ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಹಸ್ತೇ ಬದ್ಧಂ ಕಾಣ್ಡಯುಕ್ತಂ ಕಣ್ಠೇ ಬದ್ಧಂ ಗ್ರಹಾದಿಹೃತ್ । ಕೃಷ್ಣಾಯಾನ್ತು ಚತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ಕಟಿಬದ್ಧಂ ಸಮಾಹೃತಮ್ । ಸಿಂಹಾದಿಶ್ವಾಪದಾದ್ಭೀತಿಂ ಹರೇಚ್ಚ ನೀಲಲೋಹಿತ ॥ ೧,೧೮೯.

ಅದರ ದಂಡದೊಡನೆ ಕೈಗೆ ಕಟ್ಟಿದರೆ ಅಥವಾ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದರೆ ಗ್ರಹಗಳ ಕೇಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ತಾರೀಖಿನಲ್ಲಿ ಕಟಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದರೆ, ಓ ನೀಲಲೋಹಿತ, ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಕಾಡುಮೃಗಗಳ ಭಯವೂ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಷ್ಣುಕ್ರಾನ್ತಾಮೂಲಮೀಶ ಕರ್ಣಬದ್ಧನ್ತು ಧಾರಯೇತ್ । ಪಟ್ಟಸೂತ್ರೇಣ ಭೂತೇಶ ಮಕರಾದಿಭಯಂ ನ ವೈ ॥ ೧,೧೮೯.

ಭೂತಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ವಿಷ್ಣುಕ್ರಾಂತಾ ಎಂಬ ಗಿಡದ ಬೇರು ಪಟ್ಟಿ ಹತ್ತಿರ ಕಿವಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡರೆ, ಮಕರ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಭಯದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೯೦ ಹರಿರುವಾಚ । ಅಪರಾಜಿತಾಯಾ ಮೂಲಞ್ಚ ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ಸಮನ್ವಿತಮ್ । ಪೀತಞ್ಚಾಶು ಹರತ್ಯೇವ ಗಣ್ಡಮಾಲಾಂ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೧,೧೯೦.

ಅಪರಾಜಿತಾ ಗಿಡದ ಬೇರು ಹಸುವಿನ ಮೂತ್ರದೊಡನೆ ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ, ಗಂಟುಗಳ ಉಬ್ಬು ಶೀಘ್ರವೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ಅಥೇನ್ದ್ರವಾರುಣೀಮೂಲಂ ವಿಧಿನಾ ಪೀತಮೀಶ್ವರ । ಜಿಙ್ಗಿಣ್ಯೈರಣ್ಡಕಂ ರುದ್ರ ಶೂಕಶಿಮ್ಬ್ಯಾ ಸಮನ್ವಿತಮ್ । ಶೀತೋದಕಞ್ಚ ತತ್ರ್ಯಸ್ತಂ ಬಾಹುಗ್ರೀವಾವ್ಯಥಾಂ ಹರೇತ್ ॥ ೧,೧೯೦.

ಇಂದ್ರವಾರುಣಿ ಗಿಡದ ಬೇರು, ಜಿಂಜಿಣಿ, ಎರುಂಡೆ, ಶೂಕ ಮತ್ತು ಶಿಂಬಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು, ತಣ್ಣನೆಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದರೆ, ಕೈ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯ ನೋವು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಾಹಿಷಂ ನವನೀತಞ್ಚ ಅಶ್ವಗನ್ಧಾ ಚ ಪಿಪ್ಪಲೀ । ವಚಾ ಕುಷ್ಠದ್ವಯಂ ಲೇಪೋ ಲಿಙ್ಗಸ್ರೋತಸ್ತನಾರ್ತಿಹೃತ್ ॥ ೧,೧೯೦.

ಮಹಿಷದ ತುಪ್ಪ, ಅಶ್ವಗಂಧೆ, ಪಿಪ್ಪಳಿ, ವಚಾ ಮತ್ತು ಎರಡು ವಿಧದ ಕುಷ್ಟವನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪೇಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ ಹಚ್ಚಿದರೆ, ಲಿಂಗ, ನರಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತನಗಳ ನೋವು ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಕುಷ್ಠನಾಗಬಲಾಚೂರ್ಣಂ ನವನೀತಸಮನ್ವಿತಮ್ । ತಲ್ಲೇಪೋ ಯುವತೀನಾಞ್ಚ ಕುರ್ಯಾದ್ವೃತ್ತೋಜಕೌ ಶುಭೌ ॥ ೧,೧೯೦.

ಕುಷ್ಟ, ನಾಗ ಮತ್ತು ಬಲಾ ಗಿಡಗಳ ಪುಡಿಯನ್ನು ಹಸಿರು ಬೆಣ್ಣೆಯೊಡನೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ಹಚ್ಚಿದರೆ, ಯುವತಿಯರಿಗೆ ಕಾಂತಿ ಮತ್ತು ಪೌರ್ಣಮ್ಯತೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಇನ್ದ್ರವಾರುಣಿಕಾಮೂಲಂ ಯಸ್ಯ ನಾಮ್ನಾ ಸುದೂರತಃ । ನಿಃ ಕ್ಷಿಪ್ಯತೇ ಸಮುತ್ಪಾಟ್ಯ ತಸ್ಯ ಪ್ಲೀಹಾ ವಿನಶ್ಯತಿ ॥ ೧,೧೯೦.

ಇಂದ್ರವಾರುಣಿ ಗಿಡದ ಬೇರುದನ್ನು ದೂರದಿಂದ ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳಿ ಎಳೆದು ಎಸೆದರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ಲಿಹಾ ರೋಗವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪುನರ್ನವಾಯಾಃ ಶುಕ್ಲಾಯಾ ಮೂಲಂ ತಣ್ಡುಲವಾರಿಣಾ । ಪೀತಂ ವಿದ್ರಧಿನುತ್ಸ್ಯಾಚ್ಚ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ ॥ ೧,೧೯೦.

ಬಿಳಿ ಪುನರ್ಣವಾ ಗಿಡದ ಬೇರುವನ್ನು ಅಕ್ಕಿ ನೀರಿನೊಡನೆ ಕುಡಿದರೆ, ವ್ರಣಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೇನು ಯೋಚನೆ ಬೇಕಿಲ್ಲ.

ಕದಲೀದಲಕ್ಷಾರನ್ತು ಪಾನೀಯೇನ ಪ್ರಸಾಧಿತಮ್ । ತಸ್ಯಾದನಾದ್ವಿನಶ್ಯನ್ತಿ ಉದರವ್ಯಾಧಯೋಽಖಿಲಾಃ ॥ ೧,೧೯೦.

ಬಾಳೆ ಎಲೆಯ ಬೂದಿಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಲಸಿ ಕುಡಿದರೆ, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

ಕದಲ್ಯಾ ಮೂಲಮಾದಾಯ ಗುಡಾಜ್ಯೇನ ಸಮನ್ವಿತಮ್ । ಅಗ್ನಿನಾ ಸಾಧಿತಂ ಜಗ್ಧಮುದರಸ್ಥಕ್ರಿಮೀನ್ಹರೇತ್ ॥ ೧,೧೯೦.

ಬಾಳೆ ಗಿಡದ ಬೇರು, ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದೊಡನೆ ಬೆರೆಸಿ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ತಿಂದರೆ, ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗಿನ ಹುಳುಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ನಿತ್ಯಂ ನಿಮ್ಬದಲಾನಾಞ್ಚ ಚೂರ್ಣಮಾಮಲಕಸ್ಯ ಚ । ಪ್ರತ್ಯೂಷೇ ಭಕ್ಷಯೇಚ್ಚೈವ ತಸ್ಯ ಕುಷ್ಠಂ ವಿನಶ್ಯತಿ ॥ ೧,೧೯೦.

ನಿತ್ಯವೂ ನಿಂಬೆ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಆಮಲಕಿಯ ಪುಡಿಯನ್ನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ತಿಂದರೆ, ಕುಷ್ಟರೋಗವು ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಹರೀತಕೀವಿಡಙ್ಗಞ್ಚ ಹರಿದ್ರಾ ಸಿತಸರ್ಷಪಾಃ । ಸೋಮರಾಜಸ್ಯ ಮೂಲಾನಿ ಕರಞ್ಜಸ್ಯ ಚ ರೌನ್ಧವಮ್ । ಗೋಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟಾನ್ಯೇತಾನಿ ಕುಷ್ಠರೋಗಹರಾಣಿ ವೈ ॥ ೧,೧೯೦.

ಹರೀತಕಿ, ವಿದಂಗ, ಅರಿಶಿಣ, ಬಿಳಿ ಸಾಸಿವೆ, ಸೋಮರಾಜ ಗಿಡದ ಬೇರು ಮತ್ತು ಕರಂಜದ ರೌಂಧವ — ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಹಸುವಿನ ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ನುಣ್ಣಗೆ ಮಾಡಿ ಹಚ್ಚಿದರೆ, ಕುಷ್ಟರೋಗಕ್ಕೆ ಔಷಧವಾಗುತ್ತದೆ.

ಏಕಶ್ಚ ತ್ರಿಫಲಾಭಾಗಸ್ತಥಾ ಭಾಗದ್ವಯಂ ಶಿವಾ । ಸೋಮರಾಜಸ್ಯ ಬೀಜಾನಾಂ ಜಗ್ಧಂ ಪಥ್ಯೇನ ದದ್ರುನುತ್ ॥ ೧,೧೯೦.

ಒಂದು ಭಾಗ ತ್ರಿಫಲಾ ಮತ್ತು ಎರಡು ಭಾಗ ಶಿವಾ, ಜೊತೆಗೆ ಸೋಮರಾಜದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಪಥ್ಯ ಆಹಾರದೊಡನೆ ಸೇವಿಸಿದರೆ, ಚರ್ಮದ ಉಬ್ಬುಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ಅಮ್ಲತಕ್ರಂ ಸಗೋಮೂತ್ರಂ ಕ್ವಥಿತಂ ಲವಣಾನ್ವಿತಮ್ । ಕಾಂಸ್ಯಘೃಷ್ಟಂ ಖರಂ ಲೇಪಾತ್ಕುಷ್ಠದದ್ರುವಿನಾಶನಮ್ ॥ ೧,೧೯೦.

ಹುಳಿದು ಮೊಸರು ಮತ್ತು ಹಸುವಿನ ಮೂತ್ರವನ್ನು ಉಪ್ಪಿನೊಡನೆ ಕುದಿಸಿ, ಕಂಚಿನ ಪಾತ್ರೆಗೆ ಒದ್ದೆಯಾಗಿ ಹಚ್ಚಿದರೆ, ಕುಷ್ಟ ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ಉಬ್ಬುಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ಹರಿದ್ರಾ ಹರಿತಾಲಶ್ಚ ದೂರ್ವಾಗೋಮೂತ್ರಸೈನ್ಧವಮ್ । ಅಯಂ ಲೇಪೋ ಹನ್ತಿ ದದ್ರುಂ ಪಾಮಾನಂ ಚ ಗರಂ ತಥಾ ॥ ೧,೧೯೦.

ಅರಿಶಿಣ, ಹರಿತಾಳ, ದುರ್ವೆ, ಹಸುವಿನ ಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪನ್ನು ಪೇಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ ಹಚ್ಚಿದರೆ, ಚರ್ಮದ ಉಬ್ಬು, ಪಾಮು, ಮತ್ತು ವಿಷವೂ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಸೋಮ ರಾಜಸ್ಯ ಬೀಜಾನಿ ನವನೀತಯುತಾನಿ ಚ । ಮಧುನಾಸ್ವಾದಿತಾನಿ ಸ್ಯುಃ ಶುಕ್ಲಕುಷ್ಠಹರಾಣಿ ವೈ । ತಕ್ರಾನ್ನಪಾನತೋ ರುದ್ರ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ ॥ ೧,೧೯೦.

ಸೋಮರಾಜದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹಸಿರು ಬೆಣ್ಣೆಯೊಡನೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ, ಜೇನುತುಪ್ಪದೊಡನೆ ರುಚಿಸಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ, ಓ ರುದ್ರ, ಶುಕ್ಲಕುಷ್ಟರೋಗ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಮೊಸರು ಅಥವಾ ಅಕ್ಕಿನೀರಿನೊಡನೆ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಮತ್ತೇನು ಯೋಚನೆ ಬೇಕಿಲ್ಲ.

ಶ್ವೇತಾಪರಾ ಜಿತಾಮೂಲಂ ವರ್ತಿತಂ ಚಾಸ್ಯ ವಾರಿಣಾ । ತಲ್ಲೇಪೋ ರುದ್ರ ಮಾಸೇನ ಶುಕ್ಲಕುಷ್ಠವಿನಾಶನಃ ॥ ೧,೧೯೦.

ಶ್ವೇತಾಪರಾಜಿತಾ ಗಿಡದ ಬೇರುವನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪೇಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಹಚ್ಚಿದರೆ, ಓ ರುದ್ರ, ಶುಕ್ಲಕುಷ್ಟರೋಗ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಮಾಹಿಷಂ ನವನೀತಞ್ಚ ಸಿನ್ದೂರಂ ಸಮರೀಚಕಮ್ । ಪಾಮಾ ವಿಲೇಪನಾನ್ನಶ್ಯೇದ್ದುರ್ನಾಮಾ ವೃಷಭಧ್ವಜ ॥ ೧,೧೯೦.

ಮಹಿಷದ ಹಾಲಿನ ತುಪ್ಪ, ಬೆಣ್ಣೆ, ಸಿಂದುರ, ಅಮರೀಚಕವನ್ನು ಚರ್ಮದ ರೋಗಕ್ಕೆ ಲೇಪನವಾಗಿ ಬಳಿಸಿದರೆ, ವೃಷಭಧ್ವಜ, ದುರ್ಣಾಮ ಎಂಬ ಕಾಯಿಲೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಶುಷ್ಕಗಾಮ್ಭಾರೀಮೂಲಂ ಪಕ್ವಂ ಕ್ಷೀರೇಣ ಸಂಯುತಮ್ । ಭಕ್ಷಿತಂ ಶುಕ್ಲಪಿತ್ತಸ್ಯ ವಿನಾಶಕರಮೀಶ್ವರ ॥ ೧,೧೯೦.

ಒಣಗಿದ ಗಾಂಭಾರಿ ಮೂಲವನ್ನು ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ, ಈಶ್ವರ, ಶುಕ್ಲಪಿತ್ತ ಎಂಬ ಕಾಯಿಲೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಮೂಲಕಸ್ಯ ತು ಬೀಜಾನಿ ಹ್ಯಪಾ ಮಾರ್ಗರಸೇನ ವೈ । ಪಿಷ್ಟಾನಿ ತೇನ ಲೇಪೇನ ಸಿಧ್ಮಕಂ ರುದ್ರ ನಶ್ಯತಿ ॥ ೧,೧೯೦.

ಮೂಲಕದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಅಪಾಮಾರ್ಗ ರಸದೊಂದಿಗೆ ಬಡಿದು ಲೇಪನ ಮಾಡಿದರೆ, ರುದ್ರ, ಸಿಧ್ಮಕ ರೋಗವು ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಕದಲೀಕ್ಷಾರಸಂಯುಕ್ತಹರಿದ್ರಾ ಸಿಧ್ಮಕಾಪಹಾ । ರಮ್ಭಾಪಾಮಾರ್ಗಯೋಃ ಕ್ಷಾರ ಏರಣ್ಡೇನ ವಿಮಿಶ್ರಿತಃ । ತದಭ್ಯಙ್ಗಾನ್ಮಹಾದೇವ ! ಸದ್ಯಃ ಸಿಧ್ಮ ವಿನಶ್ಯತಿ ॥ ೧,೧೯೦.

ಕದಲಿ ಬೂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಹಸಿರು ಅರಿಶಿಣವನ್ನು ಕಲಿಸಿದರೆ ಸಿಧ್ಮಕ ರೋಗ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ರಂಭೆ ಮತ್ತು ಅಪಾಮಾರ್ಗದ ಬೂದಿ, ಎರಂಡೆ ಎಣ್ಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ, ಮಹಾದೇವ, ಸಿಧ್ಮಕ ತಕ್ಷಣವೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೂಷ್ಮಾಣ್ಡನಾಲಕ್ಷಾರಶ್ಚ ಸಗೋಮೂತ್ರಶ್ಚ ತತ್ತ್ವತಃ । ಜಲಪಿಷ್ಟಾ ಹರಿದ್ರಾ ಚ ಸಿದ್ಧಾ ಮನ್ದಾನಲೇನಹಿ ॥ ೧,೧೯೦.

ಕುಷ್ಮಾಂಡ ಮತ್ತು ನಾಳದ ಬೂದಿಯನ್ನು ಗೋಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಿ, ಅರಿಶಿಣವನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಡಿದು, ನಿಧಾನವಾದ ಉರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧ ಮಾಡಿದರೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ.

ಮಾಹಿಷೇಣ ಪುರೀಷೇಣ ವೇಷ್ಟಿತಾ ವೃಷಭಧ್ವಜ । ಅಸ್ಯಾ ಉದ್ವರ್ತನಂ ಕುರ್ಯಾದಙ್ಗಸೌಷ್ಠವಮೀಶ್ವರ ॥ ೧,೧೯೦.

ಮಹಿಷದ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ದೇಹಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಿ ಮಸಾಜ್ ಮಾಡಿದರೆ, ವೃಷಭಧ್ವಜ, ಅಂಗಗಳು ಬಲವಾಗುತ್ತವೆ, ಈಶ್ವರ.

ತಿಲಸರ್ಷಪಸಂಯುಕ್ತಂ ಹರಿದ್ರಾದ್ವಯಕುಷ್ಠಕಮ್ । ತೇನೋದ್ವರ್ತಿತದೇಹಃ ಸ್ಯಾದ್ದುರ್ಗನ್ಧಃ ಸುರಭಿಃ ಪುಮಾನ್ ॥ ೧,೧೯೦.

ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಸಾಸಿವೆ ಜೊತೆಗೆ ಅರಿಶಿಣವನ್ನು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ, ದುರ್ಗಂಧವಿದ್ದವನು ಸುಗಂಧಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಮನೋಹರಶ್ಚಾನುದಿನಂ ದೂರ್ವಾಣಾಂ ಕಾಕಜಙ್ಘಾಯಾ । ಅರ್ಜುನಸ್ಯ ತು ಪುಷ್ಪಾಣಿ ಜಮ್ಬೂಪತ್ರಯುತಾನಿ ಚ । ಸಲೋಧ್ರಾಣಿ ಚ ತಲ್ಲೇಪೋ ದೇಹದುರ್ಗನ್ಧತಾಂ ಹರೇತ್ ॥ ೧,೧೯೦.

ಪ್ರತಿ ದಿನ ದುರ್ವೆ, ಕಾಕಜಂಘಾ, ಅರ್ಜುನದ ಹೂಗಳು, ಜಂಬೂ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಲೋಧ್ರದೊಂದಿಗೆ ಲೇಪನ ಮಾಡಿದರೆ ದೇಹದ ದುರ್ಗಂಧ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಯುಕ್ತಂ ಲೋಧ್ರಭವೈರ್ನೋರೈಶ್ಚೂರ್ಣನ್ತು ಕನಕಸ್ಯ ಚ । ತೇನೋದ್ವರ್ತಿತದೇಹಸ್ಯ ನ ಸ್ಯಾದ್ಗ್ರೀಷ್ಮಪ್ರಬಾಧಿಕಾ ॥ ೧,೧೯೦.

ಲೋಧ್ರ, ಭವ, ನೋರಾ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಪುಡಿಯನ್ನು ದೇಹಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ, ಬೇಸಿಗೆಯ ತಾಪದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ತೊಂದರೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ದುಗ್ಧೇನೋಷಸಿ ಸೇಕಶ್ಚ ಘರ್ಮದೋಷಶ್ಚ ನಶ್ಯತಿ । ಕಾಕಜಙ್ಘೋದ್ವರ್ತನನ್ತು ಹ್ಯಙ್ಗರಾಗಕರಂ ಭವೇತ್ ॥ ೧,೧೯೦.

ರಾತ್ರಿ ಹಾಲನ್ನು ದೇಹಕ್ಕೆ ಸುರಿದರೆ, ಉಷ್ಣದೋಷ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಕಾಕಜಂಘಾ ಲೇಪನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಸುಗಂಧ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಮಧುಯಷ್ಟೀ ಶರ್ಕರಾ ಚ ವಾಸಕಸ್ಯ ರಸೋ ಮಧು । ಏತತ್ಪೀತಂ ರಕ್ತಪಿತ್ತಕಾಮಲಾಪಾಣ್ಡುರೋಗನುತ್ ॥ ೧,೧೯೦.

ಯಷ್ಟಿಮಧು, ಸಕ್ಕರೆ, ವಾಸಕ ರಸ ಮತ್ತು ಜೇನು ಸೇರಿಸಿ ಕುಡಿದರೆ, ರಕ್ತಪಿತ್ತ, ಕಾಮಲಾ ಮತ್ತು ಪಾಂಡುರೋಗ ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ರಕ್ತಪಿತ್ತಂ ಹರೇತ್ಪೀತೋ ವಾಸಕಸ್ಯ ರಸೋ ಮಧು । ಪ್ರಾತಃ ಕಾಲೇ ತೋಯಪಾನಾತ್ಪೀನಸಂ ದಾರುಣಂ ಹರೇತ್ ॥ ೧,೧೯೦.

ವಾಸಕ ರಸ ಮತ್ತು ಜೇನು ಸೇರಿಸಿ ಕುಡಿದರೆ ರಕ್ತಪಿತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನೀರು ಕುಡಿದರೆ ಗಂಭೀರ ಶೀತ ಹೋಗುತ್ತದೆ.