ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಜ್ಞಾನಾರ್ಥೋ ಲಭತೇ ಜ್ಞಾನಂ ಸರ್ವಸಂಸಾರಮರ್ದನಮ್ । ಇದಂ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಂ ಧನ್ಯಂ ಗಾರುಡಂ ಗರುಡೇರಿತಮ್ ॥ ೧,೨೪೦.

ಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕುವ ಜ್ಞಾನ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಗರುಡನು ಹೇಳಿದ ಈ ಗರುಡಪುರಾಣವು ಶುಭಕರವೂ, ಧನ್ಯವೂ ಆಗಿದೆ.

ನಾಕಾಲೇ ಮರಣಂ ತಸ್ಯ ಶ್ಲೋಕಮೇಕಂ ತು ಯಃ ಪಠೇತ್ । ಶ್ಲೋಕಾರ್ಧಪಠನಾದಸ್ಯ ದುಷ್ಟಶತ್ರುಕ್ಷಯೋ ಧ್ರುವಮ್ ॥ ೧,೨೪೦.

ಯಾರು ಒಂದು ಶ್ಲೋಕವನ್ನಾದರೂ ಓದುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಅಕಾಲಮರಣವಾಗದು; ಅರ್ಧ ಶ್ಲೋಕವನ್ನಾದರೂ ಓದಿದರೆ ಕೆಟ್ಟ ಶತ್ರುಗಳು ಖಂಡಿತ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಸೂತಾಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಶೌನಕಸ್ತುನೌಮಿಷೇ ಮುನಿಭಿಃ ಕ್ರತೌ । ಅಹಂ ಬ್ರಹೇತಿ ಸಂಧ್ಯಾಯನ್ಮುಕ್ತೋಭೂದ್ಗರುಡಧ್ವಜಾತ್ ॥ ೧,೨೪೦.

ಸೂತನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಶೌನಕನು, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಮುನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು; ಸಂಧ್ಯಾಯನನು 'ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಗರುಡಧ್ವಜದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದನು.

ನೈಮಿಷೇಽನಿಮಿಷಕ್ಷೇತ್ರೇ ಶೌನಕಾದ್ಯಾ ಮುನೀಶ್ವರಾಃ । ಕರ್ಮಣಾಮನ್ತರೇ ಸೂತಂ ಸ್ವಾಸೀನಮಿದಮಬ್ರುವನ್ ॥ ೨,೧.

ನೈಮಿಷ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಶೌನಕನವರ ನೇತೃತ್ವದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಯಜ್ಞದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೂತಿದ್ದ ಸೂತನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ಸೂತ ಜಾನಾಸಿ ಸಕಲಂ ವಸ್ತು ವ್ಯಾಸಪ್ರಸಾದತಃ । ತೇನ ನಃ ಸನ್ದಿಹಾನಾನಾಂ ಸನ್ದೇಹಂ ಛೇತ್ತುಮರ್ಹಸಿ ॥ ೨,೧.

ಸೂತನೇ, ನೀನು ವ್ಯಾಸನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿದ್ದೀಯೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಅನುಮಾನದಲ್ಲಿರುವ ನಮ್ಮ ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ನೀನು ದೂರ ಮಾಡಬೇಕು.

ಯಥಾ ತೃಣಜಲೌಕೇತಿ ನ್ಯಾಯಮಾ ಶ್ರಿತ್ಯ ಕಞ್ಚನ । ದೇಹಿನೋಽನ್ಯತನುಪ್ರಾಪ್ತಿಂ ಕೇಚಿತ್ತ್ವೇವಂ ವದನ್ತಿ ಹಿ ॥ ೨,೧.

ಹುಲ್ಲು, ನೀರು, ದೋಣಿ ಎಂಬ ಉಪಮೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಕೆಲವರು ಆತ್ಮನು ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಕೇಚಿತ್ಪುನರ್ಯಾತನಾನಾಂ ಯಾಮೀನಾಮುಪಭೋಗತಃ । ಪಶ್ಚಾದ್ದೇಹಾನ್ತರಪ್ರಾಪ್ತಿಂ ವದನ್ತಿ ಕಿಮು ತತ್ರಸತ್ ॥ ೨,೧.

ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು, ಯಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸಿದ ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದುದು ಯಾವುದು?

ಸೂತ ಉವಾಚ । ಸಾಧು ಪೃಷ್ಟಂ ಮಹಾಭಾಗಾಃ ಶೃಣುಧ್ವಂ ಭವತಾಂ ಪುನಃ । ಸನ್ದೇಹೋ ನೋಪಪದ್ಯೇತ ಲೋಕಾರ್ಥಂ ಕಿಲ ಪೃಚ್ಛತಾಮ್ ॥ ೨,೧.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳೇ, ನೀವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದೀರಿ. ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿರಿ. ಲೋಕದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಳುವವರಿಗೆ ಸಂಶಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ತದಹಂ ಕೃಷ್ಣಗರುಡಸಂವಾದದ್ವಾರಕಂ ದ್ವಿಜಾಃ । ಅಪಾಕರಿಷ್ಯೇ ಸನ್ದೇಹಂ ಭವತಾಂ ಭಾವಿತಾತ್ಮನಾಮ್ ॥ ೨,೧.

ಆದ್ದರಿಂದ, ದ್ವಿಜರೇ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಗರುಡರ ಸಂವಾದದ ಮೂಲಕ, ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ಣ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಶಯವನ್ನು ನಾನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ನಮಃ ಕೃಷ್ಣಾಯ ಮುನಯೇ ಯ ಏನಂ ಸಮುಪಾಶ್ರಿತಾಃ । ಅಞ್ಜಸ್ತರನ್ತಿ ಸಂಸಾರಸಾಗರಂ ಕುನದೀಮಿವ ॥ ೨,೧.

ಕೃಷ್ಣ ಮುನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು. ಅವನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರು, ಸಂಸಾರ ಸಾಗರವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ದಾಟುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ನದಿಯಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.

ಏಕದಾ ವೈನತೇಯಸ್ಯ ಲೋಕಾನಾಂ ಲೋಕನಸ್ಪೃಹಾ । ಬಭೂವ ಸೋಽಥ ಬಭ್ರಾಮ ತೇಷು ನಾಮ ಹರೇರ್ಗೃಣನ್ ॥ ೨,೧.

ಒಂದು ದಿನ, ವೈನತೇಯನಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಬಯಸುವ ಲೋಕಗಳನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಹುಟ್ಟಿತು. ಅವನು ಆ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಾ, ಹರಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಸ ಪಾತಾಲಂ ಭುವಂ ಸ್ವರ್ಗಂ ಭ್ರಾನ್ತ್ವಾಲಬ್ಧಶಮಾಶಯಃ । ಲೋಕದುಃ ಖೇನಾತಿದುಃ ಖೀ ಪುನರ್ವೈಕುಣ್ಠಮಾಗಮತ್ ॥ ೨,೧.

ಅವನು ಪಾತಾಳ, ಭೂಮಿ, ಸ್ವರ್ಗ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿ, ಯಾವಲ್ಲಿಯೂ ತೃಪ್ತಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳದೆ, ಲೋಕಗಳ ದುಃಖದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿ, ಮತ್ತೆ ವೈಕುಂಠಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.

ನ ರಜೋ ನ ತಮಶ್ಚೈವ ಸತ್ತ್ವಂ ತಾಭ್ಯಾಂ ಚ ಮಿಶ್ರಿತಮ್ । ಯತ್ರ ಪ್ರವರ್ತತೇ ನೈವ ಸತ್ತ್ವಮೇವ ಪ್ರವರ್ತತೇ ॥ ೨,೧.

ಅಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಸು, ತಮಸ್ಸು ಅಥವಾ ಅವೆರಡರ ಮಿಶ್ರಣವೂ ಇಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಸತ್ತ್ವಗುಣವೇ ಆಳುತ್ತದೆ, ಬೇರೆ ಯಾವುದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ನ ಯತ್ರ ಮಾಯಾ ನಾಶಶ್ಚ ನ ಚೈ ರಾಗಾದಯೋ ಮಲಾಃ । ಶ್ಯಾಮಾವದಾತಾಃ ಸುರುಚಃ ಶತಪತ್ರವಿಲೋಚನಾಃ ॥ ೨,೧.

ಅಲ್ಲಿ ಮಾಯೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ನಾಶವೂ ಇಲ್ಲ, ರಾಗಾದಿ ಮಾಲಿನ್ಯಗಳೂ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿನ ಜೀವಿಗಳು ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ವರ್ಣದವರು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನರು, ಶತಪತ್ರ ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವವರು.

ಸುರಾಸುರಾರ್ಚಿತಾ ಯತ್ರ ಗಣಾ ವಿಷ್ಣೋಃ ಸುಪೇಶಸಃ । ಪಿಶಙ್ಗವಸ್ತ್ರಾಭಾರಣಾ ಮಣಿಯುಙ್ನಿಷ್ಕಭೂಷಿತಾಃ ॥ ೨,೧.

ಅಲ್ಲಿ ದೇವರು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಪೂಜಿಸುವ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸುಂದರ ಸೇವಕರು, ಕಪಿಲವರ್ಣದ ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆಭರಣ ಧರಿಸಿ, ಮಣಿಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಚತುರ್ಭುಜಾಃ ಕುಣ್ಡಲಿನೋ ಮೌಲಿನೋ ಮಾಲಿನಸ್ತಥಾ । ಭ್ರಾಜಿಷ್ಣುಭಿರ್ವಿಮಾನಾನಾಂ ಪಙ್ಕಿಭಿರ್ಯೇ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ॥ ೨,೧.

ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳಿರುವವರು, ಕಿವಿಯೋಲೆ, ಕಿರೀಟ, ಹಾರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವರು, ಮಹಾತ್ಮರ ವೈಮಾನಿಕ ರಥಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲುಗಟ್ಟಿರುವಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ.

ದ್ಯೋತನ್ತೇ ದ್ಯೋತಮಾನಾನಾಂ ಪ್ರಮದಾನಾಂ ಚ ಪಙ್ಕ್ತಿಭಿಃ । ಶ್ರೀರ್ಯತ್ರ ನಾನಾವಿಭವೈರ್ಹರೇಃ ಪಾದೌ ಮುದಾರ್ಚತಿ ॥ ೨,೧.

ಅವರು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲೇ ಶ್ರೀದೇವಿ ಅನೇಕ ವೈಭವಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರ್ಷದಿಂದ ಹರಿಯ ಪಾದಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ಹರಿಂ ಗಾಯತಿ ದೋಲಾಸ್ಥಂ ಗೀಯಮಾನಾಲಿಭಿಃ ಸ್ವಯಮ್ । ದದರ್ಶ ಶ್ರೀಹರಿಂ ತತ್ರ ಶ್ರೀಪತಿಂ ಸಾತ್ವತಾಂ ಪತಿಮ್ ॥ ೨,೧.

ಅಲ್ಲಿ ಹರಿ ತೊಟ್ಟಿಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು, ಸ್ವತಃ ಹಾಡುತ್ತಾ, ಸೇವಕರ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಹಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ವೈನತೇಯನು ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಪತಿ, ಸಾತ್ವತಪತಿ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು ಕಂಡನು.

ಜಗತ್ಪತಿಂ ಯಜ್ಞಪತಿಂ ಪಾರ್ಷದೈಃ ಪರಿಷೇವಿತಮ್ । ಸುನನ್ದನನ್ದಪ್ರಬಲಾರ್ಹಣಮುಖ್ಯೈರ್ನಿರನ್ತರಮ್ ॥ ೨,೧.

ಅವನು ಜಗತ್ಪತಿ, ಯಜ್ಞಪತಿ, ಸೂರೂಪದ ಸಂಗಡಿಗಳಿಂದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸುನಂದ, ನಂದ, ಪ್ರಬಲ, ಅರ್ಹಣ ಮೊದಲಾದವರಿಂದ ಸದಾ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುವುದನ್ನು ಕಂಡನು.

ಭೃತ್ಯಪ್ರಸಾದಸುಮುಖಮಾಯತಾರುಣಲೋಚನಮ್ । ಕಿರೀಟಿನಂ ಕುಣ್ಡಲಿನಂ ಶ್ರಿಯಾ ವಕ್ಷಸಿ ಲಕ್ಷಿತಮ್ ॥ ೨,೧.

ಅವನು ಭಕ್ತರಿಗೆ ದಯಾಳುವಾಗಿ, ಸುಂದರ ಮುಖವಿಟ್ಟು, ಉದ್ದವಾದ ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕಿರೀಟ ಮತ್ತು ಕಿವಿಯೋಲೆ ಧರಿಸಿ, ಶ್ರೀದೇವಿಯ ಗುರುತು ಎದೆ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು.

ಪೀತಾಂಶುಕಂ ಚತುರ್ಬಾಹುಂ ಪ್ರಸನ್ನಹಸಿತಾನನಮ್ । ಅಭ್ಯರ್ಹಣಾಸನಾಸೀನಂ ತಾಭಿಃ ಶಕ್ತಿಭಿರಾವೃತಮ್ ॥ ೨,೧.

ಅವನು ಹಳದಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಗುತ್ತಿರುವ ಮುಖವಿಟ್ಟು, ಪೂಜ್ಯ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಆ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು.

ಪ್ರಧಾನಪುರುಷಾಭ್ಯಾಂ ಚ ಮಹತಾ ಚಾಹಮಾ ತಥಾ । ಏಕಾದಶೋನ್ದ್ರಿಯೈಶ್ಚೈವ ಪಞ್ಚಭೂತೈಸ್ತಥೈವ ಚ ॥ ೨,೧.

ಅಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪುರುಷರು, ಮಹತ್, ನಾನು, ಹನ್ನೊಂದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ಭೂತಗಳೂ ಇದ್ದವು.

ಸ್ವರೂಪೇರಮಮಾಣಂ ತಮೀಶ್ವರಂ ವಿನತಾಸುತಃ । ತದ್ದರ್ಶನಾಹ್ಲಾದಯುತಸ್ವಾನ್ತೋ ಹೃಷ್ಯತ್ತನೂರುಹಃ ॥ ೨,೧.

ವೈನತೇಯನು ಆ ಇಶ್ವರನನ್ನು ನಿಜರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡನು. ಆ ದರ್ಶನದಿಂದ ಅವನ ಹೃದಯ ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿ, ದೇಹದ ರೋಮಗಳು ನಿಂತವು.

ಲೋಚನಾಭ್ಯಾಮಶ್ರು ಮುಞ್ಚನ್ಪ್ರೇಮಮಗ್ನೋ ನನಾಮ ಹ । ನಮಾಗತಂ ನತಂ ಸ್ವೀಯ ವಾಹನಂ ವಿಷ್ಣುರಬ್ರವೀತ್ । ಭೂಮಿಃ ಕಾ ಲಙ್ಘಿತಾ ಪಕ್ಷಿಂಸ್ತ್ವಯೇಯನ್ತಮನೇಹಸಮ್ ॥ ೨,೧.

ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅಶ್ರು ಹರಿಯುತ್ತಾ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಡುಗಟ್ಟು ಬಿದ್ದನು. ಆಗ ವಿಷ್ಣು, ಬಂದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದ ತನ್ನ ವಾಹನವನ್ನು ಕೇಳಿದನು: 'ಪಕ್ಷಿ, ನೀನು ಯಾವ ಲೋಕವನ್ನು ದಾಟಿಕೊಂಡು ಬಂದೆ?'

ಗರುಡ ಉವಾಚ । ತವ ಪ್ರಸಾದಾದ್ವೈಕುಣ್ಠ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಂ ಸಚರಾಚರಮ್ ॥ ೨,೧.

ಗರುಡನು ಹೇಳಿದನು: 'ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ವೈಕುಂಠ, ನಾನು ಚರಾಚರ ಸಮೇತ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ.'

ಮಯಾ ವಿಲೋಕಿತಂ ಸರ್ವಂ ಜಗತ್ಸ್ಥಾವರಜಙ್ಗಮಮ್ । ಭೂರ್ಲೋಕಾತ್ಸತ್ಯಪರ್ಯನ್ತಂ ಪುರಂ ಯಾಮ್ಯಂ ವಿನಾ ಪ್ರಭೋ ॥ ೨,೧.

'ಪ್ರಭೋ, ನಾನು ಭೂಲೋಕದಿಂದ ಸತ್ಯಲೋಕದವರೆಗೆ, ಯಮನ ನಗರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮ ಸಮೇತ ಎಲ್ಲ ಜಗತ್ತನ್ನೂ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ.'

ಭೂರ್ಲೋಕಃ ಸರ್ವಲೋಕಾನಾಂ ಪ್ರಚುರಃ ಸರ್ವಜನ್ತುಷು । ಮಾನುಷ್ಯಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತ್ಯಾಲಯಂ ಶುಭಮ್ ॥ ೨,೧.

'ಭೂಲೋಕವೇ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಇರುವದು; ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಜನ್ಮವೇ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಶುಭಕರವಾದ ಸ್ಥಳ.'

ಅತಃ ಸುಕೃತಿನಾಂ ಲೋಕೋ ನ ಭೂತೋ ನ ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ ೨,೧.

'ಆದ್ದರಿಂದ, ಪುಣ್ಯವಂತರಿಗೆ ಇಂತಹ ಲೋಕವೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರದು.'