ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಕಿಂ ದಾನಮಿತಿ ತುರ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರಶ್ನಸ್ಯೋತ್ತರಮೀರಿತಮ್ । ದಾಹಮೃತ್ಯೋರನ್ತರೇ ಕಿಮಿತಿಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಂ ಶೃಣು

ನಾಲ್ಕನೆಯದಕ್ಕೆ ಯಾವ ದಾನ ಎಂದು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ; ಈಗ ದಹನ ಮತ್ತು ಮರಣದ ನಡುವೆ ಏನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಕೇಳು.

ಗತಪ್ರಾಣಂ ತತೋ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಪುತ್ರಾದಿರಾಶು ತಮ್ । ಶವಂ ಜಲೇನ ಶುದ್ಧೇನ ಕ್ಷಾಲಯೇದವಿಚಾರಯನ್

ಜೀವನು ಹೋಗಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿದು, ಮಗ ಮತ್ತು ಇತರರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಶವವನ್ನು ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಿಂದ ತಡಕಾಡಬೇಕು, ಯಾವುದೇ ಹಿಂಜರಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ.

ಪರಿಧಾಪ್ಯಾಹತೇ ವಸ್ತ್ರೇ ಚನ್ದನೈಃ ಪ್ರೋಕ್ಷಯೇತ್ತನುಮ್ । ತತೋ ಮೃತಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ವೈ ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟಂ ಸಮಾಚರೇತ್

ಶವಕ್ಕೆ ಶುಭ್ರವಾದ ಬಟ್ಟೆ ಹಾಕಿ, ಚಂದನದಿಂದ ಶರೀರವನ್ನು ಸಿಂಚಿಸಿ, ನಂತರ ಮೃತನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಏಕೋದಿಷ್ಠ ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪ್ರಯೋಗಪೂರ್ವಂ ದಾಹಸ್ಯ ಯೋಗ್ಯತಾದಿರ್ಯಥಾ ಭವೇತ್ । ಆಂಸನಂ ಪ್ರಾಕ್ಷಣ ಚ ಸ್ಯಾನ್ನ ಸ್ಯಾದೇತಚ್ಚತುಷ್ಟಯಮ್

ದಹನದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಯೋಗ್ಯತೆ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು ಮತ್ತು ಇಡುವುದು ಮಾಡಬೇಕು; ಆದರೆ ಆ ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು.

ಆವಾಹನಾರ್ಚನ ಚೈವ ಪಾನ್ತ್ರಾಲಮ್ಭಾವಗಾಹನೇ । ಭವೇದ್ದಾನಾನ್ನಸಙ್ಕಲ್ಪಃ ಪಿಣ್ಡದಾನಂ ಸದಾ ಭವೇತ್

ಆವಾಹನೆ, ಪೂಜೆ, ಪಾತ್ರೆ ಎತ್ತುವುದು ಮತ್ತು ಮುಳುಗಿಸುವುದು ಮಾಡಬೇಕು; ಅನ್ನದಾನಕ್ಕೆ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಪಿಂಡದಾನವನ್ನು ಸದಾ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪದಾರ್ಥಪಞ್ಚಕಂ ನ ಸ್ಯಾದ್ರೇಖಾ ಪ್ರತ್ಯವನೇಜನಮ್ । ದದ್ಯಾದಕ್ಷಯ್ಯಮುದಕಂ ನ ಸ್ಯಾದೇತತ್ತ್ರಯಂ ಪುನಃ

ಐದು ವಿಧದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು, ರೇಖೆ ಎಳೆಯುವುದು ಅಥವಾ ತೊಳೆದು ಹಾಕುವುದು ಮಾಡಬಾರದು; ಕ್ಷಯವಾಗದ ನೀರನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು, ಮತ್ತು ಆ ಮೂರು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮಾಡಬಾರದು.

ಸ್ವಧಾವಾಚನಮಾಶೀಶ್ಚ ತಿಲಕಂ ಚ ಖಗೋತ್ತಮ । ಘಟಂ ದದ್ಯಾತ್ಸಮಾಷಾನ್ನಂ ದದ್ಯಾಲ್ಲೋಹಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಾಮ್

ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸ್ವಧಾ ಪಠಿಸಬೇಕು, ಆಶೀರ್ವಾದ ಕೊಡಬೇಕು ಮತ್ತು ತಿಲಕವನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು; ಒಂದು ಮಡಕೆ, ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

ಪಿಣ್ಡಸ್ಯ ಚಾಲನಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ನೈವ ಪ್ರೋಕ್ತಮಿದಂ ತ್ರಿಕಮ್ । ಪ್ರಚ್ಛಾದನವಿಸರ್ಗೌ ಚ ಸ್ವಸ್ತಿವಾಚನಕಂ ತಥಾ

ಪಿಂಡವನ್ನು ಚಲಿಸುವುದು ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಈ ಮೂರು — ಮುಚ್ಚುವುದು, ಬಿಡುವುದು ಮತ್ತು ಶುಭಾಶಯ ಹೇಳುವುದು — ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ.

ಏಷು ಷಟ್ಸು ವಿಧಿಃ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಶ್ರಾದ್ಧೇಷು ಮಲಿನೇಷು ತೇ । ಷಡೇವ ಮರಣಸ್ಥಾನೇ ದ್ವಾರಿ ಚಾತ್ವರಿಕೇ ತಥಾ

ಈ ಆರು ವಿಧಿಗಳು ಅಶುದ್ಧ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯಂತೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಮೃತ್ಯುಸ್ಥಳ, ಬಾಗಿಲು, ಮತ್ತು ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಆರು ವಿಧಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಮಾಡಬೇಕು.

ವಿಶ್ರಾಮೇ ಕಾಷ್ಠಚಯನೇ ತಥಾ ಸಞ್ಚಯನೇ ಖಗ । ಮೃತಿಸ್ಥಾನೇ ಶವೋ ನಾಮ ಭೂಮಿಸ್ತುಷ್ಯತಿ ದೇವತಾ

ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಮರದ ಮೇಜಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುಂಪು ಜಾಗದಲ್ಲಿ, ಹಕ್ಕಿಯೇ, ಮೃತ್ಯುಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು 'ಮೃತದೇಹ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಸಂತೋಷಪಡುವರು.

ಪಾನ್ಥೋ ದ್ವಾರಿ ಭವೇತ್ತೇನ ಪ್ರೀತಾ ಸ್ಯಾದ್ವಾಸ್ತುದೇವತಾ । ಚತ್ವರೇ ಖೇಚರಸ್ತೇನ ತುಷ್ಯೇದ್ಭೃತಾದಿದೇವತಾ

ಬಾಗಿಲು ಬಳಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕನು ನಿಂತರೆ, ಮನೆ ದೇವತೆ ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ದೇವತೆ, ಭೃತಾದಿ ದೇವತೆಗಳು ಸಂತೋಷಪಡುವರು.

ವಿಶ್ರಾಮೇ ಭೂತಸಂಜ್ಞೋಽಯಂ ತುಷ್ಟಸ್ತೇನ ದಿಶೋ ದಶ । ಚಿತಾಯಾಂ ಸಾಧಕ ಇತಿ ಸಞ್ಚಿತೌ ಪ್ರೇತ ಉಚ್ಯತೇ

ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 'ಭೂತ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳು ಸಂತೋಷಪಡುವವು; ಚಿತೆಯಲ್ಲಿ 'ಸಾಧಕ', ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ 'ಪ್ರೀತ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ತಿಲದರ್ಭಘೃತೇಧಾಂಸಿ ಗೃಹೀತ್ವಾ ತು ಸುತಾದಯಃ । ಗಾಥಾಂ ಯಮಸ್ಯ ಸೂಕ್ತಂ ವಾಪ್ಯಧೀಯಾನಾ ವ್ರಜನ್ತಿ ಹಿ

ಎಳ್ಳು, ದರ್ಭೆ, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ದೀಪಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಇತರರು ಯಮನ ಗಾಥೆ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ತವನ್ನು ಪಠಿಸಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಅಹರಹರ್ನೀಯಮಾನೋ ಗಾಮಶ್ವಂ ಪುರುಷಂ ವೃಷಮ್ । ವೈವಸ್ವತೋ ನ ತೃಪ್ಯೇತ ಸುರಯಾ ತ್ವಿವ ದುರ್ಮತಿಃ

ಪ್ರತಿ ದಿನ ಹಸು, ಕುದುರೆ, ಮನುಷ್ಯ ಅಥವಾ ಎಮ್ಮೆ ನೀಡಿದರೂ ವೈವಸ್ವತನು ತೃಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಹೇಗೆ ಅಜ್ಞಾನಿ ಮದ್ಯದಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ತೃಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ ಹಾಗೆ.

ಇಮಾಂ ಗಾಥಮಪೇತೇತಿ ಸೂಕ್ತಂ ವಾ ಪಥಿ ಸಂಪಠೇತ್ । ದಕ್ಷಿಣಸ್ಯಾಂ ದಿಶ್ಯರಣ್ಯಂ ವ್ರಜೇಯುಃ ಸರ್ವಬಾನ್ಧವಾಃ

ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಈ ಗಾಥೆ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ತವನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು; ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧುಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ, ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು.

ಪಥಿ ಶ್ರಾದ್ಧದ್ವಯಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಪೂರ್ವೋಕ್ತವಿಧಿನಾ ಖಗ । ತತಃ ಶನೈರ್ಭೂತಲೇ ವೈ ದಕ್ಷಿಣಾಶಿರಸಂ ಶವಮ್

ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶ್ರಾದ್ಧಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನ ವಿಧಿಯಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು, ಹಕ್ಕಿಯೇ; ನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಮುಖವಾಗಿಸಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇಡಬೇಕು.

ಸ್ಥಾಪಯಿತ್ವಾ ಚಿತಾಭೂಮೌ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಂ ಶ್ರಾದ್ಧಮಾಚರೇತ್ । ತೃಣಕಾಷ್ಠತಿಲಾಜ್ಯಾದಿ ಸ್ವಯಂ ನಿನ್ಯುಃ ಸುತಾದಯಃ

ಚಿತಾಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಇತರರು ತಾವೇ ಹುಲ್ಲು, ಮರ, ಎಳ್ಳು, ತುಪ್ಪ ಇತ್ಯಾದಿ ತರಬೇಕು.

ಶೂದ್ರಾನೀತೈಃ ಕೃತಂ ಕರ್ಮ ಸರ್ವಂ ಭವತಿ ನಿಷ್ಫಲಮ್ । ಪ್ರಾಚೀನಾವೀತಿನಾ ಭಾವ್ಯಂ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಕೇನ ಚ

ಶೂದ್ರರಿಂದ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಿಗಳು ಫಲವಿಲ್ಲದಾಗುತ್ತವೆ; ಪ್ರಾಚೀನಾವೀತಿಯಾಗಿ, ದಕ್ಷಿಣಮುಖವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ವೇದೀ ತತ್ರ ಪ್ರಕರ್ತವ್ಯಾ ಯಥಾಶಾಸ್ತ್ರಮಥಾಣ್ಡಜ । ಪ್ರತೇವಸ್ತ್ರಂ ದ್ವಿಧಾ ಕೃತ್ವಾರ್ಧೇನ ತಂ ಛಾದಯೇತ್ತತಃ

ಅಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರದಂತೆ ವೇದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು, ಅಂಡಜ; ಕಫನನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗ ಮಾಡಬೇಕು, ಅರ್ಧವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಬಳಸಬೇಕು.

ಅರ್ಧಂ ಶ್ಮಶಾನವಾಸಾರ್ಥಂ ಭೂಮಾವೇವ ವಿನಿಃ ಕ್ಷಿಪೇತ್ । ತತಃ ಪೂರ್ವೋಕ್ತವಿಧಿನಾ ಪಿಣ್ಡಂ ಪ್ರೇತಕರೇ ನ್ಯಸೇತ್

ಅರ್ಧವನ್ನು ಶ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು; ನಂತರ ಹಿಂದಿನ ವಿಧಿಯಂತೆ ಪಿಂಡವನ್ನು ಮೃತನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು.

ಆಜ್ಯೇನಾಭ್ಯಞ್ಜನಂ ಕಾರ್ಯಂ ಸರ್ವಾಙ್ಗೇಷು ಶವಸ್ಯ ಚ । ದಾಹಮೃತ್ಯೋರನ್ತರಾಲೇ ವಿಧಿಃ ಪಿಣ್ಡಸ್ಯ ತಂ ಶೃಣು

ಮೃತದೇಹದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಹಚ್ಚಬೇಕು; ದಹನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಪಿಂಡದ ವಿಧಿಯನ್ನು ಕೇಳು.

ಪೂರ್ವೋಕ್ತೈಃ ಪಞ್ಚಭಿಃ ಪಿಣ್ಡೈಃ ಶವಸ್ಯಾಹುತಿಯೋಗ್ಯತಾ । ಅನ್ಯಥಾ ಚೋಪಘಾತಾಚ್ಚ ರಾಕ್ಷಸಾದ್ಯಾ ಭವನ್ತಿ ಹಿ

ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಐದು ಪಿಂಡಗಳಿಂದ ಮೃತದೇಹ ಹೋಮಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ತಪ್ಪಿನಿಂದ ರಾಕ್ಷಸಾದಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಮೃಜ್ಯ ಚೋಪಲಿಪ್ಯಾಥ ಉಲ್ಲಿಖ್ಯೋದ್ಧೃತ್ಯ ವೇದಿಕಾಮ್ । ಅಭ್ಯುಕ್ಷ್ಯೋಪಸಮಾಧಾಯ ವಹ್ನಿಂ ತತ್ರ ವಿಧಾನತಃ

ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಲೇಪಿಸಿ, ಗುರುತು ಹಾಕಿ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ, ನೀರಿನೀಡಿ, ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಅಳವಡಿಸಬೇಕು.

ಪುಷ್ಪಾಕ್ಷತೈಶ್ಚ ಸಂಪೂಜ್ಯ ದೇವಂ ಕ್ರವ್ಯಾದಸಂಜ್ಞಕಮ್ । ಶ್ರೌತೇನ ತು ವಿಧಾನೇನ ಹ್ಯಾಹಿತಾಗ್ನಿಂ ದಹೇದ್ವುಧಃ

ಹೂವು ಮತ್ತು ಅಕ್ಷತೆಗಳಿಂದ ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ವೇದವಿಧಿಯಂತೆ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ದಹಿಸಬೇಕು.

ಚಣ್ಡಾಲಾಗ್ನಿಂ ಚಿತಾಗ್ನಿಂ ಚ ಪತಿತಾಗ್ನಿಂ ಪರಿತ್ಯಜೇತ್ । ತ್ವಂ ಭೂತಕೃಜ್ಜಗದ್ಯೋನಿಸ್ತ್ವಂ ಲೋಕಪರಿಪಾಲಕಃ

ಚಂಡಾಲರ ಅಗ್ನಿ, ಚಿತಾಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಪತನರಾದವರ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು; ನೀನು ಭೂತಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಜಗತ್ತಿನ ಮೂಲ, ಲೋಕಗಳ ರಕ್ಷಕ.

ಉಪಸಂಹರ ತಸ್ಮಾತ್ತ್ವಮೇನಂ ಸ್ವರ್ಗಂ ನಯಾಮೃತಮ್ । ಇತಿ ಕ್ರವ್ಯಾದಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಶರೀರಾಹುತಿಮಾಚರೇತ್

ಆದುದರಿಂದ ನೀನು ಅವನನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ, ಅಮೃತತ್ವದ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ದೇಹವನ್ನು ಹೋಮವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಅರ್ಧದಗ್ಧೇ ತಥಾ ದೇಹೇ ದದ್ಯಾದಾಜ್ಯಾಹುತಿಂ ತತಃ । ಅಸ್ಮಾತ್ತ್ವಮಧಿಜಾತೋಽಸಿ ತ್ವದಯಂ ಜಾಯತಾಂ ಪುನಃ

ದೇಹವು ಅರ್ಧವಾಗಿ ಸುಟ್ಟಾಗ, ನಂತರ ತುಪ್ಪದ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. 'ನೀನು ಇದರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೀ, ನಿನ್ನಿಂದ ಇದು ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.

ಅಸೌ ಸ್ವರ್ಗಾಯ ಲೋಕಾಯ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ತು ನಾಮತಃ । ಏವಮಾಜ್ಯಾಹುತಿಂ ದತ್ತ್ವಾ ತಿಲಮಿಶ್ರಾಂ ಸಮನ್ತ್ರಕಮ್

'ಈವನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕಾಗಿ' ಎಂದು ಹೆಸರನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ರೋದಿತವ್ಯಂ ತತೋ ಗಾಢಮೇವಂ ತಸ್ಯ ಸುಖಂ ಭವೇತ್ । ದಾಹಸ್ಯಾನನ್ತರಂ ತತ್ರ ಕೃತ್ವಾ ಸಞ್ಚಯನಿಕ್ರಿಯಾಮ್

ನಂತರ ಆಳವಾಗಿ ಅಳಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅವನಿಗೆ ಸುಖವಾಗುತ್ತದೆ. ದಹನದ ನಂತರ, ಅಲ್ಲಿ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.