ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ತೈಲೇನ ವಾತಿಕೇ ರೋಗೇ ಶರ್ಕರಾಜ್ಯಪಯೋನ್ವಿತೈಃ । ಕಟುತೈಲೈಃ ಕಫೇ ವ್ಯೋಷೈಃ ಪಿತ್ತೇ ಚತ್ರಿಫಲಾಮ್ಬುಭಿಃ ॥ ೧,೨೦೧.

ವಾತದ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸಕ್ಕರೆ, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಬೇಕು; ಶ್ಲೇಷ್ಮಕ್ಕೆ ಕಹಿ ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆ; ಪಿತ್ತಕ್ಕೆ ತ್ರಿಫಲಾ ನೀರನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

ಶಾಲಿಷಷ್ಟಿಕದುಗ್ಧಾಶೀ ಹಯೋ ಹಿನ ಜುಗುಪ್ಸಿತಃ । ಪಕ್ವಜಮ್ಬೂನಿಭೋ ಹೇಮವರ್ಣೋಽಶ್ವೋ ನ ಜುಗುಪ್ಸಿತಃ ॥ ೧,೨೦೧.

ಅಕ್ಕಿ, ಶಷ್ಠಿಕ ಮತ್ತು ಹಾಲು ತಿನ್ನುವ ಕುದುರೆ ಹೀನವಾದದು, ಅದನ್ನು ತಪ್ಪಬೇಕು; ಹಣ್ಣಿನಂತೆ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಹೊಳೆಯುವ ಕುದುರೆ ಉತ್ತಮ, ಅದನ್ನು ತಪ್ಪಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.

ಅರ್ಧಪ್ರಹರಣೇ ಧುರ್ಯೇ ಗುಗ್ಗುಲುಂ ಪ್ರಾಶಯೇದ್ಧಯಮ್ । ಭೋಜಯೇತ್ಪಾಯಸಂ ದುಗ್ಧಂ ಸತ್ವರಂ ಸುಸ್ಥಿರೋ ಹಯಃ ॥ ೧,೨೦೧.

ಅರ್ಧ ಪ್ರಹರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೂತಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ ಕುದುರೆಗೆ ಗುಗ್ಗುಲು ಕೊಡಬೇಕು; ಹಾಲಿನ ಪಾಯಸವನ್ನು ಬೇಗನೆ ತಿನ್ನಿಸಿ, ಅದು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ವಿಕಾರೇ ಭೋಜನೇ ದುಗ್ಧಂ ಶಾಲ್ಯನ್ನಂ ವಾತಲೇ ದದೇತ್ । ಕರ್ಷಮಾಂಸರಸೈಃ ಪಿತ್ತೇ ಮಧುಮುದ್ಗರಸಾಜ್ಯಕೈಃ ॥ ೧,೨೦೧.

ವೈಕಲ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾತದ ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಹಾಲು ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿ ನೀಡಬೇಕು; ಪಿತ್ತದ ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಮಾಂಸ ರಸ, ತುಪ್ಪ, ಹುಣಸೆ ಮತ್ತು ಜೇನು ನೀಡಬೇಕು.

ಕಫೇ ಮುದ್ಗಾನ್ಕುಲತ್ಥಾನ್ವಾ ಕಟುತಿಕ್ತಾನ್ಕಫೇ ಹಯೇ । ಬಾಧಿರ್ಯೇ ವ್ಯಾಧಿತೇ ಗ್ರಾಸೇ ತ್ರಿದೋಷಾದೌ ತು ಗುಗ್ಗುಲುಃ ॥ ೧,೨೦೧.

ಶ್ಲೇಷ್ಮಕ್ಕೆ ಹುರುಳಿಕಾಯಿ, ಕುಳಿತುಕಾಳು ಅಥವಾ ಕಹಿ-ಕಹಿ ಆಹಾರ ನೀಡಬೇಕು; ಕಿವಿ ಕೆಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಕಾಯಿಲೆ ಇದ್ದರೆ, ಮೂರು ದೋಷಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ವ್ಯಾಧಿಗೆ ಗುಗ್ಗುಲು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು.

ಘಾಸೈರ್ದೂರ್ವಾ ಸರ್ವರೋಗೇ ಪ್ರಥಮೇಽಹ್ನಿ ಪಲಂ ದದೇತ್ । ವಿವರ್ಧಯೇತ್ತತಃ ಕರ್ಷಮೇಕಾಹ್ನಿ ಪಲಪಞ್ಚಕಮ್ ॥ ೧,೨೦೧.

ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಮೊದಲನೆಯ ದಿನ ದೂರ್ವಾ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಒಂದು ಪಳದಷ್ಟು ಕೊಡಬೇಕು. ನಂತರದ ದಿನ ಒಂದು ಕರ್ಷದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಮೂರನೇ ದಿನ ಐದು ಪಳದಷ್ಟು ಕೊಡಬೇಕು.

ಪಾನೇ ಚ ಭೋಜನೇ ಚೈವ ಅಶೀತಿಪಲಕಂ ಪರಮ್ । ಮಧ್ಯೇ ಷಷ್ಟಿಶ್ಚಾಧಮೇಷು ಚತ್ವಾರಿಂಶಚ್ಚ ಭೋಗಿಷು ॥ ೧,೨೦೧.

ಪಾನ ಮತ್ತು ಭೋಜನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುಮಟ್ಟಿಗೆ ಎಂಭತ್ತು ಪಳವರೆಗೆ ಕೊಡಬಹುದು. ಮಧ್ಯಮರಿಗೆ ಅರವತ್ತು ಪಳ, ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯವರಿಗೆ ನಲವತ್ತು ಪಳ ಕೊಡಬೇಕು.

ವ್ರಣೇ ಕುಷ್ಠೇಷು ಖಞ್ಜೇಷು ತ್ರಿಫಲಾಕ್ವಾಥಸಂಯುತಮ್ । ಮನ್ದಾಗ್ನೌ ಶೋಥರೋಗೇ ಚ ಗವಾಂ ಮೂತ್ರೇಣ ಯೋಜಿತಮ್ ॥ ೧,೨೦೧.

ಗಾಯಗಳು, ಕುಷ್ಠರೋಗ ಮತ್ತು ಕುಂಟತನಕ್ಕೆ ತ್ರಿಫಲಾ ಕಷಾಯದಲ್ಲಿ ಕಲಸಿ ಕೊಡಬೇಕು. ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ಉಬ್ಬು ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಸುವಿನ ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಲಸಿ ಕೊಡಬೇಕು.

ವಾತಪಿತ್ತೇ ವ್ರಣೇ ವ್ಯಾಧೌ ಗೋಕ್ಷೀರಂ ಘೃತಸಂಯುತಮ್ । ದೇಯಂ ಕೃಶಾನಾಂ ಪುಷ್ಟ್ಯರ್ಥಂ ಮಾಂಸೈರ್ಯುಕ್ತಂ ಚ ಭೋಜನಮ್ ॥ ೧,೨೦೧.

ವಾತ, ಪಿತ್ತ, ಗಾಯ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಸುವಿನ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಕಲಸಿ ಕೊಡಬೇಕು. ಬಹಳ ದುರ್ಬಲರಾದವರಿಗೆ ಪೋಷಣೆಗೆ ಮಾಂಸವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಊಟ ಕೊಡಬೇಕು.

ಸುಪಿಷ್ಟಾಯಾಃ ಪ್ರದಾತವ್ಯಂ ಗುಡೂಚ್ಯಾಃ ಪಲಪಞ್ಚಕಮ್ । ಪ್ರಭಾತೇ ಘೃತಸಂಯುಕ್ತಂ ಶರದ್ಗೀಷ್ಮೇ ಚ ವಾಜಿನಾಮ್ ॥ ೧,೨೦೧.

ನನ್ನಾಗಿ ಒಡೆಯಲಾದ ಗುಡುಚಿಯನ್ನು ಐದು ಪಳದಷ್ಟು ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಕಲಸಿ, ಶರದ್ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕೊಡಬೇಕು.

ರೋಗಘ್ನಂ ಪುಷ್ಟಿದಂ ಚಾಪಿ ಬಲತೇಜೋವಿವರ್ಧನಮ್ । ತದೇವಾಶ್ವಾಯದಾತವ್ಯಂ ಕ್ಷೀರಯುಕ್ತಮಥಾಪಿ ವಾ ॥ ೧,೨೦೧.

ಇದು ರೋಗಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ, ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು.

ಗುಡೂಚೀಕಲ್ಪಯೋಗೇನ ಶತಾವರ್ಯಶ್ವಗನ್ಧಯೋಃ । ಚತ್ವಾರಿ ತ್ರೀಣಿ ಮಧ್ಯಸ್ಯ ಜಘನ್ಯಸ್ಯ ಪಲಾನಿ ಹಿ ॥ ೧,೨೦೧.

ಗುಡುಚಿಯ ವಿಧಾನದಂತೆ ಶತಾವರಿ ಮತ್ತು ಅಶ್ವಗಂಧೆಗೆ ಮಧ್ಯಮ ಶಕ್ತಿಯವರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಮೂರು ಪಳ, ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯವರಿಗೆ ಅವಶ್ಯಕವಾದಷ್ಟು ಪಳ ಕೊಡಬೇಕು.

ಅಕಸ್ಮಾದ್ಯತ್ರ ವಾಹಾನಾಮೇಕರೂಪಂ ಯದಾ ಭವೇತ್ । ಮ್ರಿಯತೇ ಚ ಯದಾ ಕ್ಷಿಪ್ರಮುಪಸರ್ಗಂ ತಮಾದಿಶೇತ್ ॥ ೧,೨೦೧.

ಯಾವಾಗ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿ ಕಾಣಿಸಿ, ತಕ್ಷಣ ಸಾಯುತ್ತವೆಯೋ, ಅದನ್ನು ಉಪಸರ್ಗ ಎಂಬುದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಹೋಮಾದ್ಯೈ ರಕ್ಷಯಾ ವಿಪ್ರಭೋಜನೈರ್ಬಲಿಕರ್ಮಣಾ । ಶಾನ್ತ್ಯೋಪಸರ್ಗಶಾನ್ತಿಃ ಸ್ಯಾದ್ಧರೀತಕ್ಯಾದಿಕಲ್ಪತಃ ॥ ೧,೨೦೧.

ಹೋಮಾದಿ ರಕ್ಷಾ ವಿಧಿಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ, ಬಲಿಕರ್ಮ ಇವುಗಳಿಂದ ಉಪಸರ್ಗ ಶಾಂತಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಹರೀತಕಿ ಮುಂತಾದ ಔಷಧಿಗಳ ವಿಧಾನದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಹರೀತಕೀ ಗವಾಂ ಮೂತ್ರೈಸ್ತೈಲೇನ ಲವಣಾನ್ವಿತಾ । ಆದೌ ಪಞ್ಚ ತತಃ ಪಞ್ಚ ವೃದ್ಧ್ಯಾ ಪೂರ್ಣಶತಾವಧಿ । ಉತ್ತಮಾ ಚ ಶತಂ ಮಾತ್ರಾಸ್ತ್ವಶೀತಿಃ ಷಷ್ಟಿರೇವ ವಾ ॥ ೧,೨೦೧.

ಹರೀತಕಿಯನ್ನು ಹಸುವಿನ ಮೂತ್ರ, ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಕಲಸಿ ಕೊಡಬೇಕು. ಮೊದಲು ಐದು, ನಂತರ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಐದು, ಹೀಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾ ನೂರುವರೆಗೆ ಕೊಡಬಹುದು. ಉತ್ತಮ ಪ್ರಮಾಣ ನೂರು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಎಂಭತ್ತು ಅಥವಾ ಅರವತ್ತು ಕೊಡಬಹುದು.

ಗಜಾಯುರ್ವೇದಮಾಖ್ಯಾಸ್ಯೇ ಉಕ್ತಾಃ ಕಲ್ಪಾ ಗಜೇ ಹಿತಾಃ । ಗಜೇ ಚತುರ್ಗುಣಾ ಮಾತ್ರಾಸ್ತಾಭಿರ್ಗಜರುಗರ್ದನಃ ॥ ೧,೨೦೧.

ಈಗ ನಾನು ಗಜ ಆಯುರ್ವೇದವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಆನೆಗೆ ಹಿತವಾಗಿರುವ ವಿಧಿಗಳು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆನೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೊಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಆನೆಯಲ್ಲಿ ರೋಗಗಳು ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಗಜೋ ಪಸರ್ಗವ್ಯಾಧೀನಾಂ ಶಮನಂ ಶಾನ್ತಿಕರ್ಮ ಚ । ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಸುರಾನ್ವಿಪ್ರಾನ್ರತ್ನೈರ್ಗಾಂ ಕಪಿಲಾಂ ದದೇತ್ ॥ ೧,೨೦೧.

ಆನೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಸರ್ಗ ರೋಗ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಕಪಿಲಾ ಹಸುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ದನ್ತಿದನ್ತದ್ವಯೇ ಮಾಲಾಂ ನಿಬನ್ಧೀಯಾದುಪೋಷಿತಃ । ಮನ್ತ್ರೇಣ ಮನ್ತ್ರಿತಾನ್ವೈದ್ಯೈರ್ವಚಾಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಾಂಸ್ತಥಾ ॥ ೧,೨೦೧.

ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಆನೆಯ ಎರಡು ದಂತಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಹಾರವನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕು. ವೈದ್ಯರು ಮಂತ್ರ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಮಾಡಿ, ಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

ಸೂರ್ಯಾದಿಶಿವದುರ್ಗಾಶ್ರೀವಿಷ್ಣ್ವರ್ಚಾ ರಕ್ಷಯೇದ್ಗಜಮ್ । ಬಲಿಂ ದದ್ಯಾಚ್ಚ ಭೂತೇಭ್ಯಃ ಸ್ನಾಪಯೇಚ್ಚ ಚತುರ್ಘಟೈಃ ॥ ೧,೨೦೧.

ಸೂರ್ಯ, ಶಿವ, ದುರ್ಗಾ, ಶ್ರೀ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಿ ಆನೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಭೂತಗಳಿಗೆ ಬಲಿ ನೀಡಿ, ನಾಲ್ಕು ಕುಂಭಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಹಾಕಿ ಆನೆಯನ್ನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

ಭೋಜನಂ ಮನ್ತ್ರಿತಂ ದದ್ಯಾದ್ಭಸ್ಮನೋದ್ಧೂನಯೇದ್ಗಜಮಮ್ । ಭೂತರಕ್ಷಾ ಶುಭಾ ಮೇಧ್ಯಾ ವಾರಣಂ ರಕ್ಷಯೇತ್ಸದಾ ॥ ೧,೨೦೧.

ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಭೋಜನವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು, ಬೂದಿಯನ್ನು ಆನೆಗೆ ಎರಚಬೇಕು. ಭೂತರಕ್ಷೆ ಶುಭಕರ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರವಾದುದು, ಆನೆಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

ತ್ರಿಫಲಾಪಞ್ಚಕೋಲೇ ಚ ದಶಮೂಲಂ ವಿಡಙ್ಗಕಮ್ । ಶತಾವರೀಗುಡೂಚೀ ಚ ನಿಮ್ಬವಾಸಕಕಿಂಶುಕಾಃ ॥ ೧,೨೦೧.

ತ್ರಿಫಲಾ, ಪಂಚಕೋಳ, ದಶಮೂಲ, ವಿಡಂಗ, ಶತಾವರಿ, ಗುಡುಚಿ, ним್ಮ, ವಾಸಕ, ಕಿಂಶುಕ ಇವುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು.

ಗಜರೋಗವಿನಾಶಾಯ ಹಿತೋ ರೂಕ್ಷಃ ಕಷಾಯಕಃ । ಆಯುರ್ವೇದದ್ವಯೋಕ್ತಾನಾಮುಕ್ತಂ ಸಂಕ್ಷೇಪಸಾರತಃ ॥ ೧,೨೦೧.

ಆನೆ ರೋಗ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಒಣ ಮತ್ತು ಕಷಾಯ ಸ್ವಭಾವದ ಔಷಧಿ ಉಪಯುಕ್ತ. ಎರಡೂ ಆಯುರ್ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಇದನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೨೦೨ ಹರಿರುವಾಚ । ಏಕಂ ಪುನರ್ನವಾಮೂಲಮಪಾಮಾರ್ಗಸ್ಯ ವಾ ಶಿವ । ಸರಸಂ ಯೋನಿನಿಃ ಕ್ಷಿಪ್ತಂ ವರಾಙ್ಗಸ್ಯ ವ್ಯಥಾಂ ಹರೇತ್ । ಪ್ರಸೂತಿವೇದನಾಞ್ಚೈವ ತರುಣೀನಾಂ ವ್ಯಥಾಂ ಹರೇತ್ ॥ ೧,೨೦೨.

ಹರಿಯು ಹೇಳಿದನು: ಒಬ್ಬ ಪುನರ್ಣವಾ ಅಥವಾ ಅಪಾಮಾರ್ಗದ ಬೇರು, ಹಸಿವಾಗಿಯೇ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟರೆ ಸುಂದರ ದೇಹದ ಮಹಿಳೆಗೆ ಆಗುವ ನೋವು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆಯೇ, ಹೆರಿಗೆ ನೋವು ಮತ್ತು ಯುವತಿಯರ ನೋವೂ ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ.

ಭೂಮಿ ಕೂಷ್ಮಾಣ್ಡಮೂಲಂ ವೈ ಶಾಲಿಚೂರ್ಣಮಥಾಪಿ ವಾ । ಸಪ್ತಾಹಂ ದುಗ್ಧಪೀತಂ ಸ್ಯಾತ್ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಬಹುಪಯಸ್ಕರಮ್ ॥ ೧,೨೦೨.

ಭೂಮಿ, ಕುಷ್ಮಾಂಡದ ಬೇರು ಅಥವಾ ಅಕ್ಕಿಹಿಟ್ಟು ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಏಳು ದಿನ ಸೇವಿಸಿದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ರುದ್ರೇನ್ದ್ರವಾರುಣೀಮುಲಂ ಲೇಪಾತ್ಸ್ತ್ರೀಸ್ತನವೇದನಾ । ನಶ್ಯೇತ ಘೃತಪಕ್ವಾ ಚ ಕಾರ್ಯಾವಶ್ಯನ್ತು ಪೋಲಿಕಾ ॥ ೧,೨೦೨.

ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ವಾರುಣೀ ಬೇರುಗಳ ಲೇಪವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯ স্তನಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ನೋವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಲೇಪವನ್ನು ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಬೇಕು.

ಭಕ್ಷಿತಾ ಸಾ ಮಹೇಶಾನ ಯೋನಿಶೂಲಂ ವಿನಾಶಯೇತ್ । ಪ್ರಲೇಪಿತಾ ಕಾರವೇಲ್ಲಮೂಲೇನೈವ ವಿನಿರ್ಗತಾ ॥ ೧,೨೦೨.

ಮಹೇಶಾನೇ, ಇದನ್ನು ತಿಂದರೆ ಗರ್ಭದ ನೋವು ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಕಾರವೇಳ್ಲ ಬೇರು ಪೇಸ್ಟ್ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಒಳಗಿದ್ದುದನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಯೋನಿಃ ಪ್ರವೇಶಮಾಯಾತಿ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ । ನೀಲೀಪಟೋಲಮೂಲಾನಿ ಸಾಜ್ಯಾನಿ ತಿಲವಾರಿಣಾ ॥ ೧,೨೦೨.

ಗರ್ಭದಿಂದ ರಕ್ತ ಹರಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ಇನ್ನಷ್ಟು ಯೋಚನೆ ಬೇಡ; ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟೋಳದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ತುಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ—

ಪಿಷ್ಟಾನ್ಯೇಷಾಂ ಪ್ರಲೇಪೋ ವೈ ಜ್ವಾಲಾಗರ್ದಭರಾಗನತ್ । ಪಾಠಾಮೂಲಂ ರುದ್ರ ಪೀತಂ ಪಿಷ್ಟಂ ತಣ್ಡುಲವಾರಿಣಾ ॥ ೧,೨೦೨.

ಇವುಗಳ ಪೇಸ್ಟ್ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಉರಿ ಮತ್ತು ನೋವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಪಾಠಾ ಬೇರುವನ್ನು ಅಕ್ಕಿಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ರುಬ್ಬಿ ಕುಡಿಯಲು ಕೊಟ್ಟರೆ—

ಪಾಪರೋಗಹರಂ ಸ್ಯಾಚ್ಚ ಕುಷ್ಠಪಾನಂ ತಥೈವ ಚ । ವಾಸ್ಯೋದಕಞ್ಚ ಸಮಧು ಪೀತಮನ್ತರ್ಗತಸ್ಯ ವೈ ॥ ೧,೨೦೨.

ಅದು ಕೆಟ್ಟ ರೋಗಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಕುಷ್ಟರೋಗಕ್ಕೂ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ; ಜಲದಲ್ಲಿ ಜೇನು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ಕುಡಿದರೆ ಒಳಗಿನ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಉಪಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ.