ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಅನಾದಿತ್ವಂ ಸಮಂ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಸ್ವರೂಪಂ ತದ್ವಿಲಕ್ಷಣಮ್ । ಏಕಃ ಸತ್ಯಂ ತಥಾ ಭಾಗೀ ವಿಚಾರೇಣ ಪರಂ ಮೃಷಾ ॥ ೧,೨೩೬.

ಆದಿಯಿಲ್ಲದಿಕೆ ಎರಡಕ್ಕೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಇದೆ, ಆದರೆ ಅವರ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪ ಬೇರೆ; ಒಂದೇ ನಿಜವಾಗಿದ್ದು, ಇನ್ನೊಂದು ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ ಸುಳ್ಳಾಗಿದೆ.

ಅಜೋಪಿ ಹಿ ಸಕೃತ್ಪ್ರೇತ್ಯ ಸಂಭವಾಮ್ಯಾತ್ಮಮಾಯಯಾ । ಮಾಯೇಚ್ಛಯಾ ದ್ವಿಧಾ ಸ ಸ್ಯಾತ್ಪತಿಃ ಪತ್ನೀ ಸುಖಂ ಜಗತ್ ॥ ೧,೨೩೬.

ನಾನು ಹುಟ್ಟದವನು ಆದರೂ, ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಒಮ್ಮೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತೇನೆ; ಮಾಯೆಯ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ನಾನು ಎರಡು ಭಾಗವಾಗಿ, ಗಂಡು, ಹೆಣ್ಣು, ಸುಖ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಾಗಿ ಭಾಸವಾಗುತ್ತೇನೆ.

ಅಷ್ಟಾವಿಂಶತಿಭೇದೈಸ್ತು ತ್ರೈಗುಣ್ಯಂ ವಿದ್ಯತೇ ಪೃಥಕ್ । ಚತುರಶೀತಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ನರನಾರ್ಯಾಕೃತೀನಿ ಚ ॥ ೧,೨೩೬.

ಎಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳಿಂದ ಮೂರು ಗುಣಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ನಾಲ್ವತ್ತನಾಲ್ಕು ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರ ರೂಪಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.

ಏಷುವಿಶ್ವಂ ಪ್ರಭವತಿ ಖಣ್ಡಜಂ ಮಾಯಯಾ ಯಥಾ । ಆದಾವನ್ತೇ ಚ ಸನ್ತ್ಯೇತೇ ನಾಮರೂಪಕ್ರಿಯಾದಯಃ ॥ ೧,೨೩೬.

ಈ ಎಲ್ಲದಲ್ಲಿಯೂ, ಮಾಯೆಯಿಂದ ವಿಭಜಿತವಾಗಿ, ಈ ಜಗತ್ತು ಉದಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿಯೂ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ, ಹೆಸರು, ರೂಪ, ಕ್ರಿಯೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.

ಸತ್ತಾವಕಲ್ಪನಂ ಕಾಲೇ ನ ಸನ್ತಿ ಪರಮಾರ್ಥತಃ । ಯಥಾ ರಥಾದಯಃ ಸ್ವಪ್ನೇ ಸನ್ತೋ ನೈವ ಚ ಸತ್ಯತಃ ॥ ೧,೨೩೬.

ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇರುವಿಕೆ ಎಂಬ ಭಾಸ್ಯವು ನಿಜವಾದದ್ದು ಅಲ್ಲ; ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ರಥಗಳು ಮತ್ತು ಇತರವು ಕಾಣಿಸುವಂತೆಯೇ, ಅವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ.

ತಥಾ ಜಾಗ್ರದವಸ್ಥಾಯಾಂ ಭೂತಾನಿ ನ ತು ಸನ್ನಿಧೌ । ದ್ವೈರೂಪ್ಯಂ ಮಾಯಯಾ ಯಾತಿ ಜಾಗ್ರತ್ಸ್ವಪ್ನಪದಜ್ಞ (ಕ್ಷ) ಯೋಃ ॥ ೧,೨೩೬.

ಹಾಗೆಯೇ, ಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಜೀವಿಗಳು ನಿಜವಾಗಿ ಇಲ್ಲ; ಜಾಗೃತ ಮತ್ತು ಕನಸು ಎಂಬ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮಾಯೆಯಿಂದ ಎರಡುತನವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಏವಮೇತತ್ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ವಪ್ನಜಾಗ್ರತ್ಪದದ್ವಯೇ । ಸುಷುಪ್ತಮಚಲಂ ರೂಪಮದ್ವಯಂ ಪದಮುಚ್ಯತೇ ॥ ೧,೨೩೬.

