ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ತಸ್ಮಾತ್ಕೃಷ್ಣ ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗಃ ಕರ್ತವ್ಯ ಇತಿ ಮೇ ಶ್ರುತಮ್ । ಕಿಂ ಫಲಂ ವೃಷಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪುರಾ ಕೇನ ಕೃತೋ ಹರೇ ॥ ೨,೬.

ಆದ್ದರಿಂದ ಕೃಷ್ಣನೇ, ಎತ್ತಿನ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲೇಬೇಕು ಎಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಆ ಎತ್ತಿನ ಯಜ್ಞದಿಂದ ಯಾವ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ಯಾರು ಮಾಡಿದರು, ಹರಿಯೇ?

ಅನಡ್ವಾನ್ ಕೀದೃಶಃ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಕಸ್ಮಿನ್ ಕಾಲೇ ವಿಶೇಷತಃ । ಕೋ ವಿಧಿಸ್ತಸ್ಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಃ ಸರ್ವಂ ಮೇ ಕೃಪಯಾ ವದ ॥ ೨,೬.

ಯಾವ ರೀತಿಯ ಎತ್ತು ಬಿಡಬೇಕು, ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು, ಅದರ ಕ್ರಮವೇನು? ದಯಮಾಡಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ವಿವರಿಸಿ.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ಇತಿಹಾಸಂ ಮಹಾಪುಣ್ಯಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಖಗೇಶ್ವರ । ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರೇಣ ಯತ್ಪ್ರೋಕ್ತಂ ರಾಜಾನಂ ವೀರವಾಹನಮ್ ॥ ೨,೬.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ಪಕ್ಷಿರಾಜನೇ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಒಂದು ಪವಿತ್ರವಾದ ಪುರಾತನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಅದು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗನು ವೀರವಾಹನನ ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದನು.

ವಿರಾಧನಗರೇ ರಾಜಾ ವೀರವಾಹನನಾಮಕಃ । ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಸತ್ಯಸನ್ಧಶ್ಚ ವದಾನ್ಯೋ ವಿಪ್ರತುಷ್ಟಿಕೃತ್ ॥ ೨,೬.

ವಿರಾಧ ನಗರದಲ್ಲಿ ವೀರವಾಹನ ಎಂಬ ಧರ್ಮಾತ್ಮ, ಸತ್ಯವಂತ, ಉದಾರ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವ ರಾಜನು ಇದ್ದನು.

ಸ ಕದಾಚಿದ್ವನಂ ವೀರೋ ಮಹಾತ್ಮಾಖೇಟಕಂ ಗತಃ । ಕಿಞ್ಚಿತ್ಪ್ರಷ್ಟುಮನಾಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯಾಶ್ರಮಂ ಯಯೌ ॥ ೨,೬.

ಒಂದು ದಿನ ಆ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಮಹಾತ್ಮನು ಬೇಟೆಗೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಏನನ್ನೋ ಕೇಳಬೇಕೆಂದು ವಸಿಷ್ಠನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ನಮಸ್ಕೃತ್ಯ ಮುನಿಂ ತತ್ರ ಕೃತಾಸನಪರಿಗ್ರಹಃ । ಪಶ್ರಯಾವನತೋ ರಾಜಾ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಋಷಿಸಂಸದಿ ॥ ೨,೬.

ಅಲ್ಲಿ ಮುನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಆಸನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ವಿನಯದಿಂದ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ರಾಜನು ಋಷಿಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು.

ರಾಜೋವಾಚ । ಮುನೇ ಮಯಾ ಕೃತೋ ಧರ್ಮೋ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಪ್ರಯತ್ನತಃ । ಯಮಸ್ಯ ಶಾಸನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಬಿಭೇಮಿ ನಿತರಾಂ ಹೃದಿ ॥ ೨,೬.

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: ಮುನಿಯೇ, ನಾನು ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೆ ಯಮನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಭಯವಾಗಿದೆ.

ಯಮಞ್ಚ ಯಮದೂತಾಂಶ್ಚ ನಿರಯಾನ್ ಘೋರದರ್ಶನಾನ್ । ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಮಹಾಭಾಗ ತಥಾ ವದ ದಯಾನಿಧೇ ॥ ೨,೬.

ಭವ್ಯನಾದವನೇ, ನಾನು ಯಮನನ್ನೂ, ಅವನ ದೂತರನ್ನೂ, ಭಯಾನಕವಾದ ನರಕಗಳನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ದಯಾಮಯನೇ, ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳು.

