ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಕೃಷ್ಣೇ ಸ್ಫುರಜ್ಜಲಧರೋದರಚಾರುಕೃಷ್ಣೇ ಲೋಕಾಧಿಕಾರಪುರುಷೇ ಪರಮಪ್ರಮೇಯೇ । ಏಕೋ ಹಿ ಭಾವಗುಣಮಾತ್ರದೃಢಪ್ರಣಾಮಃ ಸದ್ಯಃ ಶ್ವಪಾಕಮಪಿ ಸಾಧಯಿತುಂ ಸಶಕ್ತಃ

ಮಳೆಮೋಡದಂತೆ ಕಪ್ಪು, ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ಅಪಾರವಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಭಾವದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ದೃಢವಾದ ನಮಸ್ಕಾರವೂ ಕೂಡ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯನನ್ನೂ ಪವಿತ್ರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಲ್ಲದು.

ಪ್ರಣಮ್ಯ ದಣ್ಡಬದ್ಭೂಮೌ ನಮಸ್ಕಾರೇಣ ಯೋರ್ಽಚಯೇತ್ । ಸ ಯಾಂ ಗತಿಮವಾಪ್ನೋತಿ ನ ತಾಂ ಕ್ರತುಶತೈರಪಿ

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡವತ್ತಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಶತಯಜ್ಞಗಳಿಂದಲೂ ಸಿಗದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ದುರ್ಗಸಂಸಾರಕಾನ್ತಾರಾಕೂಪಾರೇಽಪಿ ಪ್ರಧಾವತಾಮ್ । ಏಕಃ ಕೃಷ್ಣೇ ನಮಸ್ಕಾರೋ ಮುಕ್ತ್ಯಾ ತಾಂಸ್ತಾರಯಿಷ್ಯತಿ

ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಸಂಸಾರದ ಅರಣ್ಯದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ನಮಸ್ಕಾರವೇ ಮುಕ್ತಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಆಸೀನೋ ವಾ ಶಯಾನೋ ವಾತಿಷ್ಠನ್ ವಾ ಯತ್ರ ತತ್ರ ವಾ । ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯೇತಿ ಮನ್ತ್ರೈಕಶರಣೋ ಭವೇತ್

ಏನೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಕುಳಿತುಕೊಂಡರೂ, ಮಲಗಿದ್ದರೂ, ನಿಂತಿದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲೆಡೆ 'ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಶರಣಾಗಿ ಜಪಿಸಿದರೆ ಸಾಕು.

ನಾರಾಯಣೇತಿ ಶಬ್ದೋಽಸ್ತಿ ವಾಗಸ್ತಿ ವಶವರ್ತಿನೀ । ತಥಾಪಿ ನರಕೇ ಮೂಢಾಃ ಪತನ್ತೀತಿ ಕಿಮದ್ಭುತಮ್

'ನಾರಾಯಣ' ಎಂಬ ಶಬ್ದ ಇದೆ, ಮಾತು ನಮ್ಮ ವಶದಲ್ಲಿದೆ, ಆದರೂ ಮೋಹಿತರಾದವರು ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನು?

ಚತುರ್ಮುಖೋ ವಾ ಯದಿ ಕೋಟಿವಕ್ತ್ರೋ ಭವೇನ್ನರಃ ಕೋಪಿ ವಿಶುದ್ಧಚೇತಾಃ । ಸ ವೈ ಗುಣಾನಾಮಯುತೈಕದೇಶಂ ವದೇನ್ನ ವಾ ದೇವವರಸ್ಯ ವಿಷ್ಣೋಃ

ಒಬ್ಬನು ಬ್ರಹ್ಮನಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಕೋಟಿ ಬಾಯಿಗಳಿದ್ದರೂ, ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಾ ಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೂ, ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಕೂಡ ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ವ್ಯಾಸಾದ್ಯಾ ಮುನಯಃ ಸರ್ವೇ ಸ್ತುವನ್ತೋ ಮಧುಸೂದನಮ್ । ಮತಿಕ್ಷಯಾನ್ನಿವರ್ತನ್ತೇ ನ ಗೋವಿನ್ದಗುಣಕ್ಷಯಾತ್

ವ್ಯಾಸರು ಮೊದಲಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಮುನಿಗಳು ಮಧುಸೂದನನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರೂ, ಅವರ ಬುದ್ಧಿಯ ಗಡಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತಲುಪುತ್ತಾರೆ, ಗೋವಿಂದನ ಗುಣಗಳ ಅಂತ್ಯವನ್ನಲ್ಲ.

ಅವಶೇನಾಪಿ ಯನ್ನಾಮ್ನಿ ಕೀರ್ತಿತೇ ಸರ್ವಪಾತಕೈಃ । ಪುಮಾನ್ ವಿಮುಚ್ಯತೇ ಸದ್ಯಃ ಸಿಂಹತ್ರಸ್ತೋ ಮೃಗಾ ಯಥಾ । ಬದ್ಧಃ ಪರಿಕರಸ್ತೇನ ಮೋಕ್ಷಾಯ ಗಮನಂ ಪ್ರತಿ

ಯಾರಾದರೂ ಅವನ ಹೆಸರನ್ನು ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಿದರೂ ಕೂಡ, ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಸಿಂಹನನ್ನು ನೋಡಿ ಮೃಗಗಳು ಹೇಗೆ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತವೆಯೋ ಹಾಗೆ; ಆ ಹೆಸರನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದವನಿಗೆ ಮೋಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಪ್ನೇಽಪಿ ನಾಮ ಸ್ಪೃಶತೋಽಪಿ ಪುಂಸಃ ಕ್ಷಯಂ ಕರೋತ್ಯಕ್ಷಯಪಾಪರಾಶಿಮ್ । ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷತಃ ಕಿಂ ಪುನರತ್ರ ಪುಂಸಾ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತೇ ನಾಮ್ನಿ ಜನಾರ್ದನಸ್ಯ

ಒಬ್ಬನು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಆ ಹೆಸರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೂ ಕೂಡ, ಅವನ ಅನಂತ ಪಾಪಗಳ ಗುಡ್ಡವನ್ನೆಲ್ಲ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ; ಹಾಗಿದ್ದಾಗ ಜನಾರ್ದನನ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಿದಾಗ ಎಷ್ಟು ಮಹತ್ವವಿದೆ!

ನಮಃ ಕೃಷ್ಣಾಚ್ಯುತಾನನ್ತವಾಸುದೇವೇತ್ಯುದೀರಿತಮ್ । ಯೈರ್ಭಾವಭಾವಿತೈರ್ವಿಪ್ರನ ತೇ ಯಮಪುರಂ ಯಯುಃ

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ 'ಕೃಷ್ಣ, ಅಚ್ಯುತ, ಅನಂತ, ವಾಸುದೇವ' ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅಯ್ಯಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅವರು ಯಮಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಕ್ಷಯೋ ಭವೇದ್ಯಥಾ ವಹ್ನೇಸ್ತಮಸೋ ಭಾಸ್ಕರೋದಯೇ । ತಥೈವ ಕಲುಷೌಘಸ್ಯ ನಾಮಸಂಕೀರ್ತನಾದ್ಧರೇಃ

ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ, ಬೆಳಗಿನ ಸೂರ್ಯೋದಯದಿಂದ ಹೇಗೆ ಕತ್ತಲೆ ದೂರವಾಗುತ್ತದೋ, ಹರಿ ಹೆಸರನ್ನು ಜಪಿಸುವುದರಿಂದ ಪಾಪಗಳ ಗುಂಪು ಕೂಡ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕ್ವ ನಾಕಪೃಷ್ಠಗಮನಂ ಪುನರಾಯಾತಿ ನ ಕ್ಷಯಮ್ । ಗಚ್ಛತಾಂ ದೂರಮಧ್ವಾನಂ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ಛಿತಚೇತಸಾಮ್

ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿದೆ, ಅವರ ಸ್ವರ್ಗಯಾನ ಮರಳಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣವಾದರೂ ಅದು ಕ್ಷಯವಾಗದು.

ಪಾಥೇಯಂ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷನಾಮಸಂಕೀರ್ತನಂ ಹರೇಃ । ಸಂಸಾರಸರ್ಪಸಂದಷ್ಟವಿಷಚೇಷ್ಟೈಕಭೇಷಜಮ್ । ಕೃಷ್ಣೇತಿ ವೈಷ್ಣವಂ ಕ್ಷಾನ್ತಂ ಜಪ್ತ್ವಾ ಮುಕ್ತೋ ಭವೇನ್ನರಃ

ಹರಿಯ ಪಂಡುರೇಕಾಕ್ಷನ ಹೆಸರನ್ನು ಜಪಿಸುವುದು ಜೀವನಯಾನದ ಪಥ್ಯದಂತೆ; ಸಂಸಾರದ ಹಾವು ಕಚ್ಚಿದ ವಿಷಕ್ಕೆ ಅದು ಒಂದೇ ಔಷಧಿ; 'ಕೃಷ್ಣ' ಎಂದು ವೈಷ್ಣವರು ಶಾಂತವಾಗಿ ಜಪಿಸಿದರೆ, ಮನುಷ್ಯನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಧ್ಯಾಯನ್ ಕೃತೇ ಜಪೇನ್ಮನ್ತ್ರೈಸ್ತ್ರೇತಾಯಾಂ ದ್ವಾಪರೇರ್ಽಚಯನ್ । ಯದಾಪ್ನೋತಿ ತದಾಪ್ನೋತಿ ತದಾಪ್ನೋತಿ ಕಲೌ ಸಂಸ್ಮೃತ್ಯಕೇಶವಮ್

ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನದಿಂದ, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಜಪದಿಂದ, ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಏನು ಸಿಗುತ್ತದೋ, ಅದೇ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಕೇಶವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದರಿಂದ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಜಿಹ್ವಾಗ್ರೇ ವರ್ತತೇ ಯಸ್ಯ ಹರಿರಿತ್ಯಕ್ಷರದ್ವಯಮ್ । ಸಂಸಾರಸಾಗರಂ ತೀರ್ತ್ವಾ ಸ ಗಚ್ಛೇದ್ವೈಷ್ಣವಂ ಪದಮ್

ಯಾರ ನಾಲಿಗೆಗೆ 'ಹರಿ' ಎಂಬ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ, ಅವನು ಸಂಸಾರದ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿ ವೈಷ್ಣವ ಪದವಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ.

ವಿಜ್ಞಾತದುಷ್ಕೃತಿಸಹಸ್ರಸಮಾವೃತೋಽಪಿಶ್ರೇಯಃ ಪರನ್ತು ಪರಿಶುದ್ಧಿಮ ಭೀಪ್ಸಮಾನಃ । ಸ್ಪಪ್ನಾನ್ತರೇ ನ ಹಿ ಪುನಶ್ಚ ಭವಂ ಸ ಪಶ್ಯೇನ್ನಾರಾಯಣಸ್ತುತಿಕಥಾಪರಮೋ ಮನುಷ್ಯಃ

ವಿವಿಧ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಯಾರು ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಹಾರೈಸಿ ನಾರಾಯಣನ ಸ್ತುತಿ ಮತ್ತು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವರೋ, ಅವರಿಗೇನು ಪುನರ್ಜನ್ಮವೂ ಕನಸಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೨೨೯ ಸೂತ ಉವಾಚ । ಅಶೇಷಲೋಕನಾಥಸ್ಯ ಸಾರಮಾರಾಧನಂ ಹರೇಃ । ದದ್ಯಾತು ಪುರುಷಸೂಕ್ತೇಣ ಯಃ ಪುಷ್ಪಾಣ್ಯಪ ಏವ ಚ ॥ ೧,೨೨೯.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಪುರುಷಸೂಕ್ತವನ್ನು ಪಠಿಸಿ ಹೂವು ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದವನು, ಪೂಜೆಯ ಸಾರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದವನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಅರ್ಚಿತಂ ಸ್ಯಾಜ್ಜಗದಿದಂ ತೇನ ಸರ್ವಂ ಚರಾಚರಮ್ । ಯೋ ನ ಪೂಜಯತೇ ವಿಷ್ಣುಂ ತಂ ವಿದ್ಯಾದ್ಬ್ರಹ್ಮಘಾತಕಮ್ ॥ ೧,೨೨೯.

ಅದರಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಚರಾಚರಗಳೂ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಯಾರು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಂತಕನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಯತಃ ಪ್ರವೃತ್ತಿರ್ಭೂತಾನಾಂ ಯೇನ ಸರ್ವಮಿದಂ ತತಮ್ । ತಂ ಯೋ ನ ಧ್ಯಾಯತೇ ವಿಷ್ಣುಂ ಸ ವಿಷ್ಠಾಯಾಂ ಕ್ರಿಮಿರ್ಭವೇತ್ ॥ ೧,೨೨೯.

ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆಯೋ, ಎಲ್ಲವೂ ಯಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆಯೋ, ಆ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಯಾರು ಧ್ಯಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವನು ಕೊಳದ ಹುಳುವಾಗುತ್ತಾನೆ.

ನರಕೇ ಪಚ್ಯಮಾನಸ್ತು ಯಮೇನ ಪರಿಭಾಷಿತಃ । ಕಿನ್ತ್ವಯಾ ನಾರ್ಚಿತೋ ದೇವಃ ಕೇಶವಃ ಕ್ಲೇಶನಾಶನಃ ॥ ೧,೨೨೯.

ನರಕದಲ್ಲಿ ಯಮನು ಕಾಡುತ್ತಾ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ: 'ನೀನು ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಕೇಶವನನ್ನು ಏಕೆ ಆರಾಧಿಸಲಿಲ್ಲ?' ಎಂದು.

ಉದಕೇನಾಪ್ಯಭಾವೇನ ದ್ರವ್ಯಾಣಾಮರ್ಚಿತಃ ಪ್ರಭುಃ । ಯೋ ದದಾತಿ ಸ್ವಕಂ ಲೋಕಂ ಸ ತ್ವಯಾ ಕಿಂ ನ ಚಾರ್ಚಿತಃ ॥ ೧,೨೨೯.

ಹೂವುಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ನೀರಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬಹುದು; ತನ್ನ ಲೋಕವನ್ನೇ ಕೊಡುವವನನ್ನು ನೀನು ಏಕೆ ಆರಾಧಿಸಲಿಲ್ಲ?

ನ ತತ್ಕರೋತಿ ಸಾ ಮಾತಾ ನ ಪಿತಾ ನಾಪಿ ಬಾನ್ಧವಃ । ಯತ್ಕರೋತಿ ಹೃಷೀಕೇಶಃ ಸನ್ತುಷ್ಟಃ ಶ್ರದ್ಧಯಾರ್ಚಿತಃ ॥ ೧,೨೨೯.

ತಾಯಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ತಂದೆಯೂ ಅಲ್ಲ, ಬಂಧುಗಳೂ ಅಲ್ಲ, ಹೃಷೀಕೇಶನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಯಾರೂ ಮಾಡಲಾಗದು.

ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಚಾರವತಾ ಪುರುಷೇಣ ಪರಃ ಪುಮಾನ್ । ವಿಷ್ಣುರಾರಾಧ್ಯತೇ ಪನ್ಥಾ ನಾನ್ಯಸ್ತತ್ತೋಷಕಾರಕಃ ॥ ೧,೨೨೯.

ಯಾರು ತನ್ನ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನಡೆಯುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ; ಇತರ ಯಾವುದೇ ಮಾರ್ಗವು ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡದು.

ನ ದಾನೈರ್ವಿವಿಧೈರ್ದತ್ತೈರ್ನ ಪುಷ್ಪೈರ್ನಾನುಲೇಪನೈಃ । ತೋಷಮೇತಿ ಮಹಾತ್ಮಾಸೌ ಯಥಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಜನಾರ್ದನಃ ॥ ೧,೨೨೯.

ಜನಾರ್ದನನು ಮಹಾತ್ಮನು, ವಿವಿಧ ದಾನಗಳು, ಹೂವಿನ ಅರ್ಪಣೆಗಳು, ಅಥವಾ ಸುಗಂಧದ ಲೇಪನಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಸಮ್ಪದೈಶ್ವರ್ಯಮಾಹಾತ್ಮ್ಯೈಃ ಸನ್ತತ್ಯಾ ನ ಚ ಕರ್ಮಣಾ । ವಿಮುಕ್ತೈಶ್ಚೈಕತಾ ಲಭ್ಯಾ ಮೂಲಮಾರಾಧನಂ ಹರೇಃ ॥ ೧,೨೨೯.

ಸಂಪತ್ತು, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಮಹಿಮೆ, ಸಂತಾನ, ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೂ, ಇಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಕೂಡ, ಹರಿಯ ಆರಾಧನೆಯೇ ಮೂಲವಾದ ಏಕತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೨೩೦ ಸೂತ ಉವಾಚ । ಆಲೋಕ್ಯ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ವಿಚಾರ್ಯ ಚ ಪುನಃ ಪುನಃ । ಇದಮೇಕಂ ಸುನಿಷ್ಪನ್ನಂ ಧ್ಯೇಯೋ ನಾರಾಯಣಃ ಸದಾ ॥ ೧,೨೩೦.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಗಮನದಿಂದ ಓದಿ, ಪುನಃ ಪುನಃ ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ, ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ತೀರ್ಮಾನ ಬರುತ್ತದೆ—ಯಾವಾಗಲೂ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಕಿಂ ತಸ್ಯ ದಾನೈಃ ಕಿನ್ತೀರ್ಥೈಃ ಕಿಂ ತಪೋಭಿಃ ಕಿಮಧ್ವರೈಃ । ಯೋ ನಿತ್ಯಂ ಧ್ಯಾಯತೇ ದೇವಂ ನಾರಾಯಣಮನನ್ಯಧೀಃ ॥ ೧,೨೩೦.

ಯಾರು ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಸದಾ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ದಾನ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ, ತಪಸ್ಸು, ಅಥವಾ ಯಜ್ಞಗಳ ಅಗತ್ಯವೇನು?

ಷಷ್ಟಿಸ್ತೀರ್ಥಸಹಸ್ರಾಣಿ ಷಷ್ಟಿಸ್ತೀರ್ಥಶತಾನಿ ಚ । ನಾರಾಯಣಪ್ರಣಾಮಸ್ಯ ಕಲಾಂ ನಾರ್ಹನ್ತಿ ಷೋಡಶೀಮ್ ॥ ೧,೨೩೦.

ಅರವತ್ತಾಯಿರ ತೀರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅರವತ್ತು ನೂರು ತೀರ್ಥಗಳ ಪುಣ್ಯವೂ ಕೂಡ, ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವ ಪುಣ್ಯದ ಹದಿನಾರು ಭಾಗಕ್ಕೂ ಸಮಾನವಲ್ಲ.

ಪ್ರಯಶ್ಚಿತ್ತಾನ್ಯಶೇಷಾಣಿ ತಪಃ ಕರ್ಮಾಣಿ ಯಾನಿ ವೈ । ವಿದ್ಧಿ ತೇಷಾಮಶೇಷಾಣಾಂ ಕೃಷ್ಣಾನುಸ್ಮರಣಂ ಪರಮ್ ॥ ೧,೨೩೦.

ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳು, ತಪಸ್ಸುಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳ ನಡುವೆ, ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.