ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಮಾಸೇ ಚೈಕಾದಶೇ ಪೂರ್ಣೇ ಪುರಂ ರೌದ್ರಂ ಸ ಗಚ್ಛತಿ । ಗಚ್ಛನ್ನೇವ ವಿಲಪತೇ ಯಥಾ ಪೃಷ್ಠೇ ಪ್ರಪೀಡಿತಃ ॥ ೨,೫.

ಹನ್ನೊಂದನೇ ತಿಂಗಳು ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ಅವನು ಭಯಾನಕ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಹೀಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾ, ಹಿಂದೆ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಬಾಧೆಪಟ್ಟು, ಅವನು ದುಗುಡಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಕ್ವಾಹಂ ಸತೂಲೀಶಯನೇ ಪರಿವರ್ತನ್ ಕ್ಷಣೇ ಕ್ಷಣೇ । ಭಟಹಸ್ತಭ್ರಷ್ಟಯಷ್ಟಿಕೃಷ್ಟಪೃಷ್ಠಃ ಕ್ವ ವಾ ಪುನಃ ॥ ೨,೫.

'ನಾನು ಮೊದಲು ಮೃದುವಾದ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದೆನು; ಈಗ ಯಮದಂಡದ ಹೊಡೆತದಿಂದ ನನ್ನ ಬೆನ್ನು ಎಳೆಯಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.'

ಕ್ಷಿತೌ ದತ್ತಞ್ಚ ಪಿಣ್ಡಾದಿ ಭುಕ್ತ್ವಾ ತತ್ರ ತತೋ ವ್ರಜೇತ್ । ಪಯೋವರ್ಷಣಮಿತ್ಯೇತನ್ನಾಮಕಂ ಪುರಮಣ್ಡಜ ॥ ೨,೫.

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಪಿಂಡಾದಿಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ಅವನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಯೋವರ್ಷಣ ಎಂಬ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ವ್ರಜನ್ನೇವಂ ವಿಲಪತೇ ಕುಠಾರೈರ್ಮೂರ್ಧ್ನಿ ತಾಡಿತಃ । ಕ್ವ ಭೃತ್ಯಕೋಮಲಕರೈರ್ಗನ್ಧತೈಲಾವಸೇಚನಮ್ ॥ ೨,೫.

ಹೀಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾ, ತಲೆಗೆ ಕೊಚ್ಚುವ ಕುಟಾರಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಅವನು ಹೀಗೆ ಅಳುತ್ತಾನೆ: 'ನನ್ನ ಸೇವಕರ ಮೃದುವಾದ ಕೈಗಳಿಂದ ಸುಗಂಧದ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚುವುದು ಎಲ್ಲಿದೆ?'

ಕ್ವ ಕೀನಾಶಾನುಗೈಃ ಕ್ರೋಧಾತ್ಕುಠಾರೈಃ ಶಿರಸಿ ವ್ಯಥಾ । ಊನಾಬ್ದಿಕಞ್ಚ ಯಚ್ಛ್ರಾದ್ಧಂ ತತ್ರ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಸುದುಃ ಖಿತಃ ॥ ೨,೫.

'ಯಮದ ದೂತರ ಕೋಪದಿಂದ ತಲೆಗೆ ಬಿದ್ದ ಕುಟಾರಗಳ ನೋವು ಎಲ್ಲಿದೆ?' ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣವಾಗುವ ಮೊದಲು ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದುಃಖದಿಂದ ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣೇ ತು ತತೋ ವರ್ಷೇ ಶೀತಾಢ್ಯಂ ನಗರಂ ವ್ರಜೇತ್ । ಗಚ್ಛನ್ನೇವಂ ಛುರಿಕಯಾ ಚ್ಛಿನ್ನಜಿಹ್ವಸ್ತು ರೋದಿತಿ ॥ ೨,೫.

ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣವಾದ ಮೇಲೆ, ಅವನು ತೀವ್ರ ಶೀತವಿರುವ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಹೀಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾ, ಚೂರಿಯಿಂದ ನಾಲಿಗೆ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಅವನು ಅಳುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರಿಯಾಲಾಪೈಃ ಕ್ವ ಚ ಸಸಮಧುರತ್ವಸ್ಯ ವರ್ಣನಮ್ । ಉಕ್ತಮಾತ್ರೇಽಸಿಪತ್ರಾದಿಜಿಹ್ವಾಚ್ಛೇದಃ ಕ್ವ ಚೈವ ಹಿ ॥ ೨,೫.

'ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳು, ಪ್ರೀತಿಯ ಮಾತುಗಳ ವರ್ಣನೆ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಕತ್ತಿಗಳ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಮಾತು ಹೇಳಿದರೂ ನಾಲಿಗೆ ಕತ್ತರಿಸುವ ಯಾತನೆ ಎಲ್ಲಿದೆ?'

ವಾರ್ಷಿಕಂ ಪಿಣ್ಡದಾನಾದಿ ಭುಕ್ತ್ವಾ ತತ್ರ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ । ಬಹುಭೀತಿಕರಂ ತತ್ತತ್ಪಿಣ್ಡಜಂ ದೇವಮಾಸ್ಥಿತಃ ॥ ೨,೫.

ಅಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಪಿಂಡಾದಿಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ಅನೇಕ ಭಯಗಳಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟು, ಅವನು ತನ್ನಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಪಿಂಡದೇವತೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರಕಾಶಯತಿ ಪಾಪ್ಪಾನಮಾತ್ಮಾನಞ್ಚ ವಿನಿನ್ದತಿ । ಯೋಷಿದಪ್ಯೇವಮೇತಸ್ಮಿನ್ಮಾರ್ಗೇ ವೈ ಪರಿದೇವತಿ ॥ ೨,೫.

ಅವನು ತನ್ನ ಪಾಪಪಾನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿ, ತಾನೇ ತನ್ನನ್ನು ದೂಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮಹಿಳೆಯರೂ ಕೂಡ ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ದುಗುಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತತೋ ಯಾಮ್ಯಂ ನಾತಿದೂರೇ ನಗರಂ ಸ ಹಿ ಗಚ್ಛತಿ । ಚತ್ವಾರಿಂಶದ್ಯೋಜನಾನಿ ಚತುರ್ಯುಕ್ತಾನಿವಿಸ್ತೃತಮ್ ॥ ೨,೫.

ಅವನ ನಂತರ ಯಮನ ನಗರಕ್ಕೆ, ಅದು ದೂರವಲ್ಲದ ಸ್ಥಳ, ಎಲ್ಲ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತೈದು ಯೋಜನೆಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ತ್ರಯೋದಶ ಪ್ರತೀಹಾರಾಃ ಶ್ರವಣಾ ನಾಮ ತತ್ರ ವೈ । ಶ್ರವಣಾಕರ್ಮತಸ್ತುಷ್ಯನ್ತ್ಯನ್ಯಥಾ ಕ್ರೋಧಮಾಪ್ನುಯುಃ ॥ ೨,೫.

ಅಲ್ಲಿ ಹದಿಮೂರು ದ್ವಾರಪಾಲಕರು ಇದ್ದಾರೆ, ಅವರನ್ನು ಶ್ರವಣರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾರೆ, ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ತತಸ್ತತ್ರಾಶು ರಕ್ತಾಕ್ಷಂ ಭಿನ್ನಾಞ್ಜನಚಯೋಪಮಮ್ । ಮೃತ್ಯುಕಾಲಾನ್ತಕಾದೀನಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಪಶ್ಯತಿ ವೈ ಯಮಮ್ ॥ ೨,೫.

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ, ರಕ್ತದಂತೆ ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ, ಮುರಿದ ಅಂಜನದ ಗುಡ್ಡದಂತೆ ಕಾಣುವ ಯಮನನ್ನು, ಮರಣ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಇತರರ ನಡುವೆ ನೋಡುತ್ತಾನೆ.

ದಂಷ್ಟ್ರಾಕರಾಲವದನಂ ಭೃಕುಟೀದಾರುಣಾಕೃತಿಮ್ । ವಿರೂಪೈರ್ಭೋಷಣೈರ್ವಕ್ತ್ರೈರ್ವೃತಂ ವ್ಯಾಧಿಶತೈಃ ಪ್ರಭುಮ್ ॥ ೨,೫.

ಅವನು ಭಯಾನಕವಾದ ಮುಖ, ದೊಡ್ಡ ದವಳಗಳು, ಕಠಿಣ ಭ್ರೂಭಂಗ, ಭಯಾನಕ ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ರೂಪಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನೂರಾರು ರೋಗಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರಭುವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ.

ದಣ್ಡಾಸಕ್ತಮಹಾಬಾಹುಂ ಪಾಶಹಸ್ತಂ ಸುಭೈರವಮ್ । ತನ್ನಿರ್ದಿಷ್ಟಾಂ ತತೋ ಜನ್ತುರ್ಗತಿಂ ಯಾತಿ ಶುಭಾಶುಭಾಮ್ ॥ ೨,೫.

