ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಅಥ ವಾ ರಕ್ತವರ್ಣಸ್ತು ಸರ್ವೇಷಾಮೇವ ಶಸ್ಯತೇ । ಪಿತಾ ಪಿತಾಮಹಶ್ಚೈವ ತಥೈವ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಃ ॥ ೨,೬.

ಅಥವಾ, ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳಿಗೂ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಎತ್ತು ಶ್ಲಾಘ್ಯವಾಗಿದೆ; ತಂದೆ, ತಾತ, ಮತ್ತು ಪರತಾತ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಹ.

ಆಶಾಸತೇ ಸುತಂ ಜಾತಂ ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗಂ ಕರಿಷ್ಯತಿ । ಧರ್ಮಸ್ತ್ವಂ ವೃಷರೂಪೇಣ ಜಗದಾನನ್ದದಾಯಕಃ ॥ ೨,೬.

ಮಗ ಹುಟ್ಟಿ, ಎತ್ತು ಬಿಡುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಅವರು ಆಶಿಸುತ್ತಾರೆ; ನೀನು ಧರ್ಮ ಸ್ವರೂಪಿಯಾಗಿ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುವವನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.

ಅಷ್ಟಮೂರ್ತೇರಧಿಷ್ಠಾನಮತಃ ಶಾನ್ತಿಂ ಪ್ರಯಚ್ಛ ಮೇ । ಗಙ್ಗಾಯಮುನಯೋಃ ಪೇಯಮನ್ತರ್ವೇದಿ ತೃಣಂ ಚರ ॥ ೨,೬.

ಎಂಟು ರೂಪಗಳಿರುವ ದೇವರ ನಿವಾಸವಾದ ನೀನು, ನನಗೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡು; ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಯಮುನೆಯ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿ, ಯಜ್ಞ ವೇದಿಕೆಯೊಳಗೆ ಹುಲ್ಲು ಮೇಯು.

ಧರ್ಮರಾಜಸ್ಯ ಪುರತೋ ವಾಚ್ಯಂ ಮೇ ಸುಕೃತಂ ವೃಷ । ದಕ್ಷಿಣಾಂಸೇ ತ್ರಿಶೂಲಾಙ್ಕಂ ವಾಮೋರೌ ಚಕ್ರಚಿಹ್ನಿತಮ್ ॥ ೨,೬.

ಧರ್ಮರಾಜನ ಮುಂದೆ, ನನ್ನ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೀನು ಹೇಳಬೇಕು ಎತ್ತೇ; ನಿನ್ನ ಬಲಭುಜದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲ ಚಿಹ್ನೆ, ಎಡ ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಚಕ್ರದ ಗುರುತು ಇದೆ.

ಇತಿ ಸಂಪ್ರಾರ್ಥ್ಯ ವೃಷಭಂ ಗನ್ಧಪುಷ್ಪಾಕ್ಷತಾದಿಭಿಃ । ವೃಷಂ ತತ್ಸತರೀಯುಕ್ತಂ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಸಮುತ್ಸೃಜೇತ್ ॥ ೨,೬.

ಈ ರೀತಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿ, ಸುಗಂಧ, ಹೂವು, ಅಕ್ಷತೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ, ಹಸುವನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಎತ್ತನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು.

ತಸ್ಮಾದ್ರಾಜನ್ ವಿಧಾನೇನ ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗಂ ಸಮಾಚರ । ಬಹುಸಾಧನಯುಕ್ತಸ್ಯ ನಾನ್ಯಥಾ ಸದ್ಗತಿಸ್ತವ ॥ ೨,೬.

ಆದಕಾರಣ, ರಾಜನೇ, ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಎತ್ತು ಬಿಡುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು; ಅನೇಕ ಸಂಪತ್ತಿರುವವನಿಗೂ, ಇದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ.

ಆಸೀತ್ತ್ರೇತಾಯುಗೇ ಪೂರ್ವಂ ವಿದೇಹನಗರೇ ನೃಪ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಧರ್ಮವತ್ಸೇತಿ ಸ್ವಕರ್ಮನಿರತಃ ಸುಧೀಃ ॥ ೨,೬.

ತ್ರೇತಾ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೆ, ವಿದೇಹ ನಗರದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವತ್ ಎಂಬ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಇದ್ದನು.

ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತೋಽತಿತೇಜಸ್ವೀ ಯಥಾಲಾಭೇನ ತುಷ್ಟಿಕೃತ್ । ಪಿತೃಪರ್ವಣಿ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೇ ಕುಶಾರ್ಯೋ ಕಾನನಂ ಯಯೌ ॥ ೨,೬.

