ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಏವಂ ಮಯೋಕ್ತಂ ಪರಮಪ್ರಭಾವಮಾದ್ಯನ್ತಹೀನಸ್ಯ ಪರಸ್ಯ ವಿಷ್ಣೋಃ । ತಸ್ಮಾದ್ವಿಚಿನ್ತ್ಯಃ ಪರಮೇಶ್ವರೋಽಸೌ ವಿಮುಕ್ತಿಕಾಮೇನ ನರೇಣ ಸಮ್ಯಕ್ ॥ ೧,೨೩೪.

ಹೀಗೆ ಆರಂಭ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಪರಮ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಈ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಸದಾ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಬೋಧಸ್ವರೂಪಂ ಪುರುಷಂ ಪುರಾಣಮಾದಿತ್ಯವರ್ಣಂ ವಿಮಲಂ ವಿಶುದ್ಧಮ್ । ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯ ವಿಷ್ಣುಂ ಪರಮದ್ವಿತೀಯಂ ಕಸ್ತತ್ರ ಯೋಗೀ ನ ಲಂಯ ಪ್ರಯಾತಿ ॥ ೧,೨೩೪.

ಬೋಧಸ್ವರೂಪನಾದ, ಪುರಾತನನಾದ, ಸೂರ್ಯನ ವರ್ಣದ, ಶುದ್ಧನಾದ, ಪರಮ, ದ್ವಿತೀಯರಹಿತ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಯಾರು ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯದೆ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ?

ಇಮಂ ಸ್ತವಂ ಯಃ ಸತತಂ ಮನುಷ್ಯಃ ಪಠೇಚ್ಚ ತದ್ವತ್ಪ್ರಯತಃ ಪ್ರಶಾನ್ತಃ । ಸ ಧೂತಪಾಪ್ಮಾ ವಿತತಪ್ರಭಾವಃ ಪ್ರಯಾತಿ ಲೋಕಂ ವಿತತಂ ಮುರಾರೇಃ ॥ ೧,೨೩೪.

ಯಾರು ಸದಾ ಶಾಂತವಾಗಿ, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಈ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾಗುತ್ತಾ, ಮುರಾರಿಯ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಯಃ ಪ್ರಾರ್ಥಯತ್ಯರ್ಥಮಶೇಷಸೌಖ್ಯಂ ಧರ್ಮಂ ಚ ಕಾಮಂ ಚ ತಥೈವ ಮೋಕ್ಷಮ್ । ಸ ಸರ್ವಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ಪರಂ ಪುರಾಣಂ ಪ್ರಯಾತಿ ವಿಷ್ಣುಂ ಶರಣಂ ವರೇಣ್ಯಮ್ ॥ ೧,೨೩೪.

ಯಾರು ಧನ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುಖ, ಧರ್ಮ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಪರಮ ಪುರಾತನ ಆಶ್ರಯವಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶರಣಾಗುತ್ತಾರೆ.

ವಿಭುಂ ಪ್ರಭುಂ ವಿಶ್ವಧರಂ ವಿಶುದ್ಧಮಶೇಷಸಂಸಾರವಿನಾಶಹೇತುಮ್ । ಯೋ ವಾಸುದೇವಂ ವಿಮಲಂ ಪ್ರಪನ್ನಃ ಸ ಮೋಕ್ಷಮಾಪ್ನೋತಿ ವಿಮುಕ್ತಸಙ್ಗಃ ॥ ೧,೨೩೪.

ಯಾರು ವಿಶ್ವವನ್ನು ಧರಿಸುವ, ಶುದ್ಧನಾದ, ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸಾರದ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದ ವಾಸುದೇವನಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೨೩೫ ಸೂತ ಉವಾಚ ವೇದಾನ್ತಸಾಙ್ಖ್ಯಸಿದ್ಧಾನ್ತಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಂ ವದಾಮ್ಯಹಮ್ । ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ವಿಷ್ಣುರಿತ್ಯೇವ ಚಿನ್ತಯನ್ ॥ ೧,೨೩೫.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ವೇದಾಂತ ಮತ್ತು ಸಾಂಖ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. 'ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮ, ಪರಮ ಜ್ಯೋತಿ, ವಿಷ್ಣು' ಎಂದು ಧ್ಯಾನಿಸುವವನು—

ಸೂರ್ಯೇ ಹೃದ್ವ್ಯೋಮ್ನಿ ವಹ್ನೌ ಚ ಜ್ಯೋತಿರೇಕಂ ತ್ರಿಧಾ ಸ್ಥಿತಮ್ । ಯಥಾ ಸರ್ಪಿಃ ಶೀರಸ್ಥಂ ಗವಾಂ ನ ಕುರುತೇ ಬಲಮ್ ॥ ೧,೨೩೫.

ಓಂದು ಜ್ಯೋತಿ ಮೂರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ: ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ, ಹೃದಯದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ. ಹೀಗೆ, ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ತುಪ್ಪವು ಹಸುವಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡದಂತೆ.

ನಿರ್ಗತಂ ಕರ್ಮಸಂಯುಕ್ತಂ ದತ್ತಂ ತಾಸಾಂ ಮಹಾ ಬಲಮ್ । ತಥಾ ವಿಷ್ಣುಃ ಶರೀರಸ್ಥೋ ನ ಕರೋತಿ ಹಿತಂ ನಣಾಮ್ ॥ ೧,೨೩೫.

ಅದು ಹೊರಗೆ ಬಂದು, ಕರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ, ಹಸುವಿಗೆ ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ವಿಷ್ಣು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಜನರಿಗೆ ಹಿತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

ವಿನಾರಾಧನಯಾ ದೇವಃ ಸರ್ವಗಃ ಪರಮೇಶ್ವರಃ । ಆರುರುಕ್ಷುಮತೀನಾಂ ತು ಕರ್ಮಜ್ಞಾನಮುದಾಹೃತಮ್ ॥ ೧,೨೩೫.

ಪೂಜೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಲಾಭವನ್ನು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಏರುವ ಇಚ್ಛೆಯಿರುವವರಿಗೆ ಕರ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಆರೂಢಯೋಗವೃಕ್ಷಾಣಾಂ ಜ್ಞಾನಂ ತ್ಯಾಗಂ ಪರಂ ಮತಮ್ । ಜ್ಞಾತುಮಿಚ್ಛತಿ ಶಬ್ದಾದೀನ್ರಾಗೋ ದ್ವೇಷೋಽಥ ಜಾಯತೇ ॥ ೧,೨೩೫.

ಯೋಗವೃಕ್ಷವನ್ನು ಏರಿದವರಿಗೆ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗವೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದಾಗ, ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಲೋಭೋ ಮೋಹಃ ಕ್ರೋಧ ಏತೈರ್ಯುಕ್ತಃ ಪಾಪಂ ನರಶ್ಚರೇತ್ । ಹಸ್ತಾವುಪಸ್ಥಮುದರಂ ವಾಕ್ಚತುರ್ಥೋ ಚತುಷ್ಟಯಮ್ ॥ ೧,೨೩೫.

ಲೋಭ, ಮೋಹ, ಕ್ರೋಧ—ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮನುಷ್ಯನು ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕೈಗಳು, ಲಿಂಗ, ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮಾತು—ಈ ನಾಲ್ಕು—

ಏತತ್ಸುಸಂಯತಂ ಯಸ್ಯ ಸ ವಿಪ್ರಃ ಕಥ್ಯತೇ ಬುಧೈಃ (ಧಃ) । ಪರವಿತ್ತಂ ನ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ನ ಹಿಂಸಾಂ ಕುರುತೇ ತಥಾ ॥ ೧,೨೩೫.

ಯಾರಿಗೆ ಇವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿವೆ, ಅವನನ್ನು ಪಂಡಿತರು ಜ್ಞಾನಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಪರರ ಧನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಹಿಂಸೆಯನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

ನಾಕ್ಷಕ್ರೀಡಾರತೋ ಯಸ್ತು ಹಸ್ತೌ ತಸ್ಯ ಸುಸಂಯತೌ । ಪರಸ್ತ್ರೀವರ್ಜನರತಸ್ತಸ್ಯೋಪಸ್ಥಂ ಸುಸಂಯತಮ್ ॥ ೧,೨೩೫.

ಯಾರು ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಇರುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಕೈಗಳು ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿವೆ. ಯಾರು ಪರಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ದೂರವಿಡಲು ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಲಿಂಗ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿದೆ.

ಅಲೋಲುಪಮಿದಂ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಜಠರಂ ತಸ್ಯ ಸಂಯತಮ್ । ಸತ್ಯಂ ಹಿತಂ ಮಿತಂ ಬ್ರೂತೇ ಯಸ್ಮಾದ್ವಾಕ್ತಸ್ಯ ಸಂಯತಾ ॥ ೧,೨೩೫.

ಯಾರು ಲೋಭವಿಲ್ಲದೆ ಊಟಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಹೊಟ್ಟೆ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ಯಾರು ಸತ್ಯ, ಹಿತ ಮತ್ತು ಮಿತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಮಾತು ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿದೆ.

ಯಸ್ಯ ಸಂಯತಾನ್ಯೇತಾನಿ ತಸ್ಯ ಕಿಂ ತಪಸಾಧ್ವರೈಃ । ಐಕ್ಯಂ ಯದ್ಬುದ್ಧಿಮನಸೋರಿನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಂ ಚ ಸರ್ವದಾ ॥ ೧,೨೩೫.

ಯಾರಿಗೆ ಇವು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿವೆ, ಅವರಿಗೆ ತಪಸ್ಸು ಅಥವಾ ಯಜ್ಞಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ. ಬುದ್ಧಿ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸದಾ ಏಕತೆ—

ಸಬೀಜಂ ವಾಪಿ ನಿರ್ಬೋಜಂ ಧ್ಯಾನಮೇತತ್ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್ । ಭ್ರುವೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಸ್ಥಿತಾಂ ಬುದ್ಧಿಂ ವಿಷಯೇಷು ಯುನಕ್ತಿ ಯಃ ॥ ೧,೨೩೫.

ಬೀಜದಿಂದ ಇರಲಿ ಅಥವಾ ಬೀಜವಿಲ್ಲದೆ ಇರಲಿ, ಇದನ್ನು ಧ್ಯಾನವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಯಾರು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಭ್ರೂಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆಡಿಸುತ್ತಾನೆ—

ಹನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಮುಪರಮೇ ಮನಸಿ ಹ್ಯವ್ಯವಸ್ಥಿತೇ ॥ ೧,೨೩೫.

ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ನಿಲ್ಲುವಾಗ, ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಾಗದೆ ಇರುವಾಗ—

ಸ್ವಪ್ನಾನ್ಪಶ್ಯತ್ಯಸೌ ಜೀವೋ ಬಾಹ್ಯಾನಾಭ್ಯನ್ತರಾನಥ । ಜೀವೋ ಜಾಗ್ರದವಸ್ಥಾಯಾಮೇವಮಾಹುರ್ವಿಪಾಶ್ಚಿತಃ ॥ ೧,೨೩೫.

ಆ ಜೀವನು ಹೊರಗಿನ ಹಾಗೂ ಒಳಗಿನ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ; ಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನು ಹೀಗೆ ಇರುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಪಂಡಿತರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಹೃದಿ ಸ್ಥಿತಃ ಸ ತಮಸಾ ಮೋಹಿತೋ ನ ಸ್ಮರತ್ಯಪಿ । ಯದಾ ತಸ್ಯ ಕುತೋ ವೇತಿ ಸುಷುಪ್ತಿರಿತಿ ಕಥ್ಯತೇ ॥ ೧,೨೩೫.

ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವಾಗ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮೋಹಿತನಾಗಿ, ಅವನು ಏನನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಯಾವಾಗ ಅವನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅದನ್ನು ಸುಷುಪ್ತಿಯೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಜಾಗ್ರತೋ ಯಸ್ಯ ನೋ ತನ್ದ್ರಾ ನ ಮೋಹೋ ನ ಭ್ರಮಸ್ತಥಾ । ಉತ್ಪದ್ಯತೇ ನ ಜಾನಾತಿ ಶಬ್ದಾರ್ಥವಿಷಯಾನ್ವಶೀ ॥ ೧,೨೩೫.

ಯಾರು ಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತುದಿಗಾಲೂ ನಿದ್ದೆ, ಮೋಹ ಅಥವಾ ಗೊಂದಲ ಇಲ್ಲದೆ, ಶಬ್ದಾರ್ಥದ ವಿಷಯಗಳು ಉದಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವನು—

ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಸಮಾಹೃತ್ಯ ವಿಷಯೇಭ್ಯೋ ಮನಸ್ತಥಾ । ಬುದ್ಧ್ಯಾಹಙ್ಕಾರಮಪಿ ಚ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ ಬುದ್ಧಿಮೇವ ಚ ॥ ೧,೨೩೫.

ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದು, ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಹಿಂತೆಗೆದು, ಬುದ್ಧಿ, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಹಿಂತೆಗೆದು—

ಸಂಯಮ್ಯ ಪ್ರಕೃತಿಂ ಚಾಪಿ ಚಿಚ್ಛಕ್ತ್ಯಾ ಕೇವಲೇ ಸ್ಥಿತಃ । ಪಶ್ಯತ್ಯಾತ್ಮಾನಿ ಚಾತ್ಮಾನಮಾತ್ಮನಾತ್ಮಪ್ರಕಾಶಕಮ್ ॥ ೧,೨೩೫.

ಚೇತನಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ಆತ್ಮನು ತನ್ನೊಳಗೆ ತಾನೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಆತ್ಮವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ.

ಚಿದ್ರೂಪಮಮೃತಂ ಶುದ್ಧಂ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಂ ವ್ಯಾಪಕಂ ಶಿವಮ್ । ತುರೀಯಾಯಾಮವಸ್ಥಾಯಾಮಾಸ್ಥಿತೋಽಸೌ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೧,೨೩೫.

ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಆತನು ಶುದ್ಧ, ಅಮೃತಸ್ವರೂಪಿ, ಕ್ರಿಯೆ ಇಲ್ಲದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ, ಶುಭಸ್ವರೂಪವಾದ ಚೇತನನಾಗಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ಶಬ್ದಾದಯೋ ಗುಣಾಃ ಪಞ್ಚ ಸತ್ತ್ವಾದ್ಯಾಶ್ಚ ಗುಣಾಸ್ತ್ರಯಃ । ಪುರ್ಯಷ್ಟಕಸ್ಯ ಪದ್ಮಸ್ಯ ಪತ್ರಾಣ್ಯಷ್ಟೌ ಚ ತಾನಿ ಹಿ ॥ ೧,೨೩೫.

ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಇತರ ಐದು ಗುಣಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಸತ್ವ ಮೊದಲಾದ ಮೂರು ಗುಣಗಳು, ಸೂಕ್ಷ್ಮದೇಹದ ಕಮಲದ ಎಂಟು ಹೂವಿನ ಹಾಳೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಸಾಮ್ಯಾವಸ್ಥಾ ಗುಣಕೃತಾ ಪ್ರಕೃತಿಸ್ತತ್ರ ಕರ್ಣಿಕಾ । ಕರ್ಣಿಕಾಯಾಂ ಸ್ಥಿತೋ ದೇವೋ ದೇಹೀ ಚಿದ್ರೂಪ ಏವ ಹಿ ॥ ೧,೨೩೫.

ಆ ಕಮಲದ ಮಧ್ಯಭಾಗವು ಗುಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಮಸ್ಥಿತಿ; ಆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವತೆ, ಅಂದರೆ ಚೇತನಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ದೇಹಿಯು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

ಪುರ್ಯಷ್ಟಕಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಪ್ರಕೃತಿಞ್ಚ ಗುಣಾತ್ಮಿಕಾಮ್ । ಯದಾ ಯಾತಿ ತದಾ ಜೀವೋ ಯಾತಿ ಮುಕ್ತಿಂ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೧,೨೩೫.

ಯಾವಾಗ ಸೂಕ್ಷ್ಮದೇಹವನ್ನೂ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾನೋ, ಆಗ ಆತ್ಮನು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.

ಪ್ರಾಣಾಯಾಮೋ ಜಪಶ್ಚೈವ ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರೋಽಥ ಧಾರಣಾ । ಧ್ಯಾನಂ ಸಮಾಧಿರಿತ್ಯೇತೇ ಷಡ್ಯೋಗಸ್ಯ ಪ್ರಸಾಧಕಾಃ ॥ ೧,೨೩೫.

ಉಸಿರಾಟದ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಜಪ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವುದು, ಏಕಾಗ್ರತೆ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಧಿ—ಇವು ಆರು ಯೋಗದ ಸಾಧನಗಳು.

ಪಾಪಕ್ಷಯೇ ದೇವತಾನಾಂ ಪ್ರೀತಿರಿನ್ದ್ರಿಯಸಂಯಮಃ । ಜಪಧ್ಯಾನಯುತೋ ಗರ್ಭೋ ವಿಪರೀತಸ್ತ್ವಗರ್ಭಕಃ ॥ ೧,೨೩೫.

ಪಾಪಗಳು ಕ್ಷಯವಾದಾಗ ದೇವತೆಗಳ ಅನುಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಜಪ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನವು ಗರ್ಭದ ಜೊತೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಅದರ ವಿರುದ್ಧವಾದುದು ಅಗರ್ಭ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಷಟ್ತ್ರಿಂಶನ್ಮಾತ್ರಕಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಶ್ಚತುರ್ವಿಂಶತಿಮಾತ್ರಕಃ । ಮಧ್ಯೋ ದ್ವಾದಶಮಾತ್ರಸ್ತು ಓಙ್ಕಾರಂ ಸತತಂ ಜಪೇತ್ ॥ ೧,೨೩೫.

ಮೂವತ್ತಾರು, ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಹನ್ನೆರಡು ಅಳತೆಗಳಲ್ಲಿ ಓಂನನ್ನು ಸದಾ ಜಪಿಸಬೇಕು—ಮೂವತ್ತಾರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಮಧ್ಯಮ, ಹನ್ನೆರಡು ಕನಿಷ್ಠ.