ದ್ವಿತೀಯಾ ಚ ತೃತೀಯಾ ಚ ತದರ್ಧಾ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾ । ಉಪವಿಷ್ಟಸ್ತು ವಿಣ್ಮೂತ್ರಂ ಕರ್ತುಂ ಯಸ್ತು ನ ವಿನ್ದತಿ ॥ ೧,೨೧೩.
ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಬಾರಿ ಹಾಕುವ ಮಣ್ಣು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಅರ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು. ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಮೂತ್ರ ಅಥವಾ ಪುರೀಷ ಶೌಚ ಮಾಡಲು ಆಗದಿದ್ದರೆ—
ಸ ಕುರ್ಯಾದರ್ಧಶೌಚಂ ತು ಸ್ವಸ್ಯ ಶೌಚಸ್ಯ ಸರ್ವದಾ । ದಿವಾ ಶೌಚಸ್ಯ ರಾತ್ರ್ಯರ್ಧಂ ಯದ್ವಾ ಪಾದೋ ವಿಧೀಯತೇ ॥ ೧,೨೧೩.
ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ವಂತ ಶೌಚಕ್ಕೆ ಅರ್ಧ ಶೌಚ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಗಲು ಶೌಚಕ್ಕೆ ರಾತ್ರಿ ಅರ್ಧ, ಅಥವಾ ಪಾದದಷ್ಟು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ವಸ್ಥಸ್ಯ ತು ಯಥೋದ್ದಿಷ್ಟಮಾರ್ತಃ ಕುರ್ಯಾದ್ಯಥಾಬಲಮ್ । ವಸಾ ಶುಕ್ರಮಸೃಙ್ಮಜ್ಜಾ ಲಾಲಾ ವಿಣ್ಮೂತ್ರಕರ್ಣವಿಟ್ ॥ ೧,೨೧೩.
ಆರೋಗ್ಯವಂತನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಆಚರಿಸಬೇಕು, ಆದರೆ ರೋಗಿಯು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಕೊಬ್ಬು, ಬೀಜ, ರಕ್ತ, ಮಜ್ಜೆ, ಲಾಲಾಜಲ, ಬೆವರು, ಮೂತ್ರ, ಮಲ, ಕಿವಿಯ ಕೊಳಕು ಇವು ದೇಹದ ಅಶುದ್ಧಿಗಳು.
ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಶ್ರದೂಷಿಕಾ ಸ್ವೇದೋ ದ್ವಾದಶೈತೇ ನೃಣಾಂ ಮಲಾಃ । ಮನ್ಯೇತ ಯಾವತಾ ಶುದ್ಧಿಂ ತಾವಚ್ಛೌಚಂ ಸಮಾಚರೇತ್ ॥ ೧,೨೧೩.
ಶ್ಲೇಷ್ಮ, ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ ಜಮೆಯುವ ಶ್ಲೇಷ್ಮ, ಬೆವರು—ಈ ಹನ್ನೆರಡು ಮಾನವನ ದೇಹದ ಅಶುದ್ಧಿಗಳು. ಇವು ಹೊರಟು ಹೋಗುವವರೆಗೆ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.
ಪ್ರಮಾಣಂ ಶೌಚಸಂಖ್ಯಾಯಾ ನಾದಿಷ್ಟೈರವಶಿಷ್ಯತೇ । ಶೌಚಂ ತು ದ್ವಿವಿಧಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಬಾಹ್ಯಮಾಭ್ಯನ್ತರಂ ತಥಾ ॥ ೧,೨೧೩.
ಯಾರು ವಿಧಿ ತಿಳಿಯದೆ ಇದ್ದಾರೋ ಅವರು ಶೌಚದ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮೀರಬಾರದು. ಶೌಚವನ್ನು ಎರಡು ವಿಧವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಹೊರಗಿನದು ಮತ್ತು ಒಳಗಿನದು.
ಮೃಜ್ಜಲಾಭ್ಯಾಂ ಸ್ಮೃತಂ ಬಾಹ್ಯಂ ಭಾವಶುದ್ಧಿರಥಾನ್ತರಮ್ । ತ್ರಿರಾಚಾಮೇದಪಃ ಪೂರ್ವಂ ದ್ವಿಃ ಪ್ರಮೃಜ್ಯಾತ್ತತೋ ಮುಖಮ್ ॥ ೧,೨೧೩.
ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಗಿನ ಶುದ್ಧಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಮನಸ್ಸಿನ ಪವಿತ್ರತೆಯೇ ಒಳಗಿನ ಶುದ್ಧಿ. ಮೊದಲು ಮೂರು ಬಾರಿ ನೀರಿನಿಂದ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಕುಳಿದು, ನಂತರ ಎರಡು ಬಾರಿ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಒರೆದು ಶುದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.
ಸಂಮೃಜ್ಯಾಙ್ಗುಷ್ಠಮೂಲೇನ ತ್ರಿಭಿರಾಸ್ಯಮುಪಸ್ಪೃಶೇತ್ । ಅಙ್ಗುಷ್ಠೇನ ಪ್ರದೇಶಿನ್ಯಾ ಘ್ರಾಣಂ ಪಶ್ಚಾದನನ್ತರಮ್ ॥ ೧,೨೧೩.
ಬಾಯಿಯನ್ನು ಒರೆದು ಆದಮೇಲೆ, ಬೆರಳಿನ ಬೇಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಬಾಯಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಅಂಗುಷ್ಠ ಮತ್ತು ತರ್ಜನಿಬೆರಳಿನಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೂಗಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು.
ಅಙ್ಗುಷ್ಠಾನಾಮಿಕಾಭ್ಯಾಂ ಚ ಚಕ್ಷುಃ ಶ್ರೋತ್ರೇ ಪುನಃ ಪುನಃ । ಕನಿಷ್ಠಾಙ್ಗಷ್ಠಯೋರ್ನಾಭಿಂ ಹೃದಯಂ ತು ತಲೇನ ವೈ ॥ ೧,೨೧೩.
ಅಂಗುಷ್ಠ ಮತ್ತು ಉಂಗುರಿಬೆರಳಿನಿಂದ ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಿವಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು; ಚಿಕ್ಕ ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಅಂಗುಷ್ಠದಿಂದ ನಾಭಿಗೆ, ಹಸ್ತತಲದಿಂದ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು.
ಸರ್ವಾಭಿಸ್ತು ಶಿರಃ ಪಶ್ಚಾದ್ಬಾಹೂ ಚಾಗ್ರೇಣ ಸಂಸ್ಪೃಶೇತ್ । ಋಚೋ ಯಜೂಂಷಿ ಸಾಮಾನಿ ತ್ರಿಃ ಪಠನ್ಪ್ರೀಣಯೇತ್ಕ್ರಮಾತ್ ॥ ೧,೨೧೩.
ಎಲ್ಲಾ ಬೆರಳಿನಿಂದ ತಲೆಗೆ, ನಂತರ ಬೆರಳಗಳ ತುದಿಯಿಂದ ಕೈಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು; ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಪಠಿಸಿ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
ಅಥರ್ವಾಙ್ಗಿರಸೌ ಪೂರ್ವಂ ದ್ವಿಃ ಪ್ರಮಾರ್ಷ್ಟ್ಯಥ ತನ್ಸುಖಮ್ । ಇತಿಹಾಸಪುರಾಣಾನಿ ವೇದಾಙ್ಗಾನಿ ವೇದಾಙ್ಗಾನಿ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ॥ ೧,೨೧೩.
ಮೊದಲು ಅಥರ್ವಣ ಮತ್ತು ಆಂಗಿರಸ ಹ್ಯಮ್ನಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಿ, ನಂತರ ಎರಡು ಬಾರಿ ಒರೆದು ಆರಾಮ ಪಡೆಯಬೇಕು; ನಂತರ ಇತಿಹಾಸ, ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ವೇದಾಂಗಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಠಿಸಬೇಕು.
ಖಂ ಮುಖೇ ನಾಸಿಕೇ ವಾಯುಂ ನೇತ್ರೇ ಸೂರ್ಯಂ ಶ್ರುತೀ (ತೀರ್ದಿ) ದಿಶಃ । ಪ್ರಾಣಗ್ರನ್ಥಿಮಥೋ ನಾಭಿಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಹೃದಯೇ ಸ್ಪೃಶೇತ್ ॥ ೧,೨೧೩.
ಬಾಯಿಗೆ ಆಕಾಶ, ಮೂಗಿಗೆ ಗಾಳಿ, ಕಣ್ಗಳಿಗೆ ಸೂರ್ಯ, ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಬಂಧನವನ್ನು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು.
ರುದ್ರಂ ಮೂರ್ಧ್ನಾ ಸಮಾಲಭ್ಯ ಪ್ರೀಣಾತ್ಯಥ ಶಿಖಾಮೃಷೀನ್ । ಬಾಹೂ ಯಮೇನ್ದ್ರವರುಣಕುಬೇರವಸುಧಾನಲಾನ್ ॥ ೧,೨೧೩.
ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ರುದ್ರನನ್ನು, ಶಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು; ಕೈಗಳಿಗೆ ಯಮ, ಇಂದ್ರ, ವರుణ, ಕುಬೇರ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು.
ಅಭ್ಯುಕ್ಷ್ಯ ಚರಣೌ ವಿಷ್ಣುಮಿನ್ದ್ರಂ ವಿಷ್ಣು ಕರದ್ವಯಮ್ । ಅಗ್ನಿರ್ವಾಯುಶ್ಚ ಸೂರ್ಯೇನ್ದುಗಿರಯೋಽಙ್ಗುಲಿಪರ್ವಸು ॥ ೧,೨೧೩.
ಕಾಲಿಗೆ ನೀರು ಛಳಿಸಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು, ಕೈಗಳಿಗೆ ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು; ಬೆರಳಿನ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು.
ಗಙ್ಗಾದ್ಯಾಃ ಸರಿತಸ್ತಾಸು ಯಾ ರೇಖಾಃ ಕರಮಧ್ಯಗಾಃ । ಉಷಃ ಕಾಲೇ ತು ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೇ ಶೌಚಂ ಕೃತ್ವಾ ಯಥಾರ್ಥವತ್ ॥ ೧,೨೧೩.
ಗಂಗಾದಿ ನದಿಗಳು ಕೈಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ರೇಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಂತೆ; ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಬಂದಾಗ ಶೌಚವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು.
ತತಃ ಸ್ನಾನರ್ಂ ಪ್ಕುರ್ವೀತ ದನ್ತಧಾವನಪೂರ್ವಕಮ್ । ಮುಖೇ ಪರ್ಯುಷಿತೇ ನಿತ್ಯಂ ಭವತ್ಯಪ್ರಯತೋ ನರಃ ॥ ೧,೨೧೩.
ನಂತರ ಹಲ್ಲು ತೊಳೆದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಬಾಯಿ ಅಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೆ ಯಾವಾಗಲೂ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಶುದ್ಧನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನೇನ ಕುರ್ಯಾದ್ವೈ ದನ್ತಘಾವನಮ್ । ಕದಮ್ಬಬಿಲ್ವಖದಿರಕರವೀರವಟಾರ್ಜುನಾಃ ॥ ೧,೨೧೩.
ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಹಲ್ಲು ತೊಳೆಯಬೇಕು; ಕಡಂಬ, ಬಿಲ್ವ, ಖದಿರ, ಕರವೀರ, ವಟ, ಅರ್ಜುನ ಮರಗಳ ದಂಡ ಬಳಸುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ.
ಯೂಥೀ ಚ ಬೃಹತೀ ಜಾತೀ ಕರಞ್ಜಾರ್ಕಾತಿಮುಕ್ತಕಾಃ । ಜಮ್ಬೂಮಧೂಕಾ ಪಾಮಾರ್ಗಶಿರೀಷೋದುಮ್ಬರಾಸನಾಃ ॥ ೧,೨೧೩.
ಯೂಥಿ, ಬೃಹತಿ, ಜಾತಿ, ಕರಂಜ, ಅರ್ಕ, ಅತಿಮುಕ್ತಕ, ಜಾಂಬು, ಮಧೂಕ, ಪಾಮಾರ್ಗ, ಶಿರೀಷ, ಉದುಂಬರ, ಆಸನ ಮರಗಳೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ.
ಕ್ಷೀರಿಕಣ್ಟಕಿವೃಕ್ಷಾದ್ಯಾಃ ಪ್ರಶಸ್ತಾ ದನ್ತಧಾವನೇ । ಕಟುತಿಕ್ತಕಷಾಯಾಶ್ಚ ಧನಾರೋಗ್ಯಸುಖಪ್ರದಾಃ ॥ ೧,೨೧೩.
ಹಾಲುಳ್ಳ ಕಂಟಕವೃಕ್ಷಗಳು ಹಲ್ಲು ತೊಳೆಯಲು ಶ್ಲಾಘನೀಯ; ಕಹಿ, ಕಹಿ-ತುಪ್ಪು, ಕಷಾಯ ರುಚಿಯ ಮರಗಳು ಧನ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಚ ಶುಚೌ ದೇಶೇ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ತದಾಚಾಮೇತ್ । ಅಮಾಯಾಂ ಚ ತಥಾ ಷಷ್ಠ್ಯಾಂ ನವಮ್ಯಾಂ ಪ್ರತಿಪದ್ಯಪಿ ॥ ೧,೨೧೩.
ಊಟವಾದ ಮೇಲೆ ತೊಳೆದು, ಸ್ವಚ್ಛ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲು ದಂಡವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಬಾಯಿಯನ್ನು ಕುಳಿದು ಶುದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು; ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ, ಷಷ್ಠಿ, ನವಮಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಪದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೀಗೇ ಮಾಡಬೇಕು.
ವರ್ಜಯೇದ್ದನ್ತಕಾಷ್ಠನ್ತು ತಥೈವಾರ್ಕಸ್ಯ ವಾಸರೇ । ಅಭಾವೇ ದನ್ತ ಕಾಷ್ಠಸ್ಯ ನಿಷಿದ್ಧಾಯಾಂ ತಥಾ ತಿಥೌ ॥ ೧,೨೧೩.
ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಭಾನುವಾರ ಹಲ್ಲು ದಂಡವನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು; ಹಲ್ಲು ದಂಡ ದೊರೆಯದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ನಿಷಿದ್ಧ ತಿಥಿಯಿದ್ದರೆ ಕೂಡ ಬಳಸಬಾರದು.
ಅಷಾಂ ದ್ವಾದಶಗಣ್ಡೂಷೈಃ ಕುರ್ವೀತ ಮುಖಶೋಧನಮ್ । ಪ್ರಾತಃ ಸ್ನಾನಂ ಪ್ರಶಂಸನ್ತಿ ದೃಷ್ಟಾದೃಷ್ಟಕರಂ ಹಿತಮ್ ॥ ೧,೨೧೩.
ಈ ನೀರನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ಬಾರಿ ಬಾಯಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಾಯಿ ತೊಳೆಬೇಕು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇದರಿಂದ ಕಾಣುವ ಹಾಗೂ ಕಾಣದ ಹಿತಫಲಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.
ಸರ್ವಮರ್ಹತಿ ಶುದ್ಧಾತ್ಮಾ ಪ್ರಾತಃ ಸ್ನಾಯೀ ಜಪಾದಿಕಮ್ । ಅತ್ಯನ್ತಮಲಿನಃ ಕಾಯೋ ನವಚ್ಛಿದ್ರಸಮನ್ವಿತಃ ॥ ೧,೨೧೩.
ಯಾರು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಶುದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಜಪಾದಿ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಯೋಗ್ಯರು. ಏಕೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ದೇಹ ತುಂಬಾ ಅಶುದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಒಂಬತ್ತು ರಂಧ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
ಸ್ತ್ರವತ್ಯೇಷ ದಿವಾ ರಾತ್ರೌ ಪ್ರಾತಃ ಸ್ನಾನಂ ವಿಶೋಧನಮ್ । ಮನಃ ಪ್ರಸಾದಜನನಂ ರೂಪಸೌಭಾಗ್ಯವರ್ಧನಮ್ ॥ ೧,೨೧೩.
ಈ ದೇಹವು ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಎಂದೂ ಹರಿದುಕೊಂಡೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ದೇಹ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಬರುತ್ತದೆ, ರೂಪ ಹಾಗೂ ಭಾಗ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಶೋಕದುಃ ಖಪ್ರಶಮನಂ ಗಙ್ಗಾಸ್ನಾನವದಾಚರೇತ್ । ಅದ್ಯ ಹಸ್ತೇ ತು ನಕ್ಷತ್ರೇ ದಶಮ್ಯಾಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠಕೇ ಸಿತೇ ॥ ೧,೨೧೩.
ಇದು ದುಃಖ ಮತ್ತು ಶೋಕವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಚಂದ್ರನು ಹಸ್ತ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ದಶಮಿ, ಜ್ಯೇಷ್ಠ ನಕ್ಷತ್ರ, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವಂತೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
ದಶಪಾಪ ಹರಾಯಾಂ ಚ ಅದತ್ವಾ ದಾನಕಲ್ಮಷಮ್ । ವಿರುದ್ಧಾಚರಣಂ ಹಿಂಸಾ ಪರದಾರೋಪಸೇವನಮ್ ॥ ೧,೨೧೩.
ಹತ್ತು ಪಾಪಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ದಿನದಲ್ಲಿ, ದಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪಾಪವನ್ನು ಬಿಡದೆ, ವಿರುದ್ಧವಾದ ನಡೆ, ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ತ್ರೀಯರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು.
ಪಾರುಷ್ಯಾನೃತಪೈಶುನ್ಯಮಸಮ್ಬದ್ಧಾಭಿಭಾಷಣಮ್ । ಪರದ್ರವ್ಯಾಭಿಧಾನಂ ಚ ಮನಸಾನಿಷ್ಟಚಿನ್ತನಮ್ ॥ ೧,೨೧೩.
ಕಠಿಣ ಮಾತು, ಸುಳ್ಳು, ಅಪವಾದ, ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಮಾತು, ಪರರ ಧನದ ಆಸೆ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟ ಚಿಂತನೆ—
ಏತದ್ದಶಾಘಘಾತಾರ್ಥಂ ಗಙ್ಗಾಸ್ನಾನಂ ಕರೋಮ್ಯಹಮ್ । ಪ್ರಾತಃ ಸಂಕ್ಷೇಪತಃ ಸ್ನಾನಂ ವಾನಪ್ರಸ್ಥಗೃಹಸ್ಥಯೋಃ ॥ ೧,೨೧೩.
ಈ ಹತ್ತು ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಿವಾರಣೆಗೆ ನಾನು ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸ್ನಾನವನ್ನು ವಾನಪ್ರಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಗೃಹಸ್ಥರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.
ಯತೇಸ್ತ್ರಿಷವಣಂ ಸ್ನಾನಂ ಸಕೃತ್ತ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಃ । ಆಚಮ್ಯ ತೀರ್ಥಮಾವಾಹ್ಯ ಸ್ನಾಯಾತ್ಸ್ಮೃತ್ವಾವ್ಯಯಂ ಹರಿಮ್ ॥ ೧,೨೧೩.
ಯತಿಗಳಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಬಾರಿ ಸಾಕು. ನೀರು ಕುಡಿದು, ತೀರ್ಥವನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿ, ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
ತಿಸ್ರಃ ಕೋಟ್ಯಸ್ತು ವಿಜ್ಞೇಯಾ ಮನ್ದೇಹಾ ನಾಮ ರಾಕ್ಷಸಾಃ । ಉದಯನ್ತಂ ದುರಾತ್ಮಾನಃ ಸೂರ್ಯಮಿಚ್ಛನ್ತಿ ಖಾದಿತುಮ್ ॥ ೧,೨೧೩.
ಮೂವರು ಕೋಟಿ ಮಂದೇಹ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸರು ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರು ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನವರು, ಉದಯವಾಗುತ್ತಿರುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ತಿಂದುಹಾಕಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
ಸ ಹನ್ತಿ ಸೂರ್ಯಂ ಸನ್ಧ್ಯಾಯಾಂ ನೋಪಾಸ್ತಿಂ ಕುರುತೇ ತು ಯಃ । ದಹನ್ತಿ ಮನ್ತ್ರಪೂತೇನ ತೋಯೇನಾನಲರೂಪಿಣಾ ॥ ೧,೨೧೩.
ಯಾರು ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಧ್ಯಾ ಪೂಜೆ ಮಾಡದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅವರು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಮಂತ್ರಶುದ್ಧವಾದ ನೀರು, ಅಗ್ನಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸುಡುತ್ತದೆ.