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದ, ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ, ಲಭ್ಯವಾದುದರಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು, ಪಿತೃಪರ್ವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಶ ಹುಲ್ಲಿಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ಅಟನ್ನಿತಸ್ತತಸ್ತತ್ರ ಚಿನ್ವನ್ ಕುಶಪಲಾಶಕಮ್ । ಸಹಸೋಪೇತ್ಯ ಪುರುಷಾಶ್ಚಾತ್ವಾರಶ್ಚಾರುದರ್ಶನಾಃ ॥ ೨,೬.

ಅವನದು ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಾ, ಕುಶ ಮತ್ತು ಪಲಾಶ ಹುಲ್ಲು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅಚಾನಕ್ ಭಯಾನಕ ರೂಪದ ನಾಲ್ವರು ಪುರುಷರು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು.

ವಿಭ್ರಾನ್ತಮನಸಂ ಗೃಹ್ಯ ಪ್ರತ್ಯಗ್ಜಗ್ಮುರ್ವಿಹಾಯಸಾ । ಬಹುವೃಕ್ಷಸಮಾಕೀರ್ಣಂ ಗಿರಿದುರ್ಗಭಯಾನಕಮ್ ॥ ೨,೬.

ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲಗೊಂಡಿದ್ದ ಆತನನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಪಶ್ಚಿಮದತ್ತ ಆಕಾಶಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು; ಅದು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಮರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಭಯಾನಕವಾದ ಅರಣ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

ವನಾದ್ವನಾನ್ತರಂ ನಿನ್ಯುರ್ನದೀನದಸಮಾಕುಲಮ್ । ಸ ತತ್ರ ನಗರಂ ರಾಜನ್ ದದರ್ಶ ಬಹುವಿಸ್ತರಮ್ ॥ ೨,೬.

ಅವರು ಅವನನ್ನು ಒಂದು ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಹರಿವಿನ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು; ಅಲ್ಲಿ, ರಾಜನೇ, ಅವನು ವಿಶಾಲವಾದ ಒಂದು ನಗರವನ್ನು ಕಂಡನು.

ಗೋಪುರದ್ವಾರರಚಿತಂ ಸೌಧಪ್ರಾಸಾದಮಣ್ಡಿತಮ್ । ಚತ್ವರಾಪಣಪಣ್ಯಾದಿನರನಾರೀಸಮಾಕುಲಮ್ ॥ ೨,೬.

ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ಬಾಗಿಲುಗಳು, ಭವ್ಯವಾದ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅರಮನೆಗಳಿಂದ ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಿತವಾದದು; ಚೌಕಗಳು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ತುಂಬಿ ಹಬ್ಬದಂತಿದ್ದದು.

ತೂರ್ಯದ್ವನ್ದ್ವಾಭಿನಿರ್ಘೋಷವೀಣಾಪಟಹನಾದಿತಮ್ । ಕಾಂಶ್ಚಿತ್ಕ್ಷುಧಾರ್ದಿತಾನ್ದೀನಾನ್ಮಲಿನಾನ್ವಿಗತೌಜಸಃ ॥ ೨,೬.

ವಿವಿಧ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳ ಶಬ್ದದಿಂದ, ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಡೊಳ್ಳುಗಳ ಘೋಷದಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳವು ಗೋಜಾರವಾಗಿತ್ತು; ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ, ದುಃಖದಿಂದ, ಮಲಿನವಾಗಿ, ಶಕ್ತಿಹೀನರಾಗಿದ್ದರು.

ತತೋಽತಿತುಷ್ಟಾನ್ಮಲಿನಾನ್ವಸ್ತ್ರಖಣ್ಡಸಮಾವೃತಾನ್ । ಅಗ್ರತೋ ಹೃಷ್ಟಪುಷ್ಟಾಂಶ್ಚ ಸ್ವರ್ಣವಸ್ತ್ರೋಪಶೋಭಿತಾನ್ ॥ ೨,೬.

ಅದಾದಮೇಲೆ, ಕೆಲವರು ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷದಿಂದಿದ್ದರೂ, ಹಾಳಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಮುಂದೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಆರೋಗ್ಯದಿಂದ, ಬಂಗಾರದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರಾಗಿದ್ದರು.

ತತೋಽಪಿ ಸುರಸಂಕಾಶಾನ್ಸ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿಸ್ಮಿತೋಽಭವತ್ । ಕಿಂ ಸ್ವಪ್ನ ಉತ ಮಾಯಾ ವೈ ಮದೀಯೋ ಮಾನಸೋ ಭ್ರಮಃ ॥ ೨,೬.

ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ, ದೇವತೆಗಳಂತ ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದವರನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು: 'ಇದು ಕನವೆನಾ, ಮಾಯೆಯಾ, ಅಥವಾ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಭ್ರಮೆಯೋ?' ಎಂದುಕೊಂಡನು.

ಸನ್ದಿಹಾನಂ ದ್ವಿಜಂ ನಿನ್ಯುಃ ಪುರುಷಾ ರಾಜಸನ್ನಿಧಿಮ್ । ಸತದ್ದದರ್ಶ ವಿಪ್ರಸ್ತು ಸ್ವರ್ಣಪ್ರಾಸಾದಮನ್ದಿರೇ ॥ ೨,೬.

ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಶಯ ಉಂಟಾದಾಗ, ಕೆಲವರು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು; ಅಲ್ಲಿ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅರಮನೆ ನೋಡಿದನು.

ಸಿಂಹಾಸನಂಮಹಾದಿವ್ಯಂ ಛತ್ರಚಾಮರವೀಜಿತಮ್ । ತತ್ರೋಪ ವಿಷ್ಟಂ ರಾಜಾನಂ ಕಿರೀಟಕನಕೋಜ್ಜ್ವಲಮ್ ॥ ೨,೬.

ಅಲ್ಲಿ ಮಹದ್ಭಾರತವಾದ, ದಿವ್ಯವಾದ ಸಿಂಹಾಸನ, ಛತ್ರ ಮತ್ತು ಚಾಮರಗಳಿಂದ ಹಾರಾಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಅದರಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ರಾಜನು ಬಂಗಾರದ ಕಿರೀಟದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಮಹತ್ಯಾ ಚ ಶ್ರಿಯಾ ಯುಕ್ತಂ ಸ್ತೂಯಮಾನಂ ಸುವನ್ದಿಭಿಃ । ರಾಜಾಪಿ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಂ ವಿಪ್ರಂ ಪ್ರತ್ಯುತ್ಥಾಯ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ ॥ ೨,೬.

ಅದು ಅಪಾರ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಉತ್ತಮ ಭಟ್ಟರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು; ರಾಜನು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ನೋಡಿ, ಎದ್ದು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದನು.

ಪೂಜಯಾಮಾಸ ವಿಧಿವನ್ಮಧುಪರ್ಕಾಸ ನಾದಿಭಿಃ । ಸನ್ತುಷ್ಟಮನಸಂ ದೇವಮಸ್ತೌಷೀತ್ಪರಯಾ ಮುದಾ ॥ ೨,೬.

ಅವನನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾದ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮಧುಪರ್ಕಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದನು; ಮನಸ್ಸು ಸಂತೃಪ್ತಗೊಂಡು, ದೇವರನ್ನು ಪರಮ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

ಅದ್ಯ ಮೇ ಸಫಲಂ ಜನ್ಮ ಪಾವಿತಞ್ಚ ಕುಲಂ ಪ್ರಭೋ । ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಸ್ಯ ಧರ್ಮಸ್ಯ ಯತ್ತೇ ದೃಗ್ಗೋಚರಂ ಗತಃ ॥ ೨,೬.

'ಇಂದು ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಸಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ, ನನ್ನ ಕುಲವೂ ಪವಿತ್ರವಾಗಿದೆ, ಪ್ರಭು; ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತನಾದ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನು ನಿಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.'

ನತ್ವಾ ಸ್ತುತ್ವಾ ಬಹುವಿಧಮುವಾಚಾನುವಸನ್ನೃಪಃ । ಯತಃ ಸಮಾಗತೋ ದೇವಃ ಪುನಸ್ತತ್ರೈವ ನೀಯತಾಮ್ ॥ ೨,೬.

ನಮನ ಮಾಡಿ, ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿ, ರಾಜನು ಕುಳಿತು ಹೇಳಿದನು: 'ಈ ದೇವರು ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿರಿ.'

ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಚೋ ರಾಜ್ಞಃ ಪಪ್ರಚ್ಛ ದ್ವಿಜಪುಙ್ಗವಃ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉವಾಚ । ಕೋಽಯಂ ದೇಶ ಕುತೋ ಲೋಕಾ ಉತ್ತಮಾ ಮಧ್ಯಮಾಧಮಾಃ ॥ ೨,೬.

ರಾಜನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠನು ಕೇಳಿದನು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು: 'ಇದು ಯಾವ ಸ್ಥಳ? ಈ ಲೋಕಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಇಂದ ಬಂದವು—ಉತ್ತಮ, ಮಧ್ಯಮ, ಕೆಳಮಟ್ಟದವು?'

ಕೇನ ಪುಣ್ಯೇನ ತು ಭವಾನ್ಪಾರಮೇಷ್ಟ್ಯವಿಭೂಷಿತಃ । ಕಿಮರ್ಥಮಹಮಾನೀತಃ ಪುನಸ್ತತ್ರೈವ ನೀಯತೇ ॥ ೨,೬.

'ಯಾವ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ನೀವು ಬ್ರಹ್ಮನ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೀರಿ? ನನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಏಕೆ ತಂದರು, ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಯಾಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ?'

ಅಪೂರ್ವಮಿವ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಸರ್ವಂ ಸ್ವಪ್ನಗತೋ ಯಥಾ । ರಾಜೋವಾಚ । ಸ್ವಧರ್ಮನಿರತೋ ಯಸ್ತು ಹರಿಭಕ್ತಿರತಃ ಸದಾ ॥ ೨,೬.

'ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೊಸದಾಗಿ, ಕನಸಿನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ.' ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: 'ಯಾರು ತಮ್ಮ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಸದಾ ಹರಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾರೆ—'

ವಿರಕ್ತ ಇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥೇಭ್ಯಃ ಸ ಮೇ ಪೂಜ್ಯೋ ನ ಸಂಶಯಃ । ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾಪರೋ ನಿತ್ಯಂ ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗವಿಶೇಷವಿತ್ ॥ ೨,೬.

'ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಇರುವವನು ನನಗೆ ಪೂಜ್ಯನು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ; ಸದಾ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವನು, ವೃಷದಾನವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿದವನು.'

ಸತ್ಯದಾನಪರೋ ಯಸ್ತು ಸ ನಮಸ್ಯೋ ದಿವೌಕಸಾಮ್ । ದರ್ಶನಾರ್ಥಮಿಹಾನೀತಃ ಪೂಜಾರ್ಹಶ್ಚ ಪರನ್ತಪ ॥ ೨,೬.

'ಯಾರು ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ದಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವನು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಹನು; ಅವನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ, ಅವನು ಪೂಜೆಗೆ ಯೋಗ್ಯನು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನೇ.'

ಅನುಗೃಹಾಣ ಮಾಂ ದೇವ ಕ್ಷಮಸ್ವ ಮಮ ಸಾಹಸಮ್ । ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ದರ್ಶಯಾಮಾಸ ಮನ್ತ್ರಿಣಾಂ ಸಂಜ್ಞಯಾ ಭ್ರುವಃ ॥ ೨,೬.

'ದೇವಾ, ನನಗೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸು, ನನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ರಾಜನು ತನ್ನ ಭ್ರೂಚಲನದಿಂದ ಸಚಿವರಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದನು.

ವದಿಷ್ಯತಿ ಸಮಗ್ರಂ ತೇ ಸ್ವಯಂ ವಕ್ತುಂ ನ ಸಾಮ್ಪ್ರತಮ್ । ಸಾಮನ್ತಃ ಸರ್ವವೇದಜ್ಞೋ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಹಾರ್ದಂ ನೃಪಸ್ಯ ಚ ॥ ೨,೬.

'ಅವನು ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುವನು; ಈಗ ನಾನು ಹೇಳುವ ಸಮಯವಲ್ಲ.' ಎಲ್ಲಾ ವೇದಗಳನ್ನು ತಿಳಿದ, ರಾಜನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರಿತ ಪ್ರಧಾನ ಸಚಿವನು—

ವಿಪಶ್ಚಿದುವಾಚ । ಪೂರ್ವಜನ್ಮನಿ ವೈಶ್ಯೋಽಯಂ ವಿಶ್ವಮ್ಭರ ಇತಿ ಶ್ರುತಃ । ವಿರಾಧನಗರೇ ವಿಪ್ರ ದ್ವಿಜದೇವವಿಭೂಷಿತೇ ॥ ೨,೬.

ಪಂಡಿತನು ಹೇಳಿದನು: 'ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಈವನು ವಿಶ್ವಂಭರ ಎಂಬ ವೈಶ್ಯನಾಗಿದ್ದನು, ವಿರಾಧನ ಎಂಬ ನಗರದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಊರಿನಲ್ಲಿ.'