ಗುಲ್ಮೈರಾಚ್ಛಾದ್ಯ ಚಾತ್ಮಾನಂ ನಿಗೂಢಂ ಸಾ ಸ್ಥಿತಾ ತದಾ । ಏಕಾನ್ತೇ ತು ತದಾ ಸೀತಾಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ರಾಘವನನ್ದನಃ ॥ ೨,೧೦.
ಗಿಡಗಳ ಹಿಂದೆ ತನ್ನನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಸೀತೆಯು ಅಡಗಿಕೊಂಡು ನಿಂತಳು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸೀತೆಯು ಒಬ್ಬಳೇ ಇದ್ದುದನ್ನು ರಾಘವನು ತಿಳಿದನು.
ವಿಮೃಶ್ಯ ಸುಚಿರಂ ಕಾಲಮಿದಂ ಕಿಮಿತಿ ಸತ್ವರಮ್ । ಕಿಞ್ಚಿತ್ಕ್ವಚಿದ್ಗತಾ ಸಾಧ್ವೀ ತ್ರಪಾಯಾಃ ಕಾರಣೇನ ಹಿ ॥ ೨,೧೦.
ಬಹಳ ಸಮಯ ಯೋಚಿಸಿ, ಇದು ಏಕೆಂದೆಂದು ರಾಮನು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟನು. ಆ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ ಲಜ್ಜೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಹೋಗಿದ್ದಳು.
ಕಿಂ ವಾ ನ ಭೋಜಯನ್ವಿಪ್ರಾನ್ಸೀ ತಾಮನ್ವೇಷಯಾಮ್ಯಹಮ್ । ವಿಮೃಶನ್ನೇವಮೇವಂ ಸ ಸ್ವಯಂ ವಿಪ್ರಾನಭೋಜಯತ್ ॥ ೨,೧೦.
ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಊಟಕ್ಕೆ ಕೂಳಿಸುವುದೇನು ತಪ್ಪು? ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ನಾನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ, ಆಕೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೊರಟೆ. ಆದರೆ, ಅವನು ತಾನೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಊಟವನ್ನು ಕೊಡದೆ ಉಳಿದನು.
ಗತೇಷು ದ್ವಿಜಮುಖ್ಯೇಷು ಪ್ರಿಯಾಂ ರಾಮೋಽಬ್ರವೀದಿದಮ್ । ಕಥಂ ತಲಾಸು ಲೀನಾ ತ್ವಂ ಮುನೀನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಮಾಗತಾನ್ ॥ ೨,೧೦.
ಪ್ರಮುಖ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೋದ ಮೇಲೆ, ರಾಮನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಗೆ ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು: 'ಮುನಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ ನೀನು ಹೇಗೆ ನೆಲದೊಳಗೆ ಮರೆಯಾಗಿ ಹೋದೆ?'
ತತ್ಸರ್ವಂ ಮಮ ತನ್ವಙ್ಗಿ ಕಾರಣಂ ವದ ಮಾ ಚಿರಮ್ । ಏವಮುಕ್ತಾ ತದಾ ಭರ್ತ್ರಾ ಸೀತಾ ಸಾಧೋಮುಖೀ ಸ್ಥಿತಾ । ಮುಞ್ಚನ್ತೀ ಚಾಶ್ರುಸಂಘಾತಂ ರಾಘವಂ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ॥ ೨,೧೦.
ಎಲ್ಲದರ ಕಾರಣವನ್ನು ನನಗೆ ತಡವಿಲ್ಲದೆ ಹೇಳು ಎಂದು ರಾಮನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಸೀತೆಯು ತಲೆ ಕೆಳಗಿಟ್ಟು ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ನಿಂತು, ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಾ ರಾಘವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.
ಸೀತೋವಾಚ । ಶೃಣು ತ್ವಂ ನಾಥ ಯದ್ದೃಷ್ಟಮಾಶ್ಚರ್ಯಮಿಹ ಯಾದೃಶಮ್ ॥ ೨,೧೦.
ಸೀತೆಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು: 'ನಾಥಾ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ನೀನು ಕೇಳು.'
ಪಿತಾ ತವ ಮಯಾ ದೃಷ್ಟೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಗ್ರೇ ತು ರಾಘವಃ । ಸರ್ವಾಭರಣಸಂಯುಕ್ತೋದ್ವೌ ಚಾನ್ಯೌ ಚ ತಥಾವಿಧೌ ॥ ೨,೧೦.
ರಾಘವ, ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮುಂದೆ ನಿನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ನೋಡಿದೆನು. ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನಿಬ್ಬರೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದರು.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತ್ವತ್ಪಿತರಞ್ಚಾಹಮಪಕ್ರಾನ್ತಾ ತವಾನ್ತಿಕಾತ್ । ವಲ್ಕಲಾಜಿನಸಂವೀತಾ ಕಥಂ ರಾಜ್ಞಃ ಪುರಃ ಪ್ರಭೋ ॥ ೨,೧೦.
ನಿನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ ನಾನು ನಿನ್ನ ಬಳಿಯಿಂದ ದೂರ ಹೋಗಿದೆನು. ಬಗ್ಗೆಯೂ ಚರ್ಮದ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ ಇದ್ದ ನನಗೆ, ರಾಜನ ಮುಂದೆ ಹೋದರೆ ಹೇಗೆ ಎಂದು ಭಯವಾಯಿತು.
ಭವಾಮಿ ರಿಪುವೀರಘ್ನ ಸತ್ಯಮೇತದುಹಾಹೃತಮ್ । ಸ್ವಹಸ್ತೇನ ಕಥಂ ದೇಯಂ ರಾಜ್ಞೇ ವಾ ಭೋಜನಂ ಮಯಾ ॥ ೨,೧೦.
ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸುವವರೇ, ನಾನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸತ್ಯವಿದು. ನಾನು ನನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ರಾಜನಿಗೆ ಊಟವನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೊಡಬಲ್ಲೆ?
ದಾಸಾನಾಮಪಿ ಯೇ ದಾಸಾ ನೋಪಭುಞ್ಜನ್ತಿ ಕರ್ಹಿಚಿತ್ । ತೃಣಪಾತ್ರೇ ಕಥಂ ತಸ್ಮೈ ಅನ್ನಂ ದಾತುಂ ಹಿ ಶಕ್ರುಯಾಮ್ ॥ ೨,೧೦.
ದಾಸರಿಗೂ ದಾಸರು ಕೂಡ ಇಂತಹ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಊಟವನ್ನು ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ. ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ರಾಜನಿಗೆ ಊಟವನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೊಡಬಲ್ಲೆ?
ಯಾಹಂ ರಾಜ್ಞಾ ಪುರಾ ದೃಷ್ಟಾ ಸರ್ವಾಭರಣಭೂಷಿತಾ । ಸಾ ಸ್ವೇದಮಲದಿಗ್ಧಾಙ್ಗೀ ಕಥಂ ಯಾಸ್ಯಾಮಿ ಭೂಪತಿಮ್ । ಅಪಕೃಷ್ಟಾಸ್ಮಿ ತೇನಾಹಂ ತ್ರಪಯಾ ರಘುನನ್ದನ । ಶ್ರೀಭಾಗವಾನುವಾಚ ॥ ೨,೧೦.
ನಾನು ಹಿಂದೆ ರಾಜನಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಈಗ ನಾನು ಬೆವರು ಮತ್ತು ಧೂಳಿನಿಂದ ಅಳಕಾದ ದೇಹದಿಂದ ಭೂಪತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸಲಿ? ಇದರಿಂದ, ರಘುನಂದನ, ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ನಾನು ದೂರವಾಯಿತು.
ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರಿಯಾವಾಕ್ಯಂ ರಾಮೋ ವಿಸ್ಮಿತಮಾನಸಃ ॥ ೨,೧೦.
ಪ್ರಿಯೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಮನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದನು.
ಆಶ್ಚರ್ಯಮಿತಿ ತಜ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತದಾ ಸ್ವಸ್ಥಾನಮಾಗಮತ್ । ಸೀತಯಾ ಪಿತರೋ ದೃಷ್ಟಾ ಯಥಾ ತತ್ತೇ ನಿವೇದಿತಮ್ ॥ ೨,೧೦.
ಇದು ಒಂದು ಅದ್ಭುತವೆಂದು ಅರಿತು, ರಾಮನು ತನ್ನ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. ಸೀತೆಯು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಕಂಡುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಆಗಿತ್ತು.
ಅಪರಂ ಶ್ರಾದ್ಧಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿಚ್ಛೃಣು ಸಮಾಸತಃ । ಅಮಾವಸ್ಯಾದಿನೇ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಗೃಹದ್ವಾರೇ ಸಮಾಸ್ಥಿತಾಃ ॥ ೨,೧೦.
ಈಗ ಮತ್ತೊಂದು ಶ್ರಾದ್ಧದ ಮಹಿಮೆ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕೇಳು: ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ದಿನ ಪಿತೃಗಳು ಗಾಳಿಯಂತೆ ಆಗಿ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ.
ವಾಯುಭೂತಾಃ ಪ್ರವಾಞ್ಛನ್ತಿ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಪಿತೃಗಣಾ ನೃಣಾಮ್ । ಯಾವದಸ್ತಮಯಂ ಭಾನೋಃ ಕ್ಷುತ್ಪಿಪಾಸಾಸಮಾಕುಲಾಃ ॥ ೨,೧೦.
ಗಾಳಿಯಂತೆ ಆಗಿರುವ ಪಿತೃಗಳು, ಮನುಷ್ಯರು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ, ಭೂಕುಶಲವಿಲ್ಲದೆ, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಮತ್ತು ದಾಹದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಮಿಸುವವರೆಗೆ ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.
ತತಶ್ಚಾಸ್ತಂ ಗತೇ ಸೂರ್ಯೇ ನಿರಾಶಾ ದುಃಖಸಂಯುತಾಃ । ನಿಃಶ್ವಸನ್ತಶ್ಚಿರಂ ಯಾನ್ತಿ ಗರ್ಹಯನ್ತಸ್ತು ವಂಶಜಮ್ ॥ ೨,೧೦.
ನಂತರ ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಮಿಸಿದಾಗ, ನಿರಾಶೆಯಿಂದ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ದೀರ್ಘ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ವಂಶಜರನ್ನು ದೂಷಿಸುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿಂದ ದೂರ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ತಸ್ಮಾಚ್ಛ್ರಾದ್ಧಂ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ಅಮಾಯಾಂ ಕರ್ತುಮರ್ಹತಿ । ಯದಿ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಪ್ರಕುರ್ವನ್ತಿ ಪುತ್ರಾದ್ಯಾಸ್ತಸ್ಯ ಬಾನ್ಧವಾಃ ॥ ೨,೧೦.
ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ದಿನ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು. ಅವನ ಪುತ್ರರು ಅಥವಾ ಬಂಧುಗಳು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ—
ಉದ್ಧೃತಾ ಯೇ ಗಯಾಶ್ರಾದ್ಧೇ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಞ್ಚ ತೈಃ ಸಹ । ಭಜನ್ತೇ ಕ್ಷುತ್ಪಿಪಾಸಾ ವಾ ನ ತೇಷಾಂ ಜಾಯತೇ ಕ್ವಚಿತ್ ॥ ೨,೧೦.
ಗಯೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವರನ್ನು ಪಿತೃಗಳು ಕೂಡ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಹಸಿವೂ ದಾಹವೂ ಎಂದಿಗೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ತಸ್ಮಾಚ್ಛ್ರಾದ್ಧಂ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ಸಮ್ಯಕ್ಕುರ್ಯಾದ್ವಿಚಕ್ಷಣಃ । ತಸ್ಮಾಚ್ಛ್ರಾದ್ಧಂ ಚರೇದ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ಶಾಕೈರಪಿ ಯಥಾವಿಧಿ ॥ ೨,೧೦.
ಆದ್ದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಸಸ್ಯಾಹಾರದಿಂದಲೂ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು.
ಕುರ್ವೀತ ಸಮಯೇ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕುಲೇ ಕಶ್ಚಿನ್ನ ಸೀದತಿ । ಆಯುಃ ಪುತ್ರಾನ್ಯಶಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಕೀರ್ತಿಂ ಪುಷ್ಟಿಂ ಬಲಂ ಶ್ರಿಯಮ್ ॥ ೨,೧೦.
ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ದುಃಖವಿಲ್ಲ. ಆಯುಷ್ಯ, ಮಕ್ಕಳು, ಕೀರ್ತಿ, ಸ್ವರ್ಗ, ಗೌರವ, ಪೋಷಣೆ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯ—allವು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.
ಪಶೂನ್ಸೌಖ್ಯಂ ಧನಂ ಧಾನ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾತ್ಪಿತೃಪೂಜನಾತ್ । ದೇವಕಾರ್ಯಾದಪಿ ಸದಾ ಪಿತೃಕಾರ್ಯಂ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ ॥ ೨,೧೦.
ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದರಿಂದ ಹಸುಗಳು, ಸಂತೋಷ, ಧನ, ಧಾನ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯ ಯಾವಾಗಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ.
ದೇವತಾಭ್ಯಃ ಪಿತೄಣಾಂ ಹಿ ಪೂರ್ವಮಾಪ್ಯಾಯನಂ ಶುಭಮ್ । ಯೇ ಯಜನ್ತಿ ಪಿತೄನ್ದೇವಾನ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಂಶ್ಚ ಹುತಾಶನಮ್ ॥ ೨,೧೦.
ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮೊದಲು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಶುಭಕರವಾದ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಪಿತೃಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಗೆ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವವರು—
ಸರ್ವಭೂತಾನ್ತರಾತ್ಮಾನಂ ಮಾಮೇವ ಹಿ ಯಜನ್ತಿ ತೇ । ಸ್ಮಾರ್ತೇನ ವಿಧಿನಾ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕೃತ್ವಾ ಸ್ವವಿಭವೋಚಿತಮ್ ॥ ೨,೧೦.
ಅವರು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೊಳಗಿನ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ ನನ್ನನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರದಂತೆ, ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾಡಿದಾಗ.
ಆಬ್ರಾಹ್ಮಸ್ತಮ್ಬಪರ್ಯನ್ತಂ ಜಗತ್ಪ್ರೀಣಾತಿ ಮಾನವಃ । ಅನ್ನಪ್ರಕಿರಣಂ ಯತ್ತು ಮನುಷ್ಯೈಃ ಕ್ರಿಯತೇ ಭುವಿ ॥ ೨,೧೦.
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಅನ್ನವನ್ನು ಹಂಚಿದಾಗ, ಅದು ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಗಿಡದ ಎಲೆವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ತೇನ ತೃಪ್ತಿಮುಪಾಯಾನ್ತಿ ಯೇ ಪಿಶಾಚತ್ವಮಾಗತಾಃ । ಯಚ್ಚಾಮ್ಬುಃ ಸ್ನಾನವಸ್ತ್ರೇಭ್ಯೋ ಭೂಮೌ ಪತತಿ ಖೇಚರ ॥ ೨,೧೦.
ಅದರ ಮೂಲಕ ಪಿಶಾಚ ರೂಪ ಪಡೆದವರು ತೃಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸ್ನಾನ ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆ ತೊಳೆಯುವ ನೀರು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವನೇ,
ತೇನ ಯೇ ತರುತಾಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾಸ್ತೇಷಾಂ ತೃಪ್ತಿಃ ಪ್ರಜಾಯತೇ । ಯಾನಿ ಗನ್ಧಾಮ್ಬೂನಿ ಚೈವ ಪತನ್ತಿ ಧರಣೀತಲೇ ॥ ೨,೧೦.
ಅದರ ಮೂಲಕ ಮರಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೂ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಸುಗಂಧಯುಕ್ತ ನೀರುಗಳು,
ತೇನ ಚಾಪ್ಯಾಯನಂ ತೇಷಾಂ ಯೇ ದೇವತ್ವಮುಪಾಗತಾಃ । ಯೇ ಚಾಪಿ ಸ್ವಕುಲಾದ್ಬಾಹ್ಯಾಃ ಕ್ರಿಯಾಯೋಗ್ಯಾ ಹ್ಯಸಂಸ್ಕೃತಾಃ ॥ ೨,೧೦.
ಅದರ ಮೂಲಕ ದೇವತೆಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೂ ಪೂರಕತೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಕುಲದ ಹೊರಗಿನವರು, ವಿಧಿಗಳಿಗೆ ಅಯೋಗ್ಯರಾದವರು, ಸಂಸ್ಕಾರವಿಲ್ಲದವರಿಗೂ—
ವಿಪನ್ನಾಸ್ತೇ ತು ವಿಕಿರಸಂಮಾರ್ಜನಜಲಾಶಿನಃ । ಭುಕ್ತ್ವಾ ಚಾಚಮನಂ ಯಚ್ಚ ಜಲಂ ಯಚ್ಚಾಹ್ನಿ ಸೇವಿತಮ್ ॥ ೨,೧೦.
ಅಂತಹ ಪತನಗೊಂಡವರು ಹಂಚಿದ ಅನ್ನ, ಒಗಟು, ನೀರು ಇವುಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಬದುಕುತ್ತಾರೆ. ಊಟ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಉಳಿದ ನೀರು, ದಿನದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಲಾದ ನೀರು—
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ತಥೈವಾನ್ಯತ್ತೇನ ತೃಪ್ತಿಂ ಪ್ರಯಾನ್ತಿ ವೈ । ಪಿಶಾಚತ್ವಮನುಪ್ರಾಪ್ತಾಃ ಕೃಮಿಕೀಟತ್ವಮೇವ ಯೇ ॥ ೨,೧೦.
ಅದರ ಮೂಲಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಇತರರು, ಪಿಶಾಚ ರೂಪ ಪಡೆದವರು, ಹುಳಗಳು ಅಥವಾ ಕೀಟಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೂ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಉದ್ಧೃತೇಷ್ವನ್ನಪಿಣ್ಡೇಷು ಭುವಿ ಯೇ ಚಾನ್ನಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣಃ । ತೈರೇವಾಪ್ಯಾಯನಂ ತೇಷಾಂ ಯೇ ಮನುಷ್ಯತ್ವಮಾಗತಾಃ ॥ ೨,೧೦.
ಅನ್ನಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದಾಗ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅನ್ನದ ಆಸೆ ಇರುವವರಿಗೆ, ಅದೇ ಅರ್ಪಣೆಯಿಂದ ಮಾನವನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೂ ಪೂರಕತೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.