್ಯ ಸಂಸರ್ಗೋ ನರಸ್ಯ ನ ಭವೇದ್ಯಥಾ । ಬ್ರೂಹಿ ಶುಶ್ರೂಷಮಾಣಸ್ಯ ಪೃಚ್ಛತೋ ಮೇ ರಮಾಪತೇ ॥ ೨,೧೦.
ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ದುಃಖದ ಸಂಪರ್ಕವಾಗದಂತೆ, ರಾಮಾಪತಿ, ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ನನಗೆ ದಯವಿಟ್ಟು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ಸ್ವೇಸ್ವೇ ಕರ್ಮಣ್ಯಭಿರತಃ ಸಂಸಿದ್ಧಿಂ ಲಭತೇ ನರಃ । ಸ್ವಕರ್ಮನಿರತಃ ಸಿದ್ಧಿಂ ಯಥಾ ವಿನ್ದತಿ ತಚ್ಛೃಣು ॥ ೨,೧೦.
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ತನ್ನ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವನು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವನು ಹೇಗೆ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳು.
ಕರ್ಮವಿಭ್ರಷ್ಟಕಾಲುಷ್ಯೋ ವಾಸುದೇವಾನುಚಿನ್ತಯಾ । ಬುದ್ಧ್ಯಾ ವಿಶುದ್ಧಯಾ ಯುಕ್ತೋ ಧೃತ್ಯಾತ್ಮಾನಂ ನಿಯಮ್ಯ ಚ ॥ ೨,೧೦.
ಯಾರ ಕರ್ಮಗಳು ಭ್ರಷ್ಟವಾಗಿವೆ, ಅಶುದ್ಧವಾಗಿವೆ, ಅವನು ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಶುದ್ಧವಾದ ಬುದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ, ದೃಢತೆಯಿಂದ ಆತ್ಮವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ,
ಶಬ್ದಾದೀನ್ವಿಷಯಾಂಸ್ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ರಾಗದ್ವೇಷೌ ವ್ಯುದಸ್ಯ ಚ । ವಿರಕ್ತಸೇವೀ ಲಬ್ಧ್ವಾಶೀ ಯತವಾಕ್ಕಾಯಮಾನಸಃ ॥ ೨,೧೦.
ಶಬ್ದಾದಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ, ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ದೊರಕಿದಷ್ಟು ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವವನು, ಮಾತು, ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡವನು,
ಧ್ಯಾನಯೋಗಪರೋ ನಿತ್ಯಂ ವೈರಗ್ಯಂ ಸಮುಪಾಶ್ರಿತಃ । ಅಹಙ್ಕಾರಂ ಬಲಂ ದರ್ಪಂ ಕಾಮಂ ಕ್ರೋಧಂ ಪರಿಗ್ರಹಮ್ ॥ ೨,೧೦.
ಯಾವನು ಸದಾ ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವನು, ದೃಢವಾದ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವನು, ಅಹಂಕಾರ, ಬಲ, ಗರ್ವ, ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಅಸ್ವಾಧೀನತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿರುವನು,
ವಿಮುಚ್ಯ ನಿರ್ಮಮಃ ಶಾನ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮಭೂಯಾಯ ಕಲ್ಪತೇ । ಅತಃ ಪರಂ ನೃಣಾಂ ಕೃತ್ಯಂ ನಾಸ್ತಿ ಕಶ್ಯಪನನ್ದನ ॥ ೨,೧೦.
ಯಾವನು 'ನನ್ನದು' ಎಂಬ ಭಾವನೆಗೆ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗಿನ ಏಕತ್ವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂದೆ ಮನುಷ್ಯನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಕಶ್ಯಪನಂದನ.
ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೧ ಗರುಡ ಉವಾಚ । ಮಾನುಷತ್ವಂ ಲಭೇತ್ಕಸ್ಮಾನ್ಮೃತ್ಯುಮಾಪ್ನೋತಿ ತತ್ಕಥಮ್ । ಮ್ರಿಯತೇ ಕಃ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇಹಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ಕುತ್ರಚಿತ್ ॥ ೨,೧೧.
ಗರುಡನು ಕೇಳಿದನು: ಮನುಷ್ಯ ಜನ್ಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ? ಅವನು ಹೇಗೆ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ? ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನೇ, ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಯಾರು ಎಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ?