ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಸರ್ವರತ್ನಾಕರಾ ಭೂಮಿರ್ಧಾನ್ಯಾನಿ ಪಶವಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ । ಅರ್ಥಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಯೋಗಿತ್ವಾದರ್ಥ ಇತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ ॥ ೧,೨೧೩.

ಎಲ್ಲಾ ರತ್ನಗಳಿರುವ ಭೂಮಿ, ಧಾನ್ಯ, ಹಸುಗಳು, ಹೆಂಗಸರು—ಇವು ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದುದರಿಂದ 'ಧನ'ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅದ್ರೋಹೇಣೈವ ಭೂತಾನಾಮಲ್ಪದ್ರೋಹೇಣ ವಾ ಪುನಃ । ಯಾ ವೃತ್ತಿಸ್ತಾಂ ಸಮಾಸ್ಥಾಯ ವಿಪ್ರೋ ಜೀವೇದನಾಪದಿ ॥ ೧,೨೧೩.

ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡದೆ, ಅಥವಾ ಅತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಾನಿ ಮಾಡಿದರೂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅಪಾಯವಿಲ್ಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಧನಂ ತು ತ್ರಿವಿಧಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಶುಕ್ಲಂ ಶಬಲಮೇವ ಚ । ಕೃಷ್ಣಂ ಚ ತಸ್ಯ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ವಿಭಾಗಃ ಸಪ್ತಧಾ ಪೃಥಕ್ ॥ ೧,೨೧೩.

ಧನವನ್ನು ಮೂರು ವಿಧವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು: ಶುಭ್ರ, ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು; ಇದರ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಏಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಕ್ರಮಾಯತ್ತಂ ಪ್ರೀತಿದತ್ತಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಚ ಸಹ ಭಾರ್ಯಯಾ । ಅವಿಶೇಷೇಣ ಸರ್ವೇಷಾಂ ವರ್ಣಾನಾಂ ತ್ರಿವಿಧಂ ಧನಮ್ ॥ ೧,೨೧೩.

ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದ ಧನ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೊಟ್ಟ ಧನ, ಹೆಂಡತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಬಂದ ಧನ—ಈ ಮೂರು ವಿಧದ ಧನ ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ವೈಶೇಷಿಕಂ ಧನಂ ದೃಷ್ಟಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ತ್ರಿಲಕ್ಷಣಮ್ । ಯಾಜನಾಧ್ಯಾಪನೇ ನಿತ್ಯಂ ವಿಶುದ್ಧಶ್ಚ (ದ್ಧಾಚ್ಚ) ಪ್ರತಿಗ್ರಹಃ ॥ ೧,೨೧೩.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ವಿಶೇಷವಾದ ಧನ ಮೂರು: ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿಸುವುದರಿಂದ, ಪಾಠ ಮಾಡಿಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧವಾದ ದಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದರಿಂದ.

ತ್ರಿವಿಧಂ ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಾಹುರ್ವೈಶೇಷಿಕಂ ಧನಮ್ । ಶುದ್ಧಾರ್ಥಂ ಲಬ್ಧಕರಜಂ ದಣ್ಡಾಪ್ತಂ ಜಯಜಂ ತಥಾ ॥ ೧,೨೧೩.

ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ಮೂರು ವಿಧದ ಸಂಪತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ: ಶುದ್ಧವಾದದು, ತೆರಿಗೆಯಿಂದ ದೊರಕುವದು ಮತ್ತು ಜಯದಿಂದ ಸಿಗುವದು.

ವೈಶೇಷಿಕಂ ಧನಂ ದೃಷ್ಟಂ ವೈಶ್ಯಸ್ಯಾಪಿ ವಿಲಕ್ಷಣಮ್ । ಕೃಷಿಗೋರಕ್ಷವಾಣಿಜ್ಯಂ ಶೂದ್ರಸ್ಯೈಭ್ಯಸ್ತ್ವನುಗ್ರಹಾತ್ ॥ ೧,೨೧೩.

ವೈಶ್ಯನಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ಸಂಪತ್ತುಗಳಿವೆ: ಕೃಷಿ, ಹಸು ಸಾಕಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ. ಆದರೆ ಶೂದ್ರನಿಗೆ ಇವುಗಳು ಇತರರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಕುಸೀದಕೃಷಿವಾಣಿಜ್ಯಂ ಪ್ರಕುರ್ವೀತ ಸ್ವಯಂ ಪರಮ್ (ಕೃತಮ್) । ಆಪತ್ಕಾಲೇ ಸ್ವಯಂ ಕುರ್ವನ್ನೈನಸಾ ಯುಜ್ಯತೇ ದ್ವಿಜಃ ॥ ೧,೨೧೩.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಬಡ್ಡಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡುವುದು, ಕೃಷಿ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಮಾಡಿದರೆ ಪಾಪವಿಲ್ಲ.

ಬಹವೋ ವರ್ತನೋಪಾಯಾ ಋಷಿಭಿಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ । ಸರ್ವೇಷಾಮಪಿ ಚೈವೈಷಾಂ ಕುಸೀದಮಧಿಕಂ ವಿದುಃ ॥ ೧,೨೧೩.

ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಡ್ಡಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡುವುದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಅನಾವೃಷ್ಟ್ಯಾ ರಾಜಭಯಾನ್ಮೂಷಿಕಾದ್ಯೈರುಪದ್ರವೈಃ । ಕೃಷ್ಯಾದಿಕೇ ಭವೇದ್ಬಾಧಾ ಸಾ ಕುಸೀದೇ ನ ವಿದ್ಯತೇ ॥ ೧,೨೧೩.

ಮಳೆ ಬರ, ರಾಜಭಯ, ಇಲಿ ಮುಂತಾದ ತೊಂದರೆಗಳು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಬಡ್ಡಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡುವುದರಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ತೊಂದರೆಗಳಿಲ್ಲ.

ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷೇ ತಥಾ ಕೃಷ್ಣೇ ರಜನ್ಯಾಂ ದಿವಸೇಪಿ ವಾ । ಉಷ್ಣೇ ವರ್ಷತಿ ಶೀತೇ ವಾ ವರ್ಧನಂ ನ ನಿವರ್ತತೇ ॥ ೧,೨೧೩.

ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ, ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ, ರಾತ್ರಿ, ಹಗಲು, ಬಿಸಿ, ಮಳೆ, ಚಳಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಿಲ್ಲದು.

ದೇಶಂ ಗತಾನಾಂ ಯಾ ವೃದ್ಧಿರ್ನಾನಾಪಣ್ಯೋಪಜೀವಿನಾಮ್ । ಕುಸೀದಂ ಕುರ್ವತಃ ಸಮ್ಯಕ್ಸಂಸ್ಥಿತಸ್ಯೈವ ಜಾಯತೇ ॥ ೧,೨೧೩.

ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರುಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವವರಿಗೆ ಲಾಭ ಬಡ್ಡಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡುವವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಲಬ್ಧಲಾಭಃ ಪಿತೄನ್ದೇವಾನ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಂಶ್ಚೈವ ಪೂಜಯೇತ್ । ತೇ ತೃಪ್ತಾಸ್ತಸ್ಯ ತದ್ದೋಷಂ ಶಮಯನ್ತಿ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೧,೨೧೩.

ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಲಾಭದಿಂದ ಪಿತೃಗಳು, ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಅವರು ತೃಪ್ತರಾದರೆ ಅವನ ದೋಷಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾರೆ—ಇದು ನಿಶ್ಚಿತ.

ವಣಿಕ್ಕುಸೀದಂ ದದ್ಯಾದ್ಯೋ ವಸ್ತ್ರಂ ಗಾಙ್ಕಾಞ್ಚನಾದಿಕಮ್ । ಕೃಷೀವಲೋಽನ್ನಪಾನಾದಿಯಾನಶಯ್ಯಾಸನಾನಿ ಚ ॥ ೧,೨೧೩.

ವ್ಯಾಪಾರಿಯು ಬಡ್ಡಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ, ಧಾನ್ಯ, ಚಿನ್ನ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಕೃಷಿಕನು ಅನ್ನ, ಪಾನೀಯ, ವಾಹನ, ಹಾಸಿಗೆ, ಕುರ್ಚಿ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

ರಾಜಭ್ಯೋ ವಿಂಶತಿಂ ದತ್ತ್ವಾ ಪಶುಸ್ವರ್ಣಾದಿಕಂ ಶತಮ್ । ಪಾದೇನಾಸ್ಯ ಚ ಯಾವಕ್ಯಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಸಂಚಯಮಾತ್ಮವಾನ್ ॥ ೧,೨೧೩.

ರಾಜನಿಗೆ ಹತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು, ಹಸು, ಚಿನ್ನ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ನೂರು ಕೊಟ್ಟ ನಂತರ, ವಿವೇಕಿಯು ತನ್ನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.

ಅರ್ಧೇನ ಚಾತ್ಮಭರಣಂ ನಿತ್ಯನೈಮಿತ್ತಿಕಾಂನ್ವಿತಮ್ । ಪಾದಂ ಚೇತ್ಯರ್ಥಯಾಮಸ್ಯ ಮೂಲಭೂತಂ ವಿವರ್ಧಯೇತ್ ॥ ೧,೨೧೩.

ಅರ್ಧವನ್ನು ತನ್ನ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ, ದೈನಂದಿನ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಳಸಬೇಕು. ಉಳಿದ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗದಿಂದ ಮೂಲಧನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು.

ವಿದ್ಯಾ ಶಿಲ್ಪಂ ಭೂತಿಃ ಸೇವಾ ಗೋರಕ್ಷಾ ವಿಪಣಿಃ ಕೃಷಿಃ । ವೃತ್ತಿರ್ಭೈಕ್ಷ್ಯಂ ಕುಸೀದಂ ಚ ದಶ ಜೀವನಹೇತವಃ ॥ ೧,೨೧೩.

ವಿದ್ಯೆ, ಕಲೆ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಸೇವೆ, ಹಸು ಸಾಕಣೆ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಕೃಷಿ, ಭಿಕ್ಷೆ, ಬಡ್ಡಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡುವುದು—ಇವು ಹತ್ತು ವಿಧದ ಜೀವನೋಪಾಯಗಳು.

ಪ್ರತಿಗ್ರಹಾರ್ಜಿತಾ ವಿಪ್ರೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯೇ ಶಸ್ತ್ರನಿರ್ಜಿತಾ । ವೈಶ್ಯೇ ನ್ಯಾಯಾರ್ಜಿತಾಃ ಸ್ವಾರ್ಥಾಃ ಶೂದ್ರೇ ಶುಶ್ರೂಷಯಾರ್ಜಿತಾಃ ॥ ೧,೨೧೩.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಾನದಿಂದ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯದಿಂದ, ವೈಶ್ಯನಿಗೆ ನ್ಯಾಯವಾದ ಮಾರ್ಗದಿಂದ, ಶೂದ್ರನಿಗೆ ಸೇವೆಯಿಂದ ಸಂಪತ್ತು ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ನದೀ ಬಹೂದಕಾ ಶಾಕಮೃತ್ಪರ್ಣಾನಿ ಸಮಿತ್ಕುಶಾಃ । ಆಗ್ನೇಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಘೋಷಶ್ಚ ವಿಪ್ರಾಣಾಂ ಧನಮುತ್ತಮಮ್ ॥ ೧,೨೧೩.

ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ನದಿ, ತರಕಾರಿ, ಬೇರು, ಎಲೆ, ಹೋಮದ ಕಡ್ಡಿ, ಕುಶಾ ಹುಲ್ಲು, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ವೇದಪಾರಾಯಣದ ಧ್ವನಿ—ಇವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಪತ್ತುಗಳು.

ಅಯಾಚಿತೋಪಪನ್ನೇ ತು ನಾಸ್ತಿ ದೋಷಃ ಪ್ರತಿಗ್ರಹೇ । ಅಮೃತಂ ತದ್ವಿದುರ್ದೇವಾಸ್ತಸ್ಮಾತ್ತನ್ನೈವ ವರ್ಜಯೇತ್ ॥ ೧,೨೧೩.

ಯಾರಾದರೂ ಕೇಳದೆ ಕೊಟ್ಟ ದಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ದೋಷವಿಲ್ಲ. ದೇವತೆಗಳು ಅದನ್ನು ಅಮೃತದಂತೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬಾರದು.

ಗುರುದ್ರವ್ಯಾಂಶ್ಚೌಜ್ಜಿಹೀರ್ಷುರರ್ಚಿಷ್ಯನ್ದೇ ವತಾತಿಥೀನ್ । ಸರ್ವತಃ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣೀಯಾನ್ನ ತುಷ್ಯೇತ್ತು ಸ್ವಯಂ ತತಃ ॥ ೧,೨೧೩.

ಗುರುವಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವನು ಅಥವಾ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವವನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದಲೂ ದಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು, ಆದರೆ ಸ್ವಂತ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಸಂತೋಷಪಡಬಾರದು.

ಸಾಧುತಃ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣೀಯಾದಥ ವಾಸಾಧುತೋ ದ್ವಿಜಃ । ಗುಣವಾನಲ್ಪದೋಷಶ್ಚ ನಿರ್ಗುಣೋ ಹಿ ನಿಮಜ್ಜತಿ ॥ ೧,೨೧೩.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸದ್ಗುಣಿಗಳಿಂದ ದಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ಅವು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಗುಣವಂತರು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ದೋಷವಿರುವವರಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು. ಗುಣವಿಲ್ಲದವನು ಖಂಡಿತ ಮುಳುಗುತ್ತಾನೆ.

ಏವಂ ತ್ವಕ್ಷವೃತ್ತ್ಯಾ ವಾ ಕೃತ್ವಾ ಭರಣಮಾತ್ಮನಃ । ಕುರ್ಯಾದ್ವಿಶುದ್ಧಿಂ ಪರತಃ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಃ ॥ ೧,೨೧೩.

ಈ ರೀತಿ ಬಡ್ಡಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನಂತರ ಪವಿತ್ರತೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಬೇಕು.

ಚತುರ್ಥೇ ಚ ತಥಾ ಭಾಗೇ ಸ್ನಾನಾರ್ಥಂ ಮೃದ ಮಾಹರೇತ್ । ತಿಲಪುಷ್ಪಕುಶಾದೀನಿ ಸ್ನಾನಂ ಚಾಕೃತ್ರಿಮೇ ಜಲೇ ॥ ೧,೨೧೩.

ದಿನದ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕಾಗಿ ಮಣ್ಣು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಎಳ್ಳು, ಹೂವು, ದರ್ಭೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಸಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಬಳಸಬೇಕು.

ನಿತ್ಯಂ ನೈಮಿತ್ತಿಕಂ ಕಾಮ್ಯಂ ಕ್ರಿಯಾಙ್ಗಂ ಮಲಕರ್ಷಣಮ್ । ಮಾರ್ಜನಾಚಮಾವಗಾಹಾಶ್ಚಾಷ್ಟಸ್ನಾನಂ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್ ॥ ೧,೨೧೩.

ದಿನಚರಿ, ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭ, ಇಚ್ಛೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅಶುದ್ಧಿ ತೊಳೆದುಹಾಕುವುದು, ತೊಳೆಯುವುದು, ಆಚಮನ, ಮುಳುಗುವುದು—ಈ ಎಂಟು ವಿಧದ ಸ್ನಾನಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಅಸ್ನಾತಸ್ತು ಪುಮಾನ್ನಾರ್ಹೇ ಜಪಾಗ್ನಿಹವನಾದಿಷು । ಪ್ರಾತಃ ಸ್ನಾನಂ ತದರ್ಥಂ ತು ನಿತ್ಯಸ್ನಾನಂ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್ ॥ ೧,೨೧೩.

ಯಾರಾದರೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡದೆ ಇದ್ದರೆ ಜಪ, ಹೋಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿತ್ಯಸ್ನಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಚಾಣ್ಡಾಲಶವವಿಷ್ಠಾದ್ಯಾನ್ಸ್ಪೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ್ನಾನಂ ರಜಸ್ವಲಾಮ್ । ಸ್ನಾನಾರ್ಹಸ್ತು ಯದಾ ಸ್ನಾತಿ ಸ್ನಾನಂ ನೈಮಿತ್ತಿಕಂ ಹಿ ತತ್ ॥ ೧,೨೧೩.

ಚಾಂಡಾಲ, ಶವ, ಮಲ ಅಥವಾ ರಜಸ್ವಲೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಸ್ನಾನವನ್ನು ವಿಶೇಷ ಸ್ನಾನವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪುಷ್ಯಸ್ನಾನಾದಿಕಂ ಸ್ನಾನಂ ದೈವಜ್ಞವಿಧಿಚೋದಿತಮ್ । ತದ್ಧಿ ಕಾಮ್ಯಂ ಸಮುದ್ದಿಷ್ಟಂ ನಾಕಾಮಸ್ತತ್ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್ ॥ ೧,೨೧೩.

ಪುಷ್ಯಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯರು ಹೇಳುವ ಸ್ನಾನಗಳು ಇಚ್ಛೆಯ ಪ್ರಕಾರವಾದವು; ಇಚ್ಛೆ ಇಲ್ಲದೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು.

ಜಪ್ತುಕಾಮಃ ಪವಿತ್ರಾಣಿ ಅರ್ಚಿಷ್ಯನ್ದೇವತಾತಿಥೀನ್ । ಸ್ನಾನಂ ಸಮಾಚರೇದ್ಯಸ್ತು ಕ್ರಿಯಾಙ್ಗಂ ತಚ್ಚ ಕೀರ್ತಿತಮ್ ॥ ೧,೨೧೩.

ಯಾರು ಜಪ ಮಾಡಲು, ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕೆ, ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ಅಥವಾ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಇದನ್ನು ವಿಧಿಯ ಒಂದು ಅಂಗವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.