ವಸಿಷ್ಠ ಉವಾಚ । ಧರ್ಮಾ ಬಹುವಿಧಾ ರಾಜನ್ ವರ್ಣ್ಯನ್ತೇ ಶಾಸ್ತ್ರಕೋವಿದೈಃ । ಸೂಕ್ಷ್ಮತ್ವಾನ್ನ ವಿಜಾನನ್ತಿ ಕರ್ಮಮಾರ್ಗವಿಮೋಹಿತಾಃ ॥ ೨,೬.

ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನೇ, ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಅನೇಕ ವಿಧದ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಆದರೆ ಅವು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದುದರಿಂದ, ಕರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವವರು ಅವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದು.

ದಾನಂ ತೀರ್ಥಂ ತಪೋ ಯಜ್ಞಾಃ ಸಂನ್ಯಾಸಃ ಪೈತೃಕೋ ಮಹಃ । ಧರ್ಮೇಷು ಗೃಹ್ಯಮಾಣೇಷು ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗೋ ವಿಶೇಷಿತಃ ॥ ೨,೬.

ದಾನ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ, ತಪಸ್ಸು, ಯಜ್ಞ, ಸನ್ನ್ಯಾಸ, ಪಿತೃಕಾರ್ಯಗಳು—ಈ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿನ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ.

ಏಷ್ಟವ್ಯಾ ಬಹವಃ ಪುತ್ರಾ ಯದ್ಯೇಕೋಽಪಿ ಗಯಾಂ ವ್ರಜೇತ್ । ಯಜೇತ ವಾಶ್ವಮೇಧೇನ ನೀಲಂ ವಾ ವೃಷಮುತ್ಸೃಜೇತ್ ॥ ೨,೬.

ಹೆಚ್ಚು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಯಸಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬನು ಗಯೆಗೆ ಹೋದರೂ, ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದರೂ, ಅಥವಾ ನೀಲ ಎತ್ತನ್ನು ಬಿಡಿದರೂ ಪುಣ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿಪಾಪಾನಿ ಜ್ಞಾನಾಜ್ಞಾನಕೃತಾನಿ ಚ । ನೀಲೋದ್ವಾಹೇನ ಶುಧ್ಯೇತ್ತು ಸಮುದ್ರಪ್ಲವನೇನ ವಾ ॥ ೨,೬.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆ ಮುಂತಾದ ಪಾಪಗಳು, ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಮಾಡಿದರೂ ಅಥವಾ ತಿಳಿಯದೆ ಮಾಡಿದರೂ, ನೀಲ ಎತ್ತನ್ನು ಬಿಡುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಸಾಗರ ಸ್ನಾನದಿಂದ ಶುದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಏಕಾದಶಾಹೇ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಯಸ್ಯ ನೋತ್ಸೂಜ್ಯತೇ ವೃಷಃ । ಪ್ರೇತತ್ವಂ ನಿಶ್ಚಲಂ ತಸ್ಯ ಕೃತೈಃ ಶ್ರಾದ್ಧೈಸ್ತು ಕಿಂ ಭವೇತ್ ॥ ೨,೬.

ರಾಜನೇ, ಹನ್ನೊಂದನೇ ದಿನ ಎತ್ತನ್ನು ಬಿಡದೆ ಇದ್ದರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಪ್ರೇತ ಸ್ಥಿತಿ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ—ಆಗ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?

ಯಥಾಕಥಞ್ಚಿತ್ಕರ್ತವ್ಯಸ್ತೀರ್ಥೇ ವಾ ಪತ್ತನೇಽಥ ವಾ । ವೃಷಯಜ್ಞೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ ನಾನ್ಯಥಾ ಸಾಧನೈಃ ಖಗ ॥ ೨,೬.

ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರೂ, ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಎಷ್ಟೇ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದರೂ, ಹಕ್ಕಿಯೇ, ಎತ್ತು ಯಜ್ಞದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಬಿಡುವು ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಬೇರೆ ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ.

ವೃಷಭಂ ಪಞ್ಚಕಲ್ಯಾಣಂ ಯುವಾನಂ ಕೃಷ್ಣಕಂಬಲಮ್ । ಗೋಯೂಥಮಧ್ಯೇ ನಿತರಾಂ ವಿಚರನ್ತಂ ವಿಧಾನತಃ ॥ ೨,೬.

ಐದು ಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ, ಯುವ, ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಚರ್ಮವಿರುವ, ಹಸುವಿನ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಎತ್ತನ್ನು ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಆರಿಸಬೇಕು.

ಚತಸೃಭಿರ್ವತ್ಸಕಾಭಿರ್ದ್ವಾಭ್ಯಾಞ್ಚೈವೈಕಯಾ ಖಗ । ವಿವಾಹ್ಯ ಮಙ್ಗಲದ್ರವ್ಯೈರ್ಮನ್ತ್ರವತ್ತಂ ಸಮುತ್ಸೃಜೇತ್ ॥ ೨,೬.

ನಾಲ್ಕು, ಎರಡು ಅಥವಾ ಒಂದು ಕರುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಶುಭದ ವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿ, ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಆ ಎತ್ತಿಗೆ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು.

ಇಹ ರತೀತಿ ಷಡೃಗ್ಭಿರ್ಹೇಮಂ ಕುರ್ಯಾದ್ವಿಭಾವಸೋಃ । ಕಾರ್ತಿಕ್ಯಾಂ ಮಾಘವೈಶಾಖ್ಯಾಂ ಸಂಕ್ರಮೇ ಪಾತಪರ್ವಸು ॥ ೨,೬.

'ಇಹ ರತಿ' ಎಂಬ ಷಡೃಕ್ ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕಾರ್ತಿಕ, ಮಾಘ ಅಥವಾ ವೈಶಾಖ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂಕ್ರಮಣ ಅಥವಾ ಚಂದ್ರಗ್ರಹಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿಯ ಚಿನ್ನದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕು.

ತೀರ್ಥೇ ಪಿತ್ರ್ಯೇಕ್ಷಯಾಹೇ ಚ ವಿಶೇಷೇಣ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ । ಲೋಹಿತೋ ಯಸ್ತು ವರ್ಣೇನ ಮುಖೇ ಪುಚ್ಛೇ ಚ ಪಾಣ್ಡುರಃ ॥ ೨,೬.

ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪಿತೃಗಳ ದಿನದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧಿಯು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ಲಾಘ್ಯವಾಗಿದೆ; ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ, ಬಾಯಿಯೂ ಮತ್ತು ಬಾಲವೂ ಬಿಳುಪಾಗಿರುವ ಎತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ.

ಪೀತಃ ಖುರವಿಷಾಣೇಷು ಸ ನೀಲೋ ವೃಷ ಉಚ್ಯತೇ । ಶ್ವೇತವರ್ಣೋ ಭವೇದ್ವಿಪ್ರೋ ಲೋಹಿತಃ ಕ್ಷತ್ತ್ರ ಉಚ್ಯತೇ ॥ ೨,೬.

ಕಾಲು ಮತ್ತು ಕೊಂಬುಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವಿದ್ದು, ಉಳಿದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವಿರುವ ಎತ್ತನ್ನು ಹಾಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಎತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದದು ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ.

ಪೀತವರ್ಣೋ ಭವೇದ್ವೈಶ್ಯಃ ಶೂದ್ರಃ ಕೃಷ್ಣಃ ಸ್ಮೃತೋ ಬುಧೈಃ । ಯಥಾವರ್ಣಂ ಸಮುದ್ದಿಷ್ಟೋ ವರ್ಣೇಷು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಿಷು ॥ ೨,೬.

ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಎತ್ತು ವೈಶ್ಯರಿಗೆ, ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದದು ಪಂಡಿತರ ಪ್ರಕಾರ ಶೂದ್ರರಿಗೆ; ಈ ರೀತಿ ವರ್ಣಾನುಸಾರವಾಗಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳಿಗೂ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಥ ವಾ ರಕ್ತವರ್ಣಸ್ತು ಸರ್ವೇಷಾಮೇವ ಶಸ್ಯತೇ । ಪಿತಾ ಪಿತಾಮಹಶ್ಚೈವ ತಥೈವ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಃ ॥ ೨,೬.

ಅಥವಾ, ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳಿಗೂ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಎತ್ತು ಶ್ಲಾಘ್ಯವಾಗಿದೆ; ತಂದೆ, ತಾತ, ಮತ್ತು ಪರತಾತ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಹ.

ಆಶಾಸತೇ ಸುತಂ ಜಾತಂ ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗಂ ಕರಿಷ್ಯತಿ । ಧರ್ಮಸ್ತ್ವಂ ವೃಷರೂಪೇಣ ಜಗದಾನನ್ದದಾಯಕಃ ॥ ೨,೬.

