ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ನತ್ವಾ ಸ್ತುತ್ವಾ ಬಹುವಿಧಮುವಾಚಾನುವಸನ್ನೃಪಃ । ಯತಃ ಸಮಾಗತೋ ದೇವಃ ಪುನಸ್ತತ್ರೈವ ನೀಯತಾಮ್ ॥ ೨,೬.

ನಮನ ಮಾಡಿ, ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿ, ರಾಜನು ಕುಳಿತು ಹೇಳಿದನು: 'ಈ ದೇವರು ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿರಿ.'

ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಚೋ ರಾಜ್ಞಃ ಪಪ್ರಚ್ಛ ದ್ವಿಜಪುಙ್ಗವಃ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉವಾಚ । ಕೋಽಯಂ ದೇಶ ಕುತೋ ಲೋಕಾ ಉತ್ತಮಾ ಮಧ್ಯಮಾಧಮಾಃ ॥ ೨,೬.

ರಾಜನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠನು ಕೇಳಿದನು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು: 'ಇದು ಯಾವ ಸ್ಥಳ? ಈ ಲೋಕಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಇಂದ ಬಂದವು—ಉತ್ತಮ, ಮಧ್ಯಮ, ಕೆಳಮಟ್ಟದವು?'

ಕೇನ ಪುಣ್ಯೇನ ತು ಭವಾನ್ಪಾರಮೇಷ್ಟ್ಯವಿಭೂಷಿತಃ । ಕಿಮರ್ಥಮಹಮಾನೀತಃ ಪುನಸ್ತತ್ರೈವ ನೀಯತೇ ॥ ೨,೬.

'ಯಾವ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ನೀವು ಬ್ರಹ್ಮನ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೀರಿ? ನನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಏಕೆ ತಂದರು, ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಯಾಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ?'

ಅಪೂರ್ವಮಿವ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಸರ್ವಂ ಸ್ವಪ್ನಗತೋ ಯಥಾ । ರಾಜೋವಾಚ । ಸ್ವಧರ್ಮನಿರತೋ ಯಸ್ತು ಹರಿಭಕ್ತಿರತಃ ಸದಾ ॥ ೨,೬.

'ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೊಸದಾಗಿ, ಕನಸಿನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ.' ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: 'ಯಾರು ತಮ್ಮ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಸದಾ ಹರಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾರೆ—'

ವಿರಕ್ತ ಇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥೇಭ್ಯಃ ಸ ಮೇ ಪೂಜ್ಯೋ ನ ಸಂಶಯಃ । ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾಪರೋ ನಿತ್ಯಂ ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗವಿಶೇಷವಿತ್ ॥ ೨,೬.

'ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಇರುವವನು ನನಗೆ ಪೂಜ್ಯನು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ; ಸದಾ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವನು, ವೃಷದಾನವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿದವನು.'

ಸತ್ಯದಾನಪರೋ ಯಸ್ತು ಸ ನಮಸ್ಯೋ ದಿವೌಕಸಾಮ್ । ದರ್ಶನಾರ್ಥಮಿಹಾನೀತಃ ಪೂಜಾರ್ಹಶ್ಚ ಪರನ್ತಪ ॥ ೨,೬.

'ಯಾರು ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ದಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವನು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಹನು; ಅವನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ, ಅವನು ಪೂಜೆಗೆ ಯೋಗ್ಯನು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನೇ.'

ಅನುಗೃಹಾಣ ಮಾಂ ದೇವ ಕ್ಷಮಸ್ವ ಮಮ ಸಾಹಸಮ್ । ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ದರ್ಶಯಾಮಾಸ ಮನ್ತ್ರಿಣಾಂ ಸಂಜ್ಞಯಾ ಭ್ರುವಃ ॥ ೨,೬.

'ದೇವಾ, ನನಗೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸು, ನನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ರಾಜನು ತನ್ನ ಭ್ರೂಚಲನದಿಂದ ಸಚಿವರಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದನು.

ವದಿಷ್ಯತಿ ಸಮಗ್ರಂ ತೇ ಸ್ವಯಂ ವಕ್ತುಂ ನ ಸಾಮ್ಪ್ರತಮ್ । ಸಾಮನ್ತಃ ಸರ್ವವೇದಜ್ಞೋ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಹಾರ್ದಂ ನೃಪಸ್ಯ ಚ ॥ ೨,೬.

'ಅವನು ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುವನು; ಈಗ ನಾನು ಹೇಳುವ ಸಮಯವಲ್ಲ.' ಎಲ್ಲಾ ವೇದಗಳನ್ನು ತಿಳಿದ, ರಾಜನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರಿತ ಪ್ರಧಾನ ಸಚಿವನು—

ವಿಪಶ್ಚಿದುವಾಚ । ಪೂರ್ವಜನ್ಮನಿ ವೈಶ್ಯೋಽಯಂ ವಿಶ್ವಮ್ಭರ ಇತಿ ಶ್ರುತಃ । ವಿರಾಧನಗರೇ ವಿಪ್ರ ದ್ವಿಜದೇವವಿಭೂಷಿತೇ ॥ ೨,೬.

ಪಂಡಿತನು ಹೇಳಿದನು: 'ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಈವನು ವಿಶ್ವಂಭರ ಎಂಬ ವೈಶ್ಯನಾಗಿದ್ದನು, ವಿರಾಧನ ಎಂಬ ನಗರದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಊರಿನಲ್ಲಿ.'

ವೈಶ್ಯವೃತ್ತ್ಯಾ ಸದಾ ಜೀವನ್ಕುಟುಮ್ಬಪರಿಪಾಲಕಃ । ಗವಾಂ ಶುಶ್ರೂಷಕೋ ನಿತ್ಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಞ್ಚ ಪೂಜಕಃ ॥ ೨,೬.

ವೈಶ್ಯನ ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಸದಾ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾ, ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನು ಹಸುಗಳಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಪಾತ್ರದಾನಪರೋ ನಿತ್ಯಮಾತಿಥೇಯಾಗ್ನಿಸೇವಕಃ । ಗಾರ್ಹಸ್ಥ್ಯಂ ವಿಧಿವಚ್ಚಕ್ರೇ ಭಾರ್ಯಯಾ ಸತ್ಯಮೇಧಯಾ ॥ ೨,೬.

ಅವನು ಸದಾ ದಾನ ಮಾಡಲು ಮನಸ್ಸು ಹಾಕಿದ್ದನು, ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ತನ್ನ ನಂಬಿಗಸ್ತು, ಸತ್ಯವಂತಿಯಾದ ಹೆಂಡತಿಯೊಡನೆ ಗೃಹಸ್ಥಧರ್ಮವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದ್ದನು.

ಸ್ಮಾರ್ತೇನ ಲೋಕಾನಜಯಚ್ಛ್ರೌತೇನ ತ ಹವಿರ್ಭುಜಃ । ಕದಾಚಿದ್ಬನ್ಧುಭಿಃ ಸಾಕಂ ಕೃತ್ವಾ ತೀರ್ಥಾನಿ ಭೂರಿಶಃ ॥ ೨,೬.

ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅವನು ಸುಖಮಯ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದನು; ಶ್ರೌತ ವಿಧಿಗಳ ಮೂಲಕ ಹವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಪಡೆದನು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಂಧುಗಳೊಡನೆ ಅನೇಕ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದನು.

ಯಾವದಾಯಾತಿ ಸದನಂ ದೃಷ್ಟವಾಂಲ್ಲೋಮಶಂ ಪಥಿ । ದಣ್ಡವತ್ಪ್ರಣಿಪತ್ಯಾಶು ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಪುಟಂ ಸ್ಥಿತಮ್ ॥ ೨,೬.

