ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಕ್ಷುತ್ತೃಷಾವಿಷ್ಟದೇಹಶ್ಚ ಭಕ್ಷ್ಯಂ ಪಾನಂ ನ ಚಾಪ್ನುಯಾಮ್ । ಅತೋ ವಿಕೃತಿರೇಷಾ ವೈ ಕೃಶಾತ್ವಾದಿರಮಾಂಸಕಾ ॥ ೨,೯.

ಹಸಿವೂ, ಬಾಯಾರಿಕೆಯೂ ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಹಿಡಿದಿವೆ. ನನಗೆ ಊಟವೂ, ಕುಡಿಯುವದೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ನನಗೆ ದುರ್ಬಲತೆ, ಮಾಂಸಹೀನತೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ.

ಕ್ಷುತ್ತೃಡ್ಜನ್ಯಂ ಮಹಾದುಃ ಖಮನುಭವಾಮಿ ಪುನಃ ಪುನಃ । ಅಕಲ್ಯಾಣಂ ಹಿ ಪ್ರೇತತ್ವಂ ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗಂ ವಿನಾ ಕೃತಮ್ ॥ ೨,೯.

ಹಸಿವಿನಿಂದ, ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ನನಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ಭಾರಿ ದುಃಖ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ. ವೃಷೋತ್ಸವವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರೇತ ಸ್ಥಿತಿ ಶುಭಕರವಲ್ಲ.

ತಸ್ಮಾದ್ರಾಜನ್ದಯಾಸಿನ್ಧೋ ಪ್ರಾರ್ಥಯಾಮಿ ತವಾಗ್ರತಃ । ರಾಜೋವಾಚ । ವರ್ತತೇ ಮತ್ಕುಲೇ ಪ್ರೇತ ಇತಿ ಜ್ಞೇಯಂ ಕಥಂ ನರೈಃ ॥ ೨,೯.

ಆದುದರಿಂದ, ರಾಜನೇ, ದಯೆಯ ಸಾಗರನೆ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ— ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: ನನ್ನ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇತವಿದ್ದರೆ ಜನರು ಹೇಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು?

ತನ್ಮಮಾಚಕ್ಷ್ವ ಹಿ ಪ್ರೇತ ಪ್ರೇತತ್ವಾನ್ಮುಚ್ಯತೇ ಕಥಮ್ । ಪ್ರೇತ ಉವಾಚ । ಲಿಙ್ಗೇನ ಪೀಡಯಾ ಪ್ರೇತೋಽನುಮಾತವ್ಯೋ ನರೈಃ ಸದಾ ॥ ೨,೯.

ಆದರೆ ಹೇಳು, ಪ್ರೇತನೇ, ಪ್ರೇತ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಹೇಗೆ ಮುಕ್ತಿಯಾಗಬಹುದು? ಪ್ರೇತನು ಹೇಳಿದನು: ಪ್ರೇತನು ಯಾವಾಗಲೂ ಪೀಡನೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಯಬಹುದು.

ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪೀಡಾಸ್ತಾ ರಾಜನ್ಯಾ ವೈ ಪ್ರೇತಕೃತಾ ಭುವಿ । ಋತುಃ ಸ್ಯಾದಫಲಃ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಯದಾ ವಂಶೋ ನ ವರ್ಧತೇ ॥ ೨,೯.

ರಾಜನೇ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇತದಿಂದ ಆಗುವ ಪೀಡನೆಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಹೆಂಗಸರು ಫಲವತ್ತಾಗದಾಗ, ವಂಶವು ವೃದ್ಧಿಯಾಗದಾಗ—

ಮ್ರಿಯನ್ತೇ ಚಾಲ್ಪವಯಸಃ ಸಾ ಪೀಡಾ ಪ್ರೇತಸಮ್ಭವಾ । ಅಕಸ್ಮಾದ್ವೃತ್ತಿಹರಣಮಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಜನೇಷು ವೈ ॥ ೨,೯.