ಮಗ ಹುಟ್ಟಿ, ಎತ್ತು ಬಿಡುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಅವರು ಆಶಿಸುತ್ತಾರೆ; ನೀನು ಧರ್ಮ ಸ್ವರೂಪಿಯಾಗಿ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುವವನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.

ಅಷ್ಟಮೂರ್ತೇರಧಿಷ್ಠಾನಮತಃ ಶಾನ್ತಿಂ ಪ್ರಯಚ್ಛ ಮೇ । ಗಙ್ಗಾಯಮುನಯೋಃ ಪೇಯಮನ್ತರ್ವೇದಿ ತೃಣಂ ಚರ ॥ ೨,೬.

ಎಂಟು ರೂಪಗಳಿರುವ ದೇವರ ನಿವಾಸವಾದ ನೀನು, ನನಗೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡು; ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಯಮುನೆಯ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿ, ಯಜ್ಞ ವೇದಿಕೆಯೊಳಗೆ ಹುಲ್ಲು ಮೇಯು.

ಧರ್ಮರಾಜಸ್ಯ ಪುರತೋ ವಾಚ್ಯಂ ಮೇ ಸುಕೃತಂ ವೃಷ । ದಕ್ಷಿಣಾಂಸೇ ತ್ರಿಶೂಲಾಙ್ಕಂ ವಾಮೋರೌ ಚಕ್ರಚಿಹ್ನಿತಮ್ ॥ ೨,೬.

ಧರ್ಮರಾಜನ ಮುಂದೆ, ನನ್ನ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೀನು ಹೇಳಬೇಕು ಎತ್ತೇ; ನಿನ್ನ ಬಲಭುಜದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲ ಚಿಹ್ನೆ, ಎಡ ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಚಕ್ರದ ಗುರುತು ಇದೆ.

ಇತಿ ಸಂಪ್ರಾರ್ಥ್ಯ ವೃಷಭಂ ಗನ್ಧಪುಷ್ಪಾಕ್ಷತಾದಿಭಿಃ । ವೃಷಂ ತತ್ಸತರೀಯುಕ್ತಂ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಸಮುತ್ಸೃಜೇತ್ ॥ ೨,೬.

ಈ ರೀತಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿ, ಸುಗಂಧ, ಹೂವು, ಅಕ್ಷತೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ, ಹಸುವನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಎತ್ತನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು.

ತಸ್ಮಾದ್ರಾಜನ್ ವಿಧಾನೇನ ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗಂ ಸಮಾಚರ । ಬಹುಸಾಧನಯುಕ್ತಸ್ಯ ನಾನ್ಯಥಾ ಸದ್ಗತಿಸ್ತವ ॥ ೨,೬.

ಆದಕಾರಣ, ರಾಜನೇ, ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಎತ್ತು ಬಿಡುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು; ಅನೇಕ ಸಂಪತ್ತಿರುವವನಿಗೂ, ಇದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ.

ಆಸೀತ್ತ್ರೇತಾಯುಗೇ ಪೂರ್ವಂ ವಿದೇಹನಗರೇ ನೃಪ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಧರ್ಮವತ್ಸೇತಿ ಸ್ವಕರ್ಮನಿರತಃ ಸುಧೀಃ ॥ ೨,೬.

ತ್ರೇತಾ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೆ, ವಿದೇಹ ನಗರದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವತ್ ಎಂಬ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಇದ್ದನು.

ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತೋಽತಿತೇಜಸ್ವೀ ಯಥಾಲಾಭೇನ ತುಷ್ಟಿಕೃತ್ । ಪಿತೃಪರ್ವಣಿ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೇ ಕುಶಾರ್ಯೋ ಕಾನನಂ ಯಯೌ ॥ ೨,೬.

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದ, ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ, ಲಭ್ಯವಾದುದರಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು, ಪಿತೃಪರ್ವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಶ ಹುಲ್ಲಿಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ಅಟನ್ನಿತಸ್ತತಸ್ತತ್ರ ಚಿನ್ವನ್ ಕುಶಪಲಾಶಕಮ್ । ಸಹಸೋಪೇತ್ಯ ಪುರುಷಾಶ್ಚಾತ್ವಾರಶ್ಚಾರುದರ್ಶನಾಃ ॥ ೨,೬.

ಅವನದು ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಾ, ಕುಶ ಮತ್ತು ಪಲಾಶ ಹುಲ್ಲು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅಚಾನಕ್ ಭಯಾನಕ ರೂಪದ ನಾಲ್ವರು ಪುರುಷರು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು.