ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಭುಜಙ್ಗಪ್ರಯಾತಂ ವೃತ್ತಂ ಚತುಭಿರ್ಯೈಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್ । ಪ್ರಯಂವದಾ ನಭಜ್ರೈಶ್ಚ ಮಣಿಮಾಲಾ ತಯೌ ತಯೌ ॥ ೧,೨೦೯.

ಭುಜಂಗಪ್ರಯಾತ ಎಂಬ ಛಂದಸ್ಸು ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಮಣಿಮಾಲಾ ಪ್ರಯಂವದಾ, ನಭಜ್ರೈ ಮತ್ತು ತಯೌ, ತಯೌಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

ಗುಹವಕ್ತ್ರೈಶ್ಚ ಸನ್ನಿದ್ರಾ ಲಲಿತಾ ಸ್ಯಾತ್ತಭೌ ಜರೌ । ಪ್ರಮಿತಾಕ್ಷರಾ ಸಜಸಸೈರುಜ್ಜ್ವಲಾ ತು ನನೌ ಭರೌ ॥ ೧,೨೦೯.

ಗುಹವಕ್ತ್ರದಿಂದ ಸನ್ನಿದ್ರಾ ಲಲಿತಾ, ತಭೌ ಮತ್ತು ಜರೌ ಆಗಿವೆ; ಪ್ರಮಿತ ಅಕ್ಷರಗಳಿರುವ ಉಜ್ಜ್ವಲಾ, ಸಜಸಸೈಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ನನೌ ಮತ್ತು ಭರೌ ಆಗಿವೆ.

ಮಮೌ ಯಯೌ ವೈಶ್ವದೇವೀ ಪಞ್ಚಾಶ್ವೈಶ್ಚ ಯತಿರ್ಭವೇತ್ । ಮಭೌ ಸಮೌ ಜಲಧರಮಾಲಾಬ್ಧ್ಯನ್ತ್ಯೈರ್ಯತಿಭವೇತ್ ॥ ೧,೨೦೯.

ಮಮೌ ಮತ್ತು ಯಯೌ ವೈಶ್ವದೇವಿ, ಐವತ್ತು ಕುದುರೆಗಳಿದ್ದರೆ ಯತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಮಭೌ ಮತ್ತು ಸಮೌ, ಜಲಧರಮಾಲಾ ಮತ್ತು ಅಬ್ಧ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದವು ಕೂಡ ಯತಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ನೌ ತತೌ ಗಃ ಕ್ಷಮಾವೃತ್ತಂ ತುರಗೈಶ್ಚ ರಸೈರ್ಯತಿಃ । ಪ್ರಹರ್ಷಿಣೀ ಮನೌ ಜ್ರೌ ಗಾ ವಹ್ನಿಭಿರ್ದಶಭಿರ್ಯತಿಃ ॥ ೧,೨೦೯.

ನೌ, ತತೌ ಮತ್ತು ಗಃ ಕ್ಷಮಾವೃತ್ತ, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ರಸಗಳಿದ್ದರೆ ಯತಿ; ಪ್ರಹರ್ಷಿಣಿ ಮನು, ಜ್ರೌ ಮತ್ತು ಗಃ, ಹತ್ತು ಅಗ್ನಿಗಳಿದ್ದರೆ ಯತಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಜಭೌ ಸಜೌ ಗೋ ರುಚಿರಾ ಚತುರ್ಭಿಶ್ಚ ಗ್ರಹೈರ್ಯತಿಃ । ಮತ್ತಮಯೂರಂ ಮತಯಾಃ ಸಗೌ ದೇವಗ್ರಹೈರ್ಯತಿಃ ॥ ೧,೨೦೯.

ಜಭೌ, ಸಜೌ ಮತ್ತು ಗಃ ರುಚಿರಾ ಎಂಬ ಛಂದಸ್ಸನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ನಾಲ್ಕು ಗ್ರಹಗಳಿದ್ದರೆ ಯತಿ; ಮತ್ತಮಯೂರ, ಮತಯಾಃ ಮತ್ತು ಸಗೌ ದೇವಗ್ರಹಗಳಿದ್ದರೆ ಯತಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಮಞ್ಜುಭಾಷಿಣೀ ಸಜ್ಸಾ ಜ್ಗೌ ಸುನನ್ದಿನೀ ಸಜಸಾ ಮಗೌ । ನನೌ ತತೌ ಚನ್ದ್ರಿಕಾ ಗಃ ಸಪ್ತಭಿಶ್ಚ ರಸೈರ್ಯತಿಃ ॥ ೧,೨೦೯.

ಮಂಜುಭಾಷಿಣಿ ಸಜ್ಸಾ ಮತ್ತು ಜ್ಗೌ, ಸುನಂದಿನಿ ಸಜಸಾ ಮತ್ತು ಮಗೌ; ನನೌ, ತತೌ, ಚಂದ್ರಿಕಾ ಗಃ ಮತ್ತು ಏಳು ರಸಗಳಿದ್ದರೆ ಯತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಸಮ್ಬಾಧಾ ಮತನಸಾ ಗಗೌ ಬಾಣಗ್ರಹೈರ್ಯತಿಃ । ನನರಾಃ ಸೋ ಲಧುಗುರುಃ ಸ್ವರೈಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಪರಾಜಿತಾ ॥ ೧,೨೦೯.

ಅಸಂಬಾಧಾ, ಮತನಸಾ ಮತ್ತು ಗಗೌ ಬಾಣಗ್ರಹಗಳಿದ್ದರೆ ಯತಿ; ನನರಾಃ ಲಘುಗುರು, ಸ್ವರಗಳಿದ್ದರೆ ಅಪರಾಜಿತಾ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನನೌ ಭನೌ ಪ್ರಹರಣಕಲಿಕೇಯಂ ಲಗೌ ತಥಾ । ವಸನ್ತತಿಲಕಾ ಸಿಂಹೋನ್ನತಾ ತಭ್ಜಾ ಜಗೌ ಗುರುಃ ॥ ೧,೨೦೯.

ನನೌ, ಭನೌ ಮತ್ತು ಪ್ರಹರಣಕಲಿಕಾ ಲಗೌ ಕೂಡಿವೆ; ವಸಂತತಿಲಕಾ, ಸಿಂಹೋನ್ನತಾ ಮತ್ತು ತಭ್ಜಾ ಜಗೌ ಗುರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಭಜೌ ಸನೌ ಗಗಾವಿನ್ದುವದನಾಥ ಸುಕೇಶರಮ್ । ನರನಾ ರಲಗಾಃ ಪಾದೇ ಶರ್ಕರೀ ಪ್ರತಿಪಾದಿತಾ ॥ ೧,೨೦೯.

ಭಜೌ, ಸನೌ ಮತ್ತು ಗಗಾವಿಂದು ವದನಾಥ ಮತ್ತು ಸುಕೇಶರಂ ಆಗಿವೆ; ನರನಾ, ರಲಗಾ ಮತ್ತು ಪಾದೆ, ಶರ್ಕರಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಚತುರ್ದಶಲಘುಃ ಸ್ಯಾಚ್ಚ ಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಶಶಿಕಲಾ ಸಗಾ । ರಸಗ್ರಹಯತಿಃ ಸ್ರಕ್ಸ್ರಾ ವಸುಶೈಲಯತಿಸ್ತಥಾ ॥ ೧,೨೦೯.

ಹದಿನಾಲ್ಕು ಅಕ್ಷರಗಳ ಛಂದಸ್ಸು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಕಲೆಯು ಮತ್ತು ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಇತರ ಛಂದಸ್ಸುಗಳು, ರಸಗ್ರಹಯತಿ, ಸ್ರಕ್ಸ್ರಾ ಮತ್ತು ವಸುಶೈಲಯತಿ ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ.

ಸ್ಯಾನ್ಮಣಿಗುಣನಿಕರೋ ಮಾಲಿನೀ ನನಮಾ ಯಯೌ । ವಸುಸ್ವರಯತಿಃ ಸ್ಯಾಚ್ಚ ನಜೌ ಭಜ್ರಾಃ ಪ್ರಭದ್ರಕಮ್ ॥ ೧,೨೦೯.

ಮಣಿಗುಣಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಮಾಲಿನೀ ಛಂದಸ್ಸು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ನನಮಾ ಕೂಡ ಹೀಗೆಯೇ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ವಸುಸ್ವರಯತಿ, ನಜೌ, ಭಜ್ರಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಭದ್ರಕ ಎಂಬ ಛಂದಸ್ಸುಗಳು ಕೂಡ ಇವೆ.

ಏಲಾ ಸಯೌ ನನೌ ಯಃಸ್ಯಾಚ್ಚಿತ್ರಲೇಖಾಸ್ವರಾಷ್ಟಕೈಃ । ಮರೌ ಮಯೌ ಯಶ್ಚ ಭವೇದುಕ್ತೇಯಮತಿ ಶರ್ಕರೀ ॥ ೧,೨೦೯.

ಏಲಾ, ಸಯೌ, ನನೌ ಮತ್ತು ಎಂಟು ಚಿತ್ರಲೇಖಾ ಸ್ವರಗಳಿರುವವರು, ಮರೌ ಮತ್ತು ಮಯೌ ಕೂಡ ಹೀಗೆಯೇ ಇದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಶರ್ಕರಿ ಛಂದಸ್ಸು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ವರಾತ್ಖಂ ವೃಷಭಗಜಜೃಮ್ಭಿತಂ ಭ್ರನನಾ ನಗೌ । ನಜಭಜರಾ ವಾಣಿನೀ ಗಃ ಪಿಙ್ಗಲೇನಾಷ್ಟಿರೀರಿತಾ ॥ ೧,೨೦೯.

ಸ್ವರದಿಂದ ಖಂ, ವೃಷಭ, ಗಜ, ಜೃಂಭಿತ, ಭ್ರಣನಾ ಮತ್ತು ನಾಗೌ ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ. ನಜಭಜರಾ, ವಾಣಿನೀ ಮತ್ತು ಗಃ ಸೇರಿ, ಎಂಟು ಅಂಶಗಳ ಪಿಂಗಲ ಛಂದಸ್ಸು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ರಸರುದ್ರೈಃ ಶಿಖರಿಣೀ ಯಮೌ ನಸಭಲಾ ಗುರುಃ । ವಸುಗ್ರಯತಿಃ ಪೃಥ್ವೀ ಜಸೌ ಜಸಯಲಾ ಗುರುಃ ॥ ೧,೨೦೯.

ರಸರುದ್ರ, ಶಿಖರಿಣೀ ಛಂದಸ್ಸು, ಯಮೌ ಮತ್ತು ನಸಭಲಾ, ಗುರು; ವಸುಗ್ರಯತಿ ಛಂದಸ್ಸು ಪೃಥ್ವೀ, ಜಸೌ ಮತ್ತು ಜಸಯಲಾ, ಗುರು.

ದಶಸ್ವರೈರ್ವಂಶಪತ್ರಪತಿತಂ ಭ್ರೌನ್ನಭಾ ಲಗೌ । ಷಡ್ವೇದಾಶ್ವೈಶ್ಚ ಹರಿಣೀ ನಸಮಾ ರಸಲಾ ಗುರುಃ ॥ ೧,೨೦೯.

ಹತ್ತು ಸ್ವರಗಳೊಂದಿಗೆ ವಂಶಪತ್ರ ಪತನವಾಗುತ್ತದೆ, ಭ್ರೌನ್ನಭಾ ಲಘು. ಆರು ವೇದಾಶ್ವಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರಿಣೀ ಛಂದಸ್ಸು, ನಸಮಾ ಮತ್ತು ರಸಲಾ, ಗುರು.

ಮನ್ದಾಕ್ರಾನ್ತಬ್ಧಿಷಡ್ನಗೈರ್ಮಭನಾಸ್ತತಗಾ ಗುರುಃ । ನರ್ದಟಕಂ ನಜಭಜಾ ಜಲೌ ಗೋ ಯತಿರೇವ ಚ ॥ ೧,೨೦೯.

ಮಂದಾಕ್ರಾಂತ ಛಂದಸ್ಸು, ಆರು ನಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮಭನಾ ಮತ್ತು ತತಗಾ ಸೇರಿ, ಗುರು. ನರ್ಡಟಕ, ನಜಭಜಾ, ಜಲೌ ಮತ್ತು ಗೋ ಕೂಡ ಛಂದಸ್ಸುಗಳಾಗಿವೆ.

ಸಪ್ತರ್ತ್ವಬ್ಧಿಃ ಕೋಕಿಲಕಮತ್ಯಷ್ಟಿಃ ಸ್ಯಾಚ್ಚ ಪೂರ್ವವತ್ । ಭೂತರ್ತ್ವಶ್ವೈಃ ಕುಸುಮಿತಲತಾ ಮ್ತೌ ನ್ಯೌ ಯಯೌ ಧೃತಿಃ ॥ ೧,೨೦೯.

ಸಪ್ತಋತು ಛಂದಸ್ಸು, ಕೋಕಿಲ ಮತ್ತು ಕಮತ್ಯಷ್ಟಿ ಹೀಗೆಯೇ ಇವೆ. ಭೂತಋತು ಮತ್ತು ಅಶ್ವಗಳೊಂದಿಗೆ ಕುಸುಮಿತಲತಾ, ಎಂಟೌ, ನ್ಯೌ ಮತ್ತು ಯಯೌ ಸೇರಿ ಧೃತಿ.

ರಸರ್ತ್ವಶ್ವೈರ್ಯಮೌ ನ್ಸೌ ರೌ ಮೇಘವಿಸ್ಫೂರ್ಜಿತಾ ರಗೌ । ಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರೀಡಿತಂ ಮಃ ಸೂರ್ಯಶ್ವೈಃ ಸಜ್ಸತಾಸ್ತಗೌ ॥ ೧,೨೦೯.

ರಸಋತು ಮತ್ತು ಅಶ್ವ, ಯಮೌ, ನ್ಸೌ ಮತ್ತು ರೌ ಸೇರಿ ಮೇಘವಿಸ್ಫೂರ್ಜಿತ ಛಂದಸ್ಸು, ರಗೌ. ಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರೀಡಿತ, ಮಹಃ, ಸೂರ್ಯಾಶ್ವ, ಸಜ್ಸತಾ ಮತ್ತು ಸ್ತಗೌ ಸೇರಿವೆ.

ಛನ್ದೋ ಹ್ಯತಿಧೃತಿಃ ಪ್ರೋಕ್ತಮತ ಊರ್ಧ್ವಂ ಕೃತಿರ್ಭವೇತ್ । ಸಪ್ತಾಶ್ವರ್ತುಃ ಸುವದನಾ ಭ್ರೌ ಮನೌ ಯಭಲಾ ಗುರುಃ ॥ ೧,೨೦೯.

ಅತಿಧೃತಿ ಎಂಬ ಛಂದಸ್ಸು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ನಂತರ ಕೃತಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಏಳು ಅಶ್ವ ಮತ್ತು ಋತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುವದನಾ, ಭ್ರೌ, ಮನೌ ಮತ್ತು ಯಭಲಾ, ಗುರು.

ವೃತ್ತಂ ರಜೌ ರಜೌ ಪಾದೇ ರಜೌ ಗೋ ಲಃ ಕೃತಿರ್ಭವೇತ್ । ತ್ರಿಸಪ್ತಕೈಃ ಸ್ನಗ್ಧರಾ ಸ್ಯಾತ್ಪ್ರಕೃತಿರ್ಮ್ನಭನೈಸ್ತ್ರಿಯೈಃ ॥ ೧,೨೦೯.

ವೃತ್ತ ಛಂದಸ್ಸು, ರಾಜೌ, ರಾಜೌ ಪಾದದಲ್ಲಿ, ರಾಜೌ, ಗೋ ಮತ್ತು ಲಃ ಸೇರಿ ಕೃತಿ. ಮೂರು ಏಳರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನಗ್ಧರಾ, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮನಭನೈಸ್ತ್ರಿಯೈಃ.

ದಿಗರ್ಕೈರ್ಭದ್ರಕಂ ಭ್ರೌ ನ್ರೌ ನರನಾ ಗೋ ಯಥಾಕೃತಿಃ । ನಜೌ ಭಶ್ವಾಶ್ವಲಲಿತಂ ಜಭೌ ಜಭಲಗಾ ಭವೇತ್ ॥ ೧,೨೦೯.

ದಿಗರ್ಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಭದ್ರಕ ಛಂದಸ್ಸು, ಭ್ರೌ, ನ್ರೌ, ನರನಾ ಮತ್ತು ಗೋ, ರೂಪದಂತೆ. ನಜೌ, ಭಶ್ವಾಶ್ವ, ಲಲಿತ, ಜಭೌ ಮತ್ತು ಜಭಲಗಾ ಕೂಡ ಛಂದಸ್ಸು.

ಮತ್ತಾಕ್ರೀಡಞ್ಚಾಷ್ಟಬಾಣದಶಕೈರ್ಮೌ ತನೌ ನನೌ । ನಲೌ ಗುರುಶ್ಚ ವಿಕೃತಿಶ್ಛಿನ್ನಾ ಸಂಕೃತಿರುಚ್ಯತೇ ॥ ೧,೨೦೯.

ಮತ್ತಾಕ್ರೀಡ ಮತ್ತು ಎಂಟು ಬಾಣ, ಹತ್ತು, ಮೌ, ತನೌ ಮತ್ತು ನನೌ ಸೇರಿವೆ. ನಲೌ ಮತ್ತು ಗುರು, ವಿಕೃತಿ ಛಂದಸ್ಸು, ಚಿನ್ನಾ ಎಂಬುದು ಸಂಕೃತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಪಞ್ಚಾಶ್ವಾರ್ಕೈರ್ಭತೌ ತನ್ವೀ ನಸಭಾ ಭನಯಾ ಗಣಾಃ । ಕ್ರೌಞ್ಚಪದಾ ಬಾಣಶರವಸುಶೈಲೈರ್ಭಮೌ ಸಭೌ ॥ ೧,೨೦೯.

ಐದು ಅಶ್ವ ಮತ್ತು ಅರ್ಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಭತೌ, ತನ್ವೀ, ನಸಭಾ ಮತ್ತು ಭನಯಾ ಗಣಗಳು. ಕ್ರೌಂಚಪದ, ಬಾಣ, ಶರ, ವಸುಶೈಲ, ಭಮೌ ಮತ್ತು ಸಭೌ ಸೇರಿವೆ.

ನೌ ನೌ ಗೋಽತಿಕೃತಿಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಚ್ಛನ್ದೋ ಹ್ಯುತ್ಕೃತಿರುಚ್ಯತೇ । ವಸ್ವೀಶಾಶ್ವೈರ್ಮಮತನೈಃ ಸ್ಯಾದ್ಭುಜಙ್ಗವಿಜೃಮ್ಭಿತಮ್ ॥ ೧,೨೦೯.

ನೌ, ನೌ ಮತ್ತು ಗೋ—ಅತಿಕೃತಿ ಛಂದಸ್ಸು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಉತ್ಕೃತಿ ಎಂಬ ಛಂದಸ್ಸು; ವಸ್ವೀ, ಈಶ, ಅಶ್ವ ಮತ್ತು ಮಮತನೈಃ ಸೇರಿ ಭುಜಂಗವಿಜೃಂಭಿತ ಛಂದಸ್ಸು.

ನನರಸೈರ್ಲಗಯುಕ್ತೈಶ್ಚ ಅಪವಾಹಾಖ್ಯಕಂ ಯತಿಃ । ಗುಹೈಃ ಷಡ್ಭೀ ರಸೈರ್ಬಾಣೈರ್ಮೋನಾಃ ಷಟ್ಸಗಗಾ ಗಣಾಃ ॥ ೧,೨೦೯.

ನನರಸ ಮತ್ತು ಲಘುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಪವಾಹಾಖ್ಯಕ ಛಂದಸ್ಸು; ಆರು ಗುಹ, ರಸ, ಬಾಣ, ಮೊನಾ ಮತ್ತು ಆರು ಸಗಗಾ ಗಣಗಳು.

ಚಣ್ಡವೃತ್ತಿಪ್ರಪಾತೋಽಸೌ ದಣ್ಡಕೋ ನೌ ತತೋಽಗರಃ । ರಫೇವೃದ್ಧಾನ್ತಕಾದಸ್ಯ ವ್ಯಾಲಜೀಮೂತಕಾದಯಃ ॥ ೧,೨೦೯.

ಚಂಡ ಛಂದಸ್ಸು, ಪ್ರಪಾತ, ದಂಡಕ, ನೌ ಮತ್ತು ನಂತರ ಅಗರ. ರಫೆ, ವೃದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಇತರರಿಂದ, ವ್ಯಾಲ, ಜೀಮೂತ ಮತ್ತು ಇತರ ಛಂದಸ್ಸುಗಳು.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೨೧೦ ಸೂತ ಉವಾಚ । ಸಸಸಲಗಾಶ್ಚ ವಿಷಮೇ ಪಾದೇ ಯದ್ಯುಪಚಿತ್ರಕಮ್ । ಸಮೇ ಭೌ ಭಗಗಾಃ ಸ್ಯುಶ್ಚ ದ್ರುತಮಧ್ಯಾ ಭಭೌ ಭಗೌ ॥ ೧,೨೧೦.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಸಸಸಲಗಾ ಅಸಮಾನ ಪಾದದಲ್ಲಿ ಬಂದರೆ ಅದನ್ನು ಉಪಚಿತ್ರಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಮ ಪಾದದಲ್ಲಿ ಭೌ, ಭಗಗಾ ದ್ರುತಮಧ್ಯಾ, ಭಭೌ, ಭಗೌ ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ.

ಗಃ ಪಾದೇ ವಿಷಮೇಽನ್ಯತ್ರ ನಜೌ ಜ್ಯೌ ಚ ಗಣೌ ಸ್ಮೃತೌ ॥ ೧,೨೧೦.

ಒಂದೇ ಸಮಪಾದದಲ್ಲಿ ಸಮವಲ್ಲದ ಪಾದದಲ್ಲಿ 'ಗಃ' ಎಂಬುದು ಬರುತ್ತದೆ; ಬೇರೆಡೆ 'ನಜೌ', 'ಜ್ಯೌ', 'ಗಣೌ' ಎಂಬುವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ವಿಷಮೇ ವೇಗವತೀ ಸಾ ಗಃ ಸಮೇ ಭೌ ಭೋ ಗಗೌ ಗಣಾಃ । ಪಾದೇಽಸಮೇ ತಜೌ ರೋ ಗಃ ಸಮೇ ಮಸೌ ಜಗೌ ಗರುಃ । ಭವೇದ್ಭದ್ರವಿರಾಟ್ಕೇತುಮತೀ ತು ವಿಷಮೇ ಸಜೌ ॥ ೧,೨೧೦.

ಸಮವಲ್ಲದ ಪಾದದಲ್ಲಿ 'ಗಃ' ವೇಗವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ; ಸಮವಾದಲ್ಲಿ 'ಭೌ', 'ಭೋ', 'ಗಗೌ', 'ಗಣಗಳು' ಇರುತ್ತವೆ. ಸಮವಲ್ಲದ ಪಾದದಲ್ಲಿ 'ತಜೌ', 'ರೋ', 'ಗಃ' ಇರುತ್ತದೆ; ಸಮವಾದಲ್ಲಿ 'ಮಸೌ', 'ಜಗೌ', 'ಗರುಃ' ಇರುತ್ತದೆ. 'ಭದ್ರವಿರಾಟ್‌ಕೇತುಮತಿ' ಎಂಬುದು ಸಮವಲ್ಲದ ಪಾದದಲ್ಲಿ 'ಸಜೌ' ಆಗಿರುತ್ತದೆ.