ಅವನು ದಂಡ ಹಿಡಿದ ಮಹಾಬಾಹುವನ್ನು, ಪಾಶವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಭಯಾನಕನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ, ಅವನು ಸೂಚಿಸಿದಂತೆ ಜೀವಿ ಶುಭ ಅಥವಾ ಅಶುಭ ಗತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಪಾಪೀ ಪಾಪಾಂ ಗತಿಂ ಯಾತಿ ಯಥಾ ತೇ ಕಥಿತಂ ಪುರಾ । ಛತ್ರೋಪಾನಹದಾತಾರೋ ಯೇ ಚ ವೇಶ್ಮಪ್ರದಾಯಕಾಃ ॥ ೨,೫.

ಪಾಪಿ ಪಾಪದ ಗತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ, ಹೀಗೆಯೇ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದಂತೆ; ಛತ್ರಿ, ಪಾದರಕ್ಷೆ, ಮನೆ ಕೊಟ್ಟವರು ಬೇರೆ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಯೇ ತು ಪುಣ್ಯಕೃತಸ್ತತ್ರ ತೇ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಯಮಂ ತದಾ । ಸೌಮ್ಯಾಕೃತಿಂ ಕುಣ್ಡಲಿನಂ ಮೌಲಿಮನ್ತಂ ಧೃತಶ್ರಿಯಮ್ ॥ ೨,೫.

ಆದರೆ ಪುಣ್ಯವಂತರಾದವರು ಅಲ್ಲಿ ಯಮನನ್ನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಕಿವಿಗೋಲುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕಿರೀಟ ಧರಿಸಿದವನಾಗಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ.

ಏಕಾದಶೇ ದ್ವಾದಶೇ ಹಿ ಷಣ್ಮಾಸೇ ಆಬ್ದಿಕೇ ತಥಾ । ವಿಪ್ರಾನ್ ಬಹೂನ್ ಭೋಜಯೇತ್ತತ್ರ ಯನ್ಮಹತೀ ಕ್ಷುಧಾ ॥ ೨,೫.

ಹನ್ನೊಂದನೇ ಅಥವಾ ಹನ್ನೆರಡನೇ ದಿನ, ಅಥವಾ ಆರನೇ ತಿಂಗಳು, ಅಥವಾ ವಾರ್ಷಿಕ ದಿನದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಊಟ ಮಾಡಿಸಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಭಾರಿ ಹಸಿವಿರುತ್ತದೆ.

ಜೀವನ್ ಪುತ್ರಕಲತ್ರಾದಿಪ್ರದಿಷ್ಟಮಿತರೈಃ ಖಗ । ಯೋ ನ ಸಾಧಯತಿ ಸ್ವಾರ್ಥಮೇವಂ ಪಶ್ಚಾದ್ಧಿಖಿದ್ಯತೇ ॥ ೨,೫.

ಪಕ್ಷಿರಾಜನೇ, ಬದುಕಿರುವಾಗ ಮಗ, ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಇತರರು ಹೇಳಿದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ತನ್ನ ಸ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವವನು, ನಂತರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಏತತ್ತೇ ಸರ್ವಮಾಖ್ಯಾತಂ ಸಂಯಮಿನ್ಯಾಂ ಯಥಾಗತಿ । ಪ್ರೋಕ್ತಮಾವರ್ಷಕೃತ್ಯಂ ತೇ ಕಿಮನ್ಯಚ್ಛ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಸಿ ॥ ೨,೫.

ಸಂಯಮಿನಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಯಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಮಾಡುವ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ—ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀಯೆ?

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೬ ಗರುಡ ಉವಾಚ । ಅಪಿ ಸಾಧನಯುಕ್ತಸ್ಯ ತೀರ್ಥದಾನರತಸ್ಯ ಚ । ಅಕೃತೇ ತು ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗೇ ಪರಲೋಕಗತಿರ್ನ ಹಿ ॥ ೨,೬.

ಗರುಡನು ಹೇಳಿದನು: ಸಾಧನೆಗೆ ಮನಸ್ಸುಹಾಕಿದವನಾದರೂ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ದಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೂ, ಎತ್ತಿನ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಪರಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.

ತಸ್ಮಾತ್ಕೃಷ್ಣ ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗಃ ಕರ್ತವ್ಯ ಇತಿ ಮೇ ಶ್ರುತಮ್ । ಕಿಂ ಫಲಂ ವೃಷಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪುರಾ ಕೇನ ಕೃತೋ ಹರೇ ॥ ೨,೬.

ಆದ್ದರಿಂದ ಕೃಷ್ಣನೇ, ಎತ್ತಿನ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲೇಬೇಕು ಎಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಆ ಎತ್ತಿನ ಯಜ್ಞದಿಂದ ಯಾವ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ಯಾರು ಮಾಡಿದರು, ಹರಿಯೇ?

