ಯಥಾಸುಖಂ ವಾಗ್ಯತಾ ಜುಷಧ್ವಮಿತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್ । ಬುಕ್ತವತ್ಸು ಸಪ್ತವ್ಯಾಧಾದಿಕಂ ಪಿತೃಸ್ತೋತ್ರಂ ಜಪೇತ್ । ತಚ್ಚಸಪ್ತವ್ಯಾಧಾ ದಶಾರ್ಣೇಷು ಮೃಗಾಃ ಕಾಲಞ್ಜರೇ ಗಿರೌ । ಚಕ್ರವಾಕಾಃ ಶರಾದ್ವೀಪೇ ಹಂಸಾಃ ಸರಸಿ ಮಾನಸೇ ॥ ೧,೨೧೮.
'ನಿಮಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿರುವಂತೆ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಿಯಮದಿಂದ ಭೋಜನ ಮಾಡಿ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಅವರು ಊಟ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಪಿತೃಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಆ ಏಳು ವ್ಯಾಧಿಗಳು: ದಶಾರ್ಣದಲ್ಲಿ ಜಿಂಕೆಗಳು, ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಕಾಳಹರಿ, ಶರದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಮಾನಸ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಹಂಸಗಳು.
ತೇಽಭಿಜಾತಾಃ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವೇದಪಾರಗಾಃ । ಪ್ರಸ್ಥಿತಾ ದೂರಮಧ್ವಾನಂ ಯೂಯಂ ಕಿಮವಸೀದಥ ॥ ೧,೨೧೮.
ಅವರು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವೇದಪಾಠ ಮಾಡಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಹೊರಟು, ಈಗ ಏಕೆ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿದ್ದೀರಿ?
ತತಸ್ತೃಪ್ಯಸ್ವ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖೋ ವಾಮೋಪವೀತೀ ತದುತ್ಸೃಷ್ಟಾಗ್ರತಃ । ಓಂ ಅಗ್ನಿದಗ್ಧಾಶ್ಚ ಯೇ ಜೀವಾ ಯೇಽಪ್ಯದಗ್ಧಾಃ ಕುಲೇ ಮಮ । ಭೂಮೌ ದತ್ತೇನ ತೃಪ್ಯನ್ತು ತೃಪ್ತಾ ಯಾನ್ತು ಪರಾಙ್ಗತಿಮ್ । ಇತಿ ಭೂಮೌ ಕುಶೋಪರಿ ಸಘೃತಮನ್ನಂ ಜಲಪ್ಲುತಂ ವಿಕಿರೇತ್ ॥ ೧,೨೧೮.
ನಂತರ, ದಕ್ಷಿಣಮುಖವಾಗಿ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧರಿಸಿ, ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಮುಂದೆ ಬಿಡಬೇಕು. ಓಂ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ದಹನವಾದವರು, ಜೀವಂತವಾಗಿರುವವರು, ದಹನವಾಗದವರು ನನ್ನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಆಹಾರದಿಂದ ತೃಪ್ತರಾಗಲಿ; ತೃಪ್ತರಾದವರು ಪರಮಗತಿಗೆ ಹೋಗಲಿ. ಹೀಗೆ, ಕುಶದ ಮೇಲೆ ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಬೆರೆಸಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಚಿತರಿಸಬೇಕು.
ಪೂರ್ವಸ್ಥಾಪಿತಪಾತ್ರಶೇಷೋದಕೈಃ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಪಿಣ್ಡಸೇಚನಂಪಿಣ್ಡಮಾವಾಹ್ಯ ಗನ್ಧಾದಿದಾನಂಪಿಣ್ಡೋಪರಿ ಕುಶಪತ್ರಞ್ಚ ದತ್ತ್ವಾ ಓಂ ಅಕ್ಷನ್ನಮೀಮದನ್ತಹ್ಯ ವ ಪ್ರಿಯಾ ಅಧೂಷತ ಅಸ್ತೋಷತಸ್ವಭಾನವೋ ವಿಪ್ರಾ ನವಿಷ್ಠಯಾಮತೀ । ಯೋ ಜಾನ್ವಿನ್ದ್ರ ತೇ ಹರೀತಿ ತ್ರಿರ್ಜಪಃ ॥ ೧,೨೧೮.
ಹಿಂದೆ ಇಡಲಾದ ಪಾತ್ರೆಗಳ ಉಳಿದ ನೀರನ್ನು ಪ್ರತಿ ಪಿಂಡದ ಮೇಲೆ ಸುರಿಸಿ, ಪಿಂಡವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಪಿಂಡದ ಮೇಲೆ ಕುಶವನ್ನು ಇಟ್ಟು, 'ಅನ್ನ ತಿನ್ನುವವರು ಸಂತೋಷವಾಗಲಿ, ಪ್ರೀತಿಯಾಗಲಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೊಸ ಅರ್ಪಣೆಯಿಂದ ಸಂತೋಷವಾಗಲಿ. ಇಂದ್ರನೇ, ನೀನು ನಾಯಕ' ಎಂದು ಮೂರು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು.
ತತಃ ಓಂ ವಿಶ್ವೇದೇವಾ ಅಸ್ಮಿನ್ಯಜ್ಞೇ ಪ್ರೀಯನ್ತಾದೇವಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಸ್ತೇ ಯವೋದಕದಾನಮ್ । ಓಂ ಪ್ರೀಯನ್ತಾಮಿತಿ ತೇನೋಕ್ತೇ ಓಂ ದೇವತಾಭ್ಯ ಇತಿ ತ್ರಿರ್ಜಪೇತ್ ॥ ೧,೨೧೮.
ನಂತರ, 'ಓಂ, ಈ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಸಂತೋಷವಾಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ದೇವಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಜೋಳದ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. 'ಸಂತೋಷವಾಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, 'ಓಂ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ' ಎಂದು ಮೂರು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು.
ಅಧೋಮುಖಃ ಪಿಣ್ಡಪಾತ್ರಾಣಿ ಚಾಲಯಿತ್ವಾ ಆಚಮ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೋಪವೀತೀ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖಃ ಓಂ ಅಮುಕಗೋತ್ರಾಯ ಅಮುಕದೇವಶರ್ಮಣೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ಸಪತ್ನೀಕಾಯ ಶ್ರಾದ್ಧಪ್ರತಿಷ್ಠಾರ್ಥದಕ್ಷಿಣಾಮೇತದ್ರಜತಂ ತುಭ್ಯಮಹಂ ಸಮ್ಪ್ರದದೇ ಇತಿ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ದದ್ಯಾತ್ । ಇತಿ ದೇವೂಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ದಕ್ಷಿಣಾದಾನಮ್ ॥ ೧,೨೧೮.
ಪಿಂಡಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಮುಖವಾಗಿಸಿ ಜಾರಿಸಿ, ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ದಕ್ಷಿಣೋಪವೀತಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತು, 'ಓಂ, ಅಮೂಕ ಗೋತ್ರದ ಅಮೂಕ ದೇವಶರ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಈ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು. ಇದೇ ರೀತಿ ದೇವಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡುವುದು.
ಅಯಂ ಶ್ರಾದ್ಧವಿಧಿಃ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಪಠಿತಃ ಪಾಪನಾಶನಃ । ಅನೇನ ವಿಧಿನಾ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕೃತಂ ವೈ ಯತ್ರ ಕುತ್ರಚಿತ್ ॥ ೧,೨೧೮.
ಈ ಶ್ರಾದ್ಧವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇದು ಪಾಪವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಪೂರ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಕ್ಷಯಾ ಸ್ಯಾತ್ಪಿತೄಣಾಞ್ಚ ಸ್ವರ್ಗಪ್ರಾಪ್ತಿರ್ಧ್ರುವಾ ತಥಾ । ಇತ್ಯುಕ್ತಂ ಪಾರ್ವಣಂ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಪಿತೄಣಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಮ್ ॥ ೧,೨೧೮.
ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಈ ಶ್ರಾದ್ಧದಿಂದ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಪುಣ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗಪ್ರಾಪ್ತಿ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧವು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೨೧೯ ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ । ನಿತ್ಯಶ್ರಾದ್ಧಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪೂರ್ವವತ್ತದ್ವಿಶೇಷವತ್ । ಓಂ ಅಮುಕಗೋತ್ರಾಣಾಮಸ್ಮತ್ಪಿತೃಪಿತಾಮಹಾನಾಂ ಅಮುಕಶರ್ಮಣಾಂ ಸಪತ್ನೀಕಾನಾಂ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸಿದ್ಧಾನ್ನೇನ ಯುಷ್ಮಾಸ್ವಹಂ ಕರಿಷ್ಯೇ । ಆಸನಾದಿಕಮತ್ರ ಸ್ಯಾದ್ವಿಶ್ವೇದೇವಾವಿವರ್ಜಿತಮ್ ॥ ೧,೨೧೯.
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ನಿತ್ಯಶ್ರಾದ್ಧದ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಹಳೆಯದಂತೆ ಅದರ ವಿಶೇಷತೆಯೊಂದಿಗೆ. 'ಓಂ, ಅಮೂಕ ಗೋತ್ರದ ನಮ್ಮ ತಂದೆ, ತಾತ, ಅಮೂಕ ಶರ್ಮ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿಯರಿಗಾಗಿ, ನಾನು ಸಿದ್ಧವಾದ ಅನ್ನದಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಆಸನ ಮತ್ತು ಇತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಆದರೆ ವಿಶ್ವದೇವತೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಬೇಕು.
ವೃದ್ಧಿಶ್ರಾದ್ಧಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪೂರ್ವವತ್ತದ್ವಿಶೇಷಕಮ್ । ಜಾತಪುತ್ರಮುಖದರ್ಶನಾದೌ ವೃದ್ಧಿ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖೇಷು ದಕ್ಷಿಣೋಪವೀತಿಷು ಸಯವಬದರಕುಶೈರ್ದೇವತೀರ್ಥೇನ ನಮಸ್ಕಾರಾನ್ತೇನ ದಕ್ಷಿಣೋಪಚಾರೇಣ ಕರ್ತವ್ಯಮ್ ॥ ೧,೨೧೯.
ವೃದ್ಧಿಶ್ರಾದ್ಧದ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಅದರ ವಿಶೇಷತೆಯೊಂದಿಗೆ. ಮಗ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಅಥವಾ ಅವನ ಮುಖವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ, ದಕ್ಷಿಣೋಪವೀತಿಯಾಗಿ, ಜೋಳ, ಬದರಿ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ದರ್ಭೆ ಬಳಸಿ, ದೇವತೆಗಳ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿ ವೃದ್ಧಿಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ತತಃ ಅಮುಕವೃದ್ಧೌ ಅಮುಕಗೋತ್ರಾಯಾ ಮತ್ಪ್ರಪಿತಾಮಹ್ಯಾ ಅಮುಕದೇವ್ಯಾ ನಾನ್ದೀಮುಖ್ಯಾಃ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸಿದ್ಧಾನ್ನೇನ ಯುಷ್ಮಾಸು ಮಯಾ ಕರ್ತವ್ಯಮಿತಿ ಪ್ರಪಿತಾಮಹೀಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಮನ್ತ್ರಣಮ್ । ಕರಿಷ್ಯಾಮೀತಿ ತೇನೋಕ್ತೇ ಇತ್ಥಮೇವ ಪ್ರಮಾತಾಮಹ್ಯಾದಿಬ್ರಾಹ್ಮಾಣಮನ್ತ್ರಣಮ್ ॥ ೧,೨೧೯.
ನಂತರ, ಅಮೂಕ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ, ಅಮೂಕ ಗೋತ್ರದ ನನ್ನ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಿ ಅಮೂಕ ದೇವಿಗೆ ನಾಂದಿಮುಖ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಸಿದ್ಧ ಅನ್ನದಿಂದ ನಾನು ನಿಮಗಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಪ್ರಪಿತಾಮಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು. 'ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಪ್ರಮಾತಾಮಹಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು.
ತತಸ್ಮೃಪ್ತಿಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖೀವಾಮೋಪವೀತೀ ಉಚ್ಛಿಷ್ಟಸಮೀಪೇ ಅಗ್ನಿದಗ್ಧಾ ಇತಿ ಅನ್ನವಿಕಿರಣಮ್ । ಅಮುಕಗೋತ್ರಮತ್ಪಿತರಮುಕದೇವಶರ್ಮನ್ನೇತತ್ತೇ ಜಲಮವನೇನಿಕ್ಷ್ವ ಯೇ ಚಾತ್ರ ತ್ವಾಮನುಯಾಶ್ಚ ತ್ವಾಮನುತಸ್ಮೈ ತೇ ಸ್ವಧಾ ಇತಿ ರೇಖೋಪರಿ ವಾರಿಧಾರಾದಾನಮ್ । ಶೇಷಂ ಪೂರ್ವವತ್ ॥ ೧,೨೧೯.
ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೨೨೦ ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ । ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಪೂರ್ಣೇಽಬ್ದೇ ತತ್ಕ್ಷಯೇಽಹನಿ । ಕೃತಂ ಸಮ್ಯಗ್ಯಥಾಕಾಲೇ ಪ್ರೇತಾದೇಃ ಪಿತೃಲೋಕದಮ್ ॥ ೧,೨೨೦.
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಸಪಿಂಡೀಕರಣ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಒಂದು ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿಯಾದಾಗ ಅಥವಾ ಕೊನೆಯ ದಿನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಪ್ರೇತರಿಗೆ ಪಿತೃಲೋಕ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಅಘೋರಾಃ ಪಿತರಃ ಸನ್ತು ಅಸ್ತ್ವಿತ್ಯುಕ್ತೇ ಸ್ವಧಾಂ ವಾಚಯಿಣ್ಯ ಇತಿ ಪಿತಾಮಾಹದಿಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನುಜ್ಞಾಪನಮ್ ॥ ೧,೨೨೦.
'ಪಿತೃಗಳು ಭಯವಿಲ್ಲದವರಾಗಿರಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಸ್ವಧಾ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಪಿತಾಮಹ ಮತ್ತು ಇತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು.
ತತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕ್ರಮೇಣ ಜಲಗಣ್ಡೂಷಂ ದತ್ತ್ವಾ ಪೂರ್ವವತ್ಸವ್ಯಾಹೃತಿಕಾಂ ಗಾಯತ್ತ್ರೀಂ ಮಧುವಾತೇತಿತ್ರ್ಯೃಚಂ ಜಪ್ತ್ವಾ ಓಂ ರುಚಿತಂ ಭವದ್ಭಿರಿತಿ ದೇವಬ್ರಾಹ್ಮಣಪ್ರಶ್ರಃ । ಸುರುಚಿತಮಿತಿ ತೇನೋಕ್ತೇ ಓಂ ಶೇಷಮನ್ನಮಿತಿ ಪ್ರಶ್ರಃ । ಇಷ್ಟೈಃ ಸಹ ಭೋಜನಮ್ । ಪಿತ್ರಾದಿಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ವಾಮೋಪವೀತೇನ ಓಂ ತೃಪ್ತಾಃ ಸ್ಥ ಇತಿ ಪ್ರಶ್ರಃ । ಓಂ ತೃಪ್ತಾಃ ಸ್ಮ ಇತಿ ತೇನೋಕ್ತೇ ಭೂಮ್ಯಭ್ಯುಕ್ಷಣಂ ಮಣ್ಡಲಚತುಷ್ಕೋಣಂ ತಿ ಲವಿಕಿರಣಮ್ ॥ ೧,೨೧೮.
ನಂತರ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಕ್ರಮದಂತೆ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದು ಬಾಯಿಗೆ ತೊಳೆಯಲು ಕೊಡಬೇಕು. ಹಿಂದಿನಂತೆ ಸವ್ಯಾಹೃತಿಯ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಮತ್ತು 'ಮಧುವಾತ' ಎಂಬ ಮೂರು ಋಚಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಿ, 'ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗಿದೆ' ಎಂದು ದೇವಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಅವರು 'ಇಷ್ಟವಾಗಿದೆ' ಎಂದಾಗ, 'ಉಳಿದ ಅನ್ನ' ಎಂದು ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಇಷ್ಟವಾದವರೊಂದಿಗೆ ಊಟ ಮಾಡಬೇಕು. ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧರಿಸಿ, 'ನೀವು ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದೀರಿ' ಎಂದು ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಅವರು 'ನಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದೇವೆ' ಎಂದಾಗ, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಹಾಯಿಸಿ, ವೃತ್ತ ಮತ್ತು ಚೌಕವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಎಳ್ಳನ್ನು ಚಿತರಿಸಬೇಕು.
ಓಂ ಅಮುಕಗೋತ್ರ ! ಅಸ್ಮತ್ಪಿತಃ ! ಅಮುಕದೇವದರ್ಶನ್ ! ಸಪತ್ನೀಕ ! ಏತತ್ತೇ ಪಿಣ್ಡಾಸನಂ ಸ್ವಧಾ । ಇತ್ಥಂ ರೇಖಾಮಧ್ಯೇ ಪಿತಾಮಹಾಯ ಖವ್ಯಾಹೃತಿಕಾಂ ಗಾಯತ್ತ್ರೀಂ ಮಧುವಾತೇತಿ ತ್ರರ್ಜಪನ್ನನ್ನಂ ಸಾಜ್ಯಂ ಪಿಣ್ಡಂ ಕೃತ್ವಾ ಕುಶೋಪರಿ ಅಮುಕಗೋತ್ರ ಅಸ್ಮತ್ಪಿತಃ ! ಅಮುಕದೇವಶ್ರಮನ್ ! ಸಪತ್ನೀಕ ಏಷ ಪಿಣ್ಡಸ್ತೇ ಸ್ವಧಾ । ಇತ್ಥಂ ರೇಖಾಮಧ್ಯೇ ಪಿತಾಮಹಾಯ । ತತಃ ಸವ್ಯಾಹೃತಿಕಾಂ ಗಾಯತ್ತ್ರೀಂ ಮಧುವಾತೇತಿ ತ್ರಿರ್ಜಂಪನ್ಪಿಣ್ಡವಿಕಿರಣಂ ಪಿಣ್ಡಾನ್ತಿಕೇ । ಓಂ ಲೇಪಭುಜಃ ಪ್ರೀಯನ್ತಮಿತಿ ಸ್ತರಣ್ಕುಶೇಷು ಹಸ್ತಮಾರ್ಜನಂ ಪ್ರಕ್ಷಾಲಿತಪಿಣ್ಡೋದಕೇನ ಓಂ ಅಮುಕಗೋತ್ರ ! ಅಸ್ಮತ್ಪಿತಃ ! ಅಮುಕಶರ್ಮನ್ ಸಪತ್ನೀಕ ಏತತ್ತೇ ಜಲಮವನೇಕ್ಷ್ವ ಯೇ ಚಾತ್ರತ್ವಾಮನುಜಾಶ್ಚ ತ್ವಾಮನು ತಸ್ಮೈ ತೇಸ್ವಧೇತಿ ಪಿತೃಪಿಣ್ಡಸೇಚನಮ್ । ಪಿಣ್ಡಪಾತ್ರಮಧೋಮುಖಂ ಕೃತ್ವಾ ಬದ್ಧಾಞ್ಜಲಿಃ ಓಂ ಪಿತರೋ ಮಾದಯಧ್ವಂ ಯಥಾಭಾಗಮಾವೃಷಾಯಧ್ವಮಿತಿ ಜಪೇತ್ । ಅಪಃ ಸ್ಪೃಷ್ಟ್ವಾ ವಾಮೇನ ಪರಾವೃತ್ತ್ಯ ಉದಙ್ಮುಖಃ ಪ್ರಾಣಾಂಸ್ತ್ರಿಃ ಸಂಯಮ್ಯ ಷಡ್ಭ್ಯ ಋತುಭ್ಯೋ ನಮಃ ಇತಿ ಜಪಃ ॥ ೧,೨೧೮.
ಓಂ, ಅಮುಕ ಗೋತ್ರದ ನನ್ನ ತಂದೆ, ಅಮುಕ ದೇವಶರ್ಮನೆ, ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ, ನಿಮಗೆ ಈ ಪಿಂಡಾಸನ ಸ್ವಧಾ. ಹೀಗೆ, ರೇಖೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಿತಾಮಹನಿಗೆ ಸವ್ಯಾಹೃತಿಯ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಮಧುವಾತವನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿ, ತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಅನ್ನದಿಂದ ಪಿಂಡವನ್ನು ಮಾಡಿ ಕುಶದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ಅಮುಕ ಗೋತ್ರದ ನನ್ನ ತಂದೆ, ಅಮುಕ ಶರ್ಮನೆ, ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ, ನಿಮಗೆ ಈ ಪಿಂಡ ಸ್ವಧಾ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಹೀಗೆ, ರೇಖೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಿತಾಮಹನಿಗೆ. ನಂತರ, ಸವ್ಯಾಹೃತಿಯ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಮಧುವಾತವನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿ, ಪಿಂಡದ ಹತ್ತಿರ ಪಿಂಡವನ್ನು ಚಿತರಿಸಬೇಕು. ಓಂ, 'ಅಹಾರ ಮಾಡುವವರು ಸಂತೋಷವಾಗಿರಲಿ' ಎಂದು ಕುಶದ ಮೇಲೆ ಕೈ ತೊಳೆದು, ಪಿಂಡವನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆದು, 'ಅಮುಕ ಗೋತ್ರದ ನನ್ನ ತಂದೆ, ಅಮುಕ ಶರ್ಮನೆ, ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ, ನಿಮಗೆ ಈ ನೀರು; ನಿಮ್ಮನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರಿಗೆ ಸಹ ಸ್ವಧಾ ದೊರಕಲಿ' ಎಂದು ಪಿತೃಪಿಂಡಕ್ಕೆ ನೀರು ಸುರಿಸಬೇಕು. ಪಿಂಡಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿಸಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, 'ಪಿತೃಗಳೇ, ನಿಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಿರಿ, ಸಂತೋಷವಾಗಿರಿ' ಎಂದು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಎಡಕೈಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಮುಖವನ್ನು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಿ, ಮೂರು ಬಾರಿ ಉಸಿರನ್ನು ಹಿಡಿದು, 'ಆರು ಋತುಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ' ಎಂದು ಜಪಿಸಬೇಕು.
ವಾಮೇನೈವ ಪರಾವೃತ್ಯ ಪುಷ್ಪದಾನಮ್ । ಅಕ್ಷತಞ್ಚಾರಿಷ್ಟಞ್ಚಾಸ್ತು ಮೇ ಪುಣ್ಯಂ ಶಾನ್ತಿಪುಷ್ಟಿದೃ । ದಕ್ಷಿಣಾಮುಖಃ ಅಮೀ ಮದನ್ತಃ ಪಿತರೋ ಯಥಾಭಾಗಮಾವೃಷಾಯಿಷತ ಇತಿ ಜಪಃ । ವಾಸಃ ಶಿಥಿಲೀಕೃತ್ವಾಞ್ಜಲಿಂ ಕೃತ್ವಾ ಓಂ ನಮೋ ವಃ ಪಿತರೋ ನಮೋ ವಃ ಇತಿ ಜಪಃ । ಗೃಹಾನ್ನಃ ಪಿತರೋ ದತ್ತ ಇತಿ ಗೃಹವೀಕ್ಷಣಮ್ । ತತಃ ಸದಾ ವಃ ಪಿತರೋ ದ್ವೇಷ್ಮ ಇತಿ ವೀಕ್ಷ್ಯ ಏತದ್ವಃ ಪಿತರೋ ವಾಸ ಇತ್ಯುಚ್ಚಾರ್ಯ ಅಮುಕಗೋತ್ರ ಏತತ್ತೇ ವಾಸಃ ಸ್ವಧಾ ಇತಿ ಸೂತ್ರದಾನಮ್ । ವಾಮೇನ ಪಾಣಿನಾ ಉದಕಪಾತ್ರಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಊರ್ಜಂ ವಹನ್ತೀರಮೃತಂ ಘೃತಂ ಪಯಃ ಇತ್ಯಾದಿ ಪಿಣ್ಡೋಪರಿ ಧಾರಾತ್ಯಾಗಃ ॥ ೧,೨೧೮.
ಎಡಕೈಯಿಂದ ಮುಖವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಹೂವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಅಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಅರಿಷ್ಟ ನನಗೆ ಪುಣ್ಯ, ಶಾಂತಿ, ಪೋಷಣೆಗೆ ಸದಾ ದೊರಕಲಿ. ದಕ್ಷಿಣಮುಖವಾಗಿ, 'ನನ್ನ ಪಿತೃಗಳು ತಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿರಲಿ' ಎಂದು ಜಪಿಸಬೇಕು. ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, 'ಪಿತೃಗಳೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ' ಎಂದು ಜಪಿಸಬೇಕು. 'ಪಿತೃಗಳೇ, ನಾವು ನೀಡಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ' ಎಂದು ಮನೆಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ಹಾಕಬೇಕು. ನಂತರ, 'ಪಿತೃಗಳೇ, ನೀವು ಸದಾ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿರಿ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಹೀಗೆ ನೋಡಿ, 'ಪಿತೃಗಳೇ, ಇದು ನಿಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಾನ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ, 'ಅಮುಕ ಗೋತ್ರದ ನಿಮಗೆ ಈ ವಾಸಸ್ಥಾನ ಸ್ವಧಾ' ಎಂದು ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಎಡಕೈಯಿಂದ ನೀರಿನ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, 'ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ಹೊರುವವಳೆ, ಅಮೃತ, ತುಪ್ಪ, ಹಾಲು' ಎಂದು ಪಿಂಡದ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಸಬೇಕು.
ಓಂ ಇತ್ಥಂ ಮಾತಾಮಹಾದಿಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಮಾಚಮನಮ್ । ಓಂ ಸುಸುಪ್ರೋಕ್ಷಿತಮಸ್ತ್ವಿತಿ ಭೂಮ್ಯಭ್ಯುಕ್ಷಣಂ ಕೃತ್ವಾ । ಓಂ ಅಪಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಸ್ಥಿತಾ ದೇವಾಃ ಸರ್ವಮಪ್ಸು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ಕರೇ ನ್ಯಸ್ತಾಃ ಶಿವಾ ಆಪೋ ಭವನ್ತು ನಃ । ಶಿವಾ ಆಪಃ ಸನ್ತ್ವಿತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಸ್ತೇ ಜಲದಾನಮ್ । ಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ವಸತಿಪುಷ್ಪೇಷು ಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ವಸತಿ ಪುಷ್ಕರೇ । ಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ವಸತಿ ಗೋಷ್ಠೇಷು ಸೌಮನಸ್ಯಂ ಸದಾಸ್ತು ತೇ । ಸೌಮನಸ್ಯಮಸ್ತ್ವಿತಿ ಪುಷ್ಪದಾನಮ್ । ಅಕ್ಷತಂ ಚಾಸ್ತು ಮೇ ಪುಣ್ಯಂ ಶಾನ್ತಿಃ ಪುಷ್ಟಿರ್ಧೃತಿಶ್ಚ ಮೇ । ಯದ್ಯಚ್ಛ್ರೇಯಸ್ಕರಂ ಲೋಕೇ ತತ್ತದಸ್ತು ಸದಾ ಮಮ । ಓಂ ಅಕ್ಷತಞ್ಚಾರಿಷ್ಟಞ್ಚಾಸ್ತು ಇತಿ ಯವತಣ್ಡುಲದಾನಮ್ ॥ ೧,೨೧೮.
ಹೀಗೆ, ತಾಯಿಯ ತಾತ ಮತ್ತು ಇತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಆಚಮನ ನೀರನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಓಂ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದಿರಲಿ ಎಂದು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಹಾಯಿಸಬೇಕು. ಓಂ, ದೇವತೆಗಳು ನೀರಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲವೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಶುಭಕರವಾದ ನೀರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿ. ನೀರು ಶುಭವಾಗಿರಲಿ ಎಂದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಕಮಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಗೋಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಸದಾ ನಿನಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿರಲಿ. ಸಂತೋಷವಾಗಿರಲಿ ಎಂದು ಹೂವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಅಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಅರಿಷ್ಟ ನನಗೆ ಪುಣ್ಯ, ಶಾಂತಿ, ಪೋಷಣೆ, ಧೈರ್ಯ ದೊರಕಲಿ. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಹಿತಕರವೋ ಅದು ಸದಾ ನನಗೆ ದೊರಕಲಿ. ಓಂ, ಅಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಅರಿಷ್ಟ ನನಗೆ ದೊರಕಲಿ ಎಂದು ಜೋಳ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ಅಮುಕಗೋತ್ರಾಣಾಮಸ್ಮತ್ಪಿತೃಪಿತಾಮಹಪ್ರಪಿತಾಮಹಾನಾಂ ಸಪತ್ನೀಕಾನಾಮಿದಮನ್ನಪಾನಾದಿಕಮಕ್ಷಯ್ಯಮಸ್ತ್ವಿತಿ ಪಿತ್ರಾದಿಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಸ್ತೇ ತಿಲಜಲದಾನಮ್ । ಅಸ್ತ್ವಿತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವದೇತ್ । ಏತನ್ಮಾತಾಮಹಾದೀನಾಮಕ್ಷಯ್ಯಮಾಶಿಷಃ । ಓಂ ಅಘೋರಾಃ ಪಿತರಃ ಸನ್ತು ಗೋತ್ರಂ ನೋ ವರ್ಧತಾಂದಾತಾರೋ ನೋಽಭಿವರ್ಧನ್ತಾಂ ವೇದಾಃ ಸನ್ತತಿರೇವ ಚ । ಶ್ರದ್ಧಾ ಚ ನೋ ಮಾ ವ್ಯಗಮದ್ಬಹುದೇಯಞ್ಚ ನೋಽಸ್ತ್ವಿತಿ । ಅನ್ನಞ್ಚ ನೋ ಬಹು ಭವೇದತಿಥೀಂಶ್ಚ ಲಭೇಮಹಿ । ಯಾಚಿತಾರಶ್ಚ ನಃ ಸನ್ತು ಮಾ ಚ ಯಾಚಿಷ್ಮ ಕಞ್ಚನ । ಏತಾಃ ಸತ್ಯಾಶಿಷಃ ಸನ್ತು ॥ ೧,೨೧೮.
ಅಮೂಕ ಗೋತ್ರದ ನಮ್ಮ ತಂದೆ, ತಾತ, ಪ್ರಪಿತಾಮಹರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿಯರಿಗಾಗಿ ಈ ಅನ್ನ, ನೀರು ಮತ್ತು ಇತರ ಭೋಜನಗಳು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗದಿರಲಿ ಎಂದು ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳಿನ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು 'ಹೌದು, ಹಾಗೆ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಈ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳು ತಾಯಿಯ ಮನೆಯ ಪೂರ್ವಜರಿಗೂ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಇರಲಿ. ಓಂ, ನಮ್ಮ ಪಿತೃಗಳು ದಯಾಳು ಆಗಿರಲಿ; ನಮ್ಮ ವಂಶವು ಬೆಳೆಯಲಿ; ನಮಗೆ ದಾನಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿ; ವೇದಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿರಲಿ; ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗದಿರಲಿ; ನಾವು ಹೆಚ್ಚು ದಾನ ಮಾಡಲಿ; ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಅನ್ನ ತುಂಬಿರಲಿ; ಅತಿಥಿಗಳು ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬರಲಿ; ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಬೇಡಿಕೆ ಮಾಡಬಾರದು, ನಾವು ಯಾರನ್ನೂ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಈ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳು ಸತ್ಯವಾಗಿರಲಿ.
ಸೌಮನಸ್ಯಮಸ್ತು । ಅಸ್ತ್ವಿತ್ಯುಕ್ತೇ ಪ್ರದತ್ತಪಿಣ್ಡಸ್ಥಾನೇ ಅರ್ಘ್ಯಾರ್ಥಪವಿತ್ರಮೋಚನಮ್ । ಕುಶಪವಿತ್ರಂ ಗೃಹೀತ್ವಾತೇನ ಕುಶೇನ ಪಿತ್ರಾದಿಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಸ್ಪೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ್ವಧಾಂ ವಾಚಯಿಷ್ಯೇಓಂ ವಾಚ್ಯತಾಂೋಂ ಪಿತೃಪಿತಾಮಹೇಭ್ಯೋ ಯಥಾನಾಮಶರ್ಮಭ್ಯಃ ಸಪತ್ನೀಕೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಧೋಚ್ಯತಾಮ್ । ಅಸ್ತುಸ್ವಧಾ ಇತ್ಯುಕ್ತೇ ಊರ್ಜಂ ವಹನ್ತೀರಮೃತಂ ಘೃತಮಿತಿ ಪಿಣ್ಡೋಪರಿ ವಾರಿಧಾರಾಂ ದದ್ಯಾತ್ ॥ ೧,೨೧೮.
ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸು ಸಂತೋಷವಾಗಿರಲಿ. ಹೌದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಪಿಂಡವನ್ನು ಇಡುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಅರ್ಘ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ದರ್ಭೆ ತೆಗೆದು, ಆ ದರ್ಭೆಯಿಂದ ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, 'ಓಂ, ಅಮೂಕ ಗೋತ್ರದ, ಅಮೂಕ ದೇವಶರ್ಮನಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿಗೆ ಪಿತೃ, ಪಿತಾಮಹ, ಪ್ರಪಿತಾಮಹರಿಗೆ ಸ್ವಧಾ ಅರ್ಪಣೆ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. 'ಸ್ವಧಾ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಪಿಂಡದ ಮೇಲೆ 'ನೀವು ಪೋಷಣೆಯನ್ನು, ಅಮೃತವನ್ನು, ತುಪ್ಪವನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತೀರಿ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ತುಪ್ಪ ಬೆರೆಸಿದ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಯಬೇಕು.
ತತಃ ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪಿಣ್ಡಾಃ ಸಮ್ಪನ್ನಾ ಇತಿ ಪ್ರಶ್ರಃ । ಸುಸಮ್ಪನ್ನಾ ಇತಿ ಪಿಣ್ಡೇ ಕ್ಷೀರಧಾರಾಂ ದತ್ತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಚಾಲನಂ ಅತಿಥಿಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪಿಣ್ಡಪಾತ್ರಮುತ್ತಾನಂ ಕೃತ್ವಾ ಓಂ ವಾಜೇ ವಾಜೇ ವತ ವಾಜಿನೋ ನೋ ಧನೇಷು ವಿಪ್ರಾ ಅಮೃತಾ ಋತಜ್ಞಾಃ । ಅಸ್ಯಮಧ್ವಃ ಪಿಬತ ಮಾದಯಧ್ವಂ ತೃಪ್ತಾ ಯಾತ ಪಥಿಭಿರ್ದೇವಯಾನೈರಿತಿ ಪಿಣ್ಡಾ ದಿವಿಸರ್ಜನಂಾಮಾವಾಜಸ್ಯ ಪ್ರಸವೋ ಜಗಮ್ಯಾದೇಮೇ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ವಿಶ್ವರೂಪೇ ಆಮಾಗನ್ತಾಂ ಪಿತರಾ ಚಾಮಾ ಸೋಮೋಽಮೃತತ್ವೇನ ಗಮ್ಯಾತ್ । ಇತಿ ದೇವವಿಸರ್ಜನಮ್ । ಓಂ ಅಭಿಗಮ್ಯತಾಮಿತಿ ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣವಿಸರ್ಜನಮ್ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈರನುದ್ಗತಸ್ಯ ನಿವರ್ತನಮ್ । ಗವಾದಿಷು ಪಿಣ್ಡಪ್ರತಿಪಾದನಮಿತಿ ಶೇಷಃ ॥ ೧,೨೧೮.
ನಂತರ ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ 'ಪಿಂಡಗಳು ಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆಯೆ?' ಎಂದು ಕೇಳಬೇಕು. 'ಹೌದು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಪಿಂಡದ ಮೇಲೆ ಹಾಲನ್ನು ಸುರಿದು ಪಿಂಡವನ್ನು ಜಾರಿಸಬೇಕು. ಅತಿಥಿಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಪಿಂಡಪಾತ್ರವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮಾಡಿ, 'ಓಂ, ವಾಜೆ ವಾಜೆ ವಟ ವಾಜಿನೋ, ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಧನವಾಗಿರಲಿ; ವಿಪ್ರರು ಅಮೃತರೂಪಿಗಳು, ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತವರು; ಈ ಮಧುವನ್ನು ಕುಡಿಯಿರಿ, ಸಂತೋಷಪಡಿ, ತೃಪ್ತರಾಗಿರಿ, ದೇವಯಾನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗಿರಿ' ಎಂದು ಪಠಿಸಿ ಪಿಂಡವನ್ನು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. 'ಯಜ್ಞದ ಸಂತಾನವು ಹುಟ್ಟಲಿ; ಈ ದ್ಯಾವಾ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವಂತೆ ಆಗಲಿ; ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಸೋಮನು ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ' ಎಂದು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ವಿದಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. 'ಓಂ, ಬರಲಿ' ಎಂದು ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ವಿದಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೋಗದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬೇಕು. ಉಳಿದ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಹಸುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು.
ದಕ್ಷಿಣಜಾನು ಗೃಹೀತ್ವಾ ಅದ್ಯಾಸ್ಮದೀಯಾಮುಕವೃದ್ಧೌ ಅಮುಕಗಾತ್ರಾಣಾಮಸ್ಮತ್ಪ್ರಪಿತಾಮಹೀಪಿತಾಮಹೀಮಾತೄಣಾಮಮುಕದೇವೀನಾಮಮುಕಗೋತ್ರಾಣಾಂ ಶ್ರಾದ್ಧೇ ಕರ್ತವ್ಯೇ ವಸುಸತ್ಯಸಂಜ್ಞಕಾನಾಂ ವಿಶ್ವೇಷಾಂ ದೇವಾನಾಂ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸಿದ್ಧಾನ್ನೇನಯುಷ್ಮಾಸು ಮಯಾ ಕರ್ತವ್ಯಮಿತಿ ದೇವಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಮನ್ತ್ರಣಮ್ । ಓಂ ಕರಿಷ್ಯಸೀತಿ ತೇನೋಕ್ತ ಇತ್ಥಮೇವಾಪರದೇವಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಮನ್ತ್ರಣಮ್ ॥ ೧,೨೧೯.
ಬಲಗಾಲನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಇಂದು ಅಮೂಕ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ, ಅಮೂಕ ಅಂಗಗಳಿಗಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಿ, ಪಿತಾಮಹಿ, ತಾಯಿ, ಅಮೂಕ ದೇವಿಯರು, ಅಮೂಕ ಗೋತ್ರದವರ ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ, ಸತ್ಯಸಂಜ್ಞ ಎಂಬ ವಸುಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧ ಅನ್ನದಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ದೇವಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು. 'ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಉಳಿದ ದೇವಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು.
ದೇವಪಿತೃಸರ್ವದೇವಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಶ್ರಾದ್ಧಕರಣಾನುಜ್ಞಾಪನಮ್ । ಆಸನೇ ಓಂ ವಿಶ್ವೇದೇವಾಸ ಆಗತ ಶೃಣುತಾಮ ಇಮಂರ್ಠ ಇವಮ್ । ತಂ ಬರ್ಹಿರ್ನಿಷೀದತ । ಓಂ ವಿಶ್ವೇದೇವಾಃ ಶೃಣುತೇಮಂ ಇವಂ ಯೇ ಮೇ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಯ ಉದದ್ಯವಿಷ್ಟ । ಪೇ ಅಗ್ನಿಜಿಹ್ವಾ ಉತವಾ ಯದತ್ರಾ ಆಸಾದ್ಯಾಸ್ಮಿನ್ಬರ್ಹಿಷಿ ಮಾದಯಧ್ವಮ್ । ಓಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತು ಇತಿ ವಿಶ್ವೇದೇವಾವಾಹನಂಗನ್ಧಾದಿದಾನಮ್ । ಅಚ್ಛಿದ್ರಾವಧಾರಣವಾಚನಮ್ ॥ ೧,೨೧೯.
ದೇವ, ಪಿತೃ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದೇವಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಆಸನದಲ್ಲಿ, 'ಓಂ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೇ, ಬನ್ನಿ, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಿ. ಆ ದರ್ಭೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ.' 'ಓಂ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೇ, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಿ, ನೀವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವವರು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವವರು, ಅಗ್ನಿಯ ಜಿಹ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಇರುವವರು, ಈ ದರ್ಭೆಯ ಮೇಲೆ ಸಂತೋಷಪಡಿ.' 'ಓಂ, ಬನ್ನಿ' ಎಂದು ವಿಶ್ವದೇವತೆಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಇತರ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ, ಪೂರ್ಣತೆಗಾಗಿ ಪಠಣ ಮಾಡಬೇಕು.
ತತಃ ಪ್ರಪಿತಾಮಹೀಪ್ರಭೃತೀನಾಮನುಜ್ಞಾಪನಮಾಸನದಾನಂ ಗನ್ಧಾದಿದಾನಞ್ಚ ಅಚ್ಛಿದ್ರಾವಧಾರಣವಾಚನಮ್ । ಇತ್ಥಂ ಪಿತಾಮಹ್ಯಾಃ ಮಾತುಃ । ತತಃ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಾದೀನಾಂ ಅನುಜ್ಞಾಪನಮ್ । ಆಸನಮಾವಾಹನಙ್ಗನ್ಧಾದಿದಾನಂವೃದ್ಧಪ್ರಮಾತಾಮಹಾದೀನಾಮನುಜ್ಞಾಪನಾದಿಕರಣಮ್ । ಓಂ ವಸುಸತ್ಯಸಂಜ್ಞಕೇಭ್ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯ ಏತದನ್ನಂ ಸಘೃತಂ ಸಪಾನೀಯಂ ಸವ್ಯಞ್ಜನಂ ಸವದರಂ ಸದಧಿ ಪ್ರತಿಷಿದ್ಧವರ್ಜಿತಂ ನಮ ಇತಿ ಅನ್ನಸಙ್ಕಲ್ಪನಮ್ । ಓಂ ಅಮುಕಗೋತ್ರೇ ! ಮತ್ಪಿತಾಮಹಮುಕದೇವಿ ನಾನ್ದೀಮುಖಿ ! ಏತದನ್ನಂ ಸಬದರಂ ಸದಧಿ ನಮಃ । ಏವಂ ಮಾತಾಮಹಪ್ರಭಾತಾಮಹೇಭ್ಯಃ ॥ ೧,೨೧೯.
ನಂತರ, ಪ್ರಪಿತಾಮಹಿ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಆಸನ ನೀಡಬೇಕು, ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಇತರ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಪೂರ್ಣತೆಗಾಗಿ ಪಠಣ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದೇ ರೀತಿ ಪಿತಾಮಹಿಯ ತಾಯಿಗೆ. ನಂತರ, ಪ್ರಪಿತಾಮಹ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಆಸನ, ಆಹ್ವಾನ, ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಇತರ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ವೃದ್ಧ ಪ್ರಮಾತಾಮಹ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, 'ಓಂ, ಸತ್ಯಸಂಜ್ಞ ಎಂಬ ವಸುಗಳಿಗೆ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ, ಈ ಅನ್ನವನ್ನು ತುಪ್ಪ, ನೀರು, ಪಲ್ಯ, ಬದರಿ ಹಣ್ಣು, ಮೊಸರಿನೊಂದಿಗೆ, ನಿಷಿದ್ಧವಾದವುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. 'ಓಂ, ಅಮೂಕ ಗೋತ್ರದ ನನ್ನ ಪಿತಾಮಹ, ಅಮೂಕ ದೇವಿ ನಾಂದಿಮುಖಿ, ಈ ಅನ್ನವನ್ನು ಬದರಿ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಮೊಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಇದೇ ರೀತಿ ಮಾತಾಮಹ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ.
ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟಂ ಪುರೋಽವಶ್ಯಂ ತದ್ವಿಶೇಷಂ ವದೇ ಶೃಣು । ಪ್ರಥಮಂ ನಿಮನ್ತ್ರಣಂ ಪಾದಪ್ರಕ್ಷಾಲನಮಾಸನಮ್ । ಅದ್ಯ ಅಮುಕಗೋತ್ರಸ್ಯ ಮತ್ಪಿತುರಮುಕದೇವಶರ್ಮಣಃ ಪ್ರತಿಸಾಂವತ್ಸರಿಕಮೇಕೋದ್ದಿಷ್ಟಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸಿದ್ಧಾನ್ನೇನ ಯುಷ್ಮಾಸ್ವಹಂ ಕರಿಷ್ಯೇ । ಶ್ರಾದ್ಧಕರಣಾನುಜ್ಞಾಪನಮಾಸನಂ ಗನ್ಧಾದಿದಾನಮನ್ನಾನುಕಲ್ಪನಮ್ । ಜಪ್ಯಂ ನಿವೀತೀ । ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖೀಭೂಯಾತಿಥಿಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ॥ ೧,೨೧೯.
ಏಕೋದ್ಧಿಷ್ಟ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮೊದಲು ಮಾಡಬೇಕು; ಅದರ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ. ಮೊದಲು ಆಹ್ವಾನ, ಕಾಲಿಗೆ ನೀರು ಹಾಕುವುದು, ಆಸನ ನೀಡುವುದು. 'ಇಂದು ಅಮೂಕ ಗೋತ್ರದ ನನ್ನ ತಂದೆ ಅಮೂಕ ದೇವಶರ್ಮನ ವಾರ್ಷಿಕ ಏಕೋದ್ಧಿಷ್ಟ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಸಿದ್ಧ ಅನ್ನದಿಂದ ನಾನು ನಿಮಗಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಆಸನ, ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಇತರ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅನ್ನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ಜಪವನ್ನು ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧರಿಸಿ, ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಅತಿಥಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ನಂತರ, ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡಿ, ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧರಿಸಿ, ಉಳಿದ ಅನ್ನದ ಬಳಿ, 'ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ದಹನವಾದವರು' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅನ್ನವನ್ನು ಚಿತ್ತರಿಸಬೇಕು. 'ಅಮೂಕ ಗೋತ್ರದ ನನ್ನ ತಂದೆ ಅಮೂಕ ದೇವಶರ್ಮನಿಗೆ ಈ ನೀರನ್ನು ಇಡಬೇಕು; ನಿಮ್ಮ ಹಿಂದೆ ಬರುವವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಹಿಂದೆ ಬರುವವರಿಗೆ ಸ್ವಧಾ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ರೇಖೆಯ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಸಬೇಕು. ಉಳಿದ ವಿಧಿಗಳು ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಮಾಡಬೇಕು.
ಸಪಿಣ್ಡೀಕರಣಂ ಕುರ್ಯಾದಪರಾಹ್ನೇ ತು ಪೂರ್ವವತ್ । ಪಿತಾಮಹಾದಿಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಮನ್ತ್ರಣಮ್ । ಓಂ ಪುರೂರವಾರ್ದ್ರವಸಂಜ್ಞಕೇಭ್ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯ ಏತದಾಸನಂ ನಮಃ । ವಾಮಪಾರ್ಶ್ವೇ ಚಾಸನದಾನಮ್ । ಆವಾಹನಮ್ । ತತಃ ಪಿತಾಮಹಪ್ರಪಿತಾಮಹವೃದ್ಧಪ್ರಪಿತಾಮಹಾನಾಂ ಸಪತ್ನೀಕಾನಾಂ ಶ್ರಾದ್ಧಮಹಂ ಕರಿಷ್ಯೇ ಇತ್ಯನುಜ್ಞಾಗ್ರಹಣಂಪಾತ್ರತ್ರಯಕರಣಂಪಾತ್ರೋಪರಿ ಕುಶಂ ದತ್ತ್ವಾ ಪಾತ್ರಾನ್ತರೇಣ ಪಿಧಾಯ ಅಚ್ಛಿದ್ರಾವಧಾರಣಾನ್ತಂ ಪರಿಸಮಾಪ್ಯ ತಥೈವ ಪಿತುರಪಿ ಸಪತ್ನೀಕಸ್ಯ ಪ್ರೇತಪದಾನ್ತನಾಮ್ನಾ ಶ್ರಾದ್ಧಕರಣಾನುಜ್ಞಾಪನಂ ದೇವಪಾತ್ರಾಚ್ಛಿದ್ರಾವಧಾರಣಮ್ ॥ ೧,೨೨೦.
ಸಪಿಂಡೀಕರಣವನ್ನು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಂತರ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಪಿತಾಮಹ ಮತ್ತು ಇತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು. 'ಓಂ, ಪುರೂರವ ಮತ್ತು ದ್ರವಸ ಸಂಜ್ಞೆಯ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಈ ಆಸನ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಸನ ನೀಡಬೇಕು. ನಂತರ, ಪಿತಾಮಹ, ಪ್ರಪಿತಾಮಹ, ವೃದ್ಧ ಪ್ರಪಿತಾಮಹ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿಯರ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಮೂರು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಹಾಕಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಪಾತ್ರದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ಪೂರ್ಣತೆಗಾಗಿ ಪಠಣ ಮಾಡಿ, ಹಾಗೆಯೇ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿಯ ಪ್ರೇತಪದದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ದೇವಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣತೆಗಾಗಿ ಪಠಣ ಮಾಡಬೇಕು.
ತತ್ಪರಿಸಮಾಪ್ಯ ಪಿತಾಮಹಪ್ರಪಿತಾಮಹವೃದ್ಧಪ್ರಪಿತಾಮಹಕ್ರಮೇಣ ಪಾತ್ರಾಣಾಂ ಮನಾಕ್ಚಾಲನಮ್ । ಉದ್ಧಾಟನಂ ಕೃತ್ವಾಓಂ ಯೇ ಸಮಾನಾಃ ಸಮನಸಃ ಪಿತರೋ ಯಮರಾಜ್ಯೇ । ತೇಷಾಂ ಲೋಕಃ ಸ್ವಧಾ ನಮೋ ಯಜ್ಞೋ ದೇವೇಷು ಕಲ್ಪತಾಮ್ । ಓಂ ಯೇ ಸಮಾನಾಃ ಸಮನಸೋ ಜೀವಾ ಜೀವೇಷು ಮಾಮಕಾಃ । ತೇಷಾಂ ಶ್ರೀರ್ಮಯಿ ಕಲ್ಪತಾಮಸ್ಮಿನ್ ಲೋಕೇ ಶತಂ ಸಮಾಃ । ಏತನ್ಮನ್ತ್ರದ್ವಯೇನ ಪಿತೃಪಾತ್ರೋದಕಂ ಪಿತಾಮಹಪ್ರಪಿತಾಮಹಪಾತ್ರೇ ವೃದ್ಧಪ್ರಪಿತಾಮಹಪಾತ್ರಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಪಿತಾಮಹಪ್ರಪಿತಾಮಹಯೋರುದಕಂ ಪವಿತ್ರಞ್ಚ ಪಿತೃಪಾತ್ರೇ ಕ್ಷಿಪೇತ್ ॥ ೧,೨೨೦.
ಇದನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ, ಪಿತಾಮಹ, ಪ್ರಪಿತಾಮಹ, ವೃದ್ಧ ಪ್ರಪಿತಾಮಹರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾರಿಸಿ, ಮುಚ್ಚಿದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ತೆರೆದು, 'ಓಂ, ಯಮರಾಜನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಮನಸ್ಸಿನ ಪಿತೃಗಳು ಇದ್ದರೆ, ಅವರ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸ್ವಧಾ ಇರಲಿ, ಯಜ್ಞವು ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. 'ಓಂ, ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಮನಸ್ಸಿನ ನನ್ನ ಪಿತೃಗಳು ಇದ್ದರೆ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೂರು ವರ್ಷ ನನಗೆ ಐಶ್ವರ್ಯ ದೊರೆಯಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಈ ಎರಡು ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಿತೃಪಾತ್ರದ ನೀರನ್ನು ಪಿತಾಮಹ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಿತಾಮಹರ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಹಾಕಿ, ವೃದ್ಧ ಪ್ರಪಿತಾಮಹರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು. ಪಿತಾಮಹ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಿತಾಮಹರ ಪಾತ್ರದ ನೀರು ಮತ್ತು ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಪಿತೃಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಕು.
ತತಃ ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಸ್ತೇ ಪಾತ್ರಸ್ಥಪವಿತ್ರದಾನಮ್ । ಪಾತ್ರಸ್ಥಪುಷ್ಪೇಣ ಶಿರಸಃ ಕರಪಾದಾರ್ಚನಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಸ್ತೇಽನ್ಯ ಜಲದಾನಂಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಪಾತ್ರಮುತ್ಥಾಪ್ಯ ಓಂ ಯಾ ದಿವ್ಯೇತಿ ಪಠಿತ್ವಾ ಓಂ ಅಮುಕಗೋತ್ರ ಮತ್ಪಿತಾಮಹ ಅಮುಕದೇವಶರ್ಮನ್ ಸಪತ್ನೀಕ ಏಷ ತೇ ಅರ್ಘ್ಯಃ ಸ್ವಧಾ । ಪಿತೃಪಾತ್ರೇಣೈವ ಪಿತಾಮಹಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಸ್ತೇ ಸ್ತೋಕಮರ್ಘ್ಯೋದಕಂ ಸಪವಿತ್ರಙ್ಗೃಹೀತ್ವಾಸ್ತೋಕಮುದಕಂ ಪಿಣ್ಡಸೇಚನಾರ್ಥಂ ಪಾತ್ರಾನ್ತರೇಣ ಪಿಧಾಯ ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣವಾಮಪಾರ್ಶ್ವ ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ರಕುಶೋಪರಿ ಪಿತೃಭ್ಯಃ ಸ್ತಾನಮಸೀತಿ ಅಧೋಮುಖಪಾತ್ರಸ್ಥಪನಮ್ ॥ ೧,೨೨೦.
ಆಮೇಲೆ ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹೂವಿನಿಂದ ತಲೆ, ಕೈ, ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಮತ್ತೊಂದು ನೀರನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ, 'ಓಂ ಯಾ ದಿವ್ಯ' ಎಂದು ಜಪಿಸಿ, 'ಓಂ ಅಮೂಕ ಗೋತ್ರದ ನನ್ನ ತಾತ, ಅಮುಕ ದೇವಶರ್ಮ, ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ, ನಿಮಗೆ ಈ ಅರ್ಘ್ಯ, ಸ್ವಧಾ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಅದೇ ಪಿತೃಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಅರ್ಘ್ಯನೀರನ್ನು ದರ್ಭೆಯೊಡನೆ ತೆಗೆದು, ಪಿಂಡ ಅರ್ಪಣೆಗೆ ಬೇರೆ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿ, ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಎಡಭಾಗದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ದರ್ಭೆಯ ಮೇಲಿಡಬೇಕು. 'ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಇದು ಸ್ಥಾನ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಇಡಬೇಕು.
ಪಿತಾಮಹಪ್ರಪಿತಾಮಹವೃದ್ಧಪ್ರಪಿತಾಮಹೇಭ್ಯೋ ಗನ್ಧಾದಿದಾನಮಗ್ನೌಕರಣಮ್ । ಅವಶಿಷ್ಟಾನ್ನಂ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಾದಿಪಾತ್ರೇ ಕ್ಷಿಪೇತ್ । ಪಿತಾಮಹಪಾತ್ರಾಭಿಮನ್ತ್ರಣಪರ್ಯನ್ತಕ್ರಮೇಣ ಸಮಾಪ್ಯಾಪಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪಾತ್ರಾಭಿಮನ್ತ್ರಣಮ್ । ಅಙ್ಗುಷ್ಠನಿವೇಶನಂ ತಿಲವಿಕರಣಂ ಕೃತ್ವಾ ಅಮುಕಗೋತ್ರ ಏತತ್ತೇ ಅನ್ನಂ ಸಘೃತಂ ಸಪಾನೀಯಂ ಸವ್ಯಞ್ಜನಂ ಪ್ರತಿಷಿದ್ಧವರ್ಜಿತಂ ಯೇ ಚಾತ್ರ ತ್ವಾ ಮನುಯಾಶ್ಚ ತ್ವಾಮನು ತಸ್ಮೈ ತೇ ಸ್ವಧಾ ಇತಿ ॥ ೧,೨೨೦.
ಪಿತಾಮಹ, ಪ್ರಪಿತಾಮಹ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಪಿತಾಮಹರಿಗೆ ಗಂಧಾದಿ ದಾನವನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಉಳಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಪ್ರಪಿತಾಮಹಾದಿ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಕು. ಪಿತಾಮಹಪಾತ್ರದ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪಾತ್ರದ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಹೇಳಬೇಕು. ಅಂಗುಷ್ಠವನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಎಳ್ಳನ್ನು ಚಿತರಿಸಿ, 'ಅಮೂಕ ಗೋತ್ರದ ನಿಮಗಾಗಿ ಈ ಅನ್ನ, ತುಪ್ಪದೊಡನೆ, ನೀರಿನೊಡನೆ, ಪಾಕದೊಡನೆ, ನಿಷಿದ್ಧವಸ್ತುಗಳಿಲ್ಲದೆ, ನಿಮಗೂ ನಿಮ್ಮ ಹಿಂದೆ ಬರುವವರಿಗೆ ಸ್ವಧಾ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.
ತತೋ ದೇವಪ್ರಭೃತಿಭ್ಯ ಅಪೋಶಾನಂ ದದ್ಯಾತ್ । ಅತಿಥಿಪ್ರಾಪ್ತೌ ಅತಿಧಿಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕುರ್ಯಾತ್ । ಅಸ್ಮಿನ್ನವಸರೇ ವಿಕಿರಣಮ್ । ಪಿತಾಮಾಹದೌ ಪ್ರಶ್ರಂ ಕೃತ್ವಾ ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣಮೋಂ ಸ್ವದಿತಂ ಭವದ್ಭಿರಿತಿ ಪ್ರಶ್ರಃ । ಓಂ ಅಮುಕಗೋತ್ರ ಮತ್ಪಿತಃ ಅಮುಕಶರ್ಮನ್ ಸಪತ್ನೀಕ ಏಷ ತೇ ಪಿಣ್ಡೋ ಯೇ ಚಾತ್ರತ್ವಾಮನುಯಾಶ್ಚ ತ್ವಾಮನು ತಸ್ಮೈ ಸ್ವಧೇತಿ ಪಿಣ್ಡಪಾತ್ರಮಚ್ಛಿದ್ರಮಸ್ತು । ತತಃ ಸಙ್ಕಲ್ಪ ಸಿದ್ಧಿವಾಚನಂ ಸಮಾಪ್ಯ ಪಿಣ್ಡಂ ದ್ವಿಧಾ ಕೃತ್ವಾ ಯೇ ಸಮಾನಾಃ ಸುಮನಸ ಇತಿ ಮನ್ತ್ರದ್ವಯಂ ಪಠಿತ್ವಾ ಪಿತಾಮಹವೃದ್ಧಪ್ರಪಿತಾಮಹಪಾತ್ರೇಷು ಕ್ಷಿಪೇತ್ । ಪಿಣ್ಡೇಷು ಗನ್ಧಾದಿಕಂ ದತ್ತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಚಾಲನಮ್ । ಅತಿಥಿಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಸ್ವದಿತಾದಿಪ್ರಶ್ರಃ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಮಾಚಮನಮ್ । ಭುಕ್ತಿಕ್ರಮೇಣ ತಾಮ್ಬೂಲದಾನಮ್ । ಸುಪ್ರೋಕ್ಷಿತಮಸ್ತು ಶಿವಾ ಆಪಃ ಸನ್ತುವೃದ್ಧಪ್ರಪಿತಾಮಹಕ್ರಮೇಣ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಸ್ತೇ ಜಲದಾನಮ್ । ಗೋತ್ರಸ್ಯಾಕ್ಷಯ್ಯಮಸ್ತು ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಸ್ತೇ ಉಪತಿಷ್ಟತಾಮಿತಿ ಸತಿಜಲದಾನಮ್ ॥ ೧,೨೨೦.
ಆಮೇಲೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮೊದಲಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಅತಿಥಿ ಬಂದರೆ, ಅತಿಥಿಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಕಿರಣವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಪಿತಾಮಹರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ 'ಓಂ ಸ್ವದಿತಂ ಭವದ್ಭಿಃ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. 'ಓಂ ಅಮೂಕ ಗೋತ್ರದ ನನ್ನ ತಂದೆ ಅಮುಕಶರ್ಮ, ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ, ನಿಮಗೆ ಈ ಪಿಂಡ, ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಹಿಂದೆ ಬರುವವರಿಗೆ ಸ್ವಧಾ; ಪಿಂಡಪಾತ್ರ ಮುರಿಯದೆ ಇರಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ನಂತರ ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿವಚನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಪಿಂಡವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಮಾಡಿ, 'ಯೇ ಸಮಾನಾಃ ಸುಮನಸಃ' ಎಂಬ ಎರಡು ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಪಿತಾಮಹ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಪಿತಾಮಹರ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಕು. ಪಿಂಡಗಳಿಗೆ ಗಂಧಾದಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಬೇಕು. ಅತಿಥಿಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಸ್ವಧಾ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಆಚಮನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಊಟವಾದ ಮೇಲೆ ತಾಂಬೂಲವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ನೀರನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಛಿಂಪಬೇಕು; ಅದು ಶುಭವಾಗಲಿ. ಪಿತಾಮಹ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಪಿತಾಮಹರ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. 'ಗೋತ್ರಕ್ಕೆ ಕ್ಷಯವಾಗದಿರಲಿ' ಎಂದು ಪಿತೃಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, 'ನಿಲ್ಲಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.