ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಗನ್ಧ್ಯಾಕರ್ಮಾವಸಾನೇ ತು ಸ್ವಯಂ ಹೋಮೋ ವಿಧೀಯತೇ । ಸ್ವಯಂ ಹೋಮಫಲಂ ಯತ್ತು ತದನ್ಯೇನ ನ ಜಾಯತೇ ॥ ೧,೨೧೩.

ಸಂಧ್ಯಾಕರ್ಮ ಮುಗಿದ ನಂತರ ತಾನೇ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ತಾನೇ ಮಾಡಿದ ಹೋಮದ ಫಲವನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಕೊಡಲಾಗದು.

ಋತ್ವಿಕ್ಪುತ್ರೋ ಗುರುರ್ಭ್ರಾತಾ ಭಾಗಿನೇಯೋಽಥ ವಿಟ್ಪತಿಃ । ಏಭಿರೇವ ಹುತಂ ಯತ್ತು ತದ್ಧುತಂ ಸ್ವಯಮೇವ ಹಿ ॥ ೧,೨೧೩.

ಋತ್ವಿಕ್, ಪುತ್ರ, ಗುರು, ಸಹೋದರ, ಮಾವ, ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ—ಇವರು ಹೋಮ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದು ತಾನೇ ಮಾಡಿದಂತೆ ಫಲ ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಾ ವೈ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಾಗ್ನಿರ್ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿಸ್ತ್ರಿಲೋಚನಃ । ವಿಷ್ಣುರಾಹವನೀಯಾಗ್ನಿಃ ಕುಮಾರಃ ಸತ್ಯ ಉಚ್ಯತೇ ॥ ೧,೨೧೩.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಗೃಹ್ಯಾಗ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ, ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿ ತ್ರಿನೇತ್ರನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ವಿಷ್ಣುನು ಆಹವನೀಯಾಗ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಕುಮಾರನು ಸತ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಕೃತ್ವಾ ಹೋಮಂ ಯಥಾಕಾಲಂ ಸೌರಾನ್ಮನ್ತ್ರಾಞ್ಜಪೇತ್ತತಃ । ಸಮಾಹಿತಾತ್ಮಾ ಸಾವಿತ್ರೀಂ ಪ್ರಣವಂ ಚ ಯಥೋದಿತಮ್ ॥ ೧,೨೧೩.

ಯೋಗ್ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಸೂರ್ಯನ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು; ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಸಾವಿತ್ರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಣವವನ್ನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಪಠಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಣವೇ ನಿತ್ಯಯುಕ್ತಸ್ಯ ವ್ಯಾಹೃತೀಷು ಚ ಸಪ್ತಸು । ತ್ರಿಪದಾಯಾಂ ಚ ಸಾವಿತ್ರ್ಯಾಂ ನ ಭಯಂ ವಿದ್ಯತೇ ಕ್ವಚಿತ್ ॥ ೧,೨೧೩.

ಯಾರು ಸದಾ ಪ್ರಣವದಲ್ಲಿ, ಏಳು ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೂರು ಪದಗಳ ಸಾವಿತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವ ಭಯವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಗಾಯತ್ತ್ರೀಂ ಯೋ ಜಪೇನ್ನಿತ್ಯಂ ಕಲ್ಯಮುತ್ಥಾಯ ಮಾನವಃ । ಲಿಪ್ಯತೇ ನ ಸ ಪಾಪೇನ ಪದ್ಮಪತ್ರಮಿವಾಮ್ಭಸಾ ॥ ೧,೨೧೩.

ಯಾರು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಶುಭ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಪಾಪವು ತಗಲದು; ಅದು ಜಲದಲ್ಲಿ ಕಮಲದ ಎಲೆ濕ಗಾಗದಂತೆ.

ಶ್ವೇತವರ್ಣಾ ಸಮುದ್ದಿಷ್ಟಾ ಕೌಶೈಯವಸನಾ ತಥಾ । ಅಕ್ಷಸೂತ್ರಧರಾ ದೇವೀ ಪದ್ಮಾಸನಗತಾ ಶುಭಾ ॥ ೧,೨೧೩.

ಅವಳು ಬಿಳಿ ವರ್ಣದವಳಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ರೇಷ್ಮೆ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ, ಜಪಮಾಲೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ, ಕಮಲಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಶುಭದೇವಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಆವಾಹ್ಯ ಯಜುಪಾನೇನ ತೇಜೋಽಸೀತಿ ವಿಧಾನತಃ । ಏತದ್ಯಜುಃ ಪುರಾ ದೈವೈರ್ದೃಷ್ಟಿದರ್ಶನಕಾಙ್ಕ್ಷಿಭಿಃ ॥ ೧,೨೧೩.

ಯಜುಸ್ಸುಳ್ಳ ನೀರನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಆ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿ, ಈ ಯಜುಸ್ಸನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಹಿಂದೆ ದರ್ಶನ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ ನೋಡಿದವು.

ಆದಿತ್ಯಮಣ್ಡಲಾನ್ತಃ ಸ್ಥಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಸ್ಥಿತಾಮಪಿ । ತತ್ರಾವಾಹ್ಯ ಜಪಿತ್ವಾತೋ ನಮಸ್ಕಾರಾದ್ವಿಸರ್ಜಯೇತ್ ॥ ೧,೨೧೩.

ಆ ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದೊಳಗಿರುವುದನ್ನಾಗಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನಾಗಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಆಮಂತ್ರಿಸಿ ಜಪಮಾಡಿ, ನಂತರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ವಾಪಸ್ಸು ಕಳುಹಿಸಬೇಕು.

ಪೂರ್ವಾಹ್ನ ಏವ ಕುರ್ವೀತ ದೇವತಾನಾಂ ಚ ಪೂಜನಮ್ । ನ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪರಮೋ ದೇವಸ್ತಸ್ಮಾತ್ತಂ ಪೂಜಯೇತ್ಸದಾ ॥ ೧,೨೧೩.

ದೇವತೆಗಳ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮುಂಜಾನೆಲೇ ಮಾಡಬೇಕು; ವಿಷ್ಣುವಿಗಿಂತ ಮೇಲು ದೇವತೆ ಇಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸದಾ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುಶಿವಾನ್ದೇವಾನ್ನ ಪೃಥಗ್ಭಾವಯೇತ್ಸುಧೀಃ । ಲೋಕೇಽಸ್ಮಿನ್ಮಙ್ಗಲಾನ್ಯಷ್ಟೌ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಗೌರ್ಹುತಾಶನಃ ॥ ೧,೨೧೩.

ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಶಿವರನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇವತೆಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು; ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಶುಭವಾದವುಗಳು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಹಸು, ಬೆಂಕಿ, ಬಂಗಾರ, ತುಪ್ಪ, ಸೂರ್ಯ, ನೀರು ಮತ್ತು ರಾಜನು ಎಂಟನೆಯವನು.

ಹಿರಣ್ಯಂ ಸರ್ಪಿರಾದಿತ್ಯ ಆಪೋ ರಾಜಾ ತಥಾಷ್ಟಮಃ । ಏತಾನಿ ಸತತಂ ಪಶ್ಯೇದರ್ಚಯೇಚ್ಚ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್ ॥ ೧,೨೧೩.

ಬಂಗಾರ, ತುಪ್ಪ, ಸೂರ್ಯ, ನೀರು ಮತ್ತು ರಾಜನು—ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸದಾ ನೋಡಬೇಕು, ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ವೇದಸ್ಯಾಧ್ಯಯನಂ ಪೂರ್ವಂ ವಿಚಾರೋಭ್ಯಸನಂ ಜಪಃ । ತದ್ದಾನಂ ಚೈವ ಶಿಷ್ಯಭ್ಯೋ ವೇದಾಭ್ಯಾಸೋ ಹಿ ಪಞ್ಚಧಾ ॥ ೧,೨೧೩.

ವೇದವನ್ನು ಓದುವುದು, ವಿಚಾರಮಾಡುವುದು, ಪುನಃ ಪುನಃ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದು, ಜಪಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ದಾನಮಾಡುವುದು—ವೇದಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಐದು ವಿಧಗಳಿವೆ.

ವೇದಾರ್ಥಂ ಯಜ್ಞಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಚೈವ ಹಿ । ಮೂಲ್ಯೇನ ಲೇಖಯಿತ್ವಾ ಯೋ ದದ್ಯಾದ್ಯಾತಿ ಸ ವೈದಿಕಮ್ ॥ ೧,೨೧೩.

ವೇದದ ಅರ್ಥ, ಯಜ್ಞಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದು, ಬೆಲೆಗೆ ಕೊಡುವವನು ವೇದಪಂಡಿತನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಇತಿಹಾ ಸಪುರಾಣಾನಿ ಲಿಖಿತ್ವಾಯಃ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ । ಬ್ರಹ್ಮದಾನಸಮಂ ಪುಣ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ದ್ವಿಗುಣೀಕೃತಮ್ ॥ ೧,೨೧೩.

ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಬರೆದು ದಾನಮಾಡುವವನು ಜ್ಞಾನದಾನಕ್ಕೆ ಸಮವಾದ, ದ್ವಿಗುಣವಾದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಮೃತೀಯೇ ಚ ತಥಾ ಭಾಗೇ ಪೋಷ್ಯವರ್ಗಾರ್ಥಸಾಧನಮ್ । ಮಾತಾ ಪಿತಾ ಗುರುರ್ಭ್ರಾತಾ ಪ್ರಜಾ ದೀನಾಃ ಸಮಾಶ್ರಿತಾಃ ॥ ೧,೨೧೩.

ಮೂರನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ಅವಲಂಬಿತರಾದವರ ಜೀವನೋಪಾಯ: ತಾಯಿ, ತಂದೆ, ಗುರು, ಸಹೋದರ, ಸಂತಾನ, ಬಡವರು ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದವರು.

ಅಭ್ಯಾಗತೋಽತಿಥಿಶ್ಚಾಗ್ನಿಃ ಪೋಷ್ಯವರ್ಗಾ ಉದಾಹೃತಃ । ಭರಣಂ ಪೋಷ್ಯವರ್ಗಸ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಂ ಸ್ವರ್ಗಸಾಧನಮ್ ॥ ೧,೨೧೩.

ಬಂದ ಅತಿಥಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನೂ ಕೂಡ ಅವಲಂಬಿತರೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅವಲಂಬಿತರ ಪೋಷಣೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭರಣಂ ಪೋಷ್ಯ ವರ್ಗಸ್ಯ ತಸ್ಮಾದ್ಯತ್ನೇನ ಕಾರಯೇತ್ । ಸ ಜೀವತಿ ವರಶ್ಚೈಕೋ ಬಹುಭಿರ್ಯೋಪಜೀವ್ಯತಿ ॥ ೧,೨೧೩.

ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವಲಂಬಿತರ ಪೋಷಣೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು; ಒಬ್ಬನು ಬದುಕಿದರೆ, ಅನೇಕರು ಅವನಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.

ಜೀವನ್ತೋ ಮೃತಕಾಸ್ತ್ವನ್ಯೇ ಪುರುಷಾಃ ಸ್ವೋದರಮ್ಭರಾಃ । ಸ್ವಕೀಯೋದರಪೂರ್ತಿಶ್ಚ ಕುಕ್ಕುರಸ್ಯಾಪಿ ವಿದ್ಯತೇ ॥ ೧,೨೧೩.

ಕೆಲವರು ಬದುಕಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಸ್ವಂತ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವವರಾದರೆ, ಅವರು ಸತ್ತವರೇ ಸರಿ; ತಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಾಯಿ ಕೂಡ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಅರ್ಥೇಭ್ಯೋಽಪಿ ವಿವೃದ್ಧೇಭ್ಯಃ ಸಮ್ಭೂತೇಭ್ಯಸ್ತತಸ್ತತಃ । ಕ್ರಿಯಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಪ್ರವರ್ತನ್ತೇ ಪರ್ವತೇಭ್ಯ ಇವಾಪಗಾಃ ॥ ೧,೨೧೩.

ಧನವು ಹೆಚ್ಚಾದರೂ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದರೂ, ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳೂ ಅದರಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ಹೀಗೆಯೇ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ನದಿಗಳು ಹರಿಯುವಂತೆ.

ಸರ್ವರತ್ನಾಕರಾ ಭೂಮಿರ್ಧಾನ್ಯಾನಿ ಪಶವಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ । ಅರ್ಥಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಯೋಗಿತ್ವಾದರ್ಥ ಇತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ ॥ ೧,೨೧೩.

ಎಲ್ಲಾ ರತ್ನಗಳಿರುವ ಭೂಮಿ, ಧಾನ್ಯ, ಹಸುಗಳು, ಹೆಂಗಸರು—ಇವು ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದುದರಿಂದ 'ಧನ'ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅದ್ರೋಹೇಣೈವ ಭೂತಾನಾಮಲ್ಪದ್ರೋಹೇಣ ವಾ ಪುನಃ । ಯಾ ವೃತ್ತಿಸ್ತಾಂ ಸಮಾಸ್ಥಾಯ ವಿಪ್ರೋ ಜೀವೇದನಾಪದಿ ॥ ೧,೨೧೩.

ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡದೆ, ಅಥವಾ ಅತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಾನಿ ಮಾಡಿದರೂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅಪಾಯವಿಲ್ಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಧನಂ ತು ತ್ರಿವಿಧಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಶುಕ್ಲಂ ಶಬಲಮೇವ ಚ । ಕೃಷ್ಣಂ ಚ ತಸ್ಯ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ವಿಭಾಗಃ ಸಪ್ತಧಾ ಪೃಥಕ್ ॥ ೧,೨೧೩.

ಧನವನ್ನು ಮೂರು ವಿಧವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು: ಶುಭ್ರ, ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು; ಇದರ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಏಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಕ್ರಮಾಯತ್ತಂ ಪ್ರೀತಿದತ್ತಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಚ ಸಹ ಭಾರ್ಯಯಾ । ಅವಿಶೇಷೇಣ ಸರ್ವೇಷಾಂ ವರ್ಣಾನಾಂ ತ್ರಿವಿಧಂ ಧನಮ್ ॥ ೧,೨೧೩.

ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದ ಧನ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೊಟ್ಟ ಧನ, ಹೆಂಡತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಬಂದ ಧನ—ಈ ಮೂರು ವಿಧದ ಧನ ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ವೈಶೇಷಿಕಂ ಧನಂ ದೃಷ್ಟಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ತ್ರಿಲಕ್ಷಣಮ್ । ಯಾಜನಾಧ್ಯಾಪನೇ ನಿತ್ಯಂ ವಿಶುದ್ಧಶ್ಚ (ದ್ಧಾಚ್ಚ) ಪ್ರತಿಗ್ರಹಃ ॥ ೧,೨೧೩.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ವಿಶೇಷವಾದ ಧನ ಮೂರು: ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿಸುವುದರಿಂದ, ಪಾಠ ಮಾಡಿಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧವಾದ ದಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದರಿಂದ.

ತ್ರಿವಿಧಂ ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಾಹುರ್ವೈಶೇಷಿಕಂ ಧನಮ್ । ಶುದ್ಧಾರ್ಥಂ ಲಬ್ಧಕರಜಂ ದಣ್ಡಾಪ್ತಂ ಜಯಜಂ ತಥಾ ॥ ೧,೨೧೩.

ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ಮೂರು ವಿಧದ ಸಂಪತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ: ಶುದ್ಧವಾದದು, ತೆರಿಗೆಯಿಂದ ದೊರಕುವದು ಮತ್ತು ಜಯದಿಂದ ಸಿಗುವದು.

ವೈಶೇಷಿಕಂ ಧನಂ ದೃಷ್ಟಂ ವೈಶ್ಯಸ್ಯಾಪಿ ವಿಲಕ್ಷಣಮ್ । ಕೃಷಿಗೋರಕ್ಷವಾಣಿಜ್ಯಂ ಶೂದ್ರಸ್ಯೈಭ್ಯಸ್ತ್ವನುಗ್ರಹಾತ್ ॥ ೧,೨೧೩.

ವೈಶ್ಯನಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ಸಂಪತ್ತುಗಳಿವೆ: ಕೃಷಿ, ಹಸು ಸಾಕಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ. ಆದರೆ ಶೂದ್ರನಿಗೆ ಇವುಗಳು ಇತರರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಕುಸೀದಕೃಷಿವಾಣಿಜ್ಯಂ ಪ್ರಕುರ್ವೀತ ಸ್ವಯಂ ಪರಮ್ (ಕೃತಮ್) । ಆಪತ್ಕಾಲೇ ಸ್ವಯಂ ಕುರ್ವನ್ನೈನಸಾ ಯುಜ್ಯತೇ ದ್ವಿಜಃ ॥ ೧,೨೧೩.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಬಡ್ಡಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡುವುದು, ಕೃಷಿ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಮಾಡಿದರೆ ಪಾಪವಿಲ್ಲ.

ಬಹವೋ ವರ್ತನೋಪಾಯಾ ಋಷಿಭಿಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ । ಸರ್ವೇಷಾಮಪಿ ಚೈವೈಷಾಂ ಕುಸೀದಮಧಿಕಂ ವಿದುಃ ॥ ೧,೨೧೩.

ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಡ್ಡಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡುವುದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.