ಅನಡ್ವಾನ್ ಕೀದೃಶಃ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಕಸ್ಮಿನ್ ಕಾಲೇ ವಿಶೇಷತಃ । ಕೋ ವಿಧಿಸ್ತಸ್ಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಃ ಸರ್ವಂ ಮೇ ಕೃಪಯಾ ವದ ॥ ೨,೬.

ಯಾವ ರೀತಿಯ ಎತ್ತು ಬಿಡಬೇಕು, ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು, ಅದರ ಕ್ರಮವೇನು? ದಯಮಾಡಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ವಿವರಿಸಿ.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ಇತಿಹಾಸಂ ಮಹಾಪುಣ್ಯಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಖಗೇಶ್ವರ । ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರೇಣ ಯತ್ಪ್ರೋಕ್ತಂ ರಾಜಾನಂ ವೀರವಾಹನಮ್ ॥ ೨,೬.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ಪಕ್ಷಿರಾಜನೇ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಒಂದು ಪವಿತ್ರವಾದ ಪುರಾತನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಅದು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗನು ವೀರವಾಹನನ ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದನು.

ವಿರಾಧನಗರೇ ರಾಜಾ ವೀರವಾಹನನಾಮಕಃ । ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಸತ್ಯಸನ್ಧಶ್ಚ ವದಾನ್ಯೋ ವಿಪ್ರತುಷ್ಟಿಕೃತ್ ॥ ೨,೬.

ವಿರಾಧ ನಗರದಲ್ಲಿ ವೀರವಾಹನ ಎಂಬ ಧರ್ಮಾತ್ಮ, ಸತ್ಯವಂತ, ಉದಾರ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವ ರಾಜನು ಇದ್ದನು.

ಸ ಕದಾಚಿದ್ವನಂ ವೀರೋ ಮಹಾತ್ಮಾಖೇಟಕಂ ಗತಃ । ಕಿಞ್ಚಿತ್ಪ್ರಷ್ಟುಮನಾಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯಾಶ್ರಮಂ ಯಯೌ ॥ ೨,೬.

ಒಂದು ದಿನ ಆ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಮಹಾತ್ಮನು ಬೇಟೆಗೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಏನನ್ನೋ ಕೇಳಬೇಕೆಂದು ವಸಿಷ್ಠನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ನಮಸ್ಕೃತ್ಯ ಮುನಿಂ ತತ್ರ ಕೃತಾಸನಪರಿಗ್ರಹಃ । ಪಶ್ರಯಾವನತೋ ರಾಜಾ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಋಷಿಸಂಸದಿ ॥ ೨,೬.

ಅಲ್ಲಿ ಮುನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಆಸನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ವಿನಯದಿಂದ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ರಾಜನು ಋಷಿಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು.

ರಾಜೋವಾಚ । ಮುನೇ ಮಯಾ ಕೃತೋ ಧರ್ಮೋ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಪ್ರಯತ್ನತಃ । ಯಮಸ್ಯ ಶಾಸನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಬಿಭೇಮಿ ನಿತರಾಂ ಹೃದಿ ॥ ೨,೬.

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: ಮುನಿಯೇ, ನಾನು ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೆ ಯಮನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಭಯವಾಗಿದೆ.

ಯಮಞ್ಚ ಯಮದೂತಾಂಶ್ಚ ನಿರಯಾನ್ ಘೋರದರ್ಶನಾನ್ । ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಮಹಾಭಾಗ ತಥಾ ವದ ದಯಾನಿಧೇ ॥ ೨,೬.

ಭವ್ಯನಾದವನೇ, ನಾನು ಯಮನನ್ನೂ, ಅವನ ದೂತರನ್ನೂ, ಭಯಾನಕವಾದ ನರಕಗಳನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ದಯಾಮಯನೇ, ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳು.

ವಸಿಷ್ಠ ಉವಾಚ । ಧರ್ಮಾ ಬಹುವಿಧಾ ರಾಜನ್ ವರ್ಣ್ಯನ್ತೇ ಶಾಸ್ತ್ರಕೋವಿದೈಃ । ಸೂಕ್ಷ್ಮತ್ವಾನ್ನ ವಿಜಾನನ್ತಿ ಕರ್ಮಮಾರ್ಗವಿಮೋಹಿತಾಃ ॥ ೨,೬.

ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನೇ, ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಅನೇಕ ವಿಧದ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಆದರೆ ಅವು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದುದರಿಂದ, ಕರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವವರು ಅವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದು.