ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಚಕ್ರತೀರ್ಥಂ ನೈಮಿಷಞ್ಚ ಶಿವತೀರ್ಥಮನನ್ತಕಮ್ । ಗೋಪ್ರತಾರಕನಾಗೇಶಮಯೋಧ್ಯಾಬಿನ್ದುಸಂಜ್ಞಿತಮ್ ॥ ೨,೬.

"ಚಕ್ರತೀರ್ಥ, ನೈಮಿಷ ತೀರ್ಥ, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಶಿವತೀರ್ಥ, ಗೋಪ್ರತಾರ, ನಾಗೇಶ, ಅಯೋಧ್ಯಾ, ಮತ್ತು ಬಿಂದು ಎಂಬ ಸ್ಥಳವೂ ಇದ್ದವು."

ಯತ್ರಾಸ್ತ ಮುಕ್ತಿದಃ ಸಾಕ್ಷಾದ್ರಾಮೋ ರಾಜೀವಲೋಚನಃ । ಆಗ್ನೇಯಂ ವಾಯುಕೌಬೇರಂ ಕೌಮಾರಂ ಭೂರುಹಾಂ ಪುನಃ ॥ ೨,೬.

"ಅಲ್ಲಿ ಕಮಲನೇತ್ರನಾದ ರಾಮನು ಸ್ವತಃ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಕುಬೇರ, ಕುಮಾರ, ಮತ್ತು ಮರಗಳ ತೀರ್ಥಗಳೂ ಇದ್ದವು."

ಸೌಕರಂ ಮಥುರಾ ಯತ್ರ ನಿತ್ಯಂ ಸನ್ನಿಹತೋ ಹರಿಃ । ಪುಷ್ಕರಂ ಸತ್ಯತೀರ್ಥಞ್ಚ ಜ್ವಾಲತೀರ್ಥಂ ದಿನೇಶ್ವರಮ್ ॥ ೨,೬.

"ಮಥುರೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಇದ್ದಿರುವ ಹರಿ ಇರುವ ಸೌಕರ ತೀರ್ಥ, ಪುಷ್ಕರ, ಸತ್ಯತೀರ್ಥ, ಜ್ವಾಲಾತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ದಿನೇಶ್ವರ ಕೂಡ ಇದ್ದವು."

ಇನ್ದ್ರತೀರ್ಥಂ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಂ ಯತ್ರ ಪ್ರಾಚೀ ಸರಸ್ವತೀ । ತಾಪೀ ಪಯೋಷ್ಣೀ ನಿರ್ವಿನ್ಧ್ಯಾ ಮಲಯಃ ಕೃಷ್ಣವೇಣಿಕಾ ॥ ೨,೬.

"ಇಂದ್ರತೀರ್ಥ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ, ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದ ಸರಸ್ವತಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ; ತಾಪಿ, ಪಯೋಷ್ಣಿ, ನಿರ್ವಿಂಧ್ಯಾ, ಮಲಯ, ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣವೇಣಿಕಾ ನದಿಗಳೂ ಇದ್ದವು."

ಗೋದಾವರೀ ದಣ್ಡಕಞ್ಚ ತಾಮ್ರಚೂಡಂ ಸದೋದಕಮ್ । ದ್ಯಾವಾಭೂಮೀಶ್ವರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಶ್ರೀಶೈಲಃ ಪರ್ವತೇಶ್ವರಃ ॥ ೨,೬.

"ಗೋದಾವರಿ, ದಂಡಕ, ಸದಾ ನೀರು ಹರಿಯುವ ತಾಮ್ರಚೂಡ, ದ್ಯಾವಾಭೂಮೀಶ್ವರ, ಶ್ರೀಶೈಲ, ಪರ್ವತೇಶ್ವರ ಕೂಡ ನಾನು ನೋಡಿದೆ."

ಅಸಂಖ್ಯಲಿಙ್ಗತೀರ್ಥಾನಿ ಯತ್ರ ಸನ್ತಿ ಸದಾ ಮುನೇ । ವೇಙ್ಕಟಾದ್ರೌ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಶ್ರೀರಙ್ಗಾಖ್ಯಃ ಸ್ವಯಂ ಹರಿಃ ॥ ೨,೬.

"ಅಲ್ಲಿ ಎಣಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಲಿಂಗತೀರ್ಥಗಳು ಸದಾ ಇವೆ, ಮುನಿಯೇ; ವೆಂಕಟ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಶ್ರೀರಂಗ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸ್ವಯಂ ಹರಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ."

ವೇಙ್ಕಟೀ ನಾಮ ತತ್ರೈವ ದೇವೀ ಮಹಿಷಮರ್ದಿನೀ । ಚನ್ದ್ರತೀರ್ಥಂ ಭದ್ರವಟಃ ಕಾವೇರೀಕುಟಿಲಾಚಲೌ ॥ ೨,೬.

"ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ದೇವಿಯಾದ ವೆಂಕಟಿಯೂ ಇದ್ದಾಳೆ; ಚಂದ್ರತೀರ್ಥ, ಭದ್ರವಟ, ಕುಂಡಾದ ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಆ ಪರ್ವತಗಳೂ ಇದ್ದವು."

ಅವಟೋದಾ ತಾಮ್ರಪರ್ಣೋ ತ್ರಿಕೃಟಃ ಕೋಲ್ಲಕೋ ಗಿರಿಃ । ವಾಸಿಷ್ಠಂ ಬ್ರಹ್ಮತೀರ್ಥಞ್ಚ ಜ್ಞಾನತೀರ್ಥಂ ಮಹೋದಧಿಃ ॥ ೨,೬.

ಅವಟೋದ, ತಾಮ್ರಪರ್ಣಿ, ತ್ರಿಕೃತ, ಕೊಲ್ಲಕ ಪರ್ವತ, ವಾಸಿಷ್ಠ, ಬ್ರಹ್ಮತೀರ್ಥ, ಜ್ಞಾನತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ಮಹಾಸಾಗರ—

ಹೃಷೀಕೇಶಂ ವಿರಾಜಞ್ಚ ವಿಶಾಲಂ ನೀಲಪರ್ವತಃ । ಭೀಮಕೂಟಃ ಶ್ವೇತಗಿರೀ ರುದ್ರತೀರ್ಥಮುಮಾವನಮ್ ॥ ೨,೬.

ಹೃಷೀಕೇಶ, ವಿರಾಜ, ವಿಶಾಲ, ನೀಲಪರ್ವತ, ಭೀಮಕೂಟ, ಶ್ವೇತಪರ್ವತ, ರುದ್ರತೀರ್ಥ ಹಾಗೂ ಉಮಾವನ—

ಅವಾಪ ಗಿರಿಜಾ ದೇವೀ ತಪಸಾ ಯತ್ರ ಶಙ್ಕರಮ್ । ವಾರುಣಂ ಸೂರ್ಯತೀರ್ಥಞ್ಚ ಹಂಸತೀರ್ಥಂ ಮಹೋದಯಮ್ ॥ ೨,೬.

ಅಲ್ಲಿ ಗಿರಿಜಾದೇವಿ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಶಂಕರನನ್ನು ಪಡೆದಳು, ವಾರುಣ, ಸೂರ್ಯತೀರ್ಥ, ಹಂಸತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ಮಹೋದಯ—

ನಿಮಜ್ಜ್ಯ ಯತ್ರ ಕಾಕೋಲಾ ರಾಜಹಂಸತ್ವಮಾಯಯುಃ । ಅಸುರೋ ಯತ್ರ ದೇವತ್ವಮವಾಪ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರತಃ ॥ ೨,೬.

ಅಲ್ಲಿ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಕಾಗೆಗಳು ರಾಜಹಂಸರ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದವು; ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಅಸುರನು ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದ ದೇವನಾದನು—

ವಿಶ್ವರೂಪಂ ವನ್ದಿತೀರ್ಥಂ ರತ್ನೇಶಃ ಕುಹಕಾಚಲಃ । ನರನಾರಾಯಣಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮುಚ್ಯತೇ ಪಾಪಕೋಟಿಭಿಃ ॥ ೨,೬.

ವಿಶ್ವರೂಪ, ವಂದಿತೀರ್ಥ, ರತ್ನೇಶ, ಕುಹಕಾಚಲ ಮತ್ತು ನರನಾರಾಯಣರನ್ನು ಕಂಡರೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—

ಸರಸ್ವತೀದೃಷದ್ವತ್ಯೌ ನರ್ಮದಾ ಶರ್ಮದಾ ನೃಣಾಮ್ । ನೀಲಕಣ್ಠಂ ಮಹಾಕಾಲಂ ಪುಣ್ಯಂ ಚಾಮರಕಣ್ಟಕಮ್ ॥ ೨,೬.

ಸರಸ್ವತಿ, ದೃಢದ್ವತಿ, ನರ್ಮದಾ, ಜನರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುವಳು, ನೀಲಕಂಠ, ಮಹಾಕಾಲ ಹಾಗೂ ಪುಣ್ಯವಾದ ಅಮರಕಂಟಕ—

ಚನ್ದ್ರಭಾಗಾ ವೇತ್ರವತೀ ವೀರಭದ್ರಂ ಗಣೇಶ್ವರಮ್ । ಗೋಕರ್ಣಂ ಬಿಲ್ವತೀರ್ಥಞ್ಚ ಕರ್ಮಕುಣ್ಡಂ ಸತಾರಕಮ್ ॥ ೨,೬.

ಚಂದ್ರಭಾಗಾ, ವೇತ್ರವತಿ, ವೀರಭದ್ರ, ಗಣೇಶ್ವರ, ಗೋಕರಣ, ಬಿಲ್ವತೀರ್ಥ, ಕರ್ಮಕುಂಡ ಹಾಗೂ ಸತಾರಕ—

ಸ್ನಾನಮಾತ್ರೇಣ ಯತ್ರಾಶು ಮುಚ್ಯತೇ ಕರ್ಮಬನ್ಧನಾತ್ । ಅನ್ಯಾನ್ಯಪಿ ಚ ತೀರ್ಥಾನಿ ಕೃತಾನಿ ಕೃಪಯಾ ತವ ॥ ೨,೬.

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ತಕ್ಷಣ ಕರ್ಮಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ನಿನ್ನ ದಯೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಉತ್ಪದ್ಯತೇ ಶುಭಾ ಬುದ್ಧಿಃ ಸಾಧೂನಾಂ ಯದನುಗ್ರಹಃ । ಏಕತಃ ಸರ್ವತೀರ್ಥಾನಿ ಕರುಣಾಃ ಸಾಧವೋಽನ್ಯತಃ ॥ ೨,೬.

ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಸದ್ಗುಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಶುಭವಾದ ಬುದ್ಧಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಒಂದು ಕಡೆ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳು ಇದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ದಯಾಳು ಸದ್ಗುಣಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆ.

ಅನುಗ್ರಹಾಯ ಭೂತಾನಾಂ ಚರನ್ತಿ ಚರಿತವ್ರತಾಃ । ತ್ವಂ ಗುರುಃ ಸರ್ವರ್ಣಾನಾಂ ವಿದ್ಯಯಾ ವಯಸಾಧಿಕಃ ॥ ೨,೬.

ಭೂತಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದವರು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ; ನೀನು ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳಿಗೂ ಗುರು, ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೇಲು.

ಅತಃ ಪೃಚ್ಛಾಮ್ಯಹಂ ಕಿಞ್ಚಿದಾಧಿಭೂತಂ ಚಿರನ್ತನಮ್ । ಕಿಂ ಕುರ್ಯಾಂ ಕಂ ನು ಪೃಚ್ಛೇಽಹಂ ಮನೋ ಮೇಽತಿಚಲಂ ಮುನೇ ॥ ೨,೬.

ಆದರಿಂದ, ಮುನಿಯೇ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಒಂದು ಪುರಾತನವಾದ ಭೌತಿಕ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ; ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ, ಯಾರನ್ನು ಕೇಳಲಿ? ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಾ ಚಂಚಲವಾಗಿದೆ.

ನಿಃಸ್ಪೃಹಂ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷಯೇ ವಿಷಯೇಷ್ವತಿಲಾಲಸಮ್ । ಮನಾಗಪಿ ನ ಸಹತೇ ವಿರಹಂ ತಿಮಿರಂ ಬ್ರುವತ್ ॥ ೨,೬.

ಬ್ರಹ್ಮನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಿರಾಸಕ್ತಿಯಿದೆ, ಆದರೆ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ; ಸ್ವಲ್ಪವೂ ವಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ದೂರವಿರಲು ಸಹಿಸದು.

ಮೋಹಿತಂ ವಿವಿಧೈರ್ಭಾವೈಃ ಕರ್ಮಣಾಂ ಕ್ಷೇತ್ರಮುತ್ತಮಮ್ । ಶಾನ್ತಿಂ ಯಥಾ ಸಮಾಯಾತಿ ಸಮ್ಪನ್ನಮಿವ ಭೂಸುರ ॥ ೨,೬.

ವಿವಿಧ ಭಾವಗಳಿಂದ ಮೋಹಿತವಾದ ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರ; ಹೇಗೆ ಅದು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಭೂಸುರನೇ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾದಂತೆ?

ವಿವೇಕಪ್ರವಣಂ ಶುದ್ಧಂ ಯಥಾ ಸ್ಯಾತ್ಕೃಪಯಾ ವದ । ಋಷಿರುವಾಚ । ಮನಸ್ತು ಪ್ರಬಲಂ ನಿತ್ಯಂ ಸವಿಕಾರಂ ಸ್ವಭಾವತಃ ॥ ೨,೬.

ಎಲ್ಲಿ ಅದು ವಿವೇಕದ ಕಡೆ ತಿರುಗಿ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ? ದಯಮಾಡಿ ಹೇಳು. ಋಷಿಯು ಹೇಳಿದನು: ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ಬಲಿಷ್ಠ, ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಬದಲಾವಣೆಗೊಳ್ಳುವದು.

ವಶಂ ನಯನ್ತಿ ಕರಿಣಂ ಪ್ರಮತ್ತಮಪಿ ಹಸ್ತಿಪಾಃ । ತಥಾಪಿ ಸಾಧುಸಙ್ಗತ್ಯಾ ಸಾಧನೈರಪ್ಯತನ್ದ್ರಿತಃ ॥ ೨,೬.

ಹಾಗೆ醉ಯಾದ ಆನೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಹಸ್ತಿಪಾಲಕರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಅದೇ ರೀತಿ ಸದ್ಗುಣಿಗಳ ಸಂಗ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ವಶಪಡಿಸಬಹುದು.

ತೀವ್ರೇಣ ಭಕ್ತಿಯೋಗೇನ ವಿಚಾರೇಣ ವಶಂ ನಯೇತ್ । ಇತಿಹಾಸಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತವ ಪ್ರತ್ಯಯಕಾರಕಮ್ ॥ ೨,೬.

ತೀವ್ರ ಭಕ್ತಿಯೋಗ ಮತ್ತು ವಿಚಾರದಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಶಪಡಿಸಬೇಕು. ನಿನಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಒಂದು ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ನಾರದೋಽಕಥಯನ್ಮಹ್ಯಂ ಸ್ವವೃತ್ತಗತಜನ್ಮನಃ । ನಾರದ ಉವಾಚ । ಕಸ್ಯಚಿದ್ದ್ವಿಜಮುಖ್ಯಸ್ಯ ದಾಸೀಪುತ್ತ್ರಃ ಪುರಾ ಮುನೇ ॥ ೨,೬.

ನಾರದನು ನನಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ದ್ವಿಜನ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಜನ್ಮವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು. ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ಒಮ್ಮೆ, ಮುನಿಯೇ, ನಾನು ಒಬ್ಬ ಮಹತ್ವದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ದಾಸಿಯ ಮಗನಾಗಿದ್ದೆ.

ಶಿಕ್ಷಿತೋ ಬಾಲಭಾವೇಽಪಿ ಪಾಠಿತೋ ನಿತರಾಮಹಮ್ । ತತ್ರಾಪಿ ಸಙ್ಗತಿರ್ಜಾತಾ ಮಹತಾಂ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಣಾಮ್ ॥ ೨,೬.

ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ನನಗೆ ಪಾಠ ಕಲಿಸಲಾಯಿತು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದಿಸಲಾಯಿತು; ಅಲ್ಲಿಯೂ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಮಹಾತ್ಮರ ಸಂಗ ಸಿಕ್ಕಿತು.

ಪ್ರಾವೃಟ್ಕಾಲೇ ಮಮ ಗೃಹೇ ಸ್ಥಿತಾನಾಂ ಭಾಗ್ಯಯೋಗತಃ । ಶುಶ್ರೂಷಣಾನುವೃತ್ತ್ಯಾ ಚ ಪ್ರಶ್ರಯೇಣ ದಮೇನ ಚ ॥ ೨,೬.

ಮಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದವರು, ಅದೃಷ್ಟದಿಂದ, ತಮ್ಮ ಸೇವೆ, ವಿಧೇಯತೆ, ವಿನಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹದಿಂದ,

ಸನ್ತೋಷಂ ಪರಮಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಕೃಪಯಾ ತ್ವಿದಮಬ್ರುವನ್ । ಮನೀಷಾ ನಿರ್ಮಲಾ ಯೇನ ಜಾತಾ ಮಮ ಶುಭಾರ್ಥಿನೀ ॥ ೨,೬.

ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆದು, ದಯೆಯಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು; ಇದರಿಂದ ನನ್ನ ಶುದ್ಧವಾದ, ಶುಭವನ್ನು ಬಯಸುವ ಮನಸ್ಸು ಹುಟ್ಟಿತು.

ಯಯಾ ವಿಷ್ಣುಮಯಂ ಸರ್ವಮ್ತ್ಮನ್ಯೇವ ದದೃಶಿವಾನ್ । ಮುನಯ ಊಚುಃ । ಶೃಣು ವತ್ಸ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾ ಮೋ ಹಿತಾಯ ತವ ಬಾಲಕ ॥ ೨,೬.

ಅದರ ಮೂಲಕ ನಾನು ಎಲ್ಲವೂ ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ ಎಂದು ನನ್ನೊಳಗೇ ಕಂಡೆನು. ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: 'ನನ್ನ ಮಗು, ನಿನ್ನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಇದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇವೆ, ಕೇಳು.'

ಯೇನ ವೈ ಧ್ರಿಯಮಾಣೇನ ಇಹಾಮುತ್ರ ಸುಖಂ ಭವೇತ್ । ದೇವತಿರ್ಯಙ್ಮನುಷ್ಯಾಶ್ಚ ಸಂಸಾರೇ ವಿವಿಧಾ ಜನಾಃ ॥ ೨,೬.

ಯಾವುದನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲೂ ಸುಖ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ದೇವತೆಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಮಾನವರು—ಈ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜೀವಿಗಳು,