ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಧರ್ಮಾರ್ಥಂ ಜೀವಿತಂ ಯೇಷಾಂ ದುರ್ಗಾಣ್ಯತಿತರನ್ತಿ ತೇ । ಸನ್ತುಷ್ಟಃ ಕೋ ನ ಶಕ್ನೋತಿ ಫಲಮೂಲೈಶ್ಚ ವರ್ತಿತುಮ್ ॥ ೧,೨೨೧.

ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಪಾದನೆಗಾಗಿ ಬದುಕುವವರು ಎಲ್ಲ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ. ತೃಪ್ತನಾದವನು ಹಣ್ಣು, ಬೇರುಗಳಿಂದ ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೇ?

ಸರ್ವ ಏವ ಹಿ ಸೌಖ್ಯೇನ ಸಙ್ಕಟಾನ್ಯವಗಾಹತೇ । ಇದಮೇವ ಹಿ ಲೋಭಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಂ ಸ್ಯಾ ದತಿದುಷ್ಕರಮ್ ॥ ೧,೨೨೧.

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಸುಖದಿಂದ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ. ದಾನ ಮಾಡಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವುದು ಲೋಭದ ಪರಿಣಾಮ ಮಾತ್ರ.

ಲೋಭಾತ್ಕ್ರೋಧಃ ಪ್ರಭವತಿ ಲೋಭಾದ್ದ್ರೋಹಃ ಪ್ರವರ್ತತೇ । ಲೋಭಾನ್ಮೋಹಶ್ಚ ಮಾಯಾ ಚ ಮಾನೋ ಮತ್ಸರ ಏವ ಚ ॥ ೧,೨೨೧.

ಲೋಭದಿಂದಲೇ ಕೋಪ ಬರುತ್ತದೆ; ಲೋಭದಿಂದ ದ್ವೇಷ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಲೋಭದಿಂದ ಮೋಹ, ಮಾಯೆ, ಅಹಂಕಾರ, ಮತ್ತು ಅಸೂಯೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.

ರಾಗದ್ವೇಷಾನೃತಕ್ರೋಧಲೋಮಮೋಹಮದೋಜ್ಝಿತಃ । ಯಃ ಸ ಶಾನ್ತಃ ಪರಂ ಲೋಕಂ ಯಾತಿ ಪಾಪವಿವರ್ಜಿತಃ ॥ ೧,೨೨೧.

ಯಾರು ಆಸೆ, ದ್ವೇಷ, ಸುಳ್ಳು, ಕೋಪ, ಲೋಭ, ಮೋಹ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಿರುವರೋ, ಅವರು ಪಾಪವಿಲ್ಲದ ಪರಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

ದೇವತಾ ಮುನಯೋ ನಾಗಾ ಗನ್ಧರ್ವಾ ಗುಹ್ಯಕಾ ಹರ । ಧಾರ್ಮಿಕಂ ಪೂಜಯನ್ತೀಹ ನ ಧನಾಢ್ಯಂ ನ ಕಾಮಿನಮ್ ॥ ೧,೨೨೧.

ಹರನೇ, ಇಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ನಾಗರು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಗುಹ್ಯಕರು ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಧನಿಕರನ್ನು ಅಥವಾ ಕಾಮಿಗಳಿಗೆ ಗೌರವವಿಲ್ಲ.

ಅನನ್ತಬಲವೀರ್ಯೇಣ ಪ್ರಜ್ಞಯಾ ಪೌರುಷೇಣ ವಾ । ಅಲಭ್ಯಂ ಲಭತೇ ಮರ್ತ್ಯಸ್ತತ್ರ ಕಾ ಪರಿವೇದನಾ ॥ ೧,೨೨೧.

ಅನಂತ ಶಕ್ತಿ, ಧೈರ್ಯ, ಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಪುರುಷಾರ್ಥದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಸಾಧಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದನ್ನೂ ಪಡೆಯಬಹುದು; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಏನು ಕಾರಣ?

ಸರ್ವಸತ್ತ್ವದಯಾಲುತ್ವಂ ಸರ್ವೇನ್ದ್ರಿಯವಿನಿಗ್ರಹಃ । ಸರ್ವತ್ರಾನಿತ್ಯಬುದ್ಧಿತ್ವಂ ಶ್ರೇಯಃ ಪರಮಿದಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ॥ ೧,೨೨೧.

ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಯೆ, ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಗುವವು ಎಂಬ ಬುದ್ಧಿ—ಇವುಗಳನ್ನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಹಿತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪಶ್ಯನ್ನಿವಾಗ್ರತೋ ಮೃತ್ಯುಂ ಯೋ ಧರ್ಮಂ ನಾಚರೇನ್ನರಃ । ಅಜಾಗಲಸ್ತನಸ್ಯೇವ ತಸ್ಯ ಜನ್ಮ ನಿರರ್ಥಕಮ್ ॥ ೧,೨೨೧.

ಯಾರು ಮರಣವನ್ನು ಎದುರಲ್ಲೇ ನೋಡಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸದೆ ಇರ್ತಾರೋ, ಅವರ ಜನ್ಮವು ಆಡುಗೆ ಹಾಲಿನಂತೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.

ಭ್ರೂಣಹಾ ಬ್ರಹ್ಮಹಾ ಗೋಘ್ನಃ ಪಿತೃಹಾ ಗುರುತಲ್ಪಗಃ । ಭೂಮಿಂ ಸರ್ವಗುಣೋಪೇತಾಂ ದತ್ತ್ವಾ ಪಾಪೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ ॥ ೧,೨೨೧.

ಗರ್ಭಹತ್ಯೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹತ್ಯೆ, ಹಸುಹತ್ಯೆ, ತಂದೆ ಹತ್ಯೆ ಅಥವಾ ಗುರುಪತ್ನಿಗೆ ದೋಷ ಮಾಡಿದವನು, ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ನ ಗೋದಾನಾತ್ಪರಂ ದಾನಂ ಕಿಞ್ಚಿದಸ್ತೀತಿ ಮೇ ಮತಿಃ । ಯಾ ಗೌರ್ನ್ಯಾಯಾರ್ಜಿತಾ ದತ್ತಾ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ತಾರಯತೇ ಕುಲಮ್ ॥ ೧,೨೨೧.

ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಹಸುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ದಾನವೇ ಇಲ್ಲ; ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಹಸುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

ನಾನ್ನದಾನಾತ್ಪರಂ ದಾನಂ ಕಿಞ್ಚಿದಸ್ತಿ ವೃಷಧ್ವಜ ! । ಅನ್ನೇನ ಧಾರ್ಯತೇ ಸರ್ವಂ ಚರಾಚರಮಿದಂ ಜಗತ್ ॥ ೧,೨೨೧.

ವೃಷಧ್ವಜನೆ, ಅನ್ನದಾನಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ದಾನವೇ ಇಲ್ಲ; ಅನ್ನದಿಂದಲೇ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ಚರಾಚರಗಳು ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.

ಕನ್ಯಾದಾನಂ ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗಸ್ತೀರ್ಥಸೇವಾ ಶ್ರುತಂ ತಥಾ । ಹಸ್ತ್ಯಶ್ವರಥದಾನಾನಿ ಮಣಿರತ್ನವಸುನ್ಧರಾಃ ॥ ೧,೨೨೧.

ಮಗಳ ದಾನ, ಎಮ್ಮೆ ಬಿಡುಗಡೆ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥ, ಮಣಿಗಳು, ರತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ದಾನ—

ಅನ್ನದಾನಸ್ಯ ಸರ್ವಾಣಿ ಕಲಾಂ ನಾರ್ಹನ್ತಿ ಷೋಡಶೀಮ್ । ಅನ್ನಾತ್ಪ್ರಾಣಾ ಬಲಂ ತೇಜಶ್ಚಾನ್ನಾದ್ವೀರ್ಯಂ ಧೃತಿಃ ಸ್ಮೃತಿಃ ॥ ೧,೨೨೧.

ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅನ್ನದಾನದ ಹದಿನಾರನೇ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಸಮಾನವಲ್ಲ; ಅನ್ನದಿಂದಲೇ ಪ್ರಾಣ, ಶಕ್ತಿ, ತೇಜಸ್ಸು, ವೀರ್ಯ, ಧೈರ್ಯ, ಸ್ಥೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.

ಕೂಪವಾಪೀತಡಾಗಾದೀನಾರಾಮಾಂಶ್ಚೈವ ಕಾರಯೇತ್ । ತ್ರಿಸಪ್ತಕುಲಮುದ್ಧೃತ್ಯ ವಿಷ್ಣುಲೋಕೇ ಮಹೀಯತೇ ॥ ೧,೨೨೧.

ಬಾವಿ, ಕೆರೆ, ಹೊಂಡ ಮತ್ತು ತೋಟಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದವನು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಸಾಧೂನಾಂ ದರ್ಶನಂ ಪುಣ್ಯಂ ತೀರ್ಥಾದಪಿ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ । ಕಾಲೇನ ತೀರ್ಥಂ ಫಲತಿ ಸದ್ಯಃ ಸಾಧುಸಮಾಗಮಃ ॥ ೧,೨೨೧.

ಸಜ್ಜನರ ದರ್ಶನವು ತೀರ್ಥಕ್ಕಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಫಲವು ಸಮಯದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸಜ್ಜನರ ಸಂಗದಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಸತ್ಯಂ ದಮಸ್ತಪಃ ಶೌಚಂ ಸನ್ತೋಷಶ್ಚ ಕ್ಷಮಾರ್ಜವಮ್ । ಜ್ಞಾನಂ ಶಮೋ ದಯಾ ದಾನಮೇಷ ಧರ್ಮಃ ಸನಾತನಃ ॥ ೧,೨೨೧.

ಸತ್ಯ, ದಮನ, ತಪಸ್ಸು, ಶೌಚ, ಸಂತೋಷ, ಕ್ಷಮೆ, ಸರಳತೆ, ಜ್ಞಾನ, ಶಾಂತಿ, ದಯೆ ಮತ್ತು ದಾನ—ಇವೆ ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೨೨೨ ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ । ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಾದಿ ವಕ್ಷ್ಯೇಽಹಂ ನರಕೌಘವಿಮರ್ದನಮ್ । ಮಕ್ಷಿಕಾ ವಿಪ್ರುಷೋ ನಾರೀ ಭುವಿ ತೋಯಂ ಹುತಾಶನಃ । ಮಾರ್ಜಾರೋ ನಕುಲಶ್ಚೈವ ಶುಚೀನ್ಯೇತಾನಿ ನಿತ್ಯಶಃ ॥ ೧,೨೨೨.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಈಗ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮತ್ತು ನರಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ, ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು, ಹೆಣ್ಣು, ಮಣ್ಣು, ಬೆಂಕಿ, ಬೆಕ್ಕು ಮತ್ತು ಮುಂಗುಸಿ ಸದಾ ಶುದ್ಧವಾಗಿವೆ.

ಯಃ ಶೂದ್ರೋಚ್ಛಿಷ್ಟಸಂಸ್ಪೃಷ್ಟಂ ಪ್ರಮಾದಾದ್ಭಕ್ಷಯೇದ್ದ್ವಿಜಃ । ಅಹೋರಾತ್ರೋಷಿತೋ ಭೂತ್ವಾ ಪಞ್ಚಗವ್ಯೇನ ಶುಧ್ಯತಿ ॥ ೧,೨೨೨.

ಯಾವುದಾದರೂ ದ್ವಿಜನು ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಶೂದ್ರನ ಸ್ಪರ್ಶವಾದ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದರೆ, ಒಂದು ದಿನ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ, ಹಸುವಿನ ಐದು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೆ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ವಿಪ್ರೋ ವಿಪ್ರೇಣ ಸಂಸ್ಪೃಷ್ಟ ಉಚ್ಛಿಷ್ಟೇನ ಕದಾಚನ । ಸ್ನಾನಂ ಜಪ್ಯಞ್ಚ ಕರ್ತವ್ಯಂ ದಿನಸ್ಯಾನ್ತೇ ಚ ಭೋಜನಮ್ ॥ ೧,೨೨೨.

ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಉಳಿದ ಅನ್ನದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶವಾದರೆ, ಅವನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಜಪ ಮಾಡಿ, ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಊಟ ಮಾಡಬೇಕು.

ಅನ್ನಂ ಸಮಕ್ಷಿಕಾಕೇಶಂ ಶುಧ್ಯೇದ್ವಾನ್ತೇನ ತತ್ಕ್ಷಣಾತ್ । ಯಶ್ಚ ಪಾಣಿತಲೇ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಅಙ್ಗುಲ್ಯಾ ಬಾಹುನಾ ಚ ಯಃ ॥ ೧,೨೨೨.

ಅನ್ನದಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಕೂದಲು ಇದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ತಕ್ಷಣ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರೆ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ಹಸ್ತದಲ್ಲಿ, ಬೆರಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕೈಯಿಂದ ಊಟ ಮಾಡಿದವನು—

ಅಹೋರಾತ್ರೇಣ ಶುಧ್ಯೇತ ಪಿಬೇದ್ಯದಿ ನ ವಾರ್ಯುತ । ಪೀತಶೇಷನ್ತು ಯತ್ತೋಯಂ ವಾಮಹಸ್ತೇನ ಮದ್ಯವತ್ ॥ ೧,೨೨೨.

ಅವನು ಒಂದು ದಿನ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದರೆ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ, ನೀರು ಕುಡಿಯದಿದ್ದರೂ ಸಹ; ಕುಡಿಯುವ ನಂತರ ಉಳಿದ ನೀರನ್ನು ಎಡಕೈಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ ಅದು ಮದ್ಯದಂತೆ ಅಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.

ಚರ್ಮಮಧ್ಯಗತಂ ತೋಯಮಶುಚಿ ಸ್ಯಾನ್ನ ತತ್ಪಿಬೇತ್ । ಅನ್ತ್ಯಜಾತಿರವಿಜ್ಞಾತೋ ನಿವಸೇದ್ಯಸ್ಯ ವೇಶ್ಮನಿ ॥ ೧,೨೨೨.

ಚರ್ಮದೊಳಗೆ ಹೋದ ನೀರು ಶುದ್ಧವಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ಕುಡಿಯಬಾರದು. ಅತಿ ಕೆಳಗಿನ ಜಾತಿಯವನು ಅಥವಾ ಯಾರು ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದವನು ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಆ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಬಾರದು.

ಚಾನ್ದ್ರಾಯಣಂ ಪರಾಕಂ ವಾ ದ್ವಿಜಾತೀನಾಂ ವಿಶೋಧನಮ್ । ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯನ್ತು ಶೂದ್ರಸ್ಯ ಪಶ್ಚಾಜ್ಜ್ಞಾತೇ ತಥಾಪರೇ ॥ ೧,೨೨೨.

ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಶುದ್ಧಿಗೆ ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ಅಥವಾ ಪರಾಕ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಶೂದ್ರನಿಗೆ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನೂ, ಇತರರಿಗೆ ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಾದ ಮೇಲೆ ಬೇರೆ ವಿಧಿಯನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು.

ಯಸ್ತತ್ರ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಪಕ್ವಾನ್ನಂ ಕೃಚ್ಛ್ರಾರ್ಧಂ ತಸ್ಯ ದಾಪಯೇತ್ । ತೇಷಾಮಪಿ ಚ ಯೋ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಕೃಚ್ಛ್ರಪಾದೋ ವಿಧೀಯತೇ ॥ ೧,೨೨೨.

ಅಂತಹ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪಾಕವಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ಯಾರು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಅರ್ಧ ಕೃಚ್ಛ್ರ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಅವರ ಊಟವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ತಿಂದರೆ, ಅವನು ಪಾದ ಕೃಚ್ಛ್ರ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ರಜಕಾನಾಞ್ಚ ಶೈಲೂ ಷವೇಣುಚರ್ಮೋಪಜೀವಿನಾಮ್ । ಏತದನ್ನಞ್ಚ ಯೋ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ದ್ವಿಜಶ್ಚಾನ್ದ್ರಾಯಣಂ ಚರೇತ್ ॥ ೧,೨೨೨.

ಧೋಬಿ, ಬೇಟೆಗಾರ, ಬಿದಿರಿನ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು, ಚರ್ಮದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಇವರು ಮಾಡಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ದ್ವಿಜನು ತಿಂದರೆ, ಅವನು ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಚಾಣ್ಡಾಲಕೂಪಭಾಣ್ಡೇಷು ಅಜ್ಞಾನಾಚ್ಚೇತ್ಪಿಬೇಜ್ಜಲಮ್ । ಕುರ್ಯಾತ್ಸಾನ್ತಪನಂ ವಿಪ್ರಸ್ತದರ್ಧಞ್ಚ ವಿಶಃ ಸ್ಮೃತಮ್ ॥ ೧,೨೨೨.

ಚಾಂಡಾಲನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯದೆ ನೀರು ಕುಡಿದರೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಶಾಂತಪನ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ವೈಶ್ಯನಿಗೆ ಅದರ ಅರ್ಧವನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ.

ಪಾದಂ ಶೂದ್ರಸ್ಯ ದಾತವ್ಯಮಜ್ಞಾನಾದನ್ತ್ಯವೇಶ್ಮನಿ । ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ತ್ರಿಕೃಚ್ಛ್ರಂ ಸ್ಯಾತ್ಪರಾಕಮನ್ತ್ಯಜಾಗತೌ ॥ ೧,೨೨೨.

ಶೂದ್ರನು ತಿಳಿಯದೆ ಅತಿಕೀನ ಜಾತಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಪಾದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಮೂರು ಕೃಚ್ಛ್ರ ವ್ರತ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯಜರಿಗೆ ಪರಾಕ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಅನ್ತ್ಯಜೋಚ್ಛಿಷ್ಟಭುಕ್ಚ್ಛುಧ್ಯೇದ್ದ್ವಿಜಶ್ಚಾನ್ದ್ರಾಯಣೇನ ಚ । ಚಾಣ್ಡಾಲನ್ನಂ ಯದಾ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಪ್ರಮಾದಾದೈನ್ದವಞ್ಚರೇತ್ ॥ ೧,೨೨೨.

ದ್ವಿಜನು ಅಂತ್ಯಜನ ಉಳಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದರೆ, ಚಾಂದ್ರಾಯಣದಿಂದ ಶುದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಚಾಂಡಾಲನ ಅನ್ನವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಂದರೆ, ಐಂದವ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಕ್ಷತ್ತ್ರಜಾತಿಃ ಸಾನ್ತಪನಂ ಷಡ್ದ್ವಿರಾತ್ರಂ ಪರೇ ತಥಾ । ಏಕವೃಕ್ಷ ತು ಚಣ್ಡಾಲಃ ಪ್ರಮಾದಾದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯದಿ । ಫಲಂ ಭಕ್ಷಯತೇ ತತ್ರ ಅಹೋರಾತ್ರೇಣ ಶುಧ್ಯತಿ ॥ ೧,೨೨೨.

ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಆರು ದಿನ ಶಾಂತಪನ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಇತರರೂ ಹೀಗೇ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಚಾಂಡಾಲನ ಮರದ ಹಣ್ಣು ತಿಂದರೆ, ಒಂದು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಶುದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.