ಇದರಿಂದ, ಆ ಪರಬ್ರಹ್ಮವು ಕನಸು ಮತ್ತು ಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ, ಸುಷುಪ್ತಿಯಂತೆ ಅಚಲವಾದ, ಏಕತ್ವದ ಸ್ಥಿತಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಮಾಯಾವಿಚಾರಸಿದ್ಧೈವ ವಿಚಾರೇಣ ವಿಲೀಯತೇ । ಆಪಾತರಹಿತಾ ಸಾಪಿ ಕಲ್ಪನಾ ಕಾಲವರ್ತಿನೀ ॥ ೧,೨೩೬.

ಮಾಯೆಯು ವಿಚಾರದಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದೇ ವಿಚಾರದಿಂದ ಕರಗುತ್ತದೆ; ಆ ಕಲ್ಪನೆಯೂ ಸಹ, ಅಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲದೆ, ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರುವ ಕಲ್ಪನೆ.

ಏವಂ ತಸ್ಯಾ (ದಾತ್ಯಾ) ತ್ಮನಾದಿತ್ಯಂ ಸಿದ್ಧಮೇಕಸ್ಯ ಸತ್ಯಜಾ । ಸತೋಸ್ತಿತ್ವಂ ವಸಾತಿತ್ವಾದಸ್ತಿತ್ವಾಸತ್ಯತಾಂ ತತಃ ॥ ೧,೨೩೬.

ಹೀಗಾಗಿ, ಆ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಆತ್ಮದಿಂದಲೇ ಒಂದೇ ಸತ್ಯವು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ಸತ್ಯವು ಇರುವುದರಿಂದ ಅಸತ್ಯವು ಇಲ್ಲದಂತೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಅಸತ್ಯವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ.

ಜ್ಞಾನಂ ತತೋಪ್ಯನನ್ತೋ ನಃ ಪೂರ್ಣೋನ್ತಃ ಶುಕಮಾತ್ಮನಾ । ನ ನಿತ್ಯಭಾವಾಜ್ಜಾತೋಹಮಕೃತ್ವಾದಮೃತೋಸ್ಮ್ಯಹಮ್ । ದೀಪವದ್ಧೃದಯೇ ಜ್ಯೋತಿರಹಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ಮಿ ಮುಕ್ತಯೇ ॥ ೧,೨೩೬.

ಜ್ಞಾನವು ನಮಗೊಳಗಿನಂತೆಯೇ ಅನಂತ, ಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಶುಭ್ರವಾಗಿದೆ; ಶಾಶ್ವತವಾದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು ಅಲ್ಲದೆ, ನಾನು ಹುಟ್ಟದವನು, ಅಮರನು; ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ದೀಪದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಬೆಳಕು ನಾನು, ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೨೩೭ ಶ್ರೀಬಗವಾನುವಾಚ । ಗೀತಾಸಾರಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಅರ್ಜುನಾಯೋದಿತಂ ಪುರಾ । ಅಷ್ಟಾಙ್ಗಯೋಗಯುಕ್ತಾತ್ಮಾ ಸರ್ವವೇದಾನ್ತಪಾರಗಃ ॥ ೧,೨೩೭.

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಗೀತೆಯ ಸಾರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಇದು ಹಿಂದೆ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು, ಅಷ್ಟಾಂಗಯೋಗದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ವೇದಾಂತವನ್ನು ಅರಿತವನಿಗೆ.

ಆತ್ಮಲಾಭಃ ಪರೋ ನಾನ್ಯ ಅತ್ಮದೇಹಾದಿವರ್ಜಿತಃ । ಹೀನರೂಪಾದಿದೇಹಾನ್ತಃ ಕರಣತ್ವಾದಿಲೋಚನಃ ॥ ೧,೨೩೭.

ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಸಾಧನೆ ಆತ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು, ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ; ಅದು ದೇಹದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ, ಕೆಳಮಟ್ಟದ ರೂಪ ಮತ್ತು ದೇಹಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಆಂತರಿಕ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಬಿಜ್ಞಾನರಹಿತಃ ಪ್ರಾಣಃ ಸುಷುಪ್ತೌ ಹಿ ಪ್ರತೀಯತೇ । ನಾಹಮಾತ್ಮಾ ಚ ದುಃ ಖಾದಿಸಂಸಾರಾದಿಸಮನ್ವಯಾತ್ ॥ ೧,೨೩೭.

ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಾಣವು ಸುಷುಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ; ನಾನು ಆತ್ಮವಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ದುಃಖ ಮತ್ತು ಸಂಸಾರ ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಬಂಧವಿದೆ.

ವಿಧೂಮ ಇವ ದೀಪ್ತಾರ್ಚಿರಾದೀಪ್ತ (ದಿತ್ಯ) ಇವ ದೀಪ್ತಿಮಾನ್ । ವೈದ್ಯುತೋಽಗ್ನಿರಿವಾಕಾಶೇ ಹೃತ್ಸಙ್ಗೇ ಆತ್ಮನಾತ್ಮನಿ ॥ ೧,೨೩೭.

ಧೂಮವಿಲ್ಲದ ಬೆಳಕಿನಂತೆ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಸೂರ್ಯನಂತೆ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿನಂತೆ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ.

ಶ್ರೋತ್ರಾದೀನಿ ನ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಸ್ವಂಸ್ವಮಾತ್ಮಾನಮಾತ್ಮನಾ । ಸರ್ವಜ್ಞಃ ಸರ್ವದರ್ಶೋ ಚ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಸ್ತಾನಿ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ॥ ೧,೨೩೭.

ಕಿವಿ ಮುಂತಾದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ತಾವು ತಾವು ನೋಡಲಾಗದು; ಆದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡುವ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನು ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ.

ಯದಾ ಪ್ರಕಾಶತೇ ಹ್ಯಾತ್ಮಾ ಪಟೇ ದೀಪೋ ಜ್ವಲನ್ನಿವ । ಜ್ಞಾನಮುತ್ಪದ್ಯತೇ ಪುಂಸಾಂ ಕ್ಷಯಾತ್ಪಾಪಸ್ಯ ಕರ್ಮಣಃ ॥ ೧,೨೩೭.

ಹಾಗೆ ಆತ್ಮವು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಾಗ, ಬಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತ ದೀಪದಂತೆ, ಪಾಪದ ಕರ್ಮಗಳು ನಾಶವಾದಾಗ ಜನರಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವು ಉದಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಯಥಾದರ್ಶತಲಪ್ರಖ್ಯೇ ಪಶ್ಯತ್ಯಾತ್ಮಾನಮಾತ್ಮನಿ । ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣೀನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥಾಂಶ್ಚ ಮಹಾಭೂತಾನಿ ಪಞ್ಚಕಮ್ ॥ ೧,೨೩೭.

ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತಾನು ತಾನು ನೋಡುವಂತೆ, ಆತ್ಮವು ತನ್ನೊಳಗೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಅವುಗಳ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ಮಹಾಭೂತಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತದೆ.

ಮನೋಬುದ್ಧಿರಹಙ್ಕಾರಮವ್ಯಕ್ತಂ ಪುರುಷಂ ತಥಾ । ಪ್ರಸಂಖ್ಯಾಯ ಪರಂವ್ಯಾಪ್ತೋ ವಿಮುಕ್ತೋ ಬನ್ಧವೈರ್ಭವೇತ್ ॥ ೧,೨೩೭.

ವಿವೇಕದಿಂದ ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ, ಅಹಂಕಾರ, ಅವ್ಯಕ್ತ ಮತ್ತು ಪುರುಷನನ್ನು ತಿಳಿದು, ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಇನ್ದ್ರಿಯಗ್ರಾಮಮಖಿಲಂ ಮನಸಾಭಿನಿವೇಶ್ಯ ಚ । ಮನಶ್ಚೈವಾಪ್ಯಹಙ್ಕಾರೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪ್ಯ ಚ ಪಾಣ್ಡವ ॥ ೧,೨೩೭.

ಎಲ್ಲಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅಹಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಪಾಂಡವನೇ,

ಅಹಂ ಕಾರಂ ತಥಾ ಬುದ್ಧೌ ಬುದ್ಧಿಂ ಚ ಪ್ರಕೃತಾವಪಿ । ಪ್ರಕೃತಿಂ ಪುರುಷೇ ಸ್ಥಾಪ್ಯ ಪುರುಷಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ನ್ಯಸೇತ್ ॥ ೧,೨೩೭.

ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ, ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಪುರುಷನಲ್ಲಿ, ಪುರುಷನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಅಹಂ ಬಹ್ಮ ಪರಂ ಜ್ಯೋತಿಃ ಪ್ರಸಂಖ್ಯಾಯ ವಿಮುಚ್ಯತೇ । ನವದ್ವಾರಮಿದಂ ಗೇಹಂ ತಿಸೃಣಾಂ?ಪಞ್ಚಸಾಕ್ಷಿಕಮ್ ॥ ೧,೨೩೭.

ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮ, ಪರಮಜ್ಯೋತಿ; ವಿವೇಕದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ದೇಹವು ಒಂಬತ್ತು ಬಾಗಿಲುಗಳಿರುವ ಮನೆ, ಮೂರು ಮತ್ತು ಐದು ಸಾಕ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ.

ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಾಧಿಷ್ಠಿತಂ ವಿದ್ವಾನ್ಯೋ ವೇದ ಸ ವರಃ ಕವಿಃ । ಅಶ್ವಮೇಧಸಹಸ್ರಾಣಿ ವಾಜಪೇಯಶತಾನಿ ಚ । ಜ್ಞಾನಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸರ್ವಾಣಿ ಕಲಾಂ ನಾರ್ಹನ್ತಿ ಷೋಚ್ಶೀಮ್ ॥ ೧,೨೩೭.

ಯಾರು ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಆತ್ಮವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಆ ಜ್ಞಾನಿಯು ಮಹಾನ್ ಋಷಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಾವಿರಾರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ವಾಜಪೇಯ ಯಾಗಗಳು—even knowledge-yajña's one ಭಾಗಕ್ಕೂ ಸಮಾನವಲ್ಲ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೨೩೮ ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ । ಯಮಶ್ಚ ನಿಯಮ.ಪಾರ್ಥ ಆಸನಂ ಪ್ರಾಣಸಂಯಮಃ । ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರಸ್ತಥಾ ಧ್ಯಾನಂ ಧಾರಣಾರ್ಜುನ ಸಪ್ತಮೀ ॥ ೧,೨೩೮.

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದರು: ಯಮ, ನಿಯಮ, ಆಸನ, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಧಾರಣ—ಅರ್ಜುನ, ಇವು ಏಳು ಅಂಗಗಳು.

ಸಮಾಧಿರಿತಿ ಚಾಷ್ಟಾಙ್ಗೋ ಯೋಗ ಉಕ್ತೋ ವಿಮುಕ್ತಯೇ । ಕರ್ಮಣಾ ಮನಸಾ ವಾಚಾ ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಸರ್ವದಾ ॥ ೧,೨೩೮.

ಸಮಾಧಿಯೇ ಎಂಟನೇ ಅಂಗ, ಅದು ಮುಕ್ತಿಗೆ ಕಾರಣ. ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲೂ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ, ಕರ್ಮದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಮಾತಿನಿಂದ ಇದನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.

ಹಿಂಸಾವಿರಾಮಕೋ ಧರ್ಮೋ ಹ್ಯಾಹಿಂಸಾ ಪರಮಂ ಸುಖಮ್ । ವಿಧಿನಾ ಯಾ ಭವೇದ್ಧಿಂಸಾ ಸಾ ತ್ವಹಿಂಸಾ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾ ॥ ೧,೨೩೮.

ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಬಿಡುವುದು ಧರ್ಮ. ಹಿಂಸೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದೇ ಪರಮ ಸುಖ. ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ನಡೆಯುವ ಹಾನಿಯೂ ಸಹ ಅಹಿಂಸೆಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸತ್ಯಂ ಬ್ರೂಯಾತ್ಪ್ರಿಯಂ ಬ್ರೂಯಾನ್ನ ಬ್ರೂಯಾತ್ಸತ್ಯಮಪ್ರಿಯಮ್ । ಪ್ರಿಯಂ ಚ ನಾನೃತಂ ಬ್ರೂಯಾದೇಷ ಧರ್ಮಃ ಸನಾತನಃ ॥ ೧,೨೩೮.

ನಿಜವಾದ ಮಾತನ್ನೂ, ಹಿತವಾದ ಮಾತನ್ನೂ ಹೇಳಬೇಕು. ಹಿತವಲ್ಲದ ಸತ್ಯವನ್ನೂ, ಸುಳ್ಳಾದ ಹಿತವನ್ನೂ ಹೇಳಬಾರದು—ಇದು ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮ.

ಯಚ್ಚದ್ರವ್ಯಾಪಹರಣಂ ಚೌರ್ಯಾದ್ವಾಥ ಬಲೇನ ವಾ । ಸ್ತೇಯಂ ತಸ್ಯಾನಾಚರಣಮಸ್ತೇಯಂ ಧರ್ಮಸಾಧನಮ್ ॥ ೧,೨೩೮.

ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಕಳ್ಳತನದಿಂದ ಅಥವಾ ಬಲದಿಂದ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ವಸ್ತುವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ತಪ್ಪು. ಅದನ್ನು ತೊರೆಯುವುದು ಅಸ್ತೇಯ, ಅದು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗ.

ಕರ್ಮಣಾ ಮನಸಾ ವಾಚಾ ಸರ್ವಾವಸ್ಥಾಸು ಸರ್ವದಾ । ಸರ್ವತ್ರ ಮೈಥುನತ್ಯಾಗಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಂ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ ॥ ೧,೨೩೮.

ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ, ಯಾವಾಗಲೂ, ಕರ್ಮದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಮಾತಿನಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಮವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುವುದನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ದ್ರವ್ಯಾಣಾಮಪ್ಯನಾದಾನಮಾಪತ್ಸ್ವಪಿ ತಥೇಚ್ಛಯಾ । ಅಪರಿಗ್ರಹಮಿತ್ಯಾಹುಸ್ತಂ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ವರ್ಜಯೇತ್ ॥ ೧,೨೩೮.

ಬೇಸರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಆಸೆಯಿಂದಲೂ, ಯಾವುದನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸದಿರುವುದನ್ನು ಅಪರಿಗ್ರಹ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು.