ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಪಿಣ್ಡಪಾತ್ರಾಣಿ ಚಾಲಯಿತ್ವಾ ಆಚಮ್ಯ ಪಿತಾಮಹಾದಿಭ್ಯೋ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ದತ್ತ್ವಾ ತತಃ ಪಿತೃ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ಆಶಿಷೋ ಮೇ ಪ್ರದೀಯನ್ತಾಮಿತ್ಯಾಶೀಃ ಪ್ರಾರ್ಥನಮ್ । ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಯತಾಮಿತ್ಯುಕ್ತೇ ದಾತಾರೋ ನೋಽಭಿವರ್ಧನ್ತಾಮಿತಿ ಪಾತ್ರಮುತ್ತಾನಂ ಕೃತ್ವಾ ವಾಜೇ ವಾಜೇದೃವಿಸರ್ಜನಮ್ । ಅಭಿರಣ್ಯತಾಮಿತಿ ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣವಿಸರ್ಜನಮ್ ॥ ೧,೨೨೦.

ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣಶ್ರಾದ್ಧಂ ವ್ಯಾಸಪ್ರೋಕ್ತಂ ಮಯಾ ತವ । ಶ್ರಾದ್ಧಂ ವಿಷ್ಣುಃ ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ತಾ ಫಲಂ ಶ್ರಾದ್ಧಾದಿಕಂ ಹರಿಃ ॥ ೧,೨೨೦.

ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದ ಸಪಿಂಡೀಕರಣ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಶ್ರಾದ್ಧದ ದೇವರು ವಿಷ್ಣು, ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡುವವನು ವಿಷ್ಣುವೇ, ಶ್ರಾದ್ಧ ಮತ್ತು ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುವವನು ಹರಿಯೇ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೨೨೧ ಬ್ರಹಾಮೋವಾಚ । ಧರ್ಮಸಾರಮಹಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಸಂಕ್ಷೇಪಾಚ್ಛುಣು ಶಙ್ಕರ । ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಪ್ರದಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ಸರ್ವಪಾಪವಿನಾಶನಮ್ ॥ ೧,೨೨೧.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಧರ್ಮದ ಸಾರವನ್ನು ನಾನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಶಂಕರಾ, ಕೇಳು. ಇದು ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದೆ, ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಶ್ರುತಂ ಧರ್ಮಂ ಬಲಂ ಧೈರ್ಯಂ ಸುಖಮುತ್ಸಾಹಮೇವ ಚ । ಶೋಕೋ ಹರತಿ ವೈ ನೄಣಾಂ ತಸ್ಮಾಚ್ಛೋಕಂ ಪರಿತ್ಯಜೇತ್ ॥ ೧,೨೨೧.

ಓದು, ಧರ್ಮ, ಬಲ, ಧೈರ್ಯ, ಸುಖ, ಉತ್ಸಾಹ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ದುಃಖವು ಮನುಷ್ಯರಿಂದ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದುಃಖವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು.

ಕರ್ಮದಾರಾಃ ಕರ್ಮಲೋಕಾಃ ಕರ್ಮಸಮ್ಬನ್ಧಿಬಾನ್ಧವಾಃ । ಕರ್ಮಾಣಿ ಪ್ರೇರಯನ್ತೀಹ ಪುರುಷಂ ಸುಖದುಃ ಖಯೋಃ ॥ ೧,೨೨೧.

ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಹೆಂಡತಿ, ಲೋಕಗಳು, ಬಂಧುಗಳು—allವು ಕರ್ಮದಿಂದ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಕರ್ಮವೇ ಅವನನ್ನು ಸುಖ-ದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.

ದಾನಮೇ ಪರೋ ಧರ್ಮೋ ದಾನಾತ್ಸರ್ವಮವಾಪ್ಯತೇ । ದಾನಾಃತ್ಸ್ವರ್ಗಶ್ಚ ರಾಜ್ಯಞ್ಚ ದದ್ಯಾದ್ದನಂ ತತೋ ನರಃ ॥ ೧,೨೨೧.

ದಾನವೇ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಧರ್ಮ. ದಾನದಿಂದೆಲ್ಲವೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ದಾನದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗವೂ, ರಾಜ್ಯವೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಏಕತೋ ದಾನಮೇವಾಹುಃ ಸಮಗ್ರವರದಕ್ಷಿಣಮ್ । ಏಕತೋ ಭಯಭೀತಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಿನಃ ಪ್ರಾಣರಕ್ಷಣಮ್ ॥ ೧,೨೨೧.

ಒಂದು ಕಡೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ದಾನವಿದ್ದರೂ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಭಯಭೀತ ಜೀವಿಯ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಇದೆ.

ತಪಸಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯೇಣ ಯಜ್ಞೈಃ ಸ್ನಾನೇನ ವಾ ಪುನಃ । ಧರ್ಮಸ್ಯ ನಾಶಕಾ ಯೇ ಚ ತೇ ವೈ ನಿರಯಗಾಮಿನಃ ॥ ೧,೨೨೧.

ತಪಸ್ಸು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಯಜ್ಞ, ಸ್ನಾನ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡಿದರೂ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವವರು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಯೇ ಚ ಹೋಮಜಪಸ್ನಾನದೇವತಾರ್ಚನತತ್ಪರಾಃ । ಸತ್ಯಕ್ಷಮಾದಯಾಯುಕ್ತಾಸ್ತೇ ನರಾಃ ಸ್ವರ್ಗಗಾಮಿನಃ ॥ ೧,೨೨೧.

ಹೋಮ, ಜಪ, ಸ್ನಾನ, ದೇವತಾರ್ಚನೆಗೆ ಮನಸ್ಸು ಹಾಕಿದವರು, ಸತ್ಯ, ಕ್ಷಮೆ, ದಯೆ ಇರುವವರು—ಅವರು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ನ ದಾತಾ ಸುಖದುಃ ಖಾನಾಂ ನ ಚ ಹರ್ತಾಸ್ತಿ ಕಶ್ಚನ । ಭುಞ್ಜತೇ ಸ್ವಕೃತಾನ್ಯೇವ ದುಃ ಖಾನಿ ಚ ಸುಖಾನಿ ಚ ॥ ೧,೨೨೧.

ಯಾರೂ ಸುಖ ಅಥವಾ ದುಃಖವನ್ನು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ, ಯಾರೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಾವು ಮಾಡಿದ ಸುಖ-ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಧರ್ಮಾರ್ಥಂ ಜೀವಿತಂ ಯೇಷಾಂ ದುರ್ಗಾಣ್ಯತಿತರನ್ತಿ ತೇ । ಸನ್ತುಷ್ಟಃ ಕೋ ನ ಶಕ್ನೋತಿ ಫಲಮೂಲೈಶ್ಚ ವರ್ತಿತುಮ್ ॥ ೧,೨೨೧.

ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಪಾದನೆಗಾಗಿ ಬದುಕುವವರು ಎಲ್ಲ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ. ತೃಪ್ತನಾದವನು ಹಣ್ಣು, ಬೇರುಗಳಿಂದ ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೇ?

ಸರ್ವ ಏವ ಹಿ ಸೌಖ್ಯೇನ ಸಙ್ಕಟಾನ್ಯವಗಾಹತೇ । ಇದಮೇವ ಹಿ ಲೋಭಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಂ ಸ್ಯಾ ದತಿದುಷ್ಕರಮ್ ॥ ೧,೨೨೧.

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಸುಖದಿಂದ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ. ದಾನ ಮಾಡಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವುದು ಲೋಭದ ಪರಿಣಾಮ ಮಾತ್ರ.

ಲೋಭಾತ್ಕ್ರೋಧಃ ಪ್ರಭವತಿ ಲೋಭಾದ್ದ್ರೋಹಃ ಪ್ರವರ್ತತೇ । ಲೋಭಾನ್ಮೋಹಶ್ಚ ಮಾಯಾ ಚ ಮಾನೋ ಮತ್ಸರ ಏವ ಚ ॥ ೧,೨೨೧.

ಲೋಭದಿಂದಲೇ ಕೋಪ ಬರುತ್ತದೆ; ಲೋಭದಿಂದ ದ್ವೇಷ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಲೋಭದಿಂದ ಮೋಹ, ಮಾಯೆ, ಅಹಂಕಾರ, ಮತ್ತು ಅಸೂಯೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.

ರಾಗದ್ವೇಷಾನೃತಕ್ರೋಧಲೋಮಮೋಹಮದೋಜ್ಝಿತಃ । ಯಃ ಸ ಶಾನ್ತಃ ಪರಂ ಲೋಕಂ ಯಾತಿ ಪಾಪವಿವರ್ಜಿತಃ ॥ ೧,೨೨೧.

ಯಾರು ಆಸೆ, ದ್ವೇಷ, ಸುಳ್ಳು, ಕೋಪ, ಲೋಭ, ಮೋಹ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಿರುವರೋ, ಅವರು ಪಾಪವಿಲ್ಲದ ಪರಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

ದೇವತಾ ಮುನಯೋ ನಾಗಾ ಗನ್ಧರ್ವಾ ಗುಹ್ಯಕಾ ಹರ । ಧಾರ್ಮಿಕಂ ಪೂಜಯನ್ತೀಹ ನ ಧನಾಢ್ಯಂ ನ ಕಾಮಿನಮ್ ॥ ೧,೨೨೧.

ಹರನೇ, ಇಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ನಾಗರು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಗುಹ್ಯಕರು ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಧನಿಕರನ್ನು ಅಥವಾ ಕಾಮಿಗಳಿಗೆ ಗೌರವವಿಲ್ಲ.

ಅನನ್ತಬಲವೀರ್ಯೇಣ ಪ್ರಜ್ಞಯಾ ಪೌರುಷೇಣ ವಾ । ಅಲಭ್ಯಂ ಲಭತೇ ಮರ್ತ್ಯಸ್ತತ್ರ ಕಾ ಪರಿವೇದನಾ ॥ ೧,೨೨೧.

ಅನಂತ ಶಕ್ತಿ, ಧೈರ್ಯ, ಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಪುರುಷಾರ್ಥದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಸಾಧಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದನ್ನೂ ಪಡೆಯಬಹುದು; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಏನು ಕಾರಣ?

ಸರ್ವಸತ್ತ್ವದಯಾಲುತ್ವಂ ಸರ್ವೇನ್ದ್ರಿಯವಿನಿಗ್ರಹಃ । ಸರ್ವತ್ರಾನಿತ್ಯಬುದ್ಧಿತ್ವಂ ಶ್ರೇಯಃ ಪರಮಿದಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ॥ ೧,೨೨೧.

ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಯೆ, ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಗುವವು ಎಂಬ ಬುದ್ಧಿ—ಇವುಗಳನ್ನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಹಿತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪಶ್ಯನ್ನಿವಾಗ್ರತೋ ಮೃತ್ಯುಂ ಯೋ ಧರ್ಮಂ ನಾಚರೇನ್ನರಃ । ಅಜಾಗಲಸ್ತನಸ್ಯೇವ ತಸ್ಯ ಜನ್ಮ ನಿರರ್ಥಕಮ್ ॥ ೧,೨೨೧.

ಯಾರು ಮರಣವನ್ನು ಎದುರಲ್ಲೇ ನೋಡಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸದೆ ಇರ್ತಾರೋ, ಅವರ ಜನ್ಮವು ಆಡುಗೆ ಹಾಲಿನಂತೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.

ಭ್ರೂಣಹಾ ಬ್ರಹ್ಮಹಾ ಗೋಘ್ನಃ ಪಿತೃಹಾ ಗುರುತಲ್ಪಗಃ । ಭೂಮಿಂ ಸರ್ವಗುಣೋಪೇತಾಂ ದತ್ತ್ವಾ ಪಾಪೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ ॥ ೧,೨೨೧.

ಗರ್ಭಹತ್ಯೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹತ್ಯೆ, ಹಸುಹತ್ಯೆ, ತಂದೆ ಹತ್ಯೆ ಅಥವಾ ಗುರುಪತ್ನಿಗೆ ದೋಷ ಮಾಡಿದವನು, ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ನ ಗೋದಾನಾತ್ಪರಂ ದಾನಂ ಕಿಞ್ಚಿದಸ್ತೀತಿ ಮೇ ಮತಿಃ । ಯಾ ಗೌರ್ನ್ಯಾಯಾರ್ಜಿತಾ ದತ್ತಾ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ತಾರಯತೇ ಕುಲಮ್ ॥ ೧,೨೨೧.

ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಹಸುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ದಾನವೇ ಇಲ್ಲ; ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಹಸುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

ನಾನ್ನದಾನಾತ್ಪರಂ ದಾನಂ ಕಿಞ್ಚಿದಸ್ತಿ ವೃಷಧ್ವಜ ! । ಅನ್ನೇನ ಧಾರ್ಯತೇ ಸರ್ವಂ ಚರಾಚರಮಿದಂ ಜಗತ್ ॥ ೧,೨೨೧.

ವೃಷಧ್ವಜನೆ, ಅನ್ನದಾನಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ದಾನವೇ ಇಲ್ಲ; ಅನ್ನದಿಂದಲೇ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ಚರಾಚರಗಳು ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.

ಕನ್ಯಾದಾನಂ ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗಸ್ತೀರ್ಥಸೇವಾ ಶ್ರುತಂ ತಥಾ । ಹಸ್ತ್ಯಶ್ವರಥದಾನಾನಿ ಮಣಿರತ್ನವಸುನ್ಧರಾಃ ॥ ೧,೨೨೧.

ಮಗಳ ದಾನ, ಎಮ್ಮೆ ಬಿಡುಗಡೆ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥ, ಮಣಿಗಳು, ರತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ದಾನ—

ಅನ್ನದಾನಸ್ಯ ಸರ್ವಾಣಿ ಕಲಾಂ ನಾರ್ಹನ್ತಿ ಷೋಡಶೀಮ್ । ಅನ್ನಾತ್ಪ್ರಾಣಾ ಬಲಂ ತೇಜಶ್ಚಾನ್ನಾದ್ವೀರ್ಯಂ ಧೃತಿಃ ಸ್ಮೃತಿಃ ॥ ೧,೨೨೧.

ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅನ್ನದಾನದ ಹದಿನಾರನೇ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಸಮಾನವಲ್ಲ; ಅನ್ನದಿಂದಲೇ ಪ್ರಾಣ, ಶಕ್ತಿ, ತೇಜಸ್ಸು, ವೀರ್ಯ, ಧೈರ್ಯ, ಸ್ಥೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.

ಕೂಪವಾಪೀತಡಾಗಾದೀನಾರಾಮಾಂಶ್ಚೈವ ಕಾರಯೇತ್ । ತ್ರಿಸಪ್ತಕುಲಮುದ್ಧೃತ್ಯ ವಿಷ್ಣುಲೋಕೇ ಮಹೀಯತೇ ॥ ೧,೨೨೧.

ಬಾವಿ, ಕೆರೆ, ಹೊಂಡ ಮತ್ತು ತೋಟಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದವನು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಸಾಧೂನಾಂ ದರ್ಶನಂ ಪುಣ್ಯಂ ತೀರ್ಥಾದಪಿ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ । ಕಾಲೇನ ತೀರ್ಥಂ ಫಲತಿ ಸದ್ಯಃ ಸಾಧುಸಮಾಗಮಃ ॥ ೧,೨೨೧.

ಸಜ್ಜನರ ದರ್ಶನವು ತೀರ್ಥಕ್ಕಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಫಲವು ಸಮಯದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸಜ್ಜನರ ಸಂಗದಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಸತ್ಯಂ ದಮಸ್ತಪಃ ಶೌಚಂ ಸನ್ತೋಷಶ್ಚ ಕ್ಷಮಾರ್ಜವಮ್ । ಜ್ಞಾನಂ ಶಮೋ ದಯಾ ದಾನಮೇಷ ಧರ್ಮಃ ಸನಾತನಃ ॥ ೧,೨೨೧.

ಸತ್ಯ, ದಮನ, ತಪಸ್ಸು, ಶೌಚ, ಸಂತೋಷ, ಕ್ಷಮೆ, ಸರಳತೆ, ಜ್ಞಾನ, ಶಾಂತಿ, ದಯೆ ಮತ್ತು ದಾನ—ಇವೆ ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೨೨೨ ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ । ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಾದಿ ವಕ್ಷ್ಯೇಽಹಂ ನರಕೌಘವಿಮರ್ದನಮ್ । ಮಕ್ಷಿಕಾ ವಿಪ್ರುಷೋ ನಾರೀ ಭುವಿ ತೋಯಂ ಹುತಾಶನಃ । ಮಾರ್ಜಾರೋ ನಕುಲಶ್ಚೈವ ಶುಚೀನ್ಯೇತಾನಿ ನಿತ್ಯಶಃ ॥ ೧,೨೨೨.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಈಗ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮತ್ತು ನರಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ, ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು, ಹೆಣ್ಣು, ಮಣ್ಣು, ಬೆಂಕಿ, ಬೆಕ್ಕು ಮತ್ತು ಮುಂಗುಸಿ ಸದಾ ಶುದ್ಧವಾಗಿವೆ.

ಯಃ ಶೂದ್ರೋಚ್ಛಿಷ್ಟಸಂಸ್ಪೃಷ್ಟಂ ಪ್ರಮಾದಾದ್ಭಕ್ಷಯೇದ್ದ್ವಿಜಃ । ಅಹೋರಾತ್ರೋಷಿತೋ ಭೂತ್ವಾ ಪಞ್ಚಗವ್ಯೇನ ಶುಧ್ಯತಿ ॥ ೧,೨೨೨.

ಯಾವುದಾದರೂ ದ್ವಿಜನು ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಶೂದ್ರನ ಸ್ಪರ್ಶವಾದ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದರೆ, ಒಂದು ದಿನ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ, ಹಸುವಿನ ಐದು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೆ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ವಿಪ್ರೋ ವಿಪ್ರೇಣ ಸಂಸ್ಪೃಷ್ಟ ಉಚ್ಛಿಷ್ಟೇನ ಕದಾಚನ । ಸ್ನಾನಂ ಜಪ್ಯಞ್ಚ ಕರ್ತವ್ಯಂ ದಿನಸ್ಯಾನ್ತೇ ಚ ಭೋಜನಮ್ ॥ ೧,೨೨೨.

ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಉಳಿದ ಅನ್ನದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶವಾದರೆ, ಅವನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಜಪ ಮಾಡಿ, ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಊಟ ಮಾಡಬೇಕು.