ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಅಯೋ ಲೋಹಂ ಸಮುದ್ದಿಷ್ಟಂ ಯೌಗಿಕೈರ್ಲೋಹನಾಮಭಿಃ । ಪುರಂ ಕುಟನಟಂ ವಿದ್ಯಾನ್ಮಹಿಷಾಕ್ಷಃ ಪಲಙ್ಕಷಾ ॥ ೧,೨೦೪.

ಅಯಸ್ಸು ಎಂಬುದನ್ನು ಲೋಹ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪುರ, ಕುಟನಟ, ಮಹಿಷಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಪಲಂಕಷ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಕಾಶ್ಮರೀ ಕಟ್ಫಲಾ ಜ್ಞೇಯಾ ಶ್ರೀಪರ್ಣೋ ಚೇತಿ ಕೀರ್ತಿತಾ । ಶಲ್ಲಕೀ ಗಜಭಕ್ಷ್ಯಾ ಚ ಪತ್ರೀ ಚ ಸುರಭೀ ಸ್ತ್ರವಃ ॥ ೧,೨೦೪.

ಕಾಶ್ಮರಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಟ್ಫಲ ಎಂದು, ಶ್ರೀಪರ್ಣ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೂಡಾ ಹಾಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶಲ್ಲಕಿ, ಗಜಭಕ್ಷ್ಯ, ಪತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸುರಭಿಸ್ರವ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಧಾತ್ರೀಮಾಮಲಕೀಂ ವಿದ್ಯಾದಕ್ಷಶ್ಚೈವ ವಿಭೀತಕಃ । ಪಥ್ಯಾಭಯಾ ಚ ವಿಜ್ಞೇಯಾ ಪೂತನಾ ಚ ಹರೀತಕೀ ॥ ೧,೨೦೪.

ಧಾತ್ರೀ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಮಲಕಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ವಿಭೀತಕವನ್ನು ಅಕ್ಷ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪಥ್ಯಾ ಎಂಬುದು ಅಭಯ, ಪೂತನಾ ಎಂಬುದು ಹರೀತಕಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ತ್ರಿಫಲಾ ಫಲಮೇವೋಕ್ತಾ ತಚ್ಚ ಜ್ಞೇಯಂ ಫಲತ್ರಿಕಮ್ । ಉದಕೀರ್ಯೋ ದೀರ್ಘವೃನ್ತಃ ಕರಞ್ಜಶ್ಚೇತಿ ಕೀರ್ತಿತಃ ॥ ೧,೨೦೪.

ತ್ರಿಫಲಾ ಎಂಬುದು ಹಣ್ಣುಗಳ ತ್ರಯ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಉಡಕೀರ್ಯ, ದೀರ್ಘವೃಂತ ಎಂಬುದನ್ನು ಕರಂಜ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಯಷ್ಟೀ ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಯಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಮದುಕಂ ಮಧುಯಷ್ಟಿಕಾ । ಧಾತಕೀ ತಾಮ್ರಪರ್ಣೋ ಸ್ಯಾತ್ಸಮಙ್ಗಾ ಕುಞ್ಜರಾ ಮತಾ ॥ ೧,೨೦೪.

ಯಷ್ಟಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಮದುಕ ಎಂಬುದು ಮಧುಯಷ್ಟಿಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಧಾತಕಿ ಎಂಬುದು ತಾಮ್ರಪರ್ಣ, ಸಮಂಗ ಎಂಬುದನ್ನು ಕುಂಜರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಿತಂ ಮಲಯಜಂ ಶೀತಂ ಗೋಶೀರ್ಷಂ ಸಿತಚನ್ದನಮ್ । ವಿದ್ಯಾದ್ರಕ್ತಂ ಚನ್ದನಂ ಚ ದ್ವಿತೀಯಂ ರಕ್ತಚನ್ದನಮ್ ॥ ೧,೨೦೪.

ಸಿತ ಎಂಬುದು ಮಲಯಜ, ಅದು ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಗೋಶೀರ್ಷ ಎಂಬುದು ಬಿಳಿ ಚಂದನ. ರಕ್ತ ಎಂಬುದು ಚಂದನ, ಎರಡನೆಯದು ರಕ್ತಚಂದನ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಕಾಕೋಲೀ ಚ ಸ್ಮೃತಾ ವೀರಾ ವಯಸ್ಯಾ ಚಾರ್ಕಪುಷ್ಪಿಕಾ । ಶೃಙ್ಗೀ ಕರ್ಕಟಶೃಙ್ಗೀ ಚ ಮಹಾಘೋಷಾ ಚ ಕೀರ್ತಿತಾ ॥ ೧,೨೦೪.

ಕಾಕೋಳಿ ಎಂಬುದನ್ನು ವೀರ ಎಂದು, ವಯಸ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಕಪುಷ್ಪಿಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶೃಂಗಿ, ಕರ್ಕಟಶೃಂಗಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಘೋಷ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ತುಗಾಕ್ಷೀರೀ ಶುಭಾ ವಾಂಶೀ ವಿಜ್ಞೇಯಾ ವಂಶಲೋಚನಾ । ಮೃದ್ವಿಕಾ ಚ ಸ್ಮೃತಾ ದ್ರಾಕ್ಷಾ ತಥಾ ಗೋಸ್ತನಿಕಾ ಮತಾ ॥ ೧,೨೦೪.

ತುಗಾಕ್ಷಿರಿ, ಶುಭವಾದ ವಾಂಶಿ ಎಂಬುದನ್ನು ವಂಶಲೋಚನ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಮೃದ್ವಿಕಾ ಎಂಬುದು ದ್ರಾಕ್ಷ ಎಂದು, ಗೋಸ್ತನಿಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ಯಾದುಶೀರಂ ಮೃಣಾಲಞ್ಚ ಸೇವ್ಯಂ ಲಾಮಜ್ಜಕಂ ತಥಾ । ಸಾರಞ್ಚ ಗೋಪವಲ್ಲೀ ಚ ಗೋಪೀ ಭದ್ರಾ ಚ ಕಥ್ಯತೇ ॥ ೧,೨೦೪.

ಉಶೀರ ಮತ್ತು ಮೃಣಾಲ ಎಂಬುವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಸೇವ್ಯ ಮತ್ತು ಲಾಮಜ್ಜಕ ಕೂಡಾ. ಸಾರ, ಗೋಪವಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಗೋಪಿ ಭದ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ದನ್ತೀ ಕಟಙ್ಕಟೇರೀ ಚ ಜ್ಞೇಯಾ ದಾರುನಿಶೇತಿ ಚ । ಹರಿದ್ರಾ ರಜನೀ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಪೀತಿಕಾ ರಾತ್ರಿನಾಮಿಕಾ ॥ ೧,೨೦೪.

ದಂತಿ ಮತ್ತು ಕಟಂಕಟೇರಿ ಎಂಬುವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ದಾರುನಿಶ ಕೂಡಾ. ಹರಿದ್ರಾ ಎಂಬುದನ್ನು ರಜನಿ, ಪೀತಿಕೆಯನ್ನು ರಾತ್ರಿನಾಮಿಕಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ವೃಕ್ಷಾದನೀ ಛಿನ್ನರುಹಾ ನೀಲವಲ್ಲೀ ರಸಾಮೃತಾ । ವಸುಕೋಟಶ್ಚ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ವಾಶಿರಃ ಕಾಮ್ಪಿಲ್ಲೋ ಮತಃ ॥ ೧,೨೦೪.

ವೃಕ್ಷಾದನಿ, ಚಿನ್ನರುಹ, ನೀಲವಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ರಸಾಮೃತ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ವಸುಕೋಟ ಎಂಬುದು, ವಾಶಿರ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾಂಪಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪಾಷಾಣಭೇದಕೋಽರಿಷ್ಟೋ ಹ್ಯಸ್ಮಭಿತ್ಕುಟ್ಟಭೇದಕಃ । ಘಣ್ಟಾಕಃ ಶುಷ್ಕಕೋ ಜ್ಞೇಯೋ ವಚೋಽಥ ಸೂಚಕೋ ಮತಃ ॥ ೧,೨೦೪.

ಪಾಷಾಣಭೇದಕ, ಅರಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಕುಟ್ಟಭೇದಕ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಘಂಟಾಕ ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕಕ, ವಚ ಮತ್ತು ಸೂಚಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸುರಸೋ ಬೀಜಕಶ್ಚೈವ ಪೀತಶಾಲೋಽಭಿಧೀಯೇತ । ವಜ್ರವೃಕ್ಷೋ ಮಹಾವೃಕ್ಷಃ ಸ್ನುಹೀ ಸ್ನುಕ್ಚ ಸುಧಾ ಗುಡಾ ॥ ೧,೨೦೪.

ಸುರಸ ಮತ್ತು ಬೀಜಕ, ಪೀತಶಾಲ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಜ್ರವೃಕ್ಷ, ಮಹಾವೃಕ್ಷ, ಸ್ನುಹಿ, ಸ್ನುಕ, ಸುಧಾ ಮತ್ತು ಗುಡ ಎಂಬುವುಗಳೂ ಸೇರಿವೆ.

ತುಲಸೀಂ ಸುರಸಾಂ ವಿದ್ಯಾದುಪಸ್ಥೇತಿ ಚ ಕಥ್ಯತೇ । ಕುಠೇರಕೋಽಪ್ಯರ್ಜುನಕಃ ಪರ್ಣೋ ಸೌಗನ್ಧಿಪರ್ಣಿಕ್ರಃ ॥ ೧,೨೦೪.

ತುಳಸಿಯನ್ನು ಸುರಸ ಎಂದು, ಉಪಸ್ಥ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕುಠೇರಕ, ಅರ್ಜುನಕ, ಪರ್ಣ ಮತ್ತು ಸೌಗಂಧಿಪರ್ಣಿಕ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ನೀಲಶ್ಚ ಸಿನ್ಧುವಾರಶ್ಚ ನಿರ್ಗುಣ್ಡೀತಿ ಸುಗನ್ಧಿಕಾ । ಜ್ಞೇಯಾ ಸುಗನ್ಧಿಪರ್ಣೋತಿ ವಾಸನ್ತೀ ಕುಲಜೇತಿ ಚ ॥ ೧,೨೦೪.

ನೀಲ ಮತ್ತು ಸಿಂಧುವಾರ, ನಿರ್ಗುಂಡಿ ಎಂಬುದು ಸುಗಂಧಿ. ಸುಗಂಧಿಪರ್ಣೋತಿ, ವಾಸಂತಿ ಮತ್ತು ಕುಲಜ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಕಾಲೀಯಕಂ ಪೀತಕಾಷ್ಠಂ ಕತಕಾಖ್ಯಃ ಪುನಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಗಾಯತ್ರೀಖದಿರೋ ಜ್ಞೇಯಸ್ತದ್ಭೇದಃ ಕನ್ದರೋ ಮತಃ ॥ ೧,೨೦೪.

ಕಾಳೀಯಕ ಎಂಬುದು ಹಳದಿ ಮರ, ಅದನ್ನು ಕಟಕ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಗಾಯತ್ರೀ ಖದಿರ ಎಂಬುದು ಕೂಡ ಇದೆ, ಅದರ ಬೇರೆ ರೂಪವನ್ನು ಕಂದರ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಇನ್ದೀ ವರಂ ಕುವಲಯಂ ಪದ್ಮಂ ನೀಲೋತ್ಪಲಂ ಸ್ಮೃತಮ್ । ಸೌಗನ್ಧಿಕಂ ಶತದಲಮಬ್ಜಂ ಕಮಲಮುಚ್ಯತೇ ॥ ೧,೨೦೪.

ಇಂದೀವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದದು, ಕುವಲಯ ಎಂದರೆ ನೀಲಿ ತಾವರೆ, ಪದ್ಮ ಎಂದರೆ ತಾವರೆ, ನೀಲೋತ್ಪಲ ಎಂದೂ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಸೌಗಂಧಿಕ, ಶತದಳ, ಅಬ್ಜ ಮತ್ತು ಕಮಲ ಎಂಬುವು ಕೂಡ ತಾವರೆಗೂ ಹೆಸರುಗಳಾಗಿವೆ.

ಅಜವರ್ಣೋ ಭವೇದೂರ್ಜೋ ವಾಜಿಕರ್ಣೋಽಶ್ವಕರ್ಣಕಃ । ಶ್ಲೇಷ್ಮಾನ್ತಕಸ್ತಥಾ ಶೇಲುರ್ಬಹುವಾರಶ್ಚ ಕಥ್ಯತೇ ॥ ೧,೨೦೪.

ಅಜವರ್ಣ ಎಂಬುದು ಊರ್ಜ ಎಂದು, ವಾಜಿಕರ್ಣ ಎಂಬುದು ಅಶ್ವಕರ್ಣಕ ಎಂದು, ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಂತಕ, ಶೇಲೂರು ಮತ್ತು ಬಹುವಾರ ಎಂಬುವುಗಳೂ ಕೂಡ ಹೇಳಲಾಗಿವೆ.

ಸುನನ್ದಕಃ ಕಕುದ್ಭದ್ರಂ ಛತ್ರಾಕೀ ಛತ್ರಸಂಜ್ಞಕಾ । ಕಬರೀ ಕುಮ್ಭಕೋ ಧೃಷ್ಟಃ ಕ್ಷುದ್ವಿಧೋ ಧನಕೃತ್ತಥಾ ॥ ೧,೨೦೪.

ಸುನಂದಕ, ಕಕುದ್ಭದ್ರ, ಛತ್ರಾಕಿ ಮತ್ತು ಛತ್ರಸಂಜ್ಞಕ; ಕಬರಿ, ಕುಂಭಕ, ಧೃಷ್ಠ, ಕ್ಷುದ್ವಿಧ ಮತ್ತು ಧನಕೃತ ಎಂಬುವುಗಳೂ ಕೂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.

ಕೃಷ್ಣಾರ್ಜಕಃ ಕರಾಲಶ್ಚ ಕಾಲಮಾನಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ । ಪ್ರಾಚೀ ಬಲಾ ನದೀಕ್ರಾನ್ತಾ ಕಾಕಜಙ್ಘಾಥ ವಾಯಸೀ ॥ ೧,೨೦೪.

ಕೃಷ್ಣಾರ್ಜಕ, ಕರಾಳ ಮತ್ತು ಕಾಲಮಾನ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ; ಪ್ರಾಚೀ, ಬಲಾ, ನದೀಕ್ರಾಂತಾ, ಕಾಕಜಂಘಾ ಮತ್ತು ವಾಯಸೀ ಕೂಡ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿವೆ.

ಜ್ಞೇಯಾ ಮೂಷಿಕಪರ್ಣೋ ತು ಭ್ರಮನ್ತೀ ಚಾಖುಪರ್ಣಿಕಾ । ವಿಷಮುಷ್ಟಿರ್ದ್ರಾವಣಞ್ಚ ಕೇಶಮುಷ್ಟಿರುದಾಹೃತಾ ॥ ೧,೨೦೪.

ಮೂಷಿಕಪರ್ಣ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಜೊತೆಗೆ ಭ್ರಮಂತಿ ಮತ್ತು ಆಖುಪರ್ಣಿಕಾ ಕೂಡ; ವಿಷಮುಷ್ಟಿ, ದ್ರಾವಣ ಮತ್ತು ಕೇಶಮುಷ್ಟಿ ಎಂಬುವುಗಳೂ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಕಿಂಲಿಹೀಂ ಕಟುಕೀಂ ವಿದ್ಯಾದನ್ತಕಶ್ಚಾಮ್ಲವೇತಸಃ । ಅಶ್ವತ್ಥಾ ಬಹುಪತ್ರಾ ಚ ವಿಜ್ಞೇಯಾ ಚಾಮಲಕ್ಯಪಿ ॥ ೧,೨೦೪.

ಕಿಂಲಿಹಿ ಮತ್ತು ಕಟುಕಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಅಂತಕ ಎಂಬುದು ಆಮ್ಲವೇಟಸ; ಅಶ್ವತ್ಥ, ಬಹುಪತ್ರ ಮತ್ತು ಆಮಲಕಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಗುರುತಿಸಬೇಕು.

ಅರೂಷಕ್ರಂ ಪತ್ರ ಶೂಕಂ ಕ್ಷೀರೀ ರಾಜಾದನಂ ಮತಮ್ । ಮಹಾಪತ್ರಂ ದಾಡಿಮಂ ಚ ತಮೇವ ಕರಕಂ ವದೇತ್ ॥ ೧,೨೦೪.

ಅರೂಷಕ್ರ, ಪತ್ರ, ಶೂಕ, ಕ್ಷೀರೀ ಮತ್ತು ರಾಜಾದನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮಹಾಪತ್ರ, ದಾಳಿಮ ಮತ್ತು ಕರಕ ಕೂಡ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಮಸೂರೀ ವಿದಲೀ ಶಷ್ಪಾ ಕಾಲಿನ್ದೀತಿ ನಿರುಚ್ಯತೇ । ಕಣ್ಟಕಾಖ್ಯಾ ಮಹಾಶ್ಯಾಮಾ ವೃಕ್ಷಪಾದೀತಿ ವಕ್ಷ್ಯತೇ ॥ ೧,೨೦೪.

ಮಸೂರಿ, ವಿದಲಿ ಮತ್ತು ಶಷ್ಪಾ ಎಂಬುವುಗಳನ್ನು ಕಾಲಿಂದಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಕಂಟಕಾಖ್ಯಾ, ಮಹಾಶ್ಯಾಮಾ ಮತ್ತು ವೃಕ್ಷಪಾದಿ ಕೂಡ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ವಿದ್ಯಾ ಕುನ್ತೀ ನಿಕುಮ್ಭಾ ಚ ತ್ರಿಭಙ್ಗೀ ತ್ರಿಪುಟೀ ತ್ರಿವೃತ್ । ಸಪ್ತಲಾ ಯವತಿಕ್ತಾ ಚ ಚರ್ಮಾ ಚರ್ಮಕಸೇತಿ ಚ ॥ ೧,೨೦೪.

ವಿದ್ಯಾ, ಕುಂತಿ, ನಿಕುಂಭಾ, ತ್ರಿಭಂಗಿ, ತ್ರಿಪುಟಿ, ತ್ರಿವೃತ್, ಸಪ್ತಲಾ, ಯವತಿಕ್ತಾ, ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಚರ್ಮಕಸ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ.

ಶಙ್ಖಿನೀ ಸುಕುಮಾರೀ ಚ ತಿಕ್ತಾಕ್ಷೀ ಚಾಕ್ಷಿಪೀಲುಕಮ್ । ಗವಾಕ್ಷೀ ಚಾಮೃತಾ ಶ್ವೇತಾ ಗಿರಿಕರ್ಣೋ ಗವಾದಿನೀ ॥ ೧,೨೦೪.

ಶಂಖಿನಿ, ಸುಕುಮಾರಿ, ತಿಕ್ತಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷಿಪೀಲುಕ; ಗವಾಕ್ಷಿ, ಅಮೃತಾ, ಶ್ವೇತಾ, ಗಿರಿಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಗವಾದಿನಿ ಕೂಡ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿವೆ.

ಕಾಮ್ಪಿಲ್ಲಕೋಽಥ ರಕ್ತಾಙ್ಗೋ ಗುಣ್ಡಾ ರೋಚನಿಕೇತಿ ಚ । ಹೇಮಕ್ಷೀರೀ ಸ್ಮೃತಾ ಪೀತಾ ಗೌರೀ ವೈ ಕಾಲದುಗ್ಧಿಕಾ ॥ ೧,೨೦೪.

ಕಾಂಪಿಲ್ಲಕ, ರಕ್ತಾಂಗ, ಗುಂಡಾ ಮತ್ತು ರೋಚನಿಕ; ಹೇಮಕ್ಷೀರಿಯನ್ನು ಪೀತಾ, ಗೌರಿ ಮತ್ತು ಕಾಲದುಗ್ಧಿಕಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕೂಡ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಗಾಙ್ಗೇರುಕೀ ನಾಗಬಲಾ ವಿಶಾಲಾ ಚೇನ್ದ್ರವಾರುಣೀ । ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಂ ಶೈಲಂ ನೀಲವರ್ಣಮಞ್ಜನಞ್ಚ ರಸಾಞ್ಜನಮ್ ॥ ೧,೨೦೪.

ಗಾಂಗೇರುಕಿ, ನಾಗಬಲಾ, ವಿಶಾಲಾ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರವಾರುಣಿ; ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ಶೈಲ, ನೀಲವರ್ಣ, ಅಂಜನ ಮತ್ತು ರಸಾಂಜನ ಕೂಡ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ನಿರ್ಯಾಸೋ ಯಶ್ಚ ಶಾಲ್ಮಲ್ಯಾಃ ಸ ಮೋಚರಸಸಂಜ್ಞಕಃ । ಪ್ರತ್ಯಕ್ಪುಷ್ಪೀ ಖರೀ ಜ್ಞೇಯಾ ಅಪಾಮಾರ್ಗೋ ಮಯೂರಕಃ ॥ ೧,೨೦೪.

ಶಾಲ್ಮಲಿಯ ರಸವನ್ನು ಮೊಚರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಪ್ರತ್ಯಕ್ಪುಷ್ಪಿ, ಖರಿ, ಅಪಾಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಮಯೂರಕ ಕೂಡ ತಿಳಿಯಬೇಕು.