ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರಿಯಾವಾಕ್ಯಂ ರಾಮೋ ವಿಸ್ಮಿತಮಾನಸಃ ॥ ೨,೧೦.

ಪ್ರಿಯೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಮನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದನು.

ಆಶ್ಚರ್ಯಮಿತಿ ತಜ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತದಾ ಸ್ವಸ್ಥಾನಮಾಗಮತ್ । ಸೀತಯಾ ಪಿತರೋ ದೃಷ್ಟಾ ಯಥಾ ತತ್ತೇ ನಿವೇದಿತಮ್ ॥ ೨,೧೦.

ಇದು ಒಂದು ಅದ್ಭುತವೆಂದು ಅರಿತು, ರಾಮನು ತನ್ನ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. ಸೀತೆಯು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಕಂಡುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಆಗಿತ್ತು.

ಅಪರಂ ಶ್ರಾದ್ಧಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿಚ್ಛೃಣು ಸಮಾಸತಃ । ಅಮಾವಸ್ಯಾದಿನೇ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಗೃಹದ್ವಾರೇ ಸಮಾಸ್ಥಿತಾಃ ॥ ೨,೧೦.

ಈಗ ಮತ್ತೊಂದು ಶ್ರಾದ್ಧದ ಮಹಿಮೆ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕೇಳು: ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ದಿನ ಪಿತೃಗಳು ಗಾಳಿಯಂತೆ ಆಗಿ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ.

ವಾಯುಭೂತಾಃ ಪ್ರವಾಞ್ಛನ್ತಿ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಪಿತೃಗಣಾ ನೃಣಾಮ್ । ಯಾವದಸ್ತಮಯಂ ಭಾನೋಃ ಕ್ಷುತ್ಪಿಪಾಸಾಸಮಾಕುಲಾಃ ॥ ೨,೧೦.

ಗಾಳಿಯಂತೆ ಆಗಿರುವ ಪಿತೃಗಳು, ಮನುಷ್ಯರು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ, ಭೂಕುಶಲವಿಲ್ಲದೆ, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಮತ್ತು ದಾಹದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಮಿಸುವವರೆಗೆ ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.

ತತಶ್ಚಾಸ್ತಂ ಗತೇ ಸೂರ್ಯೇ ನಿರಾಶಾ ದುಃಖಸಂಯುತಾಃ । ನಿಃಶ್ವಸನ್ತಶ್ಚಿರಂ ಯಾನ್ತಿ ಗರ್ಹಯನ್ತಸ್ತು ವಂಶಜಮ್ ॥ ೨,೧೦.

ನಂತರ ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಮಿಸಿದಾಗ, ನಿರಾಶೆಯಿಂದ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ದೀರ್ಘ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ವಂಶಜರನ್ನು ದೂಷಿಸುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿಂದ ದೂರ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ತಸ್ಮಾಚ್ಛ್ರಾದ್ಧಂ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ಅಮಾಯಾಂ ಕರ್ತುಮರ್ಹತಿ । ಯದಿ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಪ್ರಕುರ್ವನ್ತಿ ಪುತ್ರಾದ್ಯಾಸ್ತಸ್ಯ ಬಾನ್ಧವಾಃ ॥ ೨,೧೦.

ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ದಿನ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು. ಅವನ ಪುತ್ರರು ಅಥವಾ ಬಂಧುಗಳು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ—

ಉದ್ಧೃತಾ ಯೇ ಗಯಾಶ್ರಾದ್ಧೇ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಞ್ಚ ತೈಃ ಸಹ । ಭಜನ್ತೇ ಕ್ಷುತ್ಪಿಪಾಸಾ ವಾ ನ ತೇಷಾಂ ಜಾಯತೇ ಕ್ವಚಿತ್ ॥ ೨,೧೦.

ಗಯೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವರನ್ನು ಪಿತೃಗಳು ಕೂಡ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಹಸಿವೂ ದಾಹವೂ ಎಂದಿಗೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.

ತಸ್ಮಾಚ್ಛ್ರಾದ್ಧಂ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ಸಮ್ಯಕ್ಕುರ್ಯಾದ್ವಿಚಕ್ಷಣಃ । ತಸ್ಮಾಚ್ಛ್ರಾದ್ಧಂ ಚರೇದ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ಶಾಕೈರಪಿ ಯಥಾವಿಧಿ ॥ ೨,೧೦.

ಆದ್ದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಸಸ್ಯಾಹಾರದಿಂದಲೂ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು.

ಕುರ್ವೀತ ಸಮಯೇ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕುಲೇ ಕಶ್ಚಿನ್ನ ಸೀದತಿ । ಆಯುಃ ಪುತ್ರಾನ್ಯಶಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಕೀರ್ತಿಂ ಪುಷ್ಟಿಂ ಬಲಂ ಶ್ರಿಯಮ್ ॥ ೨,೧೦.

ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ದುಃಖವಿಲ್ಲ. ಆಯುಷ್ಯ, ಮಕ್ಕಳು, ಕೀರ್ತಿ, ಸ್ವರ್ಗ, ಗೌರವ, ಪೋಷಣೆ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯ—allವು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.

ಪಶೂನ್ಸೌಖ್ಯಂ ಧನಂ ಧಾನ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾತ್ಪಿತೃಪೂಜನಾತ್ । ದೇವಕಾರ್ಯಾದಪಿ ಸದಾ ಪಿತೃಕಾರ್ಯಂ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ ॥ ೨,೧೦.

ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದರಿಂದ ಹಸುಗಳು, ಸಂತೋಷ, ಧನ, ಧಾನ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯ ಯಾವಾಗಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ.

ದೇವತಾಭ್ಯಃ ಪಿತೄಣಾಂ ಹಿ ಪೂರ್ವಮಾಪ್ಯಾಯನಂ ಶುಭಮ್ । ಯೇ ಯಜನ್ತಿ ಪಿತೄನ್ದೇವಾನ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಂಶ್ಚ ಹುತಾಶನಮ್ ॥ ೨,೧೦.

ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮೊದಲು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಶುಭಕರವಾದ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಪಿತೃಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಗೆ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವವರು—

ಸರ್ವಭೂತಾನ್ತರಾತ್ಮಾನಂ ಮಾಮೇವ ಹಿ ಯಜನ್ತಿ ತೇ । ಸ್ಮಾರ್ತೇನ ವಿಧಿನಾ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕೃತ್ವಾ ಸ್ವವಿಭವೋಚಿತಮ್ ॥ ೨,೧೦.

ಅವರು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೊಳಗಿನ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ ನನ್ನನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರದಂತೆ, ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾಡಿದಾಗ.

ಆಬ್ರಾಹ್ಮಸ್ತಮ್ಬಪರ್ಯನ್ತಂ ಜಗತ್ಪ್ರೀಣಾತಿ ಮಾನವಃ । ಅನ್ನಪ್ರಕಿರಣಂ ಯತ್ತು ಮನುಷ್ಯೈಃ ಕ್ರಿಯತೇ ಭುವಿ ॥ ೨,೧೦.

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಅನ್ನವನ್ನು ಹಂಚಿದಾಗ, ಅದು ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಗಿಡದ ಎಲೆವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

ತೇನ ತೃಪ್ತಿಮುಪಾಯಾನ್ತಿ ಯೇ ಪಿಶಾಚತ್ವಮಾಗತಾಃ । ಯಚ್ಚಾಮ್ಬುಃ ಸ್ನಾನವಸ್ತ್ರೇಭ್ಯೋ ಭೂಮೌ ಪತತಿ ಖೇಚರ ॥ ೨,೧೦.

ಅದರ ಮೂಲಕ ಪಿಶಾಚ ರೂಪ ಪಡೆದವರು ತೃಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸ್ನಾನ ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆ ತೊಳೆಯುವ ನೀರು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವನೇ,

ತೇನ ಯೇ ತರುತಾಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾಸ್ತೇಷಾಂ ತೃಪ್ತಿಃ ಪ್ರಜಾಯತೇ । ಯಾನಿ ಗನ್ಧಾಮ್ಬೂನಿ ಚೈವ ಪತನ್ತಿ ಧರಣೀತಲೇ ॥ ೨,೧೦.

ಅದರ ಮೂಲಕ ಮರಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೂ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಸುಗಂಧಯುಕ್ತ ನೀರುಗಳು,

ತೇನ ಚಾಪ್ಯಾಯನಂ ತೇಷಾಂ ಯೇ ದೇವತ್ವಮುಪಾಗತಾಃ । ಯೇ ಚಾಪಿ ಸ್ವಕುಲಾದ್ಬಾಹ್ಯಾಃ ಕ್ರಿಯಾಯೋಗ್ಯಾ ಹ್ಯಸಂಸ್ಕೃತಾಃ ॥ ೨,೧೦.

