ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಹೃದಿ ಪಾಣಿತಲೇ ದೇಹೇ ಕರ್ಣೇ ನೇತ್ರೇ ಕರೋತಿ ಚ । ಜಪಾತ್ತು ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಃ ಸ್ಯಾಚ್ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರಸಮಾಯುತಾಮ್ ॥ ೧,೧೯೭.

ಹೃದಯದಲ್ಲಿ, ಕೈಗಳ ಮೇಲೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿ, ಕಿವಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಡುವುದು; ಜಪ ಮಾಡಿದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧನೆಗಳು, ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿರುವವನೊಂದಿಗೆ, ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.

ಚತುರಶ್ರಾಂ ಸುವಿಸ್ತಾರಂ ಪೀತವರ್ಣಾನ್ತು ಚಿನ್ತಯೇತ್ । ಪೃಥಿವೀಂ ಚೇನ್ದ್ರದೇವತ್ಯಾಂ ಮಧ್ಯೇ ವರುಣಮಣ್ಡಲಮ್ ॥ ೧,೧೯೭.

ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಿಶಾಲವಾದ, ನಾಲ್ಕು ಬದಿಯಾಕಾರದ, ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರನು ದೇವತೆ ಎಂಬಂತೆ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವರुणನ ವಲಯವಿರುವಂತೆ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಮಧ್ಯೇ ಪದ್ಮಂ ತಥಾಯುಕ್ತಮರ್ಧಚನ್ದ್ರಂ ಸುಶೀತಲಮ್ । ಇನ್ದ್ರನೀಲದ್ಯುತಿಂ ಸೌಮ್ಯಮಥವಾಗ್ನೇಯಮಣ್ಡಲಮ್ ॥ ೧,೧೯೭.

ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಕಲೆಯುಳ್ಳ, ತುಂಬಾ ತಂಪಾದ, ನೀಲಮಣಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ಮೃದುವಾದ ಕಮಲವನ್ನು ಅಥವಾ ಅಗ್ನಿಯ ವಲಯವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ತ್ರಿಕೋಣಂ ಸ್ವಸ್ಥಿಕೈರ್ಯುಕ್ತಂ ಜ್ವಾಲಾಮಾ ಲಾನಲಂ ಸ್ಮರೇತ್ । ಭಿನ್ನಾಞ್ಜನನಿಭಾಕಾರಂ ಸ್ವವೃತ್ತಂ ಬಿನ್ದುಭೂಷಿತಮ್ ॥ ೧,೧೯೭.

ಸ್ವಸ್ತಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ತ್ರಿಕೋಣವನ್ನು, ಜ್ವಾಲೆಯ ಗುಚ್ಛದಂತೆ, ಒಡೆದ ಕಾಜಲದ ಬಣ್ಣದಂತೆ, ವೃತ್ತಾಕಾರದಾಗಿ, ಬಿಂದು ಅಲಂಕೃತವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.

ಕ್ಷೀರೋರ್ಮಿಸದೃಶಾಕಾರಂ ಶುದ್ಧಸ್ಫಟಿಕವರ್ಚಸಮ್ । ಪ್ಲಾವಯನ್ತಂ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ ವ್ಯೋಮಾಮೃತಮನುಂಸ್ಮರೇತ್ ॥ ೧,೧೯೭.

ಹಾಲಿನ ಅಲೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ, ಶುದ್ಧ ಸ್ಫಟಿಕದ ಹೊಳಪಿರುವ, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳನ್ನು ತುಂಬುವ, ಆಕಾಶದ ಅಮೃತವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ವಾಸುಕಿಃ ಶಙ್ಖಪಾಲಶ್ಚ ಸ್ಥಿತೌ ಪಾರ್ಥಿವಮಣ್ಡಲೇ । ಕರ್ಕೋಟಃ ಪದ್ಮನಾಭಶ್ಚ ವಾರುಣೇ ತೌ ವ್ಯವಸ್ಥಿತೌ ॥ ೧,೧೯೭.

ವಾಸುಕಿಯೂ ಶಂಖಪಾಲನೂ ಭೂಮಿಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಕರ್ಕೋಟನೂ ಪದ್ಮನಾಭನೂ ನೀರಿನ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ.

ಆಗ್ನೇಯೇ ಚಾಪಿ ಕುಲಿಕಸ್ತಕ್ಷಶ್ಚೈವ ಮಹಾಬ್ಜಕೌ । ವಾಯುಮಣ್ಡಲಸಂಸ್ಥೌ ಚ ಪಞ್ಚ ಭೂತಾನಿ ವಿನ್ಯಸೇತ್ ॥ ೧,೧೯೭.

ಅಗ್ನಿಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕುಲಿಕನೂ ತಕ್ಷಕನೂ, ಮಹಾ ಕಮಲದಂತೆ ಇದ್ದಾರೆ; ವಾಯುವಿನ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಐದು ಭೂತಗಳನ್ನು ನೆಡವಬೇಕು.

ಅಙ್ಗುಷ್ಠಾದಿಕನಿಷ್ಠಾನ್ತಮನುಲೋಮವಿಲೋಮತಃ । ಪರ್ವಸನ್ಧಿಷು ಚ ನ್ಯಸ್ಯಾ ಜಯಾ ಚ ವಿಜಯಾ ತಥಾ ॥ ೧,೧೯೭.

ಅಂಗುಷ್ಠದಿಂದ ಕನಿಷ್ಠವರೆಗೆ, ಮುಂದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಮುಖವಾಗಿ, ಬೆರಳಿನ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜಯಾ ಮತ್ತು ವಿಜಯಾ ನೆಡವಬೇಕು.

ಆಸ್ಯಾದಿಸ್ವಪುರಸ್ಥಾನೇ ನ್ಯಸ್ಯಾಚ್ಛಿವಪಡಙ್ಗಕಮ್ । ಕನಿಷ್ಠಾದೌ ಹೃದಾದೌ ಚ ಶಿಖಾಯಾಂ ಕರಯೋರ್ನ್ಯಸೇತ್ ॥ ೧,೧೯೭.

ಬಾಯಿಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ನೆಡವಬೇಕು; ಕನಿಷ್ಠ ಬೆರಳಿನಿಂದ ಹೃದಯದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಶಿಖೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೆಡವಬೇಕು.

ವ್ಯಾಪಕನ್ತು ತತ್ವಪೂರ್ವಂ ಕ್ರಮಾದಙ್ಗುಲಿಪರ್ವಸು । ಭೂತಾನಾಞ್ಚ ಪುನರ್ನ್ಯಾಸಃ ಶಿವಾಙ್ಗಾನಿ ತಥೈವ ಚ ॥ ೧,೧೯೭.

ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬೆರಳಿನ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಮಂತ್ರವನ್ನು ನೆಡವಬೇಕು; ಮತ್ತೆ ಭೂತಗಳೂ ಶಿವನ ಅಂಗಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ನೆಡವಬೇಕು.

ಪ್ರಣವಾದಿನಮಶ್ಚಾನ್ತೇ ನಾಮ್ನೈವ ಚ ಸಮನ್ವಿತಃ । ಸರ್ವಮನ್ತ್ರೇಷು ಕಥಿತೋ ವಿಧಿಃ ಸ್ಥಾಪನಪೂಜನೇ ॥ ೧,೧೯೭.

ಪ್ರಣವದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಮದೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲಾ ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಗೆ ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಆದ್ಯಾಕ್ಷರಂ ತನ್ನಾಮ್ನಶ್ಚ ಮನ್ತ್ರೋಽಯಂ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ । ಅಷ್ಟಾನಾಂ ನಾಗಜಾತೀನಾಂ ಮನ್ತ್ರಃ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಕಾರಕಃ ॥ ೧,೧೯೭.

ಆ ನಾಮದ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರವೇ ಮಂತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇದು ಎಂಟು ನಾಗ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ತರುವ ಮಂತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಓಂ ಸ್ವಾಹಾ ಕ್ರಮಶಶ್ಚೈವ ಪಞ್ಚಭೂತಪುರೋಗತಮ್ । ಏಷ ಸಾಕ್ಷಾದ್ಭವೇತ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಃ ಸರ್ವಕರ್ಮಪ್ರಸಾಧಕಃ ॥ ೧,೧೯೭.

'ಓಂ ಸ್ವಾಹಾ' ಎಂಬುದನ್ನು ಐದು ಭೂತಗಳೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿ, ಇದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ, ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದಾಗಿದೆ.

ಕರನ್ಯಾಸಂ ಸ್ವರೈಃ ಕೃತ್ವಾ ಶರೀರೇ ತು ಪುನರ್ನ್ಯಸೇತ್ । ಜ್ವಲನ್ತಂ ಚಿನ್ತಯೇತ್ಪ್ರಾಣಮಾತ್ಮಸಂಶುದ್ಧಿಕಾರಕಮ್ ॥ ೧,೧೯೭.

ಸ್ವರಗಳಿಂದ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತೆ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವಂತೆ, ಆತ್ಮವನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಬೀಜನ್ತು ಚಿನ್ತಯೇತ್ಪಶ್ಚಾದ್ವರ್ಷಾನ್ತಮಮೃತಾತ್ಮಕಮ್ । ಏವಞ್ಚಾಪ್ಯಾಯನಂ ಕೃತ್ವಾ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯ ಚಾತ್ಮನಃ ॥ ೧,೧೯೭.

ನಂತರ ಬೀಜವನ್ನು, ವರ್ಷಾಂತದವರೆಗೆ ಅಮೃತಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಹೀಗೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು.

ಪೃಥಿವೀಂ ಪಾದಯೋರ್ದದ್ಯಾತ್ತಪ್ತಕಾಞ್ಚನಸಪ್ರಭಾಮ್ । ಅಶೇಷಭುವನಾಕೀರ್ಣಾಂ ಲೋಕಪಾಲಸಮನ್ವಿತಾಮ್ ॥ ೧,೧೯೭.

ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು, ಬಿಸಿ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವಂತೆ, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವಂತೆ, ದಿಕ್ಕುಪಾಲಕರೊಂದಿಗೆ ನೆಡವಬೇಕು.

ಏತಾಂ ಭಗವತೀಂ ಪೃಥ್ವೀಂ ಸ್ವದೇಹೇ ವಿನ್ಯಸೇದ್ಬುಧಃ । ಶ್ಯಾಮವರ್ಣಮಯಂ ಧ್ಯಾಯೇತ್ಪೃಥಿವೀದ್ವಿಗುಣಂ ಭವೇತ್ ॥ ೧,೧೯೭.

ಈ ಭಗವತಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಯು ತನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೆಡವಬೇಕು; ಅದನ್ನು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಂತೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿದರೆ, ಭೂಮಿ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಶಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಾಕುಲಂ ದೀಪ್ತಮಾಬ್ರಹ್ಮಭುವನಾನ್ತಕಮ್ । ನಾಭಿಗ್ರೀವಾನ್ತರೇ ನ್ಯಸ್ಯ ತ್ರಿಕೋಣಂ ಮಣ್ಡಲಂ ರವೇಃ ॥ ೧,೧೯೭.

ನಾಭಿಯಿಂದ ಗಂಟಲಿನವರೆಗೆ, ಜ್ವಾಲೆಗಳ ಹಾರದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಪ್ರಖರವಾಗಿ ಹೊತ್ತಿರುವ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಲೋಕವರೆಗೂ ಎಲ್ಲವನ್ನು ದಹಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಸೂರ್ಯನ ತ್ರಿಕೋಣಾಕಾರದ ಮಂಡಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಭಿನ್ನಾಞ್ಜನನಿಭಾಕಾರಂ ನಿಖಿಲಂ ವ್ಯಾಪ್ಯ ಸಂಸ್ಥಿತಮ್ । ಆತ್ಮಮೂರ್ತಿಸ್ಥಿತಂ ಧ್ಯಾಯೇದ್ವಾಯವ್ಯಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಮಣ್ಡಲಮ್ ॥ ೧,೧೯೭.

ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ, ಎರಡು ಭಾಗವಾದ ಕಾಜಲದಂತೆ ಕಾಣುವ, ಆತ್ಮರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಗಾಳಿಯುಳ್ಳ ಮಂಡಲವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಸಿಖೋಪರಿ ಸ್ಥಿತಂ ದಿವ್ಯಂ ಶುದ್ಧಸ್ಫಟಿಕವರ್ಚಸಮ್ । ಅಪ್ರಮಾಣಮಹಾವ್ಯೋಮವ್ಯಾಪಕಂ ಚಾಮೃತೋಪಮಮ್ ॥ ೧,೧೯೭.

ಶಿಖೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅಮೃತದಂತೆ, ಶುದ್ಧವಾದ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಅಳವಡಿಸಲಾಗದ, ಆಕಾಶವನ್ನು ತುಂಬಿರುವ ದೈವಿಕ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಭೂತನ್ಯಾಸಂ ಪುರಾ ಕೃತ್ವಾ ನಾಗಾನಾಞ್ಚ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ । ಲಕಾರಾನ್ತಾ ಬಿನ್ದುಯುತಾ ಮನ್ತ್ರಾ ಭೂತಕ್ರಮೇಣ ತು ॥ ೧,೧೯೭.

ಮೊದಲು ಭೂತಗಳನ್ನೂ ನಾಗಗಳನ್ನೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ನಂತರ 'ಲ' ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಾಗುವ, ಬಿಂದುವುಳ್ಳ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಭೂತಗಳ ಕ್ರಮದಂತೆ ಜಪಿಸಬೇಕು.

ಶಿವಬೀಜಂ ತತೋ ದದ್ಯಾತ್ತತೋ ಧ್ಯಾಯೇಚ್ಚ ಮಣ್ಡಲಮ್ । ಯೋಯಸ್ಯ ಕ್ರಮಾಖ್ಯಾತೋ ಮಣ್ಡಲಸ್ಯ ವಿಚಕ್ಷಣಃ । ತಸ್ಯ ತಚ್ಚಿನ್ತಯೇದ್ವರ್ಣಂ ಕರ್ಮಕಾಲೇ ವಿಧಾನವಿತ್ ॥ ೧,೧೯೭.

ನಂತರ ಶಿವಬೀಜವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಆ ಮಂಡಲವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಮಂಡಲದ ಪ್ರತಿ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಯಾವ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕೋ, ಅದನ್ನು ವಿಧಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಪಾದಪಕ್ಷೈಸ್ತಥಾ ಚಞ್ಚತ್ಕೃಷ್ಣನಾಗೈರ್ವಿಭೂಷಿತಮ್ । ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಂ ಧ್ಯಾಯೇತ್ತತೋ ನಿತ್ಯಂ ವಿಷೇ ಸ್ಥಾವರಜಙ್ಗಮೇ ॥ ೧,೧೯೭.

ಪಾದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ರೆಕ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಪ್ಪು ನಾಗಗಳು ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯನನ್ನು, ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮ ವಿಷವನ್ನು ನಿವಾರಣೆಗೆ ಸದಾ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಗ್ರಹಭೂತಪಿಶಾಚೇ ಚ ಡಾಕಿನೀಯಕ್ಷರಾಕ್ಷಸೇ । ನಾಗೈರ್ವಿವೇಷ್ಟಿತಂ ಕೃತ್ವಾ ಸ್ವದೇಹೇ ವಿನ್ಯಸೇಚ್ಛಿವಮ್ ॥ ೧,೧೯೭.

ಗ್ರಹ, ಭೂತ, ಪಿಶಾಚ, ಡಾಕಿನಿ, ಯಕ್ಷ, ರಾಕ್ಷಸ ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನು ನಾಗಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಿಸಿ, ನಂತರ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ವದೇಹದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ದ್ವಿಧಾ ನ್ಯಾಸಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತೋ ನಾಗಾನಾಂ ಚೈವ ಭೂತಯೋಃ । ಏವಂ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಕರ್ಮ ಕುರ್ಯಾದಾತ್ಮತತ್ತ್ವಾದಿಕಂ ಕ್ರಮಾತ್ ॥ ೧,೧೯೭.

ಇಂತಿ ನಾಗಗಳೂ ಭೂತಗಳೂ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಹೀಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಆತ್ಮತತ್ವದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

ತ್ರಿತತ್ತ್ವಂ ಪ್ರಥಂ ದತ್ತ್ವಾ ಸಿವತತ್ತ್ವಂ ತತಃ ಪರಮ್ । ಯಥಾ ದೇಹೇ ತಥಾ ದೇವೇ ಅಙ್ಗುಲೀನಾಂ ಚ ಪರ್ವಸು ॥ ೧,೧೯೭.

ಮೊದಲು ಮೂರು ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಪರಮ ಶಿವತತ್ವವನ್ನು, ದೇಹದಲ್ಲಿಯೂ ದೇವರಲ್ಲಿಯೂ, ಬೆರಳಿನ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ದೇಹೇ ನ್ಯಾಸಂ ಪುರಾ ಕೃತ್ವಾ ಹ್ಯನುಲೋಮವಿಲೋಮತಃ । ಕನ್ದಂ ನಾಲಂ ತಥಾ ಪದ್ಮಂ ಧರ್ಮಂ ಜ್ಞಾನಾದಿಮೇವ ಚ ॥ ೧,೧೯೭.

ಮೊದಲು ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೇರ ಹಾಗೂ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಕಂದ, ನಾಳ, ಪದ್ಮ, ಧರ್ಮ, ಜ್ಞಾನ ಇತ್ಯಾದಿ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ದ್ವಿತೀಯಸ್ವರಸಮ್ಭಿನ್ನಂ ವರ್ಗಾನ್ತೇನ ತು ಪೂಜಯೇತ್ । ಶೌಮಿತಿ ಕರ್ಣಿಕಾಮಧ್ಯೇ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ರೇಫೇಣ ಸಂಯುತಮ್ ॥ ೧,೧೯೭.

ಎರಡನೇ ಸ್ವರವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ವರ್ಗದ ಕೊನೆಯ ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಿ, 'ಶ' ಅನ್ನು ಕರ್ಣಿಕಾಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, 'ಮ' ಅನ್ನು ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 'ರ' ಯೊಡನೆ ಸೇರಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಅಕಚಟತಪಯಶಾ ವರ್ಗಾಃ ಪೂರ್ವಾದಿಕೇ ನ್ಯಸೇತ್ । ಪತ್ರಾನ್ತಕೇಸರಾನ್ತೇ ತು ದ್ವೌ ದ್ವೌ ಪೂರ್ವಾದಿಕೌ ತಥಾ ॥ ೧,೧೯೭.

'ಅ', 'ಕ', 'ಚ', 'ಟ', 'ತ', 'ಪ', 'ಯ' ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಹೂವಿನ ದಳಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಕೇಸರದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ, ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.