ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಮಹತಾ ಪುಣ್ಯಯೋಗೇನ ಮಾನುಷ್ಯಂ ಲಬ್ಧವಾನಹಮ್ । ತೃತೀಯೇ ಮಾಸಿ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಗನ್ಧರ್ವನಗರೇ ಶುಭಮ್ ॥ ೨,೫.

ಮಹಾ ಪುಣ್ಯದ ಫಲದಿಂದ ನಾನು ಮಾನವ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೆ; ಮೂರನೇ ತಿಂಗಳು ಬಂದಾಗ, ಗಂಧರ್ವನಗರ ಎಂಬ ಶುಭಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತೇನೆ.

ತೃತೀಯಮಾಸಿಕಂ ಪಿಣ್ಡಂ ತತ್ರ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಬ್ರಜತ್ಯಸೌ । ವ್ರಜನ್ನೇವಂ ವಿಲಪತೇ ತದಗ್ರೇಣಾಹತಃ ಪಥಿ ॥ ೨,೫.

ಅಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಮಾಸಿಕ ಪಿಂಡವನ್ನು ತಿಂದ ಮೇಲೆ, ಅವನು ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ; ಹೋಗುವಾಗ, ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದ ನೋವಿನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಅಳುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಮಯಾ ನ ದತ್ತಂ ನ ಹುತಂ ಹುತಾಶನೇ ತಪೋ ನ ತಪ್ತಂ ಹಿಮಶೈಲಗಹ್ವರೇ । ನ ಸೇವಿತಂ ಗಾಙ್ಗಮಹೋ ಮಹಾಜಲಂ ಶರೀರ ಹೇ ನಿಸ್ತರ ಯತ್ತ್ವಯಾ ಕೃತಮ್ ॥ ೨,೫.

ನಾನು ದಾನವನ್ನೂ, ಅಗ್ನಿಗೆ ಹೋಮವನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಹಿಮಪರ್ವತಗಳ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ಗಂಗೆಯನ್ನೂ, ಮಹಾ ನದಿಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ದೇಹಾ, ನೀನು ಮಾಡಿದಂತೆ ನೀನು ಮುಂದೆ ಹೋಗು.

ತುರ್ಯೇ ಶೈಲಾಗಮಂ ಮಾಸಿ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾತ್ತತ್ರ ವರ್ಷಣಮ್ । ತಸ್ಯೋಪರಿ ಭವೇತ್ಪಕ್ಷಿನ್ಪಾಷಾಣಾನಾಂ ನಿರನ್ತರಮ್ ॥ ೨,೫.

ನಾಲ್ಕನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಅವನು ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನಿಂದ ಹಗುರಾಗಿಯೇ ಹಕ್ಕಿಗಳೂ, ಕಲ್ಲುಗಳೂ ಸದಾ ಸುರಿಯುತ್ತವೆ.

ಚತುರ್ಥಮಾಸಿಕಂ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಭುಕ್ತ್ವಾ ತತ್ರ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ । ಸ ಪತನ್ನೇವ ವಿಲಪನ್ಪಾಷಾಣಾದ್ಯತಿಪೀಡಿತಃ ॥ ೨,೫.

ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಮಾಸಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ತಿಂದ ಮೇಲೆ, ಅವನು ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ; ಹೋಗುತ್ತಾ, ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ತುಂಬಾ ನೋವಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಬಿದ್ದು ಅಳುತ್ತಾನೆ.

ನ ಜ್ಞಾನಮಾರ್ಗೋ ನ ಚ ಯೋಗಮಾರ್ಗೋ ನ ಕರ್ಮಮಾರ್ಗೋ ನ ಚ ಭಕ್ತಿಮಾರ್ಗಃ । ನ ಸಾಧುಸಙ್ಗಾತ್ಕಿಮಪಿ ಶ್ರುತಂ ಮಯಾ ಶರೀರ ಹೇ ನಿಸ್ತರ ಯತ್ತ್ವಯಾ ಕೃತಮ್ ॥ ೨,೫.

ನಾನು ಜ್ಞಾನಮಾರ್ಗವನ್ನೂ, ಯೋಗಮಾರ್ಗವನ್ನೂ, ಕರ್ಮಮಾರ್ಗವನ್ನೂ, ಭಕ್ತಿಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಅನುಸರಿಸಲಿಲ್ಲ; ಸದ್ಗುಣಿಗಳ ಸಂಗದಿಂದ ಏನನ್ನೂ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ದೇಹಾ, ನೀನು ಮಾಡಿದಂತೆ ನೀನು ಮುಂದೆ ಹೋಗು.

ತತಃ ಕ್ರೂರಪುರ ಮಾಸಿ ಪಞ್ಚಮೇ ಯಾತಿ ಕಾಶ್ಯಪ । ಭುವಿ ದತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಜಲಂ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಕ್ರೂರಪುರಂ ವ್ರಜೇತ್ ॥ ೨,೫.

ಅನಂತರ, ಐದನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಶ್ಯಪಾ, ಅವನು ಕ್ರೂರಪುರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟ ಪಿಂಡ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ತಿಂದ ಮೇಲೆ, ಕ್ರೂರಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ವ್ರಜನ್ನೇವಂ ವಿಲಪತೇ ಪಟ್ಟಿಶೈಃ ಪಾತಿತಃ ಪಥಿ । ಹಾ ಮಾತರ್ಹಾಪಿತರ್ಭ್ರಾತಃ ಸುತಾ ಹಾ ಹಾ ಮಮ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ॥ ೨,೫.

ಹೋಗುವಾಗ, ಪಥದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು ಬೀಳುತ್ತಾ, ಅವನು ಹೀಗೆ ಅಳುತ್ತಾನೆ: 'ಅಯ್ಯೋ ತಾಯಿ! ಅಯ್ಯೋ ತಂದೆ! ಅಣ್ಣ! ಮಗ! ಅಯ್ಯೋ, ಅಯ್ಯೋ ನನ್ನ ಹೆಂಡಿರೇ!'

ಯುಷ್ಮಾಭಿರ್ನೋಪದಿಷ್ಟೋಽಹಮವಸ್ಥಾಂ ಪ್ರಾಪ್ತ ಈದೃಶೀಮ್ । ಏವಂ ಲಾಲಪ್ಯಮಾನಂ ತೇ ಯಮದೂತಾ ವದನ್ತಿಹಿ ॥ ೨,೫.

ನೀವು ನನಗೆ ಉಪದೇಶ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ನಾನು ಇಂಥ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ಹೀಗೆ ಅಳುತ್ತಾ ಇದ್ದಾಗ, ಯಮದೂತರು ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಕ್ವ ಮಾತಾ ಕ್ವ ಪಿತಾ ಮೂಢ ಕ್ವ ಜಾಯಾ ಕ್ವ ಸುತಃ ಸುಹೃತ್ । ಸ್ವಕರ್ಮೋಪಾರ್ಜಿತೇ ಭುಙ್ಕ್ಷ್ವಂ ಮೂರ್ಖ ಯಾತಾಶ್ಚಿರಂ ಪಥಿ ॥ ೨,೫.

ಓ ಮೂಢನೇ, ನಿನ್ನ ತಾಯಿ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ? ತಂದೆ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ? ಹೆಂಡತಿ, ಮಗ, ಸ್ನೇಹಿತರು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ? ನೀನು ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ನೀನೇ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು. ನಿನ್ನ ಜೊತೆಯವರು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ತಮ್ಮ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ.

ಜಾನಾಸಿ ಶಮ್ಬಲಮಲಂ ಬಲಮಧ್ವಗಾನಾಂ ನೋಽಶಮ್ಬಲಃ ಪ್ರಯತತೇ ಪರಲೋಕಗತ್ಯೈ । ಗನ್ತವ್ಯಮಸ್ತಿ ತವ ನಿಶ್ಚಿತಮೇವ ತೇನ ಮಾರ್ಗೇಣ ಯೇನ ನ ಭವೇತ್ಕ್ರಯವಿಕ್ರಯೋಽಪಿ ॥ ೨,೫.

ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ದಂಡ ಅವಶ್ಯಕವೆಂದು ನೀನು ತಿಳಿದಿದ್ದೀಯಲ್ಲ, ಆದರೆ ದಂಡವಿಲ್ಲದೆ ಪರಲೋಕದ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಯಾರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ? ನೀನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಹೋಗಬೇಕಾದ ದಾರಿ ಇದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಖರೀದಿ ಮಾರಾಟವೂ ಇಲ್ಲ.

ಊನಷಾಣ್ಮಾಸಿಕೇ ಕ್ರೌಞ್ಚೇ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡನ್ತು ಸೋದಕಮ್ । ಘಟೀಮಾತ್ರನ್ತು ವಿಶ್ರಮ್ಯ ವಿಚಿತ್ರನಗರಂ ವ್ರಜೇತ್ ॥ ೨,೫.

ಆರು ತಿಂಗಳು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ನೀನು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ನೀಡಿದ ಪಿಂಡವನ್ನು ತಿಂದು, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ವಿಚಿತ್ರನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೀಯೆ.

ವ್ರಜನ್ನೇವಂ ವಿಲಪತೇ ಶೂಲಾಗ್ರೇಣ ವಿದಾರಿತಃ ॥ ೨,೫.

ಹೀಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾ ಇದ್ದಾಗ, ಅವನು ಶೂಲದ ತುದಿಯಿಂದ ಭೇದಿತನಾಗಿ ಈ ರೀತಿ ಅಳುತ್ತಾನೆ.

ಕುತ್ರ ಯಾಮಿ ನ ಹಿ ಗಾಮಿ ಜೀವಿತಂ ಹಾ ಮೃತಸ್ಯ ಮರಣಂ ಪುನರ್ನ ವೈ । ಇತ್ಥಮೇವ ವಿಲಪನ್ ಪ್ರಯಾತ್ಯಸೌ ಯಾತನಾರ್ಹಧೃತವಿಗ್ರಹಃ ಪತಿ ॥ ೨,೫.

ನಾನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ? ಹೋಗಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಣ ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ—ಅಯ್ಯೋ! ಸತ್ತವನಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾವು ಇಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ದುಃಖಪಟ್ಟು ಅಳುತ್ತಾ, ಯಾತನೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ದೇಹವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.

ವಿಚಿತ್ರನಗರೇ ತತ್ರ ವಿಚಿತ್ರೋ ನಾಮ ಪಾರಿಥಿವಃ । ತತ್ರ ಷಣ್ಮಾಸಪಿಣ್ಡೇನ ತೃಪ್ತಃ ಸನ್ ವ್ರಜತೇ ಪುರಃ ॥ ೨,೫.

ಆ ವಿಚಿತ್ರನಗರದಲ್ಲಿ ವಿಚಿತ್ರ ಎಂಬ ರಾಜನು ಇದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆರು ತಿಂಗಳ ಪಿಂಡದಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.

ವ್ರಜನ್ನೇವಂ ವಿಲಪತೇ ಪ್ರಾಸಾಗ್ರೇಣ ಪ್ರಪೀಡಿತಃ ॥ ೨,೫.

ಹೀಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾ ಇದ್ದಾಗ, ಅವನು ಪ್ರಾಸದ ತುದಿಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಈ ರೀತಿ ಅಳುತ್ತಾನೆ.

ಮಾತಾ ಭ್ರಾತಾ ಪಿತಾ ಪುತ್ರಃ ಕೋಽಪಿ ಮೇ ವರ್ತತೇ ನ ವಾ । ಯೋ ಮಾಮುದ್ಧರತೇ ಪಾಪಂ ಪತನ್ತಂ ದುಃ ಖಸಾಗರೇ ॥ ೨,೫.

ತಾಯಿ, ಅಣ್ಣ, ತಂದೆ, ಮಗ—ಯಾರೂ ನನ್ನ ಜೊತೆ ಇಲ್ಲ, ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ನಾನು ಪಾಪಿ, ದುಃಖ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ಯಾರು ಎತ್ತಿ ರಕ್ಷಿಸುವರು?

ವ್ರಜತಸ್ತತ್ರ ಮಾರ್ಗೇ ತು ತತ್ರ ವೈತರಣೀ ಶುಭಾ । ಶತಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣಾ ಪೂಯಶೋಣಿತಸಂಕುಲಾ ॥ ೨,೫.

ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಶುಭವಾದ ವೈತರಣಿ ಎಂಬ ನದಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ನೂರು ಯೋಜನೆ ಅಗಲ, ಪೂಕೂಡಿದ ರಕ್ತದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.

ಆಯಾತಿ ತತ್ರ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ನಾವಿಕಾ ಧೀವರಾದಯಃ । ತೇ ವದನ್ತಿ ಪ್ರದತ್ತಾ ಗೌರ್ಯದಿ ವೈತರಣೀ ತ್ವಯಾ । ನಾವಮೇನಾಂ ಸಮಾರೋಹ ಸುಕೇನೋತ್ತರ ವೈ ನದೀಮ್ ॥ ೨,೫.

ಅಲ್ಲಿ ದೋಣಿ ಚುಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರರು ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: 'ನೀನು ವೈತರಣಿಗೆ ಗೋಪೂಜೆ ಮಾಡಿದಿದ್ದರೆ, ಈ ದೋಣಿಗೆ ಏರಿ ಸುಖವಾಗಿ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟು' ಎಂದು.

ತತ್ರ ಯೇನ ಪ್ರದತ್ತಾ ಗೌಃ ಸ ಸುಖೇನೈವ ತಾಂ ತರೇತ್ । ಅದಾಯೀ ತತ್ರ ಘೃಷ್ಯೇತ ಕರಗ್ರಾಹನ್ತು ನಾವಿಕೈಃ ॥ ೨,೫.

ಯಾರು ಗೋಪೂಜೆ ಮಾಡಿದಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಆ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನೀಡದವರು, ದೋಣಿ ಚುಕ್ಕಿಗಳು ಕೈ ಹಿಡಿದು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಉಖೈಃ ಕಾಕೈರ್ಬಕೋಲೂಕೈಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣತುಣ್ಡೈರ್ವಿತುದ್ಯತೇ । ಮನುಜಾನಾಂ ಹಿತಂ ದಾನಮನ್ತೇ ವೈತರಣೀ ಖಗ ॥ ೨,೫.

ಅವನನ್ನು ಕಾಗೆ, ಕೊಕ್ಕರೆ, ಗೂಬೆಗಳು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಚುಂಚುಗಳಿಂದ ಕಚ್ಚುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯರು ಕೊಡುವ ದಾನವು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವೈತರಣಿಯನ್ನು ದಾಟಲು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ, ಓ ಹಕ್ಕಿಯೇ.

ದತ್ತಾ ಪಾಪಂ ದಹೇತ್ಸರ್ವಂ ಮಮ ಲೋಕನ್ತು ಸಾ ನಯೇತ್ । ಮಪ್ತಮೇ ಮಾಸಿ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಪುರಂ ಬಹ್ವಾಪದಂ ಮೃತಃ ॥ ೨,೫.

ಕೊಟ್ಟ ದಾನವು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪವನ್ನು ದಹಿಸಿ, ನನ್ನನ್ನು ಪರಲೋಕಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ತಿಂಗಳು ಪೂರ್ತಿ ಆದಾಗ, ಸತ್ತವನು ಅನೇಕ ಅಪಾಯಗಳಿರುವ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ.

ವ್ರಜೇತ್ತು ಸೋದಕಂ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಂ ವೈ ಸಪ್ತಮಾಸಿಕಮ್ । ವ್ರಜನ್ನೇವಂ ವಿಲಪತೇ ಪರಿಘಾಹತಿಪೀಡಿತಃ ॥ ೨,೫.

ಏಳನೇ ತಿಂಗಳ ಪಿಂಡವನ್ನು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ತಿಂದ ಮೇಲೆ, ಹೀಗೆ ಅಳುತ್ತಾ, ಕಬ್ಬಿಣದ ದಂಡಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.

ನ ದತ್ತಂ ನ ಹುತಂ ತಪ್ತಂ ನ ಸ್ನಾತಂ ನ ಕೃತಂ ಹಿತಮ್ । ಯಾದೃಶಂ ಚರಿತಂ ಕರ್ಮ ಮೂಢಾತ್ಮನ್ ಭುಙ್ಕ್ಷ್ವ ತಾದೃಶಮ್ ॥ ೨,೫.

ನೀನು ದಾನ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಹೋಮ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸವೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಹೇ ಮೂಢಾತ್ಮನೆ, ನೀನು ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ಈಗ ಅನುಭವಿಸಲೇಬೇಕು.

ಮಾಸ್ಯಷ್ಟಮೇ ದುಃ ಖದೇ ತು ಪರೇ ಭುಕ್ತ್ವಾಥ ಸೋದಕಮ್ । ಪಿಣ್ಡಂ ಪ್ರಯಾತ್ಸಯೌ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ನಾನಾಕ್ರನ್ದಪುರಂ ತತಃ ॥ ೨,೫.

ಎಂಟನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸಿ, ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಪಿಂಡವನ್ನು ತಿಂದ ಮೇಲೆ, ಓ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ಅವನು ನಾನಾ ಅಳಿಕಟ್ಟಿನ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರಯಾಣೇ ಚ ಪ್ರವದತೇ ಮುಸಲಾಘಾತಪೀಡಿತಃ । ಕ್ವ ಜಾಯಾಚಟುಲೈಶ್ಚಾಟುಪಟುಭಿರ್ವಚನೈರ್ಮಮ ॥ ೨,೫.

ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ, ಮುಸಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆತಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ, ಅವನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: 'ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯು ತನ್ನ ಮಧುರವಾದ, ಚಾತುರ್ಯಪೂರ್ಣ ಮಾತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ?'

ಭೋಜನಂ ಭಲ್ಲಭಲ್ಲೀಭಿರ್ಮುಸಲೈಶ್ಚ ಕ್ವ ಮಾರಣಮ್ । ನವಮೇ ಮಾಸಿ ದತ್ತಂ ವೈ ನಾನಾಕ್ರನ್ದಪುರೇ ತತಃ ॥ ೨,೫.

'ಊಟ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಭಲ್ಲಭಲ್ಲಿಗಳಿಂದ, ಮುಸಲಿನಿಂದ ಸಾವು ಎಲ್ಲಿದೆ?' ಒಂಬತ್ತನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಅವನು ನಾನಾ ಅಳಿಕಟ್ಟಿನ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ.

ಪಿಣ್ಡಮಶ್ರಾತಿ ಕರುಣಂ ನಾನಾಕ್ರನ್ದಾನ್ ಕರೋತ್ಯಪಿ । ದಶಮೇ ಮಾಸಿ ದತ್ತಂ ವೈ ಸುತಪ್ತಭವನಂ ತತಃ ॥ ೨,೫.

ಅವನು ಭಿಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಅಳುತ್ತಾ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದುಗುಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹತ್ತನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾದ ಪಿಂಡವು ಅವನಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾದ ಮನೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಆಗುತ್ತದೆ.

ಸರನ್ನೇವಂ ವಿಲಪತೇ ಹಲಾಹತಿಹತಃ ಪಥಿ । ಕ್ವ ಸೂನುಪೇಶಲಕರೈಃ ಪಾದಸಂವಾಹನಂ ಮಮ ॥ ೨,೫.

ಮರಣದ ಯಾತನೆಯಲ್ಲಿ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾ, ಅವನು ಹೀಗೆ ದುಗುಡಿಸುತ್ತಾನೆ: 'ನನ್ನ ಮಗನ ಸೌಮ್ಯವಾದ ಕೈಗಳಿಂದ ಪಾದಸೇವೆಯೇ ಎಲ್ಲಿದೆ?'