ಒಂದು ದಿನ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವಾಗ, ಅವನು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಮಶರನ್ನು ನೋಡಿದನು. ತಕ್ಷಣವೇ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತನು.

ಪಪ್ರಚ್ಛ ವಿನಯೋಪೇತಂ ಕರುಣಾವಾರಿವಾರಿಧಿಃ । ಋಷಿರುವಾಚ । ಕುತ ಆಗಮ್ಯತೇ ಸಾಧೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈರ್ಬನ್ಧುಭಿರ್ಯುತಃ ॥ ೨,೬.

ಅಪಾರ ದಯೆಯ ಸಮುದ್ರವಾದ ಋಷಿ, ಅವನ ವಿನಯವನ್ನು ನೋಡಿ, "ಸಜ್ಜನನೆ, ನೀನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದೀಯಾ?" ಎಂದು ಕೇಳಿದರು.

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತ್ವಾಂ ಧರ್ಮನಿಲಯಂ ಪ್ರಕ್ಲಿನ್ನಂ ಮಾನಸಂ ಮಮ । ವಿಶ್ವಮ್ಭರ ಉವಾಚ । ಶೀರ್ಯಮಾಣಂ ಶರೀರಂ ಹಿ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮೃತ್ಯುಂ ಪುರಃ ಸ್ಥಿತಮ್ ॥ ೨,೬.

ನಿನ್ನನ್ನು ಧರ್ಮದ ನಿವಾಸವೆಂದು ನೋಡಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಾ ಕಳಕಳಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ವಿಶ್ವಂಭರನು ಹೇಳಿದನು: "ನನ್ನ ದೇಹ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು, ಸಾವು ನನ್ನ ಎದುರು ನಿಂತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದು—"

ಭಾರ್ಯಯಾ ಧರ್ಮಚಾರಿಣ್ಯಾ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾಂ ವಿನಿರ್ಗತಃ । ಕೃತ್ವಾ ತೀರ್ಥಾನಿ ವಿಧಿವದ್ವಿಶ್ರಾಣ್ಯ ವಿಪುಲಂ ವಸು ॥ ೨,೬.

"ನನ್ನ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೊರಟೆ. ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ, ಬಹಳಷ್ಟು ಧನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದೆ."

ಯಾವದ್ವ್ರಜಾಮ್ಯಹಂ ವೇಶ್ಮ ಭವಾನ್ ದೃಷ್ಟಿಪಥಂ ಗತಃ । ಲೋಮಶ ಉವಾಚ । ತೀರ್ಥಾನಿ ಸನ್ತಿ ಭೂರೀಣಿ ವರ್ಷೈಽಸ್ಮಿನ್ ಭಾರತೇ ಶುಭೇ ॥ ೨,೬.

"ನಾನು ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನೀನು ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಂತು." ಲೋಮಶರು ಹೇಳಿದರು: "ಈ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ."

ಯತ್ತ್ವಯಾ ಹ್ಯುಪಚೀರ್ಣಾನಿ ತಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಮೇ ವದ । ವೈಶ್ಯ ಉವಾಚ । ಗಙ್ಗಾ ಚ ಸೂರ್ಯ ತನಯಾ ಮಹಾಪುಣ್ಯಾ ಸರಸ್ವತೀ ॥ ೨,೬.

"ನೀನು ಯಾವ ಯಾವ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೀಯೋ, ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ನನಗೆ ಹೇಳು." ವೈಶ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: "ಗಂಗೆಯೂ, ಮಹಾಪುಣ್ಯವಂತಿಯಾದ ಸೂರ್ಯನ ಪುತ್ರಿ ಸರಸ್ವತಿಯೂ—"

ದಶಾಶ್ವಮೇಧೈರಯಜದ್ಯತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸುರೇಶ್ವರಃ । ತೀರ್ಥರಾಜಸ್ತತಃ ಕಾಶೀ ಮಹಾದೇವೋ ದಯಾನಿಧಿಃ ॥ ೨,೬.

"ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು, ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ಹತ್ತು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ನಂತರ ತೀರ್ಥರಾಜನು ಕಾಶಿಯೂ, ಕರುಣೆಯ ಸಾಗರನಾದ ಮಹಾದೇವನೂ ಇದ್ದರು."

ಮೃತಾನಾಂ ಯತ್ರ ಜನ್ತೂನಾಂ ಕರ್ಣೇ ಜಪತಿ ತಾರಕಮ್ । ಪುಲಹಸ್ಯಾಶ್ರಮಂ ಪುಣ್ಯಂ ಫಲ್ಗುತೀರ್ಥಞ್ಚ ಗಣ್ಡಕೀ ॥ ೨,೬.

"ಅಲ್ಲಿ ಮೃತರಾದ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ತಾರಕಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾರೆ; ಪುಣ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಪುಲಹಾಶ್ರಮ, ಪವಿತ್ರವಾದ ಫಲ್ಗು ತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ಗಂಡಕಿ ನದಿಯೂ ಇದ್ದವು."

ಚಕ್ರತೀರ್ಥಂ ನೈಮಿಷಞ್ಚ ಶಿವತೀರ್ಥಮನನ್ತಕಮ್ । ಗೋಪ್ರತಾರಕನಾಗೇಶಮಯೋಧ್ಯಾಬಿನ್ದುಸಂಜ್ಞಿತಮ್ ॥ ೨,೬.

"ಚಕ್ರತೀರ್ಥ, ನೈಮಿಷ ತೀರ್ಥ, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಶಿವತೀರ್ಥ, ಗೋಪ್ರತಾರ, ನಾಗೇಶ, ಅಯೋಧ್ಯಾ, ಮತ್ತು ಬಿಂದು ಎಂಬ ಸ್ಥಳವೂ ಇದ್ದವು."

ಯತ್ರಾಸ್ತ ಮುಕ್ತಿದಃ ಸಾಕ್ಷಾದ್ರಾಮೋ ರಾಜೀವಲೋಚನಃ । ಆಗ್ನೇಯಂ ವಾಯುಕೌಬೇರಂ ಕೌಮಾರಂ ಭೂರುಹಾಂ ಪುನಃ ॥ ೨,೬.

"ಅಲ್ಲಿ ಕಮಲನೇತ್ರನಾದ ರಾಮನು ಸ್ವತಃ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಕುಬೇರ, ಕುಮಾರ, ಮತ್ತು ಮರಗಳ ತೀರ್ಥಗಳೂ ಇದ್ದವು."

ಸೌಕರಂ ಮಥುರಾ ಯತ್ರ ನಿತ್ಯಂ ಸನ್ನಿಹತೋ ಹರಿಃ । ಪುಷ್ಕರಂ ಸತ್ಯತೀರ್ಥಞ್ಚ ಜ್ವಾಲತೀರ್ಥಂ ದಿನೇಶ್ವರಮ್ ॥ ೨,೬.

"ಮಥುರೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಇದ್ದಿರುವ ಹರಿ ಇರುವ ಸೌಕರ ತೀರ್ಥ, ಪುಷ್ಕರ, ಸತ್ಯತೀರ್ಥ, ಜ್ವಾಲಾತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ದಿನೇಶ್ವರ ಕೂಡ ಇದ್ದವು."

ಇನ್ದ್ರತೀರ್ಥಂ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಂ ಯತ್ರ ಪ್ರಾಚೀ ಸರಸ್ವತೀ । ತಾಪೀ ಪಯೋಷ್ಣೀ ನಿರ್ವಿನ್ಧ್ಯಾ ಮಲಯಃ ಕೃಷ್ಣವೇಣಿಕಾ ॥ ೨,೬.

"ಇಂದ್ರತೀರ್ಥ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ, ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದ ಸರಸ್ವತಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ; ತಾಪಿ, ಪಯೋಷ್ಣಿ, ನಿರ್ವಿಂಧ್ಯಾ, ಮಲಯ, ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣವೇಣಿಕಾ ನದಿಗಳೂ ಇದ್ದವು."

ಗೋದಾವರೀ ದಣ್ಡಕಞ್ಚ ತಾಮ್ರಚೂಡಂ ಸದೋದಕಮ್ । ದ್ಯಾವಾಭೂಮೀಶ್ವರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಶ್ರೀಶೈಲಃ ಪರ್ವತೇಶ್ವರಃ ॥ ೨,೬.

"ಗೋದಾವರಿ, ದಂಡಕ, ಸದಾ ನೀರು ಹರಿಯುವ ತಾಮ್ರಚೂಡ, ದ್ಯಾವಾಭೂಮೀಶ್ವರ, ಶ್ರೀಶೈಲ, ಪರ್ವತೇಶ್ವರ ಕೂಡ ನಾನು ನೋಡಿದೆ."

ಅಸಂಖ್ಯಲಿಙ್ಗತೀರ್ಥಾನಿ ಯತ್ರ ಸನ್ತಿ ಸದಾ ಮುನೇ । ವೇಙ್ಕಟಾದ್ರೌ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಶ್ರೀರಙ್ಗಾಖ್ಯಃ ಸ್ವಯಂ ಹರಿಃ ॥ ೨,೬.

"ಅಲ್ಲಿ ಎಣಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಲಿಂಗತೀರ್ಥಗಳು ಸದಾ ಇವೆ, ಮುನಿಯೇ; ವೆಂಕಟ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಶ್ರೀರಂಗ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸ್ವಯಂ ಹರಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ."

ವೇಙ್ಕಟೀ ನಾಮ ತತ್ರೈವ ದೇವೀ ಮಹಿಷಮರ್ದಿನೀ । ಚನ್ದ್ರತೀರ್ಥಂ ಭದ್ರವಟಃ ಕಾವೇರೀಕುಟಿಲಾಚಲೌ ॥ ೨,೬.

"ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ದೇವಿಯಾದ ವೆಂಕಟಿಯೂ ಇದ್ದಾಳೆ; ಚಂದ್ರತೀರ್ಥ, ಭದ್ರವಟ, ಕುಂಡಾದ ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಆ ಪರ್ವತಗಳೂ ಇದ್ದವು."

ಅವಟೋದಾ ತಾಮ್ರಪರ್ಣೋ ತ್ರಿಕೃಟಃ ಕೋಲ್ಲಕೋ ಗಿರಿಃ । ವಾಸಿಷ್ಠಂ ಬ್ರಹ್ಮತೀರ್ಥಞ್ಚ ಜ್ಞಾನತೀರ್ಥಂ ಮಹೋದಧಿಃ ॥ ೨,೬.

ಅವಟೋದ, ತಾಮ್ರಪರ್ಣಿ, ತ್ರಿಕೃತ, ಕೊಲ್ಲಕ ಪರ್ವತ, ವಾಸಿಷ್ಠ, ಬ್ರಹ್ಮತೀರ್ಥ, ಜ್ಞಾನತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ಮಹಾಸಾಗರ—

ಹೃಷೀಕೇಶಂ ವಿರಾಜಞ್ಚ ವಿಶಾಲಂ ನೀಲಪರ್ವತಃ । ಭೀಮಕೂಟಃ ಶ್ವೇತಗಿರೀ ರುದ್ರತೀರ್ಥಮುಮಾವನಮ್ ॥ ೨,೬.

ಹೃಷೀಕೇಶ, ವಿರಾಜ, ವಿಶಾಲ, ನೀಲಪರ್ವತ, ಭೀಮಕೂಟ, ಶ್ವೇತಪರ್ವತ, ರುದ್ರತೀರ್ಥ ಹಾಗೂ ಉಮಾವನ—