—ಕಿರಿಯವರು ಅಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಯುವಾಗ ಅದು ಪ್ರೇತದಿಂದ ಆಗುವ ಪೀಡನೆ. ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಜೀವನೋಪಾಯ ಕಳೆದುಹೋಗುವುದು, ಜನರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು—

ಅಕಸ್ಮಾದ್ಗೃಹದಾಹಃ ಸ್ಯಾತ್ಸಾ ಪೀಡಾ ಪ್ರೇತಸಮ್ಭವಾ । ಸ್ವಗೇಹೇ ಕಲಹೋ ನಿತ್ಯಂ ಸ್ಯಾಚ್ಚ ಮಿಥ್ಯಾಭಿಶಂಸನಮ್ ॥ ೨,೯.

—ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹತ್ತುವುದು ಅದು ಪ್ರೇತದಿಂದ ಆಗುವ ಪೀಡನೆ. ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಸದಾ ಜಗಳ, ಸುಳ್ಳು ಅಪವಾದಗಳು ನಡೆಯುವುದು.

ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮಾದಿಸಮ್ಭೂತಿಃ ಸಾ ಪೀಡಾ ಪ್ರೇತಸಮ್ಭವಾ । ಅಪಿ ಸ್ವಯಂ ಧನಂ ಮುಕ್ತಂ ಪ್ರಯತ್ನಾದನವೇ ಪಥಿ ॥ ೨,೯.

ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮೆ ಹಾಗು ಇತರ ರೋಗಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನೋವುಗಳು ಪ್ರೇತದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿ ಹಣವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದರೂ, ಅದು ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.

ನೈವ ಲಭ್ಯೇತ ನಶ್ಯೇತಃ ಸಾ ಪೀಡಾ ಪ್ರೇತಸಂಮವಾ । ಸುವೃಷ್ಟೌ ಕೃಷಿನಾಶಃ ಸ್ಯಾದ್ವಾಣಿಜ್ಯಾದ್ವೃತ್ತಿನಾಶನಮ್ ॥ ೨,೯.

ಅಂತಹ ನೋವುಗಳು, ಪ್ರೇತದಿಂದ ಉಂಟಾದವು, ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಸಿಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾದರೂ, ಬೆಳೆ ಹಾಳಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಜೀವನೋಪಾಯ ನಾಶವಾಗಬಹುದು.

ಕಲತ್ರಂ ಪ್ರತಿಕೂಲಂ ಸ್ಯಾತ್ಸಾ ಪೀಡಾ ಪ್ರೇತಸಮ್ಭವಾ । ಏವನ್ತು ಪೀಡಯಾ ರಾಜನ್ಪ್ರೇತಜ್ಞಾನಂ ಭವೇನ್ನೃಣಾಮ್ ॥ ೨,೯.

ಹೆಂಡತಿ ವಿರೋಧಿಯಾಗಬಹುದು; ಆ ನೋವೂ ಪ್ರೇತದಿಂದ ಆಗುತ್ತದೆ. ರಾಜನೇ, ಇಂತಹ ಪೀಡೆಗಳಿಂದಲೇ ಜನರು ಪ್ರೇತದ ಹಾಜರಾತಿಯನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ.

ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗೋ ಯದಿ ಭವೇತ್ಪ್ರೇತತ್ವಾನ್ಮುಚ್ಯತೇ ತದಾ । ತಸ್ಮಾನ್ನೃಪ ತ್ವಮಪ್ಯೇವಂ ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗಂ ಕುರು ಪ್ರಭೋ ॥ ೨,೯.

ಎಲ್ಲೋರು ಬಿಡುವ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ, ಪ್ರೇತ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಕೂಡ ಈ ರೀತಿ ಎಲ್ಲೋರು ಬಿಡುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಮಾಮುದ್ದಿಶ್ಯ ನೃಪೇಽಪ್ಯತ್ರಾಧಿಕಾರೋಽತ್ಯನುಕಮ್ಪಯಾ । ರಾಜಪುತ್ರೋ ಹತಃ ಕಶ್ಚಿನ್ಮಯೈವಾಪ್ತಸ್ತತೋ ಮಯಾ ॥ ೨,೯.

ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕು ರಾಜನಿಗೂ ಇದೆ, ಕಾರಣ ಇದರಲ್ಲಿ ಮಹಾ ದಯೆ ಇದೆ. ಯಾರೋ ರಾಜಕುಮಾರನು ಹತ್ಯೆಗೊಳಗಾಗಿದ್ದನು, ಅವನನ್ನು ನಾನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.

ಕುರುಷ್ವ ತ್ವಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಮೇ ತದ್ಧನೇನ ವೃಷೋತ್ಸವಮ್ । ಕಾರ್ತಿಕ್ಯಾಂ ಪೌರ್ಣಮಾಸ್ಯಾಂ ವಾಽಶ್ವಯುಙ್ಮಧ್ಯೇಽಥವಾ ನೃಪ ॥ ೨,೯.

ನೀನು ನನ್ನ ಹಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಅಥವಾ ಆಶ್ವಯುಜ ಮಾಸದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೋರು ಬಿಡುವ ಹಬ್ಬವನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು, ರಾಜನೇ.

ರೇವತೀಯುಕ್ತದಿವಸೇ ಕೃಷೀಷ್ಠಾ ಮೇ ವೃಷೋತ್ಸವಮ್ । ಪುಣ್ಯಾನ್ವಿಪ್ರಾನ್ಸಮಾಹೂಯ ವಹ್ನಿಂ ಸ್ಥಾಪ್ಯ ವಿಧಾನತಃ ॥ ೨,೯.

ರೇವತಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ದಿನ ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲೋರು ಬಿಡುವ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮಾಡು. ಧರ್ಮಶೀಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು.

ಮನ್ತ್ರೈರ್ಹೋಮಸ್ತಥಾ ಕಾರ್ಯಃ ಷಡ್ಭಿರ್ನೃಪ ವಿಧಾನತಃ । ಬಹೂನ್ವಿಪ್ರಾನ್ ಭೋಜಯೇಥಾಸ್ತದ್ರತ್ನಾಪ್ತಧನೇನ ವೈ । ಏವಂ ಕೃತೇ ಮಹೀಪಾಲ ಮಮ ಮುಕ್ತಿರ್ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ ೨,೯.

ಆರು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ವಿಧಿಯಂತೆ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ರಾಜನೇ. ಆ ರತ್ನದಿಂದ ಬಂದ ಹಣದಿಂದ ಅನೇಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಊಟ ಮಾಡಿಸು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಭೂಪಾಲಕ, ನನಗೆ ಮುಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ತಥೇತಿ ಪ್ರತಿಜಗ್ರಾಹ ಮಣಿಂ ರಾಜಾ ತತಃ ಖಗ ॥ ೨,೯.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: 'ಹೌದು' ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ರಾಜನು ಆ ರತ್ನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು, ಖಗನೇ.

ಕ್ರಿಯಾಧಿಕಾರಸ್ತಸ್ಯೈವ ಯೋ ಧನಗ್ರಾಹಕೋ ಭವೇತ್ । ಕುರ್ವತೋಸ್ತು ತಯೋರ್ವಾರ್ತಾಮೇವಂ ಪ್ರೇತಮಹೀಕ್ಷಿತೋಃ ॥ ೨,೯.

ಯಾರು ಹಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೇ ಆ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕು ಇದೆ. ಹೀಗೆ ಪ್ರೇತ ಮತ್ತು ಭೂಪಾಲಕರ ನಡುವೆ ವಿಷಯ ನಡೆಯಿತು.

ಝಣತ್ಕಾರಸ್ತು ಘಣ್ಟಾನಾಂ ಭೇರೀಣಾಂ ಭಾಙ್ಕೃತಿಸ್ತಥಾ । ಜಾತಸ್ತದಾ ರಾಜಸೇನಾ ಚತುರಙ್ಗಾ ಸಮಾಪತತ್ ॥ ೨,೯.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಘಂಟೆಗಳ ಜ್ಞಾಣ್ ಧ್ವನಿ, ಬೇರಿ ಗಳ ಹೊಡೆತ ಮತ್ತು ಶಂಖಗಳ ಕೂಗು ಕೇಳಿಬಂದವು. ಆಗ ರಾಜನ ಸೇನೆ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿತು.

ತಸ್ಯಾಮಾಗತಮಾತ್ರಾಯಾಂ ಪ್ರೇತಶ್ಚಾದೃಶ್ಯತಾಂ ಗತಃ । ತಸ್ಮಾದ್ವನಾದ್ವಿನಿಃಸೃತ್ಯ ರಾಜಾಪಿ ಪುರಮಾಗಮತ್ ॥ ೨,೯.

ಅದು ಬಂದ ಕೂಡಲೇ ಪ್ರೇತನು ಕಾಣೆಯಾಗಿಬಿಟ್ಟನು. ಆ ಕಾಡಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು ರಾಜನು ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.

ಸ ಕಾರ್ತಿಕ್ಯಾಂ ಪೂರ್ಣಿಮಾಯಾಂ ಪ್ರೇತಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಸಂವ್ಯಧಾತ್ । ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗಂ ವಿಧಾನೇನ ತನ್ಮಣ್ಯಾಪ್ತಧನೇನ ಚ ॥ ೨,೯.

ಅವನು ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು, ಪ್ರೇತನಿಗಾಗಿ ವಿಧಿಯಂತೆ, ಆ ರತ್ನದಿಂದ ಬಂದ ಹಣದಿಂದ ಎಲ್ಲೋರು ಬಿಡುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

ಪ್ರೇತೋಽಪ್ಯಯಂ ಸಪದಿಲಬ್ಧಸುವರ್ಣದೇಹಃ ಕರ್ಮಾನ್ತ ಆಗತ ಇತಿ ಪ್ರಣನಾಮ ಭೂಪಮ್ । ದೇವ ತ್ವದೀಯಮಹಿಮಾಯಮಿತಿ ಸ್ತುವನ್ ಸ ಯಾತೋ ದಿವಂ ಗರುಡ ಭೂಪತಿನಾ ಕೃತಜ್ಞಃ ॥ ೨,೯.

ಆ ಪ್ರೇತನು ತನ್ನ ಸಂಗಡಿಗರೊಂದಿಗೆ ಬಂಗಾರದ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದು, ತನ್ನ ಕರ್ಮ ಮುಗಿದು, ರಾಜನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಗರುಡ, ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆ ಎನ್ನುತ್ತಾ, ರಾಜನಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞನಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ಏತತ್ತೇ ಸರ್ವಮಾಖ್ಯಾತಂ ಯಥಾ ಭೂಪತಿನಾಪಿ ಸಃ । ಉದ್ಧೃತಃ ಪ್ರೇತಭಾವಾದ್ವೈ ಕಿಮನ್ಯಚ್ಛ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಸಿ ॥ ೨,೯.

ಇದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿದೆ, ಹೇಗೆ ರಾಜನಿಂದಲೂ ಅವನು ಪ್ರೇತ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಉದ್ಧಾರವಾದನು. ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀಯಾ?

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೦ ಗರುಡ ಉವಾಚ । ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣ ಜಾತೇ ಆಬ್ದಿಕೇ ಚ ಸ್ವಕರ್ಮಭಿಃ । ದೇವತ್ವಂ ವಾ ಮನುಷ್ಯತ್ವಂ ಪಕ್ಷಿತ್ವಂ ವಾಪ್ನುಯುರ್ನರಾಃ ॥ ೨,೧೦.

ಗರುಡನು ಹೇಳಿದನು: ಸಪಿಂಡೀಕರಣ ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ತಮ್ಮ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಜನರು ದೇವತೆ ಸ್ಥಿತಿ, ಮಾನವ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಹಕ್ಕಿ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ತೇಷಾಂ ವಿಭಿನ್ನಾಹಾರಾಣಾಂ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ವೈ ತೃಪ್ತಿದಂ ಕಥಮ್ । ಯದಪ್ಯನ್ಯೈರ್ದ್ವಿಜೈರ್ಭುಕ್ತಂ ಹೂಯತೇ ಯದಿ ವಾನಲೇ ॥ ೨,೧೦.

ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಹಾರವಿರುವವರಿಗೆ, ಶ್ರಾದ್ಧದಿಂದ ತೃಪ್ತಿ ಹೇಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ? ಅದು ಬೇರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತಿಂದರೂ ಅಥವಾ ಅಗ್ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರೂ ಹೇಗೆ?

ಶುಭಾಶುಭಾತ್ಮಕೈಃ ಪ್ರೇತಸ್ತದ್ದತ್ತಂ ಭುಜ್ಯತೇ ಕಥಮ್ । ಶ್ರಾದ್ಧಸ್ಯಾವಶ್ಯಕತ್ವನ್ತು ಆಮಾವಾಸ್ಯಾದಿಷು ಶ್ರುತಮ್ ॥ ೨,೧೦.

ಪಾಪ ಪುಣ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಪ್ರೇತನು ಕೊಟ್ಟ ದಾನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ? ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮುಂತಾದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಅವಶ್ಯಕವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ । ಪ್ರೇತಾನಾಂ ಶೃಣು ಪಕ್ಷೀನ್ದ್ರ ಯಥಾ ಶ್ರಾದ್ಧನ್ತು ತೃಪ್ತಿದಮ್ । ದೇವೋ ಯದಪಿ ಜಾತೋಽಯಂ ಮನುಷ್ಯಃ ಕರ್ಮಯೋಗತಃ ॥ ೨,೧೦.

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಪಕ್ಷಿರಾಜನೇ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧದಿಂದ ತೃಪ್ತಿ ಹೇಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳು. ದೇವತೆ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಅವನು ಹಿಂದೆ ತನ್ನ ಕರ್ಮದ ಫಲದಿಂದ ಮಾನವನಾಗಿದ್ದನು.

ತಸ್ಯಾನ್ನಮಮೃತಂ ಭೂತ್ವಾ ದೇವತ್ವೇಽಪ್ಯನುಯಾತಿ ಚ । ಗಾನ್ಧರ್ವ್ಯೇ ಭೋಗರೂಪೇಣ ಪಶುತ್ವೇ ಚ ತೃಣಂ ಭವೇತ್ ॥ ೨,೧೦.

ಅವನಿಗೆ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನ ಅಮೃತವಾಗುತ್ತದೆ, ಗಂಧರ್ವರಲ್ಲಿ ಆನಂದವಾಗುತ್ತದೆ, ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಹಿ ವಾಯುರೂಪೇಣ ನಾಗತ್ವೇಽಪ್ಯನುಗಚ್ಛತಿ । ಫಲಂ ಭವತಿ ಪಕ್ಷಿತ್ವೇ ರಾಕ್ಷಸೇಷು ತಥಾಮಿಷಮ್ ॥ ೨,೧೦.

ಶ್ರಾದ್ಧವು ಗಾಳಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮವಾಗದವರನ್ನೂ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತದೆ; ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಹಣ್ಣು ಆಗುತ್ತದೆ, ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಮಾಂಸವಾಗುತ್ತದೆ.

ದಾನವತ್ವೇ ತಥಾ ಮಾಂಸಂ ಪ್ರೇತತ್ವೇ ರುಧಿರಂ ತಥಾ । ಮನುಷ್ಯತ್ವೇಽನ್ನಪಾನಾದಿ ಬಾಲ್ಯೇ ಭೋಗರಸೋ ಭವೇತ್ ॥ ೨,೧೦.

ದಾನವರಲ್ಲಿ ಅದು ಮಾಂಸವಾಗುತ್ತದೆ, ಪ್ರೇತಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ; ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಅನ್ನಪಾನಾದಿಯಾಗಿ, ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಆನಂದದ ರಸವಾಗುತ್ತದೆ.