ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ತತಃ ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪಿಣ್ಡಾಃ ಸಮ್ಪನ್ನಾ ಇತಿ ಪ್ರಶ್ರಃ । ಸುಸಮ್ಪನ್ನಾ ಇತಿ ಪಿಣ್ಡೇ ಕ್ಷೀರಧಾರಾಂ ದತ್ತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಚಾಲನಂ ಅತಿಥಿಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪಿಣ್ಡಪಾತ್ರಮುತ್ತಾನಂ ಕೃತ್ವಾ ಓಂ ವಾಜೇ ವಾಜೇ ವತ ವಾಜಿನೋ ನೋ ಧನೇಷು ವಿಪ್ರಾ ಅಮೃತಾ ಋತಜ್ಞಾಃ । ಅಸ್ಯಮಧ್ವಃ ಪಿಬತ ಮಾದಯಧ್ವಂ ತೃಪ್ತಾ ಯಾತ ಪಥಿಭಿರ್ದೇವಯಾನೈರಿತಿ ಪಿಣ್ಡಾ ದಿವಿಸರ್ಜನಂಾಮಾವಾಜಸ್ಯ ಪ್ರಸವೋ ಜಗಮ್ಯಾದೇಮೇ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ವಿಶ್ವರೂಪೇ ಆಮಾಗನ್ತಾಂ ಪಿತರಾ ಚಾಮಾ ಸೋಮೋಽಮೃತತ್ವೇನ ಗಮ್ಯಾತ್ । ಇತಿ ದೇವವಿಸರ್ಜನಮ್ । ಓಂ ಅಭಿಗಮ್ಯತಾಮಿತಿ ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣವಿಸರ್ಜನಮ್ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈರನುದ್ಗತಸ್ಯ ನಿವರ್ತನಮ್ । ಗವಾದಿಷು ಪಿಣ್ಡಪ್ರತಿಪಾದನಮಿತಿ ಶೇಷಃ ॥ ೧,೨೧೮.

ನಂತರ ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ 'ಪಿಂಡಗಳು ಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆಯೆ?' ಎಂದು ಕೇಳಬೇಕು. 'ಹೌದು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಪಿಂಡದ ಮೇಲೆ ಹಾಲನ್ನು ಸುರಿದು ಪಿಂಡವನ್ನು ಜಾರಿಸಬೇಕು. ಅತಿಥಿಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಪಿಂಡಪಾತ್ರವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮಾಡಿ, 'ಓಂ, ವಾಜೆ ವಾಜೆ ವಟ ವಾಜಿನೋ, ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಧನವಾಗಿರಲಿ; ವಿಪ್ರರು ಅಮೃತರೂಪಿಗಳು, ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತವರು; ಈ ಮಧುವನ್ನು ಕುಡಿಯಿರಿ, ಸಂತೋಷಪಡಿ, ತೃಪ್ತರಾಗಿರಿ, ದೇವಯಾನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗಿರಿ' ಎಂದು ಪಠಿಸಿ ಪಿಂಡವನ್ನು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. 'ಯಜ್ಞದ ಸಂತಾನವು ಹುಟ್ಟಲಿ; ಈ ದ್ಯಾವಾ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವಂತೆ ಆಗಲಿ; ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಸೋಮನು ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ' ಎಂದು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ವಿದಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. 'ಓಂ, ಬರಲಿ' ಎಂದು ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ವಿದಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೋಗದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬೇಕು. ಉಳಿದ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಹಸುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು.

ದಕ್ಷಿಣಜಾನು ಗೃಹೀತ್ವಾ ಅದ್ಯಾಸ್ಮದೀಯಾಮುಕವೃದ್ಧೌ ಅಮುಕಗಾತ್ರಾಣಾಮಸ್ಮತ್ಪ್ರಪಿತಾಮಹೀಪಿತಾಮಹೀಮಾತೄಣಾಮಮುಕದೇವೀನಾಮಮುಕಗೋತ್ರಾಣಾಂ ಶ್ರಾದ್ಧೇ ಕರ್ತವ್ಯೇ ವಸುಸತ್ಯಸಂಜ್ಞಕಾನಾಂ ವಿಶ್ವೇಷಾಂ ದೇವಾನಾಂ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸಿದ್ಧಾನ್ನೇನಯುಷ್ಮಾಸು ಮಯಾ ಕರ್ತವ್ಯಮಿತಿ ದೇವಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಮನ್ತ್ರಣಮ್ । ಓಂ ಕರಿಷ್ಯಸೀತಿ ತೇನೋಕ್ತ ಇತ್ಥಮೇವಾಪರದೇವಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಮನ್ತ್ರಣಮ್ ॥ ೧,೨೧೯.

ಬಲಗಾಲನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಇಂದು ಅಮೂಕ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ, ಅಮೂಕ ಅಂಗಗಳಿಗಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಿ, ಪಿತಾಮಹಿ, ತಾಯಿ, ಅಮೂಕ ದೇವಿಯರು, ಅಮೂಕ ಗೋತ್ರದವರ ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ, ಸತ್ಯಸಂಜ್ಞ ಎಂಬ ವಸುಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧ ಅನ್ನದಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ದೇವಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು. 'ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಉಳಿದ ದೇವಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು.

ದೇವಪಿತೃಸರ್ವದೇವಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಶ್ರಾದ್ಧಕರಣಾನುಜ್ಞಾಪನಮ್ । ಆಸನೇ ಓಂ ವಿಶ್ವೇದೇವಾಸ ಆಗತ ಶೃಣುತಾಮ ಇಮಂರ್ಠ ಇವಮ್ । ತಂ ಬರ್ಹಿರ್ನಿಷೀದತ । ಓಂ ವಿಶ್ವೇದೇವಾಃ ಶೃಣುತೇಮಂ ಇವಂ ಯೇ ಮೇ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಯ ಉದದ್ಯವಿಷ್ಟ । ಪೇ ಅಗ್ನಿಜಿಹ್ವಾ ಉತವಾ ಯದತ್ರಾ ಆಸಾದ್ಯಾಸ್ಮಿನ್ಬರ್ಹಿಷಿ ಮಾದಯಧ್ವಮ್ । ಓಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತು ಇತಿ ವಿಶ್ವೇದೇವಾವಾಹನಂಗನ್ಧಾದಿದಾನಮ್ । ಅಚ್ಛಿದ್ರಾವಧಾರಣವಾಚನಮ್ ॥ ೧,೨೧೯.

ದೇವ, ಪಿತೃ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದೇವಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಆಸನದಲ್ಲಿ, 'ಓಂ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೇ, ಬನ್ನಿ, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಿ. ಆ ದರ್ಭೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ.' 'ಓಂ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೇ, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಿ, ನೀವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವವರು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವವರು, ಅಗ್ನಿಯ ಜಿಹ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಇರುವವರು, ಈ ದರ್ಭೆಯ ಮೇಲೆ ಸಂತೋಷಪಡಿ.' 'ಓಂ, ಬನ್ನಿ' ಎಂದು ವಿಶ್ವದೇವತೆಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಇತರ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ, ಪೂರ್ಣತೆಗಾಗಿ ಪಠಣ ಮಾಡಬೇಕು.

ತತಃ ಪ್ರಪಿತಾಮಹೀಪ್ರಭೃತೀನಾಮನುಜ್ಞಾಪನಮಾಸನದಾನಂ ಗನ್ಧಾದಿದಾನಞ್ಚ ಅಚ್ಛಿದ್ರಾವಧಾರಣವಾಚನಮ್ । ಇತ್ಥಂ ಪಿತಾಮಹ್ಯಾಃ ಮಾತುಃ । ತತಃ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಾದೀನಾಂ ಅನುಜ್ಞಾಪನಮ್ । ಆಸನಮಾವಾಹನಙ್ಗನ್ಧಾದಿದಾನಂವೃದ್ಧಪ್ರಮಾತಾಮಹಾದೀನಾಮನುಜ್ಞಾಪನಾದಿಕರಣಮ್ । ಓಂ ವಸುಸತ್ಯಸಂಜ್ಞಕೇಭ್ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯ ಏತದನ್ನಂ ಸಘೃತಂ ಸಪಾನೀಯಂ ಸವ್ಯಞ್ಜನಂ ಸವದರಂ ಸದಧಿ ಪ್ರತಿಷಿದ್ಧವರ್ಜಿತಂ ನಮ ಇತಿ ಅನ್ನಸಙ್ಕಲ್ಪನಮ್ । ಓಂ ಅಮುಕಗೋತ್ರೇ ! ಮತ್ಪಿತಾಮಹಮುಕದೇವಿ ನಾನ್ದೀಮುಖಿ ! ಏತದನ್ನಂ ಸಬದರಂ ಸದಧಿ ನಮಃ । ಏವಂ ಮಾತಾಮಹಪ್ರಭಾತಾಮಹೇಭ್ಯಃ ॥ ೧,೨೧೯.

ನಂತರ, ಪ್ರಪಿತಾಮಹಿ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಆಸನ ನೀಡಬೇಕು, ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಇತರ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಪೂರ್ಣತೆಗಾಗಿ ಪಠಣ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದೇ ರೀತಿ ಪಿತಾಮಹಿಯ ತಾಯಿಗೆ. ನಂತರ, ಪ್ರಪಿತಾಮಹ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಆಸನ, ಆಹ್ವಾನ, ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಇತರ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ವೃದ್ಧ ಪ್ರಮಾತಾಮಹ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, 'ಓಂ, ಸತ್ಯಸಂಜ್ಞ ಎಂಬ ವಸುಗಳಿಗೆ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ, ಈ ಅನ್ನವನ್ನು ತುಪ್ಪ, ನೀರು, ಪಲ್ಯ, ಬದರಿ ಹಣ್ಣು, ಮೊಸರಿನೊಂದಿಗೆ, ನಿಷಿದ್ಧವಾದವುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. 'ಓಂ, ಅಮೂಕ ಗೋತ್ರದ ನನ್ನ ಪಿತಾಮಹ, ಅಮೂಕ ದೇವಿ ನಾಂದಿಮುಖಿ, ಈ ಅನ್ನವನ್ನು ಬದರಿ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಮೊಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಇದೇ ರೀತಿ ಮಾತಾಮಹ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ.

ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟಂ ಪುರೋಽವಶ್ಯಂ ತದ್ವಿಶೇಷಂ ವದೇ ಶೃಣು । ಪ್ರಥಮಂ ನಿಮನ್ತ್ರಣಂ ಪಾದಪ್ರಕ್ಷಾಲನಮಾಸನಮ್ । ಅದ್ಯ ಅಮುಕಗೋತ್ರಸ್ಯ ಮತ್ಪಿತುರಮುಕದೇವಶರ್ಮಣಃ ಪ್ರತಿಸಾಂವತ್ಸರಿಕಮೇಕೋದ್ದಿಷ್ಟಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸಿದ್ಧಾನ್ನೇನ ಯುಷ್ಮಾಸ್ವಹಂ ಕರಿಷ್ಯೇ । ಶ್ರಾದ್ಧಕರಣಾನುಜ್ಞಾಪನಮಾಸನಂ ಗನ್ಧಾದಿದಾನಮನ್ನಾನುಕಲ್ಪನಮ್ । ಜಪ್ಯಂ ನಿವೀತೀ । ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖೀಭೂಯಾತಿಥಿಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ॥ ೧,೨೧೯.

ಏಕೋದ್ಧಿಷ್ಟ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮೊದಲು ಮಾಡಬೇಕು; ಅದರ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ. ಮೊದಲು ಆಹ್ವಾನ, ಕಾಲಿಗೆ ನೀರು ಹಾಕುವುದು, ಆಸನ ನೀಡುವುದು. 'ಇಂದು ಅಮೂಕ ಗೋತ್ರದ ನನ್ನ ತಂದೆ ಅಮೂಕ ದೇವಶರ್ಮನ ವಾರ್ಷಿಕ ಏಕೋದ್ಧಿಷ್ಟ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಸಿದ್ಧ ಅನ್ನದಿಂದ ನಾನು ನಿಮಗಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಆಸನ, ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಇತರ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅನ್ನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ಜಪವನ್ನು ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧರಿಸಿ, ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಅತಿಥಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ನಂತರ, ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡಿ, ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧರಿಸಿ, ಉಳಿದ ಅನ್ನದ ಬಳಿ, 'ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ದಹನವಾದವರು' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅನ್ನವನ್ನು ಚಿತ್ತರಿಸಬೇಕು. 'ಅಮೂಕ ಗೋತ್ರದ ನನ್ನ ತಂದೆ ಅಮೂಕ ದೇವಶರ್ಮನಿಗೆ ಈ ನೀರನ್ನು ಇಡಬೇಕು; ನಿಮ್ಮ ಹಿಂದೆ ಬರುವವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಹಿಂದೆ ಬರುವವರಿಗೆ ಸ್ವಧಾ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ರೇಖೆಯ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಸಬೇಕು. ಉಳಿದ ವಿಧಿಗಳು ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಮಾಡಬೇಕು.

ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣಂ ಕುರ್ಯಾದಪರಾಹ್ನೇ ತು ಪೂರ್ವವತ್ । ಪಿತಾಮಹಾದಿಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಮನ್ತ್ರಣಮ್ । ಓಂ ಪುರೂರವಾರ್ದ್ರವಸಂಜ್ಞಕೇಭ್ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯ ಏತದಾಸನಂ ನಮಃ । ವಾಮಪಾರ್ಶ್ವೇ ಚಾಸನದಾನಮ್ । ಆವಾಹನಮ್ । ತತಃ ಪಿತಾಮಹಪ್ರಪಿತಾಮಹವೃದ್ಧಪ್ರಪಿತಾಮಹಾನಾಂ ಸಪತ್ನೀಕಾನಾಂ ಶ್ರಾದ್ಧಮಹಂ ಕರಿಷ್ಯೇ ಇತ್ಯನುಜ್ಞಾಗ್ರಹಣಂಪಾತ್ರತ್ರಯಕರಣಂಪಾತ್ರೋಪರಿ ಕುಶಂ ದತ್ತ್ವಾ ಪಾತ್ರಾನ್ತರೇಣ ಪಿಧಾಯ ಅಚ್ಛಿದ್ರಾವಧಾರಣಾನ್ತಂ ಪರಿಸಮಾಪ್ಯ ತಥೈವ ಪಿತುರಪಿ ಸಪತ್ನೀಕಸ್ಯ ಪ್ರೇತಪದಾನ್ತನಾಮ್ನಾ ಶ್ರಾದ್ಧಕರಣಾನುಜ್ಞಾಪನಂ ದೇವಪಾತ್ರಾಚ್ಛಿದ್ರಾವಧಾರಣಮ್ ॥ ೧,೨೨೦.

ಸಪಿಂಡೀಕರಣವನ್ನು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಂತರ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಪಿತಾಮಹ ಮತ್ತು ಇತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು. 'ಓಂ, ಪುರೂರವ ಮತ್ತು ದ್ರವಸ ಸಂಜ್ಞೆಯ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಈ ಆಸನ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಸನ ನೀಡಬೇಕು. ನಂತರ, ಪಿತಾಮಹ, ಪ್ರಪಿತಾಮಹ, ವೃದ್ಧ ಪ್ರಪಿತಾಮಹ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿಯರ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಮೂರು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಹಾಕಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಪಾತ್ರದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ಪೂರ್ಣತೆಗಾಗಿ ಪಠಣ ಮಾಡಿ, ಹಾಗೆಯೇ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿಯ ಪ್ರೇತಪದದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ದೇವಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣತೆಗಾಗಿ ಪಠಣ ಮಾಡಬೇಕು.

ತತ್ಪರಿಸಮಾಪ್ಯ ಪಿತಾಮಹಪ್ರಪಿತಾಮಹವೃದ್ಧಪ್ರಪಿತಾಮಹಕ್ರಮೇಣ ಪಾತ್ರಾಣಾಂ ಮನಾಕ್ಚಾಲನಮ್ । ಉದ್ಧಾಟನಂ ಕೃತ್ವಾಓಂ ಯೇ ಸಮಾನಾಃ ಸಮನಸಃ ಪಿತರೋ ಯಮರಾಜ್ಯೇ । ತೇಷಾಂ ಲೋಕಃ ಸ್ವಧಾ ನಮೋ ಯಜ್ಞೋ ದೇವೇಷು ಕಲ್ಪತಾಮ್ । ಓಂ ಯೇ ಸಮಾನಾಃ ಸಮನಸೋ ಜೀವಾ ಜೀವೇಷು ಮಾಮಕಾಃ । ತೇಷಾಂ ಶ್ರೀರ್ಮಯಿ ಕಲ್ಪತಾಮಸ್ಮಿನ್ ಲೋಕೇ ಶತಂ ಸಮಾಃ । ಏತನ್ಮನ್ತ್ರದ್ವಯೇನ ಪಿತೃಪಾತ್ರೋದಕಂ ಪಿತಾಮಹಪ್ರಪಿತಾಮಹಪಾತ್ರೇ ವೃದ್ಧಪ್ರಪಿತಾಮಹಪಾತ್ರಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಪಿತಾಮಹಪ್ರಪಿತಾಮಹಯೋರುದಕಂ ಪವಿತ್ರಞ್ಚ ಪಿತೃಪಾತ್ರೇ ಕ್ಷಿಪೇತ್ ॥ ೧,೨೨೦.

ಇದನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ, ಪಿತಾಮಹ, ಪ್ರಪಿತಾಮಹ, ವೃದ್ಧ ಪ್ರಪಿತಾಮಹರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾರಿಸಿ, ಮುಚ್ಚಿದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ತೆರೆದು, 'ಓಂ, ಯಮರಾಜನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಮನಸ್ಸಿನ ಪಿತೃಗಳು ಇದ್ದರೆ, ಅವರ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸ್ವಧಾ ಇರಲಿ, ಯಜ್ಞವು ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. 'ಓಂ, ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಮನಸ್ಸಿನ ನನ್ನ ಪಿತೃಗಳು ಇದ್ದರೆ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೂರು ವರ್ಷ ನನಗೆ ಐಶ್ವರ್ಯ ದೊರೆಯಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಈ ಎರಡು ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಿತೃಪಾತ್ರದ ನೀರನ್ನು ಪಿತಾಮಹ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಿತಾಮಹರ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಹಾಕಿ, ವೃದ್ಧ ಪ್ರಪಿತಾಮಹರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು. ಪಿತಾಮಹ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಿತಾಮಹರ ಪಾತ್ರದ ನೀರು ಮತ್ತು ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಪಿತೃಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಕು.

ತತಃ ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಸ್ತೇ ಪಾತ್ರಸ್ಥಪವಿತ್ರದಾನಮ್ । ಪಾತ್ರಸ್ಥಪುಷ್ಪೇಣ ಶಿರಸಃ ಕರಪಾದಾರ್ಚನಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಸ್ತೇಽನ್ಯ ಜಲದಾನಂಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಪಾತ್ರಮುತ್ಥಾಪ್ಯ ಓಂ ಯಾ ದಿವ್ಯೇತಿ ಪಠಿತ್ವಾ ಓಂ ಅಮುಕಗೋತ್ರ ಮತ್ಪಿತಾಮಹ ಅಮುಕದೇವಶರ್ಮನ್ ಸಪತ್ನೀಕ ಏಷ ತೇ ಅರ್ಘ್ಯಃ ಸ್ವಧಾ । ಪಿತೃಪಾತ್ರೇಣೈವ ಪಿತಾಮಹಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಸ್ತೇ ಸ್ತೋಕಮರ್ಘ್ಯೋದಕಂ ಸಪವಿತ್ರಙ್ಗೃಹೀತ್ವಾಸ್ತೋಕಮುದಕಂ ಪಿಣ್ಡಸೇಚನಾರ್ಥಂ ಪಾತ್ರಾನ್ತರೇಣ ಪಿಧಾಯ ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣವಾಮಪಾರ್ಶ್ವ ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ರಕುಶೋಪರಿ ಪಿತೃಭ್ಯಃ ಸ್ತಾನಮಸೀತಿ ಅಧೋಮುಖಪಾತ್ರಸ್ಥಪನಮ್ ॥ ೧,೨೨೦.

ಆಮೇಲೆ ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹೂವಿನಿಂದ ತಲೆ, ಕೈ, ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಮತ್ತೊಂದು ನೀರನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ, 'ಓಂ ಯಾ ದಿವ್ಯ' ಎಂದು ಜಪಿಸಿ, 'ಓಂ ಅಮೂಕ ಗೋತ್ರದ ನನ್ನ ತಾತ, ಅಮುಕ ದೇವಶರ್ಮ, ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ, ನಿಮಗೆ ಈ ಅರ್ಘ್ಯ, ಸ್ವಧಾ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಅದೇ ಪಿತೃಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಅರ್ಘ್ಯನೀರನ್ನು ದರ್ಭೆಯೊಡನೆ ತೆಗೆದು, ಪಿಂಡ ಅರ್ಪಣೆಗೆ ಬೇರೆ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿ, ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಎಡಭಾಗದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ದರ್ಭೆಯ ಮೇಲಿಡಬೇಕು. 'ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಇದು ಸ್ಥಾನ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಇಡಬೇಕು.

ಪಿತಾಮಹಪ್ರಪಿತಾಮಹವೃದ್ಧಪ್ರಪಿತಾಮಹೇಭ್ಯೋ ಗನ್ಧಾದಿದಾನಮಗ್ನೌಕರಣಮ್ । ಅವಶಿಷ್ಟಾನ್ನಂ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಾದಿಪಾತ್ರೇ ಕ್ಷಿಪೇತ್ । ಪಿತಾಮಹಪಾತ್ರಾಭಿಮನ್ತ್ರಣಪರ್ಯನ್ತಕ್ರಮೇಣ ಸಮಾಪ್ಯಾಪಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪಾತ್ರಾಭಿಮನ್ತ್ರಣಮ್ । ಅಙ್ಗುಷ್ಠನಿವೇಶನಂ ತಿಲವಿಕರಣಂ ಕೃತ್ವಾ ಅಮುಕಗೋತ್ರ ಏತತ್ತೇ ಅನ್ನಂ ಸಘೃತಂ ಸಪಾನೀಯಂ ಸವ್ಯಞ್ಜನಂ ಪ್ರತಿಷಿದ್ಧವರ್ಜಿತಂ ಯೇ ಚಾತ್ರ ತ್ವಾ ಮನುಯಾಶ್ಚ ತ್ವಾಮನು ತಸ್ಮೈ ತೇ ಸ್ವಧಾ ಇತಿ ॥ ೧,೨೨೦.

ಪಿತಾಮಹ, ಪ್ರಪಿತಾಮಹ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಪಿತಾಮಹರಿಗೆ ಗಂಧಾದಿ ದಾನವನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಉಳಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಪ್ರಪಿತಾಮಹಾದಿ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಕು. ಪಿತಾಮಹಪಾತ್ರದ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪಾತ್ರದ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಹೇಳಬೇಕು. ಅಂಗುಷ್ಠವನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಎಳ್ಳನ್ನು ಚಿತರಿಸಿ, 'ಅಮೂಕ ಗೋತ್ರದ ನಿಮಗಾಗಿ ಈ ಅನ್ನ, ತುಪ್ಪದೊಡನೆ, ನೀರಿನೊಡನೆ, ಪಾಕದೊಡನೆ, ನಿಷಿದ್ಧವಸ್ತುಗಳಿಲ್ಲದೆ, ನಿಮಗೂ ನಿಮ್ಮ ಹಿಂದೆ ಬರುವವರಿಗೆ ಸ್ವಧಾ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.

ತತೋ ದೇವಪ್ರಭೃತಿಭ್ಯ ಅಪೋಶಾನಂ ದದ್ಯಾತ್ । ಅತಿಥಿಪ್ರಾಪ್ತೌ ಅತಿಧಿಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕುರ್ಯಾತ್ । ಅಸ್ಮಿನ್ನವಸರೇ ವಿಕಿರಣಮ್ । ಪಿತಾಮಾಹದೌ ಪ್ರಶ್ರಂ ಕೃತ್ವಾ ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣಮೋಂ ಸ್ವದಿತಂ ಭವದ್ಭಿರಿತಿ ಪ್ರಶ್ರಃ । ಓಂ ಅಮುಕಗೋತ್ರ ಮತ್ಪಿತಃ ಅಮುಕಶರ್ಮನ್ ಸಪತ್ನೀಕ ಏಷ ತೇ ಪಿಣ್ಡೋ ಯೇ ಚಾತ್ರತ್ವಾಮನುಯಾಶ್ಚ ತ್ವಾಮನು ತಸ್ಮೈ ಸ್ವಧೇತಿ ಪಿಣ್ಡಪಾತ್ರಮಚ್ಛಿದ್ರಮಸ್ತು । ತತಃ ಸಙ್ಕಲ್ಪ ಸಿದ್ಧಿವಾಚನಂ ಸಮಾಪ್ಯ ಪಿಣ್ಡಂ ದ್ವಿಧಾ ಕೃತ್ವಾ ಯೇ ಸಮಾನಾಃ ಸುಮನಸ ಇತಿ ಮನ್ತ್ರದ್ವಯಂ ಪಠಿತ್ವಾ ಪಿತಾಮಹವೃದ್ಧಪ್ರಪಿತಾಮಹಪಾತ್ರೇಷು ಕ್ಷಿಪೇತ್ । ಪಿಣ್ಡೇಷು ಗನ್ಧಾದಿಕಂ ದತ್ತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಚಾಲನಮ್ । ಅತಿಥಿಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಸ್ವದಿತಾದಿಪ್ರಶ್ರಃ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಮಾಚಮನಮ್ । ಭುಕ್ತಿಕ್ರಮೇಣ ತಾಮ್ಬೂಲದಾನಮ್ । ಸುಪ್ರೋಕ್ಷಿತಮಸ್ತು ಶಿವಾ ಆಪಃ ಸನ್ತುವೃದ್ಧಪ್ರಪಿತಾಮಹಕ್ರಮೇಣ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಸ್ತೇ ಜಲದಾನಮ್ । ಗೋತ್ರಸ್ಯಾಕ್ಷಯ್ಯಮಸ್ತು ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಸ್ತೇ ಉಪತಿಷ್ಟತಾಮಿತಿ ಸತಿಜಲದಾನಮ್ ॥ ೧,೨೨೦.

ಆಮೇಲೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮೊದಲಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಅತಿಥಿ ಬಂದರೆ, ಅತಿಥಿಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಕಿರಣವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಪಿತಾಮಹರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ 'ಓಂ ಸ್ವದಿತಂ ಭವದ್ಭಿಃ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. 'ಓಂ ಅಮೂಕ ಗೋತ್ರದ ನನ್ನ ತಂದೆ ಅಮುಕಶರ್ಮ, ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ, ನಿಮಗೆ ಈ ಪಿಂಡ, ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಹಿಂದೆ ಬರುವವರಿಗೆ ಸ್ವಧಾ; ಪಿಂಡಪಾತ್ರ ಮುರಿಯದೆ ಇರಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ನಂತರ ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿವಚನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಪಿಂಡವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಮಾಡಿ, 'ಯೇ ಸಮಾನಾಃ ಸುಮನಸಃ' ಎಂಬ ಎರಡು ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಪಿತಾಮಹ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಪಿತಾಮಹರ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಕು. ಪಿಂಡಗಳಿಗೆ ಗಂಧಾದಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಬೇಕು. ಅತಿಥಿಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಸ್ವಧಾ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಆಚಮನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಊಟವಾದ ಮೇಲೆ ತಾಂಬೂಲವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ನೀರನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಛಿಂಪಬೇಕು; ಅದು ಶುಭವಾಗಲಿ. ಪಿತಾಮಹ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಪಿತಾಮಹರ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. 'ಗೋತ್ರಕ್ಕೆ ಕ್ಷಯವಾಗದಿರಲಿ' ಎಂದು ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, 'ನಿಲ್ಲಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.

ಓಂ ವಾಚ್ಯತಾಂ ಇತ್ಯುಕ್ತೇ ಓಂ ಪಿತಾಮಹಾದಿಭ್ಯಃ ಸ್ವಧೋಚ್ಯತಾಮ್ । ಅಸ್ತು ಸ್ವಧೇತ್ಯುಕ್ತೇ ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಿತೃಭ್ಯಃ ಸ್ವಧೋಚ್ಯತಾಮಿತಿ । ಅಸ್ತು ಸ್ವಧೇತ್ಯುಕ್ತೇ ಓಂ ಊರ್ಜಂ ವಹನ್ತೀರಿತಿ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾರಿಧಾರಾತ್ಯಾಗಃ । ಓಂ ವಿಶ್ವೇದೇವಾ ಅಸ್ಮಿನ್ ಯಜ್ಞೇ ಪ್ರೀಯನ್ತಾಮಿತಿ ದೇವಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಸ್ತೇ ಓಂ ಯವೋದಕದಾನಮ್ । ಓಂ ದೇವತಾಭ್ಯ ಇತಿ ತ್ರಿರ್ಜಪಃ ॥ ೧,೨೨೦.

'ಓಂ ಹೇಳಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಪಿತಾಮಹ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಸ್ವಧಾ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು. 'ಸ್ವಧಾ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಸ್ವಧಾ ಹೇಳಬೇಕು. ಮತ್ತೆ 'ಸ್ವಧಾ ಆಗಲಿ' ಎಂದಾಗ, 'ಓಂ ಊರ್ಜಂ ವಹಂತೀ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಗೆ ನೀರನ್ನು ಹರಿಸಬೇಕು. 'ಓಂ ವಿಶ್ವದೇವರು ಈ ಯಜ್ಞದಿಂದ ಸಂತೋಷವಾಗಲಿ' ಎಂದು ಜಪಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಜೋಳದ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. 'ಓಂ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ' ಎಂಬುದನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು.

ಪಿಂಡಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿ, ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಪಿತಾಮಹ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣಾ ಕೊಡಬೇಕು. ನಂತರ ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ 'ನನಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದ ನೀಡಿ' ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು. 'ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ದಾನಮಾಡುವವರು 'ನಮಗೆ ದಾನಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸಿ, ಹವನದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. 'ಚೆನ್ನಾಗಿ ಶಬ್ದವಾಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ವಿದಾಯ ಮಾಡಬೇಕು.