ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಪಿತಾಮಹೀಭಿಃ ಸಾಪಿಣ್ಡ್ಯಂ ತಥಾ ಮಾತಾಮಹೈಃ ಸಹ । ಉಕ್ತಂ ಭರ್ತ್ರಾಪಿ ಸಾಪಿಣ್ಡ್ಯಂ ಸ್ತ್ರಿಯಾ ವೇಷಯಭೇದತಃ ॥ ೨,೫.

ತಂದೆಯ ತಾಯಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ತಂದೆಯರೊಂದಿಗೆ ಸಪಿಂಡ್ಯ ಸಂಬಂಧ ಇದೆ; ಹಾಗೆಯೇ, ಪತ್ನಿಯು ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ವೇಷಭೇದದ ಪ್ರಕಾರ ಸಪಿಂಡ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ನವಶ್ರಾದ್ಧಸ್ಯ ತೇ ಕಾಲಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶೃಣು ಕಾಶ್ಯಪ । ಮರಣಾಹ್ನಿ ಮೃತಿಸ್ಥಾನೇ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಪಕ್ಷಿನ್ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್ ॥ ೨,೫.

ಈಗ ನಾನು ಒಂಬತ್ತು ಶ್ರಾದ್ಧಗಳ ಕಾಲವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕಾಶ್ಯಪಾ, ಮೃತಿದಿನದಲ್ಲೇ, ಮೃತಿಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಖಗ.

ದ್ವಿತೀಯಞ್ಚ ತತೋ ಮಾರ್ಗೇ ವಿಶ್ರಾಮೋ ಯತ್ರ ಕಾರಿತಃ । ತತಃ ಸಞ್ಚಯನಸ್ಥಾನೇ ತೃತೀಯಂ ಶ್ರಾದ್ಧಮುಚ್ಯತೇ ॥ ೨,೫.

ಅದಾದ ಮೇಲೆ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇದು; ನಂತರ, ಎಲುಬುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಪಞ್ಚಮೇ ಸಪ್ತಮೇ ತದ್ವದಷ್ಟಮೇ ನವಮೇ ತಥಾ । ದಶಮೈಕಾದಶೇ ಚೈವ ನವ ಶ್ರಾದ್ಧಾನಿ ವೈ ಖಗ ॥ ೨,೫.

ಐದನೇ, ಏಳನೇ, ಎಂಟನೇ, ಒಂಬತ್ತನೇ, ಹತ್ತನೇ ಮತ್ತು ಹನ್ನೊಂದನೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಶ್ರಾದ್ಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಖಗ.

ಶ್ರಾದ್ಧಾನಿ ನವ ಚೈತಾನಿ ತೃತೀಯಾ ಷೋಡಶೀ ಸ್ಮೃತಾ । ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟವಿಧಾನೇನ ಕಾರ್ಯಾಣಿ ಮನುಜೈಸ್ತಥಾ ॥ ೨,೫.

ಈ ಒಂಬತ್ತು ಶ್ರಾದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯದು ಹದಿನಾರನೆಯದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾನವರು ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟ ವಿಧಿಯಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪ್ರಥಮೇಽಹ್ನಿ ತೃತೀಯೇ ವಾ ಪಞ್ಚಮೇ ಸಪ್ತಮೇ ತಥಾ । ನವಮೈಕಾದಶೇ ಚೈವ ನವಶ್ರಾದ್ಧಂ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್ ॥ ೨,೫.

ಮೊದಲ, ಮೂರನೆ, ಐದನೆ, ಏಳನೆ, ಒಂಬತ್ತನೆ ಮತ್ತು ಹನ್ನೊಂದನೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಶ್ರಾದ್ಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಉಚ್ಯನ್ತೇ ಷಡಿಮಾನೀಹ ನವ ಸ್ಯುರಪಿ ಯಾಗೇತಃ । ಉಕ್ತಾನಿ ತೇ ಮಯಾ ತಾನಿ ಋಷೀಣಾಂ ಮತಭೇದತಃ ॥ ೨,೫.

ಇಲ್ಲಿ ಆರು ಶ್ರಾದ್ಧಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಒಂಬತ್ತು ಕೂಡ ಮಾಡಬಹುದು; ಋಷಿಗಳ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ನಾನು ಅವುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.

ರೂಢಿಪಕ್ಷೋ ಮಮಾಭೀಷ್ಟೋ ಯೋಗಃ ಕೈಶ್ಚಿದಿಹೇಷ್ಯತೇ । ಆದ್ಯೇ ದ್ವಿತೀಯೇ ದಾತವ್ಯಸ್ತಥೈವೈಕಂ ಪವಿತ್ರಕಮ್ ॥ ೨,೫.

ಪರಂಪರೆ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದು, ಕೆಲವರು ಯೋಗದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ; ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಕೊಡಬೇಕು.

ಪ್ರೇತಾಯ ಪಿಣ್ಡೋ ದಾತವ್ಯೋ ಭುಕ್ತವತ್ಸು ದ್ವಿಜಾತಿಷು । ಪ್ರಶ್ರಸ್ತತ್ರಾಭಿರಣ್ಯೇತಿ ಯಜಮಾನದ್ವಿಜನ್ಮನಾ ॥ ೨,೫.

ದ್ವಿಜಾತಿಗಳು ಊಟ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಪ್ರೇತರಿಗೆ ಪಿಂಡವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿ ಯಜಮಾನ ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರು 'ಸರಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಬೇಕು.

ಅಕ್ಷಯ್ಯಮಮುಕಸ್ಯೇತಿ ವಕ್ತವ್ಯಂ ವಿರತೌ ತಥಾ । ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟಂ ಮೇ ನಿಬೋಧ ಚೇತ್ಥಮಾವತ್ಸರಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ॥ ೨,೫.

'ಇದು ಅವನಿಗೆ ಕ್ಷಯವಾಗದದು' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ವಿರಮಿಸುವಾಗಲೂ ಹೇಳಬೇಕು; ಈ ರೀತಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿ.

ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣಾದೂರ್ಧ್ವಂ ಯಾನಿ ಶ್ರಾದ್ಧಾನಿ ಷೋಡಶ । ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟವಿಧಾನೇನ ಚರೇದ್ವಾ ಪಾರ್ವಣಾದೃತೇ ॥ ೨,೫.

ಸಪಿಂಡೀಕರಣದ ನಂತರ, ಹದಿನಾರು ಶ್ರಾದ್ಧಗಳನ್ನು ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟ ವಿಧಿಯಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು, ಪರ್ವಕಾಲದ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.

ಪ್ರತ್ಯಬ್ದಂ ಯೋ ಯಥಾ ಕುರ್ಯಾತ್ತಥಾ ಕುರ್ಯಾತ್ಸ ತಾನ್ಯಪಿ । ಏಕಾದಶೇ ದ್ವಾದಶೇಽಹ್ನಿ ಪ್ರೇತೋ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ದಿನದ್ವಯಮ್ ॥ ೨,೫.

ಯಾವುದೇ ವಾರ್ಷಿಕ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮಾಡುವುದೋ ಅದನ್ನು ಇವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಡಬೇಕು; ಹನ್ನೊಂದನೇ ಮತ್ತು ಹನ್ನೆರಡನೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೇತನು ಎರಡು ದಿನ ಊಟವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಯೋಷಿತಃ ಪುರುಷಸ್ಯಾಪಿ ಪಿಣ್ಡಂ ಪ್ರೇತೇತಿ ನಿರ್ವಪೇತ್ । ಸಾಪಿಣ್ಡ್ಯೇ ತು ಕೃತೇ ತಸ್ಯ ಪ್ರೇತಶಬ್ದೋ ನಿವರ್ತತೇ ॥ ೨,೫.

ಹೆಂಗಸಿಗೆ ಕೂಡ ಗಂಡಸಿನಂತೆ ಪಿಂಡವನ್ನು ಪ್ರೇತನೆಂದು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಆದರೆ ಸಪಿಂಡ್ಯವಾದ ಮೇಲೆ ಅವಳಿಗೆ 'ಪ್ರೇತಾ' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ.

ದೀಪದಾನಂ ಪ್ರಕರ್ತವ್ಯಮಾವರ್ಷನ್ತು ಗೃಹಾದ್ಬಹಿಃ । ಅನ್ನಂ ದೀಪೋ ಜಲಂ ವಸ್ತ್ರಮನ್ಯದ್ವಾದೀಯತೇ ಚ ಯತ್ ॥ ೨,೫.

ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚಬೇಕು. ಅನ್ನ, ದೀಪ, ನೀರು, ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೇನು ಕೊಡುವುದಾದರೂ—allವನ್ನೂ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು.

ತೃಪ್ತಿದಂ ಪ್ರೇತಶಬ್ದೇನ ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣಾವಧಿ । ಅಬ್ದಕೃತ್ಯಂ ಮಯೋಕ್ತನ್ತೇ ಸಮಾಸಾದ್ವಿನತಾಸುತ ॥ ೨,೫.

ಸಪಿಂಡೀಕರಣದವರೆಗೆ 'ಪ್ರೀತ' ಎಂದು ಕರೆಯುವ, ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ವಿಧಿಯನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಲ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕರ್ತವ್ಯ, ವಿನತೆಯ ಮಗನೇ.

ವೈವಸ್ವತಗೃಹೇ ಯಾನಂ ಯಥಾ ತತ್ತು ನಿಬೋಧಮೇಃ । ತ್ರಯೋದಶೇಽಹ್ನಿ ಶ್ರವಣಾಕರ್ಮಣೋನನ್ತರನ್ತು ಸಃ ॥ ೨,೫.

ವೈವಸ್ವತನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವ ಪ್ರಯಾಣ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳು. ಹದಿನಮೂರನೇ ದಿನ, ಶ್ರವಣ ವಿಧಿಯ ನಂತರವೇ ಆ ಪ್ರಯಾಣ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ತ್ವಗ್ಗೃಹೀತಾಹಿವತ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಗೃಹೀತೋ ಯಮಕಿಙ್ಕರೈಃ । ತಸ್ಮಿನ್ಮಾರ್ಗೇ ವ್ರಜತ್ಯೇಕೋ ಗೃಹೀತ ಇವ ಮರ್ಕಟಃ ॥ ೨,೫.

ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯನೇ, ಚರ್ಮದಿಂದ ಹಿಡಿದ ಹಾವು ಹೀಗೆಯೇ, ಯಮನ ದೂತರಿಂದ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ, ಹಿಡಿದ ಕೋತಿಯಂತೆ.

ವಾಯ್ವಗ್ರಸಾರಿವದ್ರೂಪಂ ದೇಹಮನ್ಯತ್ಪ್ರಪದ್ಯತೇ । ತತ್ಪಿಣ್ಡಜಂ ಪಾತನಾರ್ಥಮನ್ಯತ್ತು ಪಿತೃಸಮ್ಭವಮ್ ॥ ೨,೫.

ಅವನು ಗಾಳಿಯಂತೆಯೂ ಅಥವಾ ಸಾರಿವೆಯಂತೆಯೂ ಇನ್ನೊಂದು ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ದೇಹ ಪಿಂಡದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಭೋಗಿಸಲು, ಮತ್ತೊಂದು ಪಿತೃಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ತತ್ಪ್ರಮಾಣವಯೋಽವಸ್ಥಾಸಂಸ್ಥಾನಾಂ ಪ್ರಗ್ಭವೋ ಯಥಾ । ಷಡಶೀತಿ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಯೋಜನಾನಾಂ ಪ್ರಮಾಣತಃ ॥ ೨,೫.

ಆ ದೇಹದ ಗಾತ್ರ, ವಯಸ್ಸು, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ರೂಪ ಹೀಗೆ: ಎಂಭತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಿರುತ್ತದೆ.

ಅಧ್ವಾನ್ತರಾಲಿಕೋ ಜ್ಞೇಯೋ ಯಮಮಾನುಷಲೋಕಯೋಃ । ಸಾಧಿಕಾರ್ಧಕ್ರೋಶಯುತಂ ಯೋಜನಾನಾಂ ಶತದ್ವಯಮ್ ॥ ೨,೫.

ಯಮ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ಲೋಕಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ದಾರಿ ಮಧ್ಯದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಎರಡು ನೂರು ಯೋಜನೆಗಳೂ ಅರ್ಧ ಕ್ರೋಶವೂ ಉದ್ದವಿದೆ.

ಚತ್ವಾರಿಂ ಶತ್ತಥಾ ಸಪ್ತ ಪ್ರತ್ಯಹಂ ಯಾತಿ ತತ್ರ ಸಃ । ಅಷ್ಟಾಚತ್ವಾರಿಂಶತಾ ಚ ತ್ರೈಂಶತಾ ದಿವಸೈರಿತಿ ॥ ೨,೫.

ಅವನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಅಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತೇಳು ಯೋಜನೆ ದೂರ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಎಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಮತ್ತು ಮೂವತ್ತೆದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರಯಾಣ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

ವೈವಸ್ವತಪುರಂ ಯಾತಿ ಕೃಷ್ಯಮಾಣೋ ಯಮಾನುಗೈಃ । ಏವಂ ಕ್ರಮೇಣ ಯಾತಬ್ಯೇ ಮಾರ್ಗೇ ಪಾಪರತೈಸ್ತು ಯತ್ ॥ ೨,೫.

ಅವನು ಯಮನ ದೂತರಿಂದ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ವೈವಸ್ವತಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಪಾಪಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಾದುಹೋಗಬೇಕು.

ಜಾಯತೇ ಸಪ್ರಪಞ್ಚಂ ತಚ್ಛೃಣು ತ್ವಮರುಣಾನುಜ । ತ್ರಯೋದಶದಿನೇ ದತ್ತಃ ಪಾಶೈರ್ಬದ್ಧ್ವಾತಿದಾರುಣೈಃ ॥ ೨,೫.

ಅರುಣನ ತಮ್ಮನೇ, ಅವನು ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೋ ಕೇಳು. ಹದಿನಮೂರನೇ ದಿನ, ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರವಾದ ಕಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ ಅವನನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಯಮಸ್ಯಾಙ್ಕುಶಹಸ್ತೋ ವೈ ಭೃಕುಟೀಕುಟಿಲಾನನಃ । ದಣ್ಡಪ್ರಹಾರಸಮ್ಭ್ರಾನ್ತಃ ಕೃಷ್ಯತೇ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ದಿಶಮ್ ॥ ೨,೫.

ಯಮನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಂಕುಶ ಹಿಡಿದು, ಕೋಪದಿಂದ ಮುಖ ಬಿಗಿದು, ದಂಡದ ಹೊಡೆತಗಳಿಂದ ಗಾಬರಿಗೊಂಡು, ಅವನನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಎಳೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಕುಶಕಣ್ಟಕವಲ್ಮೀಕಶಙ್ಕುಪಾಷಾಣಕರ್ಕಶೇ । ತಥಾ ಪ್ರದೀಪ್ತಜ್ವಲನೇ ಕ್ವಚಿಚ್ಛ್ವಭ್ರಶತೋತ್ಕಟೇ ॥ ೨,೫.

ಕೂಸು, ಮುಳ್ಳು, ಹಳ್ಳು, ಕಡ್ಡಿ, ಕಲ್ಲು, ಕಠಿಣ ಭೂಮಿ, ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಉರಿಯುವ ಸ್ಥಳಗಳು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭಯಾನಕ ಕೀಟಗಳ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರದೀಪ್ತಾದಿತ್ಯತಪ್ತೇ ಚ ದಹ್ಯಮಾನಃ ಸದಂಶಕೇ । ಕೃಷ್ಯತೇ ಯಮದೂತೈಶ್ಚ ಶಿವಾವನ್ನಾದಭೀಷಣೈಃ ॥ ೨,೫.

ಉರಿಯುವ ಸೂರ್ಯರ ತಾಪದಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು, ಕಿಡುಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ಭಯಾನಕ ರೋಚಕ ಕೂಗಾಟದ ಯಮದೂತರಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರಯಾತಿಃ ದಾರುಣೇ ಮಾರ್ಗೇ ಪಾಪಕರ್ಮಾ ಯಮಾಲಯೇ । ಕಲೇವರೇ ದಹ್ಯಮಾನೇ ಮಹಾನ್ತಂ ಕ್ಷಯಮೃಚ್ಛತಿ ॥ ೨,೫.

ಆ ಭಯಾನಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪಾಪಿ ಯಮನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ದೇಹ ಸುಡುವಾಗ, ಅವನು ಭಾರೀ ನಾಶವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಭಕ್ಷ್ಯಮಾಣೇ ತಥೈವಾಙ್ಗೇ ಭಿದ್ಯಮಾನೇ ಚ ದಾರುಣಮ್ । ಛಿದ್ಯಮಾನೇ ಚಿರತರಂ ಜನ್ತುರ್ದುಃ ಖಮವಾಪ್ನುತೇ ॥ ೨,೫.

ಅವನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ತಿಂದು, ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಮುರಿದು, ಕಡಿದು, ದೀರ್ಘಕಾಲ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸ್ವೇನ ಕರ್ಮವಿ ಪಾಕೇನ ದೇಹಾನ್ತರಗತೋಽಪಿ ಸನ್ । ಪುರಾಣಿ ಷೋಡಶಾಮುಷ್ಮನ್ಮಾರ್ಗೇ ತಾನಿ ಚ ಮೇ ಶೃಣು ॥ ೨,೫.

ತಾನೇ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮದ ಫಲದಿಂದ, ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದರೂ, ಆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಹದಿನಾರು ನಗರಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.