ಹಿಙ್ಗುತುಮ್ಬುರುಶುಣ್ಠೀಭಿಃ ಸಿದ್ಧಂ ತೈಲನ್ತು ಸಾರ್ಷಪಮ್ । ಏತದ್ಧಿ ಪುರಣಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಕರ್ಣಶೂಲಾಪಹಂ ಪರಮ್ ॥ ೧,೧೯೨.
ಹಿಂಗು, ತುಂಬರು ಮತ್ತು ಶುಂಠಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಾಸಿವೆ ಎಣ್ಣೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಪುರಾತನ ಔಷಧಿ; ಇದು ಕಿವಿಯ ತೀವ್ರವಾದ ನೋವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.
ಶುಷ್ಕಮೂಲಕಶುಣ್ಠೀನಾಂ ಕ್ಷಾರೋ ಹಿಙ್ಗುಲನಾಗರಮ್ । ತಕ್ರಂ ಚತುರ್ಗುಣಂ ದದ್ಯಾತ್ತೈಲಮೇತದ್ವಿಪಾಚಯೇತ್ ॥ ೧,೧೯೨.
ಒಣಮೂಲಂಗಿ, ಶುಂಠಿ, ಹಿಂಗು, ಸಿಂಬೂರ ಮತ್ತು ಶುಂಠಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು, ನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟು ಮಜ್ಜಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ, ಈ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಬೇಕು.
ಬಾಧಿರ್ಯಂ ಕರ್ಣಶೂಲಞ್ಚ ಪೂಯಸ್ತ್ರಾವಞ್ಚ ಕರ್ಣಯೋಃ । ಕ್ರಿಮಯಶ್ಚ ವಿನಶ್ಯನ್ತಿ ತೈಲಸ್ಯಾಸ್ಯ ಪ್ರಪೂರಣಾತ್ ॥ ೧,೧೯೨.
ಈ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದರೆ, ಕಿವಿ ಕುರುಡು, ಕಿವಿ ನೋವು, ಕಿವಿಯಿಂದ ಪಾಕ ಹರಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಕಿವಿಯ ಹುಳುಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಹೋಗಿಹೋಗುತ್ತವೆ.
ಶುಷ್ಕಮೂಲಕಶುಣ್ಠೀನಾಂ ಕ್ಷಾರೋ ಹಿಙ್ಗುಲನಾಗರಮ್ । ಶತಪುಷ್ಪಾ ವಚಾ ಕುಷ್ಠಂ ದಾರುಶಿಗ್ರುರಸಾಞ್ಜನಮ್ ॥ ೧,೧೯೨.
ಒಣಮೂಲಂಗಿ, ಒಣ ಶುಂಠಿ, ಕ್ಷಾರ, ಹಿಂಗು, ಶುಂಠಿ, ಸೊಪ್ಪು, ವಚಾ, ಕುಷ್ಟ, ದೇವದಾರುವಿನ ರಸ ಮತ್ತು ಅಂಜನದ ರಸವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಸೌವರ್ಚಲಂ ಯವಕ್ಷಾರಂ ಸಾಮುದ್ರಂ ಸೈನ್ಧವಂ ತಥಾ । ಗ್ರನ್ಥಿಕಂ ವಿಡಮುಸ್ತಂ ಚ ಮಧು ಶುಕ್ತಂ ಚತುರ್ಗುಣಮ್ ॥ ೧,೧೯೨.
ಕಪ್ಪು ಉಪ್ಪು, ಜವ ಕ್ಷಾರ, ಕಲ್ಲು ಉಪ್ಪು, ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪು, ಗ್ರಂಥಿಕ, ವಿದಂಗ, ಮುಸ್ತಾ, ಜೇನು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಹುಳಿಯನ್ನೂ ಸೇರಿಸಬೇಕು.
ಮಾತುಲುಙ್ಗರಸಶ್ಚೈವ ಕದಲೀರಸ ಏವ ಚ । ತೈಲಮೇಭಿರ್ವಿಪಕ್ತವ್ಯಂ ಕರ್ಣಶೂಲಾಪಹಂ ಪರಮ್ ॥ ೧,೧೯೨.
ಮಾತುಳುಂಗದ ರಸ ಮತ್ತು ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ರಸವನ್ನು ಕೂಡ ಸೇರಿಸಿ, ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಕಿವಿನ ನೋವಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಧಿರ್ಯಂ ಕರ್ಣನಾದಶ್ಚ ಪೂಯಸ್ತ್ರಾವಶ್ಚ ದಾರುಣಮ್ । ಪೂರಣಾದಸ್ಯ ತೈಲಸ್ಯ ಕ್ರಿಮಯಃ ಕರ್ಣಯೋರ್ಹರ ॥ ೧,೧೯೨.
ಈ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದರೆ, ಕಿವಿ ಕುರುಡು, ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ, ಗಂಭೀರವಾದ ಪಾಕ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಹುಳುಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಹೋಗಿಹೋಗುತ್ತವೆ.
ಸದ್ಯೋ ವಿನಾಶಮಾಯಾನ್ತಿ ಶಶಾಙ್ಕಕೃತಶೇಖರ । ಕ್ಷಾರತೈಲಮಿದಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಮುಖದನ್ತಮಲಾಪಹಮ್ ॥ ೧,೧೯೨.
ಓ ಚಂದ್ರಶೇಖರ, ಈ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹಾಕಿದರೆ, ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ತಕ್ಷಣವೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಕ್ಷಾರ ಎಣ್ಣೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದದು, ಬಾಯಿಯ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲಿನ ಅಳಕುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ.
ಚನ್ದನಂ ಕುಙ್ಕುಮಂ ಮಾಂಸೀ ಕರ್ಪೂರಂ ಜಾತಿಪತ್ರಿಕಾ । ಜಾತೀಕಙ್ಕೋಲಪೂಗಾನಾಂ ಲವಙ್ಗಸ್ಯ ಫಲಾನಿ ಚ ॥ ೧,೧೯೨.
ಚಂದನ, ಕುಂಕುಮ, ಮಾಂಸಿ, ಕರ್ಪೂರ, ಜಾತಿಪತ್ರೆ, ಜಾತಿಕಾಯಿ, ಕಂಕೋಳ, ಪೂಕ ಮತ್ತು ಲವಂಗದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಅಗುರೂಣಿ ಚ ಕಸ್ತೂರೀ ಕುಷ್ಠಂ ತಗರಪಾದಿಕಾ । ಗೋರೋಚನಾ ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಶ್ಚ ಬಲಾ ಚೈವ ತಥಾ ನಖೀ ॥ ೧,೧೯೨.
ಅಗರು, ಕಸ್ತೂರಿ, ಕುಷ್ಟ, ತಗರ, ಗೋರುಚನ, ಪ್ರಿಯಂಗು, ಬಲಾ ಮತ್ತು ನಖಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಸೇರಿಸಬೇಕು.
ಸರಲಂ ಸಪ್ತಪರ್ಣಂ ಚ ಲಾಕ್ಷಾ ಚಾಮಲಕೀ ತಥಾ । ತಥಾ ತು ಪದ್ಮಕಂ ಚೈವ ಹ್ಯೇತೈಸ್ತೈಲಂ ಪ್ರಸಾಧಯೇತ್ ॥ ೧,೧೯೨.
ಸರಳ, ಸಪ್ತಪರ್ಣ, ಲಾಖೆ, ಆಮಲಕಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಪದ್ಮಕವನ್ನು ಕೂಡ ಸೇರಿಸಿ, ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಬೇಕು.
ಪ್ರಸ್ವೇದಮಲದುರ್ಗನ್ಧಕಣ್ಡೂ ಕುಷ್ಠಹರಂ ಪರಮ್ । ಗಚ್ಛತಿ ಸ್ತ್ರೀಶತಂ ರುದ್ರ ಬನ್ಧ್ಯಾಪಿ ಲಭತೇ ಸುತಮ್ ॥ ೧,೧೯೨.
ಈ ಎಣ್ಣೆ ಬೆವರು, ಅಳಕು, ದುರ್ಗಂಧ, ಉರಿ ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಪರಿಹಾರ. ಓ ರುದ್ರ, ಶತ ರಾತ್ರಿ ಇದನ್ನು ಬಳಿಸಿದರೆ, ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದ ಹೆಂಗಸಿಗೂ ಮಕ್ಕಳಾಗುತ್ತವೆ.
ಯವಾನೀ ಚಿತ್ರಕಂ ಧಾನ್ಯಂ ತ್ರ್ಯೂಷಣಂ ಜೀರಕಂ ತಥಾ । ಸೌವರ್ಚಲಂ ವಿಡಗಞ್ಚ ಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲರಾಜಿಕಮ್ ॥ ೧,೧೯೨.
ಒಮ, ಚಿತ್ರಕ, ಕೊತ್ತಂಬರಿ, ತ್ರಿಊಷಣ, ಜೀರಿಗೆ, ಕಪ್ಪು ಉಪ್ಪು, ವಿದಂಗ, ಪಿಪ್ಪಲಿ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಅರಶಿಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಏಭಿಃ ಪಚೇದ್ರಘೃತಪ್ರಸ್ಥಂ ಜಲಪ್ರಸ್ಥಾಷ್ಟಸಂಯುತಮ್ । ತಥಾರ್ಽಶೋಗುಲ್ಮಶ್ವಯಥುಂ ಹನ್ತಿ ವಹ್ನಿಂ ಕರೋತಿ ವೈ ॥ ೧,೧೯೨.
ಈ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಎಂಟುಪಟ್ಟು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಅರಶ, ಗುಲ್ಮ, ಶೋಫಗಳು ಹೋಗಿ, ಜಠರಾಗ್ನಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಮರಿಚಂ ತ್ರಿವೃತಂ ಕುಷ್ಠಂ ಹರಿತಾಲಂ ಮನಃ ಶಿಲಾ । ದೇವದಾರು ಹರಿದ್ರೇ ದ್ವೇ ಕುಷ್ಠಂ ಮಾಂಸೀ ಚ ಚನ್ದನಮ್ ॥ ೧,೧೯೨.
ಮೆಣಸು, ತ್ರಿವೃತ್, ಕುಷ್ಟ, ಹರಿತಾಳ, ಮನಃಶಿಲಾ, ದೇವದಾರು, ಎರಡು ವಿಧದ ಅರಶಿಣ, ಕುಷ್ಟ, ಮಾಂಸಿ ಮತ್ತು ಚಂದನವನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು.
ವಿಶಾಲಾ ಕರವೀರಞ್ಚ ಅರ್ಕಕ್ಷೀರಂ ಶಕೃದ್ರಸಃ । ಏಷಾಞ್ಚ ಕಾರ್ಷಿಕೋ ಭಾಗೋ ವಿಷಸ್ಯಾರ್ಧಪಲಂ ಭವೇತ್ತ್ ॥ ೧,೧೯೨.
ವಿಶಾಲಾ, ಕರವೀರ, ಅರ್ಕದ ಹಾಲು, ಹಸುವಿನ ಗೊಬ್ಬರದ ರಸ—ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಒಂದು ಕಾರ್ಷ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಷವನ್ನು ಅರ್ಧ ಪಲ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಪ್ರಸ್ಥಂ ಸಟುಕತೈಲಸ್ಯ ಗೋಮೂತ್ರೇಽಷ್ಟಗುಣೇ ಪಚೇತ್ । ಮೃತ್ಪಾತ್ರೇ ಲೋಹಪಾತ್ರೇ ವಾ ಶನೈರ್ಮೃದ್ವಗ್ನಿನಾ ಪಚೇತ್ ॥ ೧,೧೯೨.
ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣ ಸಸಿವೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಎಂಟುಪಟ್ಟು ಹಸುವಿನ ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ, ಮಣ್ಣಿನ ಅಥವಾ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮೃದುವಾದ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಬೇಕು.
ಪಾಮಾ ವಿಚರ್ಚಿಕಾ ಚೈವ ದದ್ರುರ್ವಿಸ್ಫೋಚಕಾನಿಚ । ಅಭ್ಯಙ್ಗೇನ ಪ್ರಣಶ್ಯನ್ತಿ ಕೋಮಲತ್ವಞ್ಚ ಜಾಯತೇ ॥ ೧,೧೯೨.
ಪಾಮ, ವಿಚರ್ಚಿಕಾ, ದದ್ರು ಮತ್ತು ಪುಟ್ಟಗಳು ಈ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಲೇಪಿಸಿದರೆ ಹೋಗಿಹೋಗುತ್ತವೆ, ಚರ್ಮವು ಮೃದುವಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಭೂತಾನ್ಯಪಿ ಶ್ವಿತ್ರಾಣಿ ತೈಲೇನಾನೇನ ಮರ್ದಯೇತ್ । ಚಿರೋತ್ಥಿತಮಪಿ ಶ್ವಿತ್ರಂ ವಿನಷ್ಟಂ ತತ್ಕ್ಷಣಾದ್ಭವೇತ್ ॥ ೧,೧೯೨.
ಈ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ, ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚು ಶ್ವಿತ್ರವಿದ್ದರೂ ಲೇಪಿಸಬೇಕು. ಬಹುಕಾಲದ ಶ್ವಿತ್ರವೂ ಕೂಡ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಹೋಗಿಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಪಟೋಲಪತ್ರಂ ಕಟುಕಾ ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾ ಶಾರಿವಾ ನಿಶಾ । ಜಾತೀಶಮೀನಿಮ್ಬಪತ್ರಂ ಮಧುಕಂ ಕ್ವಥಿತಂ ಘೃತಮ್ ॥ ೧,೧೯೨.
ಪಟೋಳದ ಎಲೆ, ಕಟುಕ, ಮಂಜಿಷ್ಠೆ, ಶಾರಿವಾ, ನಿಶಾ, ಜಾತಿ, ಈಶಮಿನಿ, ನೀಮದ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಯಷ್ಟಿಮಧು—ಇವುಗಳನ್ನು ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಕಷಾಯ ಮಾಡಬೇಕು.
ಏಭಿರ್ಲೇಪಾತ್ಸಯುರರುಜೋ ವ್ರಣಾ ವಿಸ್ತ್ರಾವಿಣಃ ಶಿವ । ಶಙ್ಖಪುಷ್ಪೀ ವಚಾ ಸೋಮೋ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಬ್ರಹ್ಮಸುವರ್ಚಲಾಃ ॥ ೧,೧೯೨.
ಈ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಒಯ್ಯ ಶಿವನೆ, ಹುಳುಕು, ರೋಗಗಳು, ದುರ್ಗಂಧ ವ್ರಣಗಳು ಗುಣವಾಗುತ್ತವೆ: ಶಂಖಪುಷ್ಪಿ, ವಚಾ, ಸೋಮ, ಬ್ರಾಹ್ಮಿ, ಬ್ರಹ್ಮಸುವರ್ಚಲಾ.
ಅಭಯಾ ಚ ಗುಡೂಚೀ ಚ ಆಟರೂಷಕವಾಕುಚೀ । ಏತೈರಕ್ಷಸಮೈರ್ಭಾಗೈರ್ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಂ ವಿಪಾಚಯೇತ್ ॥ ೧,೧೯೨.
ಅಭಯಾ, ಗುಡುಚಿ, ಆಟರೂಷಕ, ವಾಕುಚಿ—ಈ ನಾಲ್ಕನ್ನು ಸಮಾನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು, ಒಂದು ಪ್ರಸ್ಥ ತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಬೇಕು.
ಕಣ್ಟಕಾರ್ಯಾ ರಸಪ್ರಸ್ಥಂ ಕ್ಷೀರಪ್ರಸ್ಥಸಮನ್ವಿತಮ್ । ಏತದ್ಬ್ರಾಹ್ಮೀಘೃತಂ ನಾಮ ಸ್ಮೃತಿಮೇಧಾಕರಂ ಪರಮ್ ॥ ೧,೧೯೨.
ಕಂಟಕಾರಿಯ ರಸ ಒಂದು ಪ್ರಸ್ಥ ಮತ್ತು ಹಾಲು ಒಂದು ಪ್ರಸ್ಥ ಸೇರಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಈ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮೀಘೃತವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇದು ಸ್ಮರಣೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಗ್ನಿಮನ್ಥೋ ವಚಾ ವಾಸಾ ಪಿಪ್ಪಲೀ ಮಧು ಸೈನ್ಧವಮ್ । ಸಪ್ತರಾತ್ರಪ್ರಯೋಗೇಣ ಕಿನ್ನರೈರಿವ ಗೀಯತೇ ॥ ೧,೧೯೨.
ಅಗ್ನಿಮಂಥ, ವಚಾ, ವಾಸಾ, ಪಿಪ್ಪಲಿ, ಜೇನು, ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪು—ಈವುಗಳನ್ನು ಏಳು ರಾತ್ರಿ ಬಳಸಿದರೆ, ಕಿನ್ನರರು ಕೂಡ ಪ್ರಶಂಸಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಅಪಾಮಾರ್ಗಃ ಗುಡೂಚೀ ಚ ವಚಾ ಕುಷ್ಠಂ ಶತಾವರೀ । ಶಙ್ಖಪುಷ್ಪಾಭಯಾ ಸಾಜ್ಯಂ ವಿಡಙ್ಗಂ ಭಕ್ಷಿತಂ ಸಮಮ್ । ತ್ರಿಭಿರ್ದಿನೈರ್ನರಂ ಕುರ್ಯಾದ್ಗ್ರನ್ಥಾಷ್ಟಶತಧಾರಿಣಮ್ ॥ ೧,೧೯೨.
ಅಪಾಮಾರ್ಗ, ಗುಡುಚಿ, ವಚಾ, ಕುಷ್ಟ, ಶತಾವರಿ, ಶಂಖಪುಷ್ಪಿ, ಅಭಯಾ, ತುಪ್ಪ, ವಿದಂಗ—ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇವಿಸಿದರೆ, ಮೂರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟು ನೂರು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಅದ್ಭಿರ್ವಾ ಪಯಸಾಜ್ಯೇನ ಮಾಸಮೇಕನ್ತು ಸೇವಿತಾ । ವಚಾ ಕರ್ಯಾನ್ನರಂ ಪ್ರಾಜ್ಞಂ ಶ್ರುತಿಧಾರಣಸಂಯುತಮ್ ॥ ೧,೧೯೨.
ವಚಾವನ್ನು ನೀರು, ಹಾಲು ಅಥವಾ ತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಸೇವಿಸಿದರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಜ್ಞಾನವೂ, ಸ್ಮರಣಾಶಕ್ತಿಯೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯಗ್ರಹೇ ಪೀತಂ ಪಲಮೇಕಂ ಪಯೋಽನ್ವಿತಮ್ । ವಚಾಯಾಸ್ತತ್ಕ್ಷಣಂ ಕುರ್ಯಾನ್ಮಹಾಪ್ರಜ್ಞಾಯುತಂ ನರಮ್ ॥ ೧,೧೯೨.
ಚಂದ್ರಗ್ರಹಣ ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿದ ಒಂದು ಪಳ ವಚಾವನ್ನು ಕುಡಿಯುವವನು ಕೂಡಲೇ ಮಹಾ ಬುದ್ಧಿಶಾಲಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಭೂನಿಮ್ಬನಿಮ್ಬತ್ರಿಫಲಾಪರ್ಪಟೈಶ್ಚ ಶೃತಂ ಜಲಮ್ । ಪಟೋಲೀಮುಸ್ತಕಾಭ್ಯಾಞ್ಚ ವಾಸಕೇನ ಚ ನಾಶಯೇತ್ ॥ ೧,೧೯೨.
ಭೂನಿಂಬ, ನಿಂಬ, ತ್ರಿಫಲ, ಪರ್ಪಟ, ಪಟ್ಟೋಳಿ, ಮುಸ್ತಕ, ವಾಸಾ—ಈ ಎಲ್ಲಾ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕುದಿಸಿ ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ರೋಗಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
ವಿಸ್ಫೋಟಕಾನಿ ರಕ್ತಞ್ಚ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ । ಕತಕಸ್ಯ ಫಲಂ ಶಙ್ಖಂ ಸೈನ್ಧವಂ ತ್ರ್ಯೂಷಣಂ ವಚಾ ॥ ೧,೧೯೨.
ಪುಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ತಸ್ರಾವಕ್ಕೆ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ: ಕಟಕದ ಹಣ್ಣು, ಶಂಖ, ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪು, ತ್ರ್ಯೂಷಣ, ವಚಾ—ಇವುಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.
ಫೇನೀ ರಸಾಞ್ಜನಂ ಕ್ಷೌದ್ರಂ ವಿಡಙ್ಗಾನಿ ಮನಃ ಶಿಲಾ । ಏಷಾಂ ವರ್ತಿರ್ಹನ್ತಿ ಕಾಚಂ ತಿಮಿರಂ ಪಟಲಂ ತಥಾ ॥ ೧,೧೯೨.
ಫೇನಿ, ರಸಾಂಜನ, ಜೇನು, ವಿದಂಗ, ಮನಶಿಲಾ—ಈ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಅಂಜನ ಕಣ್ಣಿನ ಮೋಡ, ಕತ್ತಲೆ ಮತ್ತು ಪದರವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ.