ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೨೦೩ ಹರಿರುವಾಚ । ಯಾ ಗೌರ್ದ್ವೇಷ್ಟಿಂ ಸ್ವಕಂ ವತ್ಸಂ ತಸ್ಯಾ ದೇಯಂ ಸ್ವಕಂ ಪಯಃ । ಲವಣೇನ ಸಮಾಯುಕ್ತಂ ತಸ್ಯಾ ವತ್ಸಃ ಪ್ರಿಯೋ ಭವೇತ್ ॥ ೧,೨೦೩.

ಹರಿ ಹೇಳಿದನು: ತನ್ನ ಕರುವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಹಸುವಿಗೆ, ಅವಳ ಹಾಲನ್ನು ಉಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಆಕೆಗೆ ತನ್ನ ಕರು ಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಶುನೋಽಸ್ಥಿ ಕಣ್ಠಬದ್ಧಂ ಹಿ ಮಹಿಷಾಣಾಂ ಗವಾ ತಥಾ । ಕೃಮಿಜಾಲಂ ಪಾತಯತಿ ಸಕಲಂ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ॥ ೧,೨೦೩.

ನಾಯಿ ಎಲುಬನ್ನು ಎತ್ತು ಅಥವಾ ಹಸುವಿನ ಕತ್ತಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಹುಳಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಗೋಜಙ್ಗನಾಭಿಪಾತಃ ಸ್ಯಾದ್ಗುಞ್ಜಾಮೂಲಸ್ಯ ಭಕ್ಷಣಾತ್ ॥ ೧,೨೦೩.

ಗುಂಜೆ ಮೂಲವನ್ನು ಹಸುವಿಗೆ ತಿನ್ನಿಸಿದರೆ ಅವಳು ಗರ್ಭಪಾತಗೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.

ವರುಣಫಲಸ್ಯರಸಂ ಕರೇಣ ಮಥಿತಂ ಶಿವ । ಚತುಷ್ಪಾದದ್ವಿಪದಯೋಃ ಕೃಮಿಜಾಲಂ ನಿಪಾತಯೇತ್ ॥ ೧,೨೦೩.

ಶಿವಾ, ವರಣ ಹಣ್ಣಿನ ರಸವನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಲಸಿ, ನಾಲ್ಕು ಕಾಲು ಮತ್ತು ಎರಡು ಕಾಲು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಹುಳಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬಹುದು.

ವ್ರಣಞ್ಚ ಶಮಯೇದ್ರುದ್ರ ಜಯಾಯಾಃ ಪೂರಣಾತ್ತಥಾ । ಗಜಮೂತ್ರಸ್ಯ ವೈ ಪಾನಂ ಗೋಮಹಿಷ್ಯುಪಸರ್ಗನುತ್ ॥ ೧,೨೦೩.

ಜಯಾ ಗಿಡದ ಪುಡಿಯನ್ನು ಗಾಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದರೆ ಅದು ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ, ರುದ್ರಾ; ಮತ್ತು ಆನೆಯ ಮೂತ್ರವನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಹಸು ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆಗಳಿಗೆ ಬರುವ ರೋಗಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ಸಮಸೂರ ಶಾಲಿಬೀಜಂ ಪೀತಂ ತಕ್ರೇಣ ಘರ್ಷಿತಮ್ । ಕ್ಷೀರೇ ಗೋಮಹೀಷಸ್ಯೈವ ಗೋಃ ಪುಂಸಶ್ಚ ಹಿತಂ ಭವೇತ್ ॥ ೧,೨೦೩.

ಜೋಳ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಮೊಸರು ಜೊತೆಗೆ ರುಬ್ಬಿ, ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಹಸು, ಎಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ಗಂಡು ಹಸುವಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರೆ ಅದು ಹಿತಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಪತ್ರಞ್ಚ ಶರಪುಙ್ಖಾಯಾ ದತ್ತಂ ಸಲವಣಂ ಶಿವ । ವಾರಿಸ್ಫೋಟಂ ಹಯಾನಾಞ್ಚ ಕೇಸರಾಣಾಂ ವಿನಾಶಯೇತ್ ॥ ೧,೨೦೩.

ಶಿವಾ, ಶರಪಂಕ ಗಿಡದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಉಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಕುದುರೆಗಳ ಕೇಶರದ ನೀರಿನ ಗುಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಘೃತಕುಮಾರೀಪತ್ರಮೇವ ದತ್ತಂ ಸಲಕ್ಷಣಂ ಹರ । ತುರಗಮಕೇಸರಾಣಾಂ ಕಣ್ಡೂನಂಶ್ಯೇನ್ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೧,೨೦೩.

ಹರಾ, ಘೃತಕುಮಾರಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಉಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಕುದುರೆಗಳ ಕೇಶರದ ಉರಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೨೦೪ ಸೂತ ಉವಾಚ । ಏವಂ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ಪ್ರಾಹ ಸುಶ್ರುತಾಯಚ ವೈದ್ಯಕಮ್ । ಅತ ನಾಮಾನಿ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಓಷಧೀನಾಂ ಸಮಾಸತಃ ॥ ೧,೨೦೪.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ರೀತಿ ಧನ್ವಂತರಿ ಸುಶ್ರುತನಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದನು; ಈಗ ನಾನು ಔಷಧಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಸ್ಥಿರಾ ವಿದಾರಿಗನ್ಧಾ ಚ ಶಾಲಪಣ್ಯಶುಮತ್ಯಪಿ । ಲಾಙ್ಗಲೀ ಕಲಸೀ ಚೈವ ಕ್ರೋಷ್ಟುಪುಚ್ಛಾ ಗುಹಾ ಮತಾ ॥ ೧,೨೦೪.

ಸ್ಥಿರಾ, ವಿದಾರಿಗಂಧಾ, ಶಾಲಪಣ್ಯ, ಶುಮತಿ, ಲಾಂಗಲಿ, ಕಲಸಿ, ಕ್ರೋಷ್ಟುಪುಚ್ಛಾ ಮತ್ತು ಗುಹಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಈ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪುನರ್ನವಾಥ ಪರ್ಷಾಭೂಃ ಕಠಿಲ್ಯಾ ಕಾರುಣಾ ತಥಾ । ಏರಣ್ಡಶ್ಚೋರುವೂಕಃ ಸ್ಯಾದಾಮರ್ದೋ ವರ್ಧಮಾನಕಃ ॥ ೧,೨೦೪.

ಪುನರ್ಣವಾ, ಪರ್ಷಾಭೂ, ಕಠಿಲ್ಯಾ, ಕಾರುಣಾ, ಎರಂಡ, ಉರುವೂಕ, ಆಮರ್ದ ಮತ್ತು ವರ್ಧಮಾನಕ ಎಂಬ ಸಸ್ಯಗಳೂ ಇವೆ.

ಝಷಾ ನಾಗಬಲಾ ಜ್ಞೇಯಾ ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾ ಗೋಕ್ಷುರೋ ಮತಃ । ಶತಾವರೀ ವರಾ ಭೀರು ಪೀವರೀನ್ದೀವರೀ ವರೀ ॥ ೧,೨೦೪.

ಝಷಾ ಎಂಬುದು ನಾಗಬಲಾ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾ ಎಂಬುದು ಗೋಕ್ಷುರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಶತಾವರಿ, ವರಾ, ಭೀರು, ಪೀವರಿ, ಇಂದೀವರಿ ಮತ್ತು ವರಿಯೂ ಕೂಡ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ವ್ಯಾಘ್ರೀ ತು ಬೃಹತೀ ಕೃಷ್ಣಾ ಹಂಸಪಾದೀ ಮಧುಸ್ತ್ರವಾ । ಧಾಮನೀ ಕಣ್ಟಕಾರೀ ಸ್ಯಾತ್ಕ್ಷುದ್ರಾ ಸಿಂಹೀ ನಿದಿಗ್ಧಿಕಾ ॥ ೧,೨೦೪.

ವ್ಯಾಘ್ರಿ ಎಂದರೆ ಬೃಹತಿ, ಕೃಷ್ಣಾ, ಹಂಸಪಾದಿ, ಮಧುಸ್ತ್ರವಾ, ಧಾಮನಿ, ಕಂಟಕಾರೀ, ಕ್ಷುದ್ರಾ, ಸಿಂಹಿ ಮತ್ತು ನಿದಿಗ್ಧಿಕಾ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ.

ವೃಶ್ಚಿಕಾ ತ್ರ್ಯಮೃತಾ ಕಾಲೀ ವಿಷಘ್ನೀ ಸರ್ಪದಂಷ್ಟ್ರಿಕಾ । ಮರ್ಕಟೀ ಚಾತ್ಮಗುಪ್ತಾ ಸ್ಯಾದಾರ್ಷೇಯೀ ಕಪಿಕಚ್ಛುಕಾ ॥ ೧,೨೦೪.

ವೃಶ್ಚಿಕಾ, ತ್ರಯಮೃತಾ, ಕಾಲಿ, ವಿಷಘ್ನಿ, ಸರ್ಪದಂಷ್ಟ್ರಿಕಾ, ಮರ್ಕಟಿ, ಆತ್ಮಗುಪ್ತಾ, ಆರ್ಷೇಯಿ ಮತ್ತು ಕಪಿಕಚ್ಛುಕಾ ಎಂಬ ಸಸ್ಯಗಳು ಹೆಸರಾಗಿವೆ.

ಮುದ್ಗಪರ್ಣೋ ಕ್ಷುದ್ರಸಹಾ ಮಾಷಪರ್ಣೋ ಮಹಾಸಹಾ । ತ್ಯಜಾ ಪರಾ ಚ ಮಹಾ ಜ್ಞೇಯಾ ದಣ್ಡಯೋನ್ಯಙ್ಕಸಂಜ್ಞಯಾ । ನ್ಯಗ್ರೋಧಸ್ತು ವಟೋ ಜ್ಞೇಯಃ ಅಶ್ವತ್ಥಃ ಕಪಿಲೋ ಮತಃ ॥ ೧,೨೦೪.

ಮುದ್ಗಪರ್ಣ ಎಂಬುದು ಕ್ಷುದ್ರಸಹಾ; ಮಾಷಪರ್ಣ ಎಂಬುದು ಮಹಾಸಹಾ; ತ್ಯಜಾ ಮತ್ತು ಪರಾ ಎಂಬುವು ಮಹಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ದಂಡಯೋನಿ ಮತ್ತು ಅಂಕಸಂಜ್ಞೆ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ; ನ್ಯಗ್ರೋಧ ಎಂಬುದು ವಟ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅಶ್ವತ್ಥವನ್ನು ಕಪಿಲ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ಲಕ್ಷೋಽಥ ಗರ್ದಭಾಣ್ಡಃ ಸ್ಯಾತ್ಪರ್ಕಟೀ ಚ ಕಪೀತನಃ । ಪಾರ್ಥಸ್ತು ಕಕುಭೋ ಧನ್ವಿ ವಿಜ್ಞೇಯೋರ್ಽಜುನನಾಮಭಿಃ ॥ ೧,೨೦೪.

ಪ್ಲಕ್ಷ ಎಂಬುದು ಗರ್ಡಭಾಣ್ಡ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಪರ್ಕಟಿ ಎಂಬುದು ಕಪೀತನ; ಪಾರ್ಥ ಎಂಬುದು ಕಕುಭ ಮತ್ತು ಧನ್ವಿ, ಅರ್ಜುನ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕೂಡ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನನ್ದೀವೃಕ್ಷಃ ಪ್ರರೋಹೀ ಸ್ಯಾತ್ಪುಷ್ಟಿಕಾರೀತಿ ಚೋಚ್ಯತೇ । ವಞ್ಜುಲೋ ವೇತಸೋ ಜ್ಞೇಯೋ ಭಲ್ಲಾತಶ್ಚಾಪ್ಯರುಷ್ಕರಃ ॥ ೧,೨೦೪.

ನಂದೀವೃಕ್ಷ ಎಂಬುದು ಪ್ರರೋಹಿ, ಪುಷ್ಟಿಕಾರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ವಂಜುಲ, ವೇತಸ, ಭಲ್ಲಾತ ಮತ್ತು ಅರುಷ್ಕರ ಎಂಬ ಸಸ್ಯಗಳೂ ಇವೆ.

ಲೋಧ್ರಃ ಸಾರವಕೋ ಧೃಷ್ಟಸ್ತಿರೀಟಶ್ಚಾಪಿ ಕೀರ್ತಿತಃ । ಬೃಹತ್ಫಲಾ ಮಹಾಜಮ್ಬೂರ್ಜ್ಞೇಯಾ ಬಾಲಫಲಾ ಪರಾ ॥ ೧,೨೦೪.

ಲೋಧ್ರ, ಸಾರವಕ, ಧೃಷ್ಠ ಮತ್ತು ತಿರಿಟ ಎಂಬ ಸಸ್ಯಗಳು ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿವೆ; ಬೃಹತ್ಪಲ ಎಂಬುದು ಮಹಾಜಂಬೂ, ಬಾಲಪಲ ಎಂಬುದು ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ.

ತೃತೀಯಾ ಜಲಜಮ್ಬೂಃ ಸ್ಯಾನ್ನಾದೇಯೀ ಸಾ ಚ ಕೀರ್ತಿತಾ । ಕಣಾ ಕೃಷ್ಣೋಪಕುಞ್ಚೀ ಚ ಶೌಣ್ಡೀ ಮಾಗಧಿಕೇತಿ ಚ ॥ ೧,೨೦೪.

ಮೂರನೆಯದು ಜಲಜಂಬೂ, ಅದನ್ನು ನಾದೇಯಿ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಕನಾ, ಕೃಷ್ಣೋಪಕುಂಚಿ, ಶೌಂಡಿ ಮತ್ತು ಮಾಗಧಿಕ ಎಂಬ ಸಸ್ಯಗಳೂ ಇದ್ದವೆ.

ಕಥಿತಾ ಪಿಪ್ಪಲೀ ತಜ್ಜ್ಞೈಸ್ತನ್ಮೂಲಂ ಗ್ರನ್ಥಿಕಂ ಸ್ಮೃತಮ್ । ಊಷಣಂ ಮರಿಚಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಶುಣ್ಠೀ ವಿಶ್ವಂ ಮಹೌಷಧಮ್ ॥ ೧,೨೦೪.

ಪಿಪ್ಪಲಿ ಎಂದು ತಿಳಿದವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಅದರ ಬೇರು ಗ್ರಂಥಿಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಊಷಣ ಎಂಬುದು ಮರಿಚ; ಶುಂಟಿ ಎಂಬುದು ವಿಶ್ವದ ಮಹೌಷಧಿ.

ವ್ಯೋಷಂ ಕಟುತ್ರಯಂ ವಿದ್ಯಾತ್ತ್ರ್ಯೂಷಣಂ ತಚ್ಚ ಕೀರ್ತ್ಯತೇ । ಲಾಙ್ಗಲೀ ಹಲಿನೀ ಚ ಸ್ಯಾಚ್ಛೇಯಸೀ ಗಜ ಪಿಪ್ಪಲೀ ॥ ೧,೨೦೪.

ವ್ಯೋಷ ಎಂಬುದು ಮೂರು ಬಗೆಯ ಕಹಿ ಪದಾರ್ಥಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಅದನ್ನು ತ್ರ್ಯೂಷಣ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಲಾಂಗಲಿ ಎಂಬುದು ಹಲಿನಿ, ಚೇಯಸಿ ಎಂಬುದು ಗಜಪಿಪ್ಪಲಿ.

ತ್ರಾಯನ್ತೀ ತ್ರಾಯಮಾಣಾ ಸ್ಯಾದುತ್ಸಾಯಾ ಸುವಹಾ ಸ್ಮೃತಾ । ಚಿತ್ರಕಃ ಸ್ಯಾಚ್ಛಿಖೀ ವಹ್ನಿರಗ್ನಿಸಂಜ್ಞಾಭಿರುಚ್ಯತೇ ॥ ೧,೨೦೪.

ತ್ರಾಯಂತಿ ಎಂಬುದು ತ್ರಾಯಮಾಣಾ, ಉತ್ಸಾಯ ಎಂಬುದು ಸುವಹಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಚಿತ್ರಕ ಎಂಬುದು ಶಿಖಿ, ವಹ್ನಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕೂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಷಡ್ಗ್ರನ್ಥೋಗ್ರಾ ವಚಾ ಜ್ಞೇಯಾ ಶ್ವೇತಾ ಹೈಮವತೀತಿ ಚ । ಕುಟಜೋ ವೃಕ್ಷಕಃ ಶಕ್ರೋ ವತ್ಸಕೋ ಗಿರಿಮಾಲ್ಲಿಕಾ ॥ ೧,೨೦೪.

ಷಡ್ಗ್ರಂಥ ಎಂಬುದು ಉಗ್ರಾ ಮತ್ತು ವಚಾ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ; ಶ್ವೇತಾ ಎಂಬುದು ಹೈಮವತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಕುಟಜ, ವೃಕ್ಷಕ, ಶಕ್ರ, ವತ್ಸಕ ಮತ್ತು ಗಿರಿಮಾಲ್ಲಿಕಾ ಎಂಬ ಸಸ್ಯಗಳೂ ಇವೆ.

ಕಲಿಙ್ಗೇನ್ದ್ರಯವಾರಿಷ್ಟಂ ತಸ್ಯ ಬೀಜಾನಿ ಲಕ್ಷಯೇತ್ । ಮುಸ್ತಕ್ತೋ ಮೇಘನಾಮಾ ಸ್ಯಾತ್ಕೌನ್ತೀ ಜ್ಞೇಯಾ ಹರೇಣುಕಾ ॥ ೧,೨೦೪.

ಕಲಿಂಗ, ಇಂದ್ರಯವ ಮತ್ತು ಆರಿಷ್ಟ ಎಂಬ ಸಸ್ಯಗಳ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು; ಮುಸ್ತಕ ಎಂಬುದು ಮೇಘನಾಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಕೌಂತಿ ಎಂಬುದು ಹರೇಣುಕ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಏಲಾ ಚ ಬಹುಲಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮೈಲಾ ಚ ತಥಾ ತ್ರುಟಿಃ । ಪದ್ಮಾ ಭಾರ್ಙ್ಗೋ ತಥಾ ಕಾಞ್ಜೀ ಜ್ಞೇಯಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಯಷ್ಟಿಕಾ ॥ ೧,೨೦೪.

ಏಲ ಎಂಬುದು ಬಹುಳಾ, ಸೂಕ್ಷ್ಮೇಲ ಎಂಬುದು ತ್ರುಟಿ; ಪದ್ಮಾ, ಭಾರ್ಙ್ಗ, ಕಾಂಜಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಯಷ್ಟಿಕಾ ಎಂಬ ಸಸ್ಯಗಳೂ ಇದ್ದವೆ.

ಮೂರ್ವಾ ಮಧುರಸಾ ಜ್ಞೇಯಾ ತೇಜನೀ ತಿಕ್ತವಲ್ಲಿಕಾ । ಮಹಾನಿಮ್ಬೋ ಬೃಹನ್ನಿಮ್ಬೋ ದೀಪ್ಯಕಃ ಸ್ಯಾದ್ಯವಾನಿಕಾ ॥ ೧,೨೦೪.

ಮೂರ್ವಾ ಎಂಬುದು ಮಧುರಸಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ತೇಜನಿ ಎಂಬುದು ತಿಕ್ತವಲ್ಲಿಕಾ; ಮಹಾನಿಂಬ ಎಂಬುದು ಬೃಹನ್ನಿಂಬ; ದೀಪ್ಯಕ ಎಂಬುದು ಯವಾನಿಕಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ವಿಡಙ್ಗಂ ಕ್ರಿಮಶತ್ರುಃ ಸ್ಯಾದ್ರಾಮಠಂ ಹಿಙ್ಗುರುಚ್ಯತೇ । ಅಜಾಜೀ ಜೀರಕಂ ಜ್ಞೇಯಾ ಕಾರವೀ ಚೋಪಕುಞ್ಚಿಕಾ ॥ ೧,೨೦೪.

ವಿಡಂಗ ಎಂಬುದು ಹುಳಗಳ ಶತ್ರು; ರಾಮಠ ಎಂಬುದು ಹಿಂಗು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅಜಾಜಿ ಎಂಬುದು ಜೀರಕ; ಕಾರವಿ ಎಂಬುದು ಉಪಕುಂಚಿಕ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವಿಜ್ಞೇಯಾ ಕಟುಕಾ ತಿಕ್ತಾ ತಥಾ ಕಟುಕರೋಹಿಣೀ । ತಗರಂ ಸ್ಯಾನ್ನತಂ ವಕ್ರಂ ಚೋಚಂ ತ್ವಚವರಾಙ್ಗಕಮ್ ॥ ೧,೨೦೪.

ಕಟುಕಾ, ತಿಕ್ತಾ ಮತ್ತು ಕಟುಕ ರೋಹಿಣಿ ಎಂಬುವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ತಗರವು ಸ್ವಲ್ಪ ವಕ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ವಕ್ರ ಎಂಬುದು ಬಾಗಿದ ರೀತಿಯದು, ಕೋಚ ಎಂಬುದು ತ್ವಚಾವರಾಂಗಕ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

ಉದೀಚ್ಯಂ ಬಾಲಕಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಹ್ರೀಬೇರಂ ಚಾಮ್ಬುನಾಮಭಿಃ । ಪತ್ರಕಂ ದಲಸಂಜ್ಞಾಭಿಶ್ಚಾರಕಂ ತಸ್ಕರಾಹ್ವಯಮ್ ॥ ೧,೨೦೪.

ಉದೀಚ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಾಲಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಹ್ರೀಬೆರ ಎಂಬುದು ನೀರಿನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಪತ್ರಕ ಎಂಬುದನ್ನು ದಲಸಂಜ್ಞಾ ಎಂದೂ, ಚಾರಕ ಎಂಬುದನ್ನು ತಸ್ಕರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.