ಅದರ ಮೂಲಕ ದೇವತೆಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೂ ಪೂರಕತೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಕುಲದ ಹೊರಗಿನವರು, ವಿಧಿಗಳಿಗೆ ಅಯೋಗ್ಯರಾದವರು, ಸಂಸ್ಕಾರವಿಲ್ಲದವರಿಗೂ—

ವಿಪನ್ನಾಸ್ತೇ ತು ವಿಕಿರಸಂಮಾರ್ಜನಜಲಾಶಿನಃ । ಭುಕ್ತ್ವಾ ಚಾಚಮನಂ ಯಚ್ಚ ಜಲಂ ಯಚ್ಚಾಹ್ನಿ ಸೇವಿತಮ್ ॥ ೨,೧೦.

ಅಂತಹ ಪತನಗೊಂಡವರು ಹಂಚಿದ ಅನ್ನ, ಒಗಟು, ನೀರು ಇವುಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಬದುಕುತ್ತಾರೆ. ಊಟ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಉಳಿದ ನೀರು, ದಿನದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಲಾದ ನೀರು—

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ತಥೈವಾನ್ಯತ್ತೇನ ತೃಪ್ತಿಂ ಪ್ರಯಾನ್ತಿ ವೈ । ಪಿಶಾಚತ್ವಮನುಪ್ರಾಪ್ತಾಃ ಕೃಮಿಕೀಟತ್ವಮೇವ ಯೇ ॥ ೨,೧೦.

ಅದರ ಮೂಲಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಇತರರು, ಪಿಶಾಚ ರೂಪ ಪಡೆದವರು, ಹುಳಗಳು ಅಥವಾ ಕೀಟಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೂ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದ್ಧೃತೇಷ್ವನ್ನಪಿಣ್ಡೇಷು ಭುವಿ ಯೇ ಚಾನ್ನಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣಃ । ತೈರೇವಾಪ್ಯಾಯನಂ ತೇಷಾಂ ಯೇ ಮನುಷ್ಯತ್ವಮಾಗತಾಃ ॥ ೨,೧೦.

ಅನ್ನಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದಾಗ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅನ್ನದ ಆಸೆ ಇರುವವರಿಗೆ, ಅದೇ ಅರ್ಪಣೆಯಿಂದ ಮಾನವನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೂ ಪೂರಕತೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಏವಂ ವೈ ಕ್ರಿಯಮಾಣಾನಾಂ ತೇಷಾಂ ಚೈವ ದ್ವಿಜನ್ಮನಾಮ್ । ಕಶ್ಚಿಜ್ಜಲಾನ್ನವಿಕ್ಷೇಪಃ ಶುಚಿರುಚ್ಛಿಷ್ಟ ಏವ ವಾ ॥ ೨,೧೦.

ಹೀಗೆ ದ್ವಿಜರ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಈ ವಿಧಿಗಳು ಮಾಡಿದಾಗ, ಯಾವ ನೀರು ಅಥವಾ ಅನ್ನವನ್ನು ಹಂಚಿದರೂ, ಅದು ಶುದ್ಧವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಉಳಿದಿದ್ದರೂ,

ತೇನಾನ್ನೇನ ಕುಲೇ ತೇಷಾಂ ಯೇ ವೈ ಜಾತ್ಯನ್ತರಂ ಗತಾಃ । ಭವತ್ಯಾಪ್ಯಾಯನಂ ತೇಷಾಂ ಸಮ್ಯಕ್ಶ್ರಾದ್ಧೇ ಕೃತೇ ಸತಿ ॥ ೨,೧೦.

ಆ ಅನ್ನದಿಂದ, ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಜನ್ಮ ಪಡೆದವರಿಗೂ ಪೂರಕತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದಾಗ.

ಅನ್ಯಾಯೋಪಾರ್ಜಿತೈರ್ದ್ರವ್ಯೈರ್ಯಚ್ಛ್ರಾದ್ಧಂ ಕ್ರಿಯತೇ ನರೈಃ । ತಕೃಪ್ಯನ್ತಿ ತೇನ ಚಣ್ಡಾಲಾಃ ಪುಕ್ಕಸಾದ್ಯುಪಯೋನಿಷು ॥ ೨,೧೦.

ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಹಣದಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದರೆ, ಚಂಡಾಳರು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೂ ಅದರಿಂದ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಏವಂ ಸಂಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಪಕ್ಷಿನ್ ಯದ್ದತ್ತಮಿಹ ಬಾನ್ಧವೈಃ । ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕುರ್ವದ್ಭಿರನ್ನಾಮ್ವುಶಾಕೈಸ್ತೃಪ್ತಿರ್ಹಿ ಜಾಯತೇ ॥ ೨,೧೦.

ಹೀಗೆ, ಹಕ್ಕಿಯೇ, ಬಂಧುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಏನು ಕೊಟ್ಟರೂ, ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಅನ್ನ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದಾಗ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಏತತ್ತೇ ಸರ್ವಮಾಖ್ಯಾತಂ ಯನ್ಮಾಂ ತ್ವಂ ಪರಿಪೃಚ್ಛಸಿ । ಸದ್ಯೋ ದೇಹಾನ್ತರಪ್ರಾಪ್ತಿರ್ವಿಲಂಬೇನಾವನೀತಲೇ ॥ ೨,೧೦.

ನೀನು ಕೇಳಿದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ನಾನು ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ದೇಹ ಬದಲಾವಣೆ ತಕ್ಷಣವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆ.

ಪೃಷ್ಟವಾನಸಿ ತತ್ತೇಽಹಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಮಾಸತಃ । ಸದ್ಯೋ ವಿಲಮ್ಬತಞ್ಚೈವೋಭಯಥಾಪಿ ಕಲೇವರಮ್ ॥ ೨,೧೦.

ನೀನು ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ನಾನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ದೇಹ ತಕ್ಷಣ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರವಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಎರಡನ್ನೂ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಯತೋ ಹಿ ಮರ್ತ್ಯಃ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ತದ್ವಿಶೇಷಞ್ಚ ಮೇ ಶೃಣು । ಅಧೂಮಕಜ್ಯೋತಿರಿವಾಙ್ಗುಷ್ಠಮಾತ್ರಃ ಪುಮಾಂಸ್ತತಃ ॥ ೨,೧೦.

ಮನುಷ್ಯನು ಯಾವ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೋ ಅದನ್ನು ಕೇಳು. ಹೊಗೆಯಿಲ್ಲದ ಜ್ಯೋತಿಯಂತೆ, ಅಂಗುಷ್ಠದಷ್ಟು ಗಾತ್ರದ ಜೀವ ಆತ್ಮ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ.

ದೇಹಮೇಕಂ ಸದ್ಯ ಏವ ವಾಯವೀಯಂ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ । ಯಥಾ ನೃಣಜಲೌಕಾ ಹಿ ಪಶ್ಚತ್ಪಾದಂ ತದೋದ್ಧರೇತ್ ॥ ೨,೧೦.

ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಒಂದು ವಾಯುಸ್ವರೂಪದ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹೇಗೆ ಜಲೌಕ ಊಟ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಹಿಂಭಾಗವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೋ, ಹೀಗೆಯೇ.

ಸ್ಥಿತಿರಗ್ರ್ಯಸ್ಯ ಪಾದಸ್ಯ ಯದಾ ಜಾತಾ ದೃಢಾ ಭವೇತ್ । ಏವಂ ದೇಹೀ ಪೂರ್ವದೇಹಂ ಸಮುತ್ಸೃಜತಿ ತಂ ಯದಾ ॥ ೨,೧೦.

ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕಾಲಿನ ಸ್ಥಿರತೆ ಬಲವಾಗಿ ಬಂದಾಗ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನು ಹಳೆಯ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಭೋಗಾರ್ಥಮಗ್ರೇ ಸ್ಯಾದ್ದೇಹೋ ವಾಯವೀಯ ಉಪಸ್ಥಿತಃ । ವಿಷಯಗ್ರಾಹಕಂ ಯದ್ವನ್ಮ್ರಿಯಮಾಣಸ್ಯ ಚೇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ॥ ೨,೧೦.

ಭೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲು ಗಾಳಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ದೇಹವು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ಸಾಯುತ್ತಿರುವವನ ಇಂದ್ರಿಯವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವಂತೆಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ.