ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಛಿದ್ರಂ ತು ನೈವ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಕುತೋ ಜೀವಃ ಸ ನಿರ್ಗತಃ । ಕುತೋ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಭೂತಾನಿ ಪೃಥಿವ್ಯಾಪೋ ಮನಸ್ತಥಾ । ತೇಜೋ ವದಸ್ವ ಮೇ ನಾಥ ವಾಯುರಾಕಾಶಮೇವ ಚ ॥ ೨,೧.

ಯಾವ ದ್ವಾರದಿಂದ ಆತ್ಮ ಹೊರಡುವುದು ನನಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಮನಸ್ಸು, ಬೆಂಕಿ, ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶ—ಈ ಅಂಶಗಳು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ? ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳಿ, ನಾಥಾ.

ಕುತಃ ಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಾಣೀಹ ಪಞ್ಚಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ । ವಾಯವಶ್ಚೈವ ಪಞ್ಚೈತೇ ಕಥಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಚಾತ್ಯಯಮ್ ॥ ೨,೧.

ಇಲ್ಲಿ ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ? ಮತ್ತು ಈ ಐದು ಪ್ರಾಣಗಳು ಮೃತ್ಯುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹೊರಡುವುವು?

ಲೋಭಮೋಹಾದಯಃ ಪಞ್ಚ ಶರೀರೇ ಚೈವ ತಸ್ಕರಾಃ । ತೃಷ್ಣಾ ಕಾಮೋ ಹ್ಯಹಙ್ಕಾರಃ ಕುತೋ ಯಾನ್ತಿ ಜನಾರ್ದನಾ ॥ ೨,೧.

ಲೋಭ, ಮೋಹ ಮತ್ತು ಇತರ ಐದು ದೇಹದ ಕಳ್ಳಗಳು—ಆ ತೃಷ್ಣೆ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ, ಜನಾರ್ದನ?

ಪುಣ್ಯಂ ವಾಪ್ಯಥವಾಪುಣ್ಯಂ ಯತ್ಕಿಞ್ಚಿತ್ಸುಕೃತಂ ತಥಾ । ನಷ್ಟೇ ದೇಹೇ ಕುತೋ ಯಾನ್ತಿ ದಾನಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ ॥ ೨,೧.

ಪುಣ್ಯ, ಪಾಪ, ಮಾಡಿದ ಸದುದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ದಾನಗಳು ದೇಹ ನಾಶವಾದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ?

ಸಪಿಣ್ಡನಂ ಕಿಮರ್ಥಂ ಚ ಪೂರ್ಣೇ ಸಂವತ್ಸರೇಽಪಿ ವಾ । ಪ್ರೇತಸ್ಯ ಮೇಲನಂ ಕೇಷಾಂ ಕಿಂವಿಧಂ ತತ್ರ ಕಾರಯೇತ್ ॥ ೨,೧.

ಒಂದು ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣವಾದರೂ ಸಪಿಂಡಿಕರಣವನ್ನು ಏಕೆ ಮಾಡಬೇಕು? ಯಾವ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಈ ಸಂಗಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು?

ಮೂರ್ಛನಾತ್ಪನನಾದ್ವಾಪಿ ವಿಪತ್ತಿರ್ಯದಿ ಜಾಯತೇ । ಯೇ ದಗ್ಧಾ ಯೇ ತ್ವದಗ್ಧಾಶ್ಚ ಪತಿತಾ ಯೇ ನರಾ ಭುವಿ ॥ ೨,೧.

ಮೂರ್ಛೆ ಅಥವಾ ಬಿದ್ದು ಸಾಯುವವರಿಗೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ದಹನವಾದವರಿಗೂ, ದಹನವಾಗದವರಿಗೂ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವರಿಗೂ ಯಾವ ಫಲ ಬರುತ್ತದೆ?

ಯಾನಿ ಚಾನ್ಯಾನಿ ಭೂತಾನಿ ತೇಷಾಮನ್ತೇ ಭವೇಚ್ಚ ಕಿಮ್ । ಪಾಪಿನೋ ಯೇ ದುರಾಚಾರಾ ಯೇ ಚಾನ್ಯೇ ಗತಬುದ್ಧಯಃ ॥ ೨,೧.

ಮತ್ತೆ ಇತರ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ಪಾಪಿಗಳು, ದುಷ್ಕರ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ತಪ್ಪಿದ ಮನಸ್ಸಿನವರು ಹೇಗಾಗುತ್ತಾರೆ?

ಆತ್ಮಘಾತೀ ಬ್ರಹ್ಮಹಾ ಚ ಸ್ತೇಯೀ ವಿಶ್ವಾಸಘಾತಕಃ । ಕಪಿಲಾಯಾಃ ಪಿಬೇಚ್ಛೂದ್ರೋ ಯಃ ಪಠೇದಿದಮಕ್ಷರಮ್ ॥ ೨,೧.

ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದವನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದವನು, ಕಳ್ಳ, ನಂಬಿಕೆಯನ್ನೊಪ್ಪಿಸಿದವನು, ಕಪಿಲಾ ಹಸುವಿನ ಹಾಲು ಕುಡಿಯುವ ಶೂದ್ರನು ಅಥವಾ ಈ ಪವಿತ್ರ ಪಾಠವನ್ನು ಓದುವವನು—ಇವರಿಗೇನು ಫಲ?

ಧಾರಯೇದ್ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರಂ ವಾ ಕಾ ಗತಿಸ್ತಸ್ಯ ಮಾಧವ । ಶೂದ್ರಸ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಭಾರ್ಯಾ ಸಂಗೃಹೀತಾ ಯದಾ ಭವೇತ್ ॥ ೨,೧.

ಶೂದ್ರನು ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರ ಧರಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯನ್ನೆ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ಫಲ, ಮಾಧವ?

ಭೀತೋಽಹಂ ಪಾಪಿನಸ್ತಸ್ಮಾತ್ತನ್ಮೇ ವದ ಜಗತ್ಪ್ರಭೋ । ಅನ್ಯಚ್ಚ ಶೃಣು ವಿಶ್ವಾತ್ಮನ್ಮಯಾ ಕೌತುಕಿನಾ ರಯಾತ್ ॥ ೨,೧.

ನನ್ನ ಪಾಪಗಳಿಂದ ನಾನು ಭಯಪಡುವೆನು; ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ಜಗತ್ಪ್ರಭು. ಇನ್ನೂ, ವಿಶ್ವಾತ್ಮನೆ, ಕುತೂಹಲದಿಂದ ನಾನು ಕೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳು.

ಲೋಕಾಂಲ್ಲೋಕಯತಾ ಲೋಕೇ ಜಗಾಹೇ ವಿಶ್ವಮಣ್ಡಲಮ್ । ತತ್ರಾಜನಿ ಜನಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ದುಃ ಖೇಷ್ವೇವ ನಿಮಜ್ಜತಃ ॥ ೨,೧.

ಲೋಕಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ನಾನು ವಿಶ್ವಮಂಡಲವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆನು; ಅಲ್ಲಿ ಜನರನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಅವರು ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡೆನು.

ಸ್ವಾನ್ತೇ ಮೇ ದುರ್ಧರಾ ಪೀಡಾ ತತ್ಪೀಡಾತೋ ಗರೀಯಸೀ । ತ್ರಿದಿವೇ ದಿತಿಜಾತೇಭ್ಯೋ ಭೂಮೌ ಮೃತ್ಯುರುಗಾದಿಭಿಃ ॥ ೨,೧.

ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಭರಿಸಲಾಗದ ನೋವು ಇದೆ; ಆ ನೋವಿನಿಂದ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರವಾಗಿದೆ—ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯು ಮತ್ತು ರೋಗಗಳಿಂದ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದಿತಿಯ ಸಂತಾನದಿಂದ.

ಇಷ್ಟವಸ್ತುವಿಯೋ ಗೈಶ್ಚ ಪಾತಾಲೇ ಮಾಮಕಂ ಭಯಮ್ । ಏವಂ ನ ನಿರ್ಭಯಂ ಸ್ಥಾನಮನ್ಯದೀಶ ಭವತ್ಪದಾತ್ ॥ ೨,೧.

ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವಸ್ತುಗಳ ನಷ್ಟದಿಂದ ಭಯವಿದೆ; ಹೀಗಾಗಿ, ಇಶ್ವರಾ, ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಭಯರಹಿತವಾದ ಸ್ಥಳವಿಲ್ಲ.

ಅಸತ್ಯಂ ಸ್ವಪ್ನಮಾಯಾವತ್ಕಾಲೇನ ಕವಲೀಕೃತಮ್ । ತತ್ರಾಪಿ ಭಾರತೇ ವರ್ಷೇ ಬಹುದುಃ ಖಸ್ಯ ಭಾಗಿನಃ ॥ ೨,೧.

ಅಸತ್ಯ, ಕನಸು, ಮಾಯೆ—ಇವೆಲ್ಲ ಕಾಲದಿಂದ ನುಂಗಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅನೇಕರು ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಜನಾ ದೃಷ್ಟಾ ಮಯಾ ರಾಗದ್ವೇಷಮೋಹಾದಿವಿಪ್ಲುತಾಃ । ಕೇಚಿದನ್ಧಾಃ ಕೇಕರಾಕ್ಷಾಸ್ಖಲದ್ವಾಚಸ್ತು ಪಙ್ಗವಃ ॥ ೨,೧.

ನಾನು ಜನರನ್ನು ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಮೋಹಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ; ಕೆಲವರು ಕುರುಡು, ಕೆಲವರಿಗೆ ಕಣ್ಣಿನ ದೋಷ, ಕೆಲವರು ತಡತಡ ಮಾತಾಡುವವರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಲಂಗಡರು.

ಖಞ್ಜಾಃ ಕಾಣಾಶ್ಚ ಬಧಿರಾ ಮೂಕಾಃ ಕುಷ್ಠಾಶ್ಚ ಲೋಮಶಾಃ । ನಾನಾರೋಗಪರೀತಾಶ್ಚ ಖಪುಷ್ಪಾಚ್ಚಾಭಿಮಾನಿನಃ ॥ ೨,೧.

ಕುಂಟರು, ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಇರುವವರು, ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳದವರು, ಮಾತಾಡಲಾಗದವರು, ಕೊಲ್ಲು ಕಾಯಿಲೆ ಬಾಧಿತರು, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೂದಲುಳ್ಳವರು,色色 ರೋಗಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದವರು, ಶಕ್ತಿಹೀನರಾಗಿರುವವರು — ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಆದರೂ ಗರ್ವದಿಂದಿರುತ್ತಾರೆ.

ತೇಷಾಂ ದೋಷಸ್ಯ ವೈಚಿತ್ರ್ಯಂ ಮೃತ್ಯೋರ್ಗೋಚರತಾಮಪಿ । ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಸುಮನಾಃ ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಕೋ ಮೃತ್ಯುಶ್ಚಿತ್ರತಾ ಕಥಮ್ ॥ ೨,೧.

ಇವರಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ದೋಷಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಇವರು ಕೂಡ ಮರಣದ ವಶರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಮನಸ್ಸು ಪ್ರಸನ್ನವಾದವನು, ಮರಣದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಮೃತಿರ್ಯಸ್ಯ ವಿಧಾನೇನ ಮರಣಾದಪ್ಯನನ್ತರಮ್ । ವಿಧಿನಾಬ್ದಕ್ರಿಯಾ ಯಸ್ಯ ನ ಸ ದುರ್ಗತಿಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ॥ ೨,೧.

ಯಾರ ಮರಣವು ವಿಧಿಯಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ವರ್ಷಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರದಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವನು ಕೆಟ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಋಷಿಭ್ಯಸ್ತು ಮಯಾ ಪೂರ್ವಮಿತಿ ಸಾಮಾನ್ಯತಃ ಶ್ರುತಮ್ । ಜ್ಞಾನಾಯ ತದ್ದ್ವಿಶೇಷಸ್ಯ ಪೃಚ್ಛಾಮೀದಮಿತಿ ಪ್ರಭೋ ॥ ೨,೧.

ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾನು ಮೊದಲು ಋಷಿಗಳಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಈಗ, ಪ್ರಭುವೇ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಮ್ರಿಯಮಾಣಸ್ಯ ಕಿಂ ಕೃತ್ಯಂ ಕಿಂ ದಾನಂ ವಾಸವಾನುಜ । ವಾಹಮೃತ್ಯೋರನ್ತರಾಲೇ ಕೋ ವಿಧಿರ್ದಹನಸ್ಯ ಚ ॥ ೨,೧.

ವಾಸವನ ತಮ್ಮನೇ, ಸಾಯುತ್ತಿರುವವನಿಗೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಯಾವ ದಾನಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು? ಸಾವು ಮತ್ತು ದಹನದ ನಡುವೆ ಯಾವ ವಿಧಿ ಮಾಡಬೇಕು?

ಸದ್ಯೋ ವಿಲಮ್ಬತೋ ವಾ ಕಿಂ ದೇಹಮನ್ಯಂ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ । ಸಂಯಮನ್ಯಾಂ ಕ್ರಮ್ಯಮಾಣಮಾವರ್ಷಂ ಕಾ ಮೃತಿಕ್ರಿಯಾ ॥ ೨,೧.

ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರವೇ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೇ? ಯಮನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಸಾಗುತ್ತಿರುವವನಿಗೆ ಯಾವ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಬೇಕು?

ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ದುರ್ಮತೇಃ ಕಿಂ ಪಞ್ಚಕಾದಿಮೃತಸ್ಯ ಚ । ಪ್ರಸಾದಂ ಕುರು ಮೇ ಮೋಹಂ ಛೇತ್ತುಮರ್ಹಸ್ಯಶೇಷತಃ ॥ ೨,೧.

ದುಷ್ಠ ಮನಸ್ಸಿನವನಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಂಚಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಾಯುವವನಿಗೆ ಯಾವ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಬೇಕು? ದಯಮಾಡಿ ನನ್ನ ಮೋಹವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೂರಮಾಡಿ.

ಸರ್ವಮನ್ತೇಮಯಾ ಪೃಷ್ಟಂ ಬ್ರೂಹಿ ಲೋಕಹಿತಾಯ ವೈ ॥ ೨,೧.

ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ಲೋಕದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳಿ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೨ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉವಾಚ । ಸಾಧು ಪೃಷ್ಟಂ ತ್ವಯಾ ಭದ್ರ ಮಾನುಷಾಣಾಂ ಹಿತಾಯ ವೈ । ಶೃಣುಷ್ವಾವಹಿತೋ ಭೂತ್ವಾ ಸರ್ವಮೇವೌರ್ಧ್ವದೈಹಿಕಮ್ ॥ ೨,೨.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ಭದ್ರನೇ, ನೀನು ಮಾನವರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದೀಯೆ. ಈಗ ನಾನು ಸಾವು ನಂತರದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು.

ಸಮ್ಯಗ್ವಿಭೇದರಹಿತಂ ಶ್ರುತಿಸ್ಮೃತಿಸಮುದ್ಧೃತಮ್ । ಯನ್ನ ದೃಷ್ಟಂ ಸುರೈಃ ಸೇನ್ದ್ರೈರ್ಯೋಗಿಭಿರ್ಯೋಗಚಿನ್ತಕೈಃ ॥ ೨,೨.

ನಾನು ನಿಖರವಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದೆ, ವೇದ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಇದನ್ನು ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆಗಳು ಕೂಡಾ, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಯೋಗಿಗಳು ಕೂಡಾ ನೋಡಿಲ್ಲ.

ಗುಹ್ಯದ್ಗುಹ್ಯತರಂ ತಚ್ಚ ನಾಖ್ಯಾತಂ ಕಸ್ಯಚಿತ್ಕ್ವಚಿತ್ । ಭಕ್ತಸ್ತ್ವಂ ಹಿ ಮಹಾಭಾಗ ವೈನತೇಯಂ ಬ್ರವೀಮಿ ತೇ ॥ ೨,೨.

ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಗುಪ್ತವಾದದ್ದು, ಗುಪ್ತಕ್ಕಿಂತಲೂ ಗುಪ್ತವಾದದ್ದು, ಇದನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹೇಳಲಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನೀನು ಭಕ್ತನಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ವಿನತೆಯ ಮಗನೇ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಅಪುತ್ರಸ್ಯ ಗತಿರ್ನಾಸ್ತು ಸ್ವರ್ಗೋ ನೈವ ಚ ನೈವ ಚ । ಯೇನ ಕೇನಾಪ್ಯುಪಾಯೇನ ಕಾರ್ಯಂ ಜನ್ಮ ಸುತಸ್ಯ ಹಿ ॥ ೨,೨.

ಮಗನಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಗತಿ ಇಲ್ಲ, ಸ್ವರ್ಗವೂ ಇಲ್ಲ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಾದರೂ ಮಗನ ಜನನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು.

ತಾರಯೇನ್ನರಕಾತ್ಪುತ್ತ್ರೋ ಯದಿ ಮೋಕ್ಷೋ ನ ವಿದ್ಯತೇ । ಸ್ಕನ್ಧಃ ಪುತ್ರೇಣ ಕರ್ತವ್ಯೋ ಹ್ಯಗ್ನಿದಾತಾ ಚ ಪೌತ್ರಕಃ ॥ ೨,೨.

ಮೋಕ್ಷ ದೊರಕದಿದ್ದರೆ, ಮಗನು ತಂದೆಯನ್ನು ನರಕದಿಂದ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮಗನು ತಲೆಮೇಲೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಮೊಮ್ಮಗನು ಅಗ್ನಿ ಹಚ್ಚುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ತಿಲದರ್ಭೈಶ್ಚ ಭೂಮ್ಯಾಂ ವೈ ಕುಟೀ ಋತುಮತೀ ಭವೇತ್ । ಪಞ್ಚ ರತ್ನಾನಿ ವಕ್ತ್ರೇ ತು ಯೇನ ಜೀವಃ ಪ್ರರೋಹತಿ ॥ ೨,೨.

ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ದರ್ಭಾ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಶುದ್ಧವಾದ ಕುಟಿರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಐದು ರತ್ನಗಳನ್ನು ಬಾಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು, ಇದರಿಂದ ಆತ್ಮ ಉನ್ನತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.