ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಶಿರೋಽಭ್ಯಙ್ಗಾಚ್ಛಿರಾಜನ್ಮಯೂಕಾಲಿಖ್ಯಾಃ ಕ್ಷಯಂ ನಯೇತ್ । ನವದಗ್ಧಂ ಶಙ್ಖಚೂರ್ಣಂ ಘೃಷ್ಟಸೀಸಕಲೇಪಿತಮ್ ॥ ೧,೧೭೬.

ಈ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ತಲೆಮೇಲೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಜೂನು ಮತ್ತು ಜೂನು ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಸುಟ್ಟ ಶಂಖದ ಪುಡಿಯನ್ನು ಸೀಸದಿಂದ ಒರೆಸಿ ಲೇಪಿಸಿದರೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಕಚಾಃ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಾ ಮಹಾಕೃಷ್ಣಾ ಭವನ್ತಿ ವೃಷಭಧ್ವಜ । ಭೃಙ್ಗರಾಜಂ ಲೋಹಚೂರ್ಣಂ ತ್ರಿಫಲಾ ಬೀಜಪೂರಕಮ್ ॥ ೧,೧೭೬.

ವೃಷಭಧ್ವಜ, ಭೃಂಗರಾಜ, ಕಬ್ಬಿಣದ ಪುಡಿ, ತ್ರಿಫಲಾ ಮತ್ತು ಬೀಜಪೂರಕವನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ಕೂದಲು ಮೆತ್ತಗಾಗುತ್ತದೆ, ತುಂಬಾ ಕಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ.

ನೀಲೀ ಚ ಕರವೀರಂ ಚ ಗುಡಮೇತೈಃ ಸಮಂ ಶೃತಮ್ । ಪಲಿತಾನೀಹ ಕೃಷ್ಣಾನಿ ಕುರ್ಯಾಲ್ಲೇಪಾನ್ಮಹೌಷಧಮ್ ॥ ೧,೧೭೬.

ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಕರವೀರವನ್ನು ಬೆಲ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಿ ಲೇಪ ಮಾಡಿದರೆ, ಈ ಮಹೌಷಧಿಯಿಂದ ಹಸಿರು ಕೂದಲುಗಳು ಕಪ್ಪಾಗುತ್ತವೆ.

ಆಮ್ರಾಸ್ಥಿಮಜ್ಜಾ ತ್ರಿಫಲಾ ನೀ (ತಾ) ಲೀ ಚ ಭೃಙ್ಗ ರಾಜಕಮ್ । ಜೀರ್ಣಂ ಪಕ್ವಂ ಲೋಹಚೂರ್ಣಂ ಕಾಞ್ಜಿಕಂ ಕೃಷ್ಣಕೇಶಕೃತ್ ॥ ೧,೧೭೬.

ಮಾವಿನಕಲ್ಲಿನ ಮೆದುಳು, ತ್ರಿಫಲಾ, ನೀಲಿ, ಭೃಂಗರಾಜ, ಹಳೆಯದು ಬೇಯಿಸಿದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ಹುಳಿ ಅಂಬಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಕೂದಲು ಕಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ.

ಚಕ್ರಮರ್ದಕಬೀಜಾನಿ ಕುಷ್ಠಮೇರಣ್ಡಮೂಲಕಮ್ । ಅತ್ಯಮ್ಲಕಾಞ್ಜಿಕಂ ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ಲೇಪಾನ್ಮಸ್ತಕರೋಗನುತ್ ॥ ೧,೧೭೬.

ಚಕ್ರಮರ್ಧ ಬೀಜ, ಕುಷ್ಟ ಮತ್ತು ಎರುಂಡೆ ಬೇರುಗಳನ್ನು ತುಂಬಾ ಹುಳಿ ಅಂಬಳದೊಂದಿಗೆ ಒರೆಸಿ ಲೇಪ ಮಾಡಿದರೆ ತಲೆಚರ್ಮದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಸೈನ್ಧವಂ ಚ ವಚಾ ಹಿಙ್ಗು ಕುಷ್ಠಂ ನಾಗೇಶ್ವರಂ ತಥಾ । ಶತಪುಷ್ಪಾ ದೇವದಾರು ಏಭಿಸ್ತೈಲಂ ತು ಸಾಧಿತಮ್ ॥ ೧,೧೭೬.

ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪು, ವಚಾ, ಹಿಂಗು, ಕುಷ್ಟ, ನಾಗೇಶ್ವರ, ಶತಪುಷ್ಪಾ ಮತ್ತು ದೇವದಾರು ಇವುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಎಣ್ಣೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಗೋಪುರೀಪರಸೇನೈವ ಚತುರ್ಭಾಗೇನ ಸಂಯುತಮ್ । ತತ್ಕಣಭರಣಾದುಗ್ರಕರ್ಣಶೂಲಂ ಕ್ಷಯಂ ನಯೇತ್ ॥ ೧,೧೭೬.

ಗೋಪುರಿ ಹಣ್ಣಿನ ರಸವನ್ನು ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿ ಕಿವಿಗೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಉಗ್ರವಾದ ಕಿವಿನ ನೋವು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೇಷಮೂತ್ರಸೈನ್ಧವಾಭ್ಯಾಂ ಕರ್ಣಯೋರ್ಭರಣಾಚ್ಛಿವ । ಕರ್ಣಯೋಃ ಪೂತಿನಾಶಃ ಸ್ಯಾತ್ಕೃಮಿಸ್ತ್ರಾವಾದಿಕಸ್ಯ ಚ ॥ ೧,೧೭೬.

ಮೇಷ ಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪನ್ನು ಕಿವಿಗೆ ತುಂಬಿದರೆ, ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಹುಳಿನಿಂದ ಬರುವ ದುರ್ಗಂಧ ಮತ್ತು ಸ್ರಾವವು ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಮಾಲತೀಪುಪ್ಪದಲಯೋ ರಸೇನ ಭರಣಾತ್ತಥಾ । ಗೋಜಲೇನೈವ ಪೂರೇಣ ಪೂಯಸ್ತ್ರಾವೋ ವಿನಶ್ಯತಿ ॥ ೧,೧೭೬.

ಮಾಲತಿಪೂವಿನ ರಸ ಅಥವಾ ಹಸುವಿನ ನೀರನ್ನು ಕಿವಿಗೆ ತುಂಬಿದರೆ, ಪೂಕು ಸ್ರಾವವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಷ್ಠಮಾಷಮರೀಚಾನಿ ತಗರಂ ಮಧು ಪಿಪ್ಪಲೀ । ಅಪಾಮಾರ್ಗೋಽಶ್ವಗನ್ಧಾ ಚ ಬೃಹತೀ ಸಿತಸರ್ಷಪಾಃ ॥ ೧,೧೭೬.

ಕಷ್ಠ, ಹುರಳಿಕಾಯಿ, ಮೆಣಸು, ತಗರ, ಜೇನು, ಪಿಪ್ಪಲಿ, ಅಪಾಮಾರ್ಗ, ಅಶ್ವಗಂಧೆ, ಬೃಹತಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಸಾಸಿವೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಯವಾಸ್ತಿಲಾಃ ಸೈನ್ಧವಂ ಚ ಪಾದಿಕೋದ್ವರ್ತನಂ ಶುಭಮ್ । ಲಿಙ್ಗಬಾಹುಸ್ತನಾನಾಂ ಚ ಕರ್ಣಯೋರ್ವೃದ್ಧಿಕೃದ್ಭವೇತ್ । ಕಟುತೈಲಂ ಭಲ್ಲಾತಕಂ ಬೃಹತೀ ಫಲದಾಡಿಮಮ್ ॥ ೧,೧೭೬.

ಯವ, ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪು ಒಳ್ಳೆಯ ಉಜ್ಜಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಲಿಂಗ, ಕೈ ಮತ್ತು ಸ್ತನಗಳಿಗೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಅವುಗಳ ಗಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಕಹಿ ಎಣ್ಣೆ, ಭಲ್ಲಾತಕ, ಬೃಹತಿ ಮತ್ತು ದಾಳಿಂಬೆ ಹಣ್ಣು ಕೂಡ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವಲ್ಕಲೈಃ ಸಾಧಿತೈರ್ಲಿಪ್ತಂ ಲಿಙ್ಗಂ ತೇನ ವಿವರ್ಧತೇ ॥ ೧,೧೭೬.

ಈ ಬಗೆಯ ಚಿಪ್ಪುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಅದು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೭೭ ಹರಿರುವಾಚ । ಸೋಭಾಞ್ಜನಪತ್ರರಸಂ ಮಧುಯುಕ್ತಂ ಹಿ ಚಕ್ಷುಷೋಃ । ಭ (ಚ) ರಣಾದ್ರೋಗಹರಣಂ ಭವೇನ್ನಾಸ್ತ್ಯತ್ರ ಸಂಶಯಃ ॥ ೧,೧೭೭.

ಹರಿ ಹೇಳಿದನು: ಸೋಭಾಂಜನ ಎಲೆರಸವನ್ನು ಜೇನುಜೊತೆಗೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಕಣ್ಣುಗಳ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ಅಶೀತಿತಿಲಪುಷ್ಪಾಣಿ ಜಾತ್ಯಾಶ್ಚ ಕುಸುಮಾಪಿ ಚ । ಉಷಾನಿಮ್ಬಾಮಲಾಶುಣ್ಠೀಪಿಪ್ಪಲೀತಣ್ಡುಲೀಯಕಮ್ ॥ ೧,೧೭೭.

ಎಂಭತ್ತು ಎಳ್ಳು ಹೂಗಳು, ಜಾತಿಯ ಹೂಗಳು, ಉಷಾ, নিম್ಮ, ನಲ್ಲಿಕಾಯಿ, ಶುಂಠಿ, ಪಿಪ್ಪಲಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಛಾಯಾಸುಷ್ಕಾಂ ವಟೀಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ತಣ್ಡುಲವಾರಿಣಾ । ಮಧುನಾ ಸಹಸಾ ಚಾಕ್ಷ್ಣೋರಞ್ಜನಾತ್ತಿಮಿರಾದಿನುತ್ ॥ ೧,೧೭೭.

ಇವುಗಳನ್ನು ಅಕ್ಕಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಒರೆಸಿ ನೆರಳಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ವಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಜೇನುಜೊತೆಗೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಕತ್ತಲೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಣ್ಣು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ಬಿಭೀತಕಾಸ್ಥಿಮಜ್ಜಾ ತು ಶಙ್ಖನಾಭಿರ್ಮನಃ ಶಿಲಾ । ನಿಮ್ಬಪತ್ರಮರೀಚಾ ನಿ ಅಜಾಮೂತ್ರೇಣ ಪೇಷಯೇತ್ ॥ ೧,೧೭೭.

ಬೀಬೀತಕದ ಎಲುಬಿನ ಮೆದುಳು, ಶಂಖದ ಪುಡಿ, ಮನಃಶಿಲಾ, ನಿಂಬದ ಎಲೆ, ಮೆಣಸು — ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಆಡು ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಒರೆಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ರುಬ್ಬಬೇಕು.

ಪುಷ್ಪಂ ರಾತ್ರ್ಯನ್ಧತಾಂ ಹನ್ತಿ ತಿಮಿರಂ ಪಟಲಂ ತಥಾ । ಚತುರ್ಭಾಗಾನಿ ಶಙ್ಖಸ್ಯ ತದರ್ಧೇನ ಮನಃ ಶಿಲಾ ॥ ೧,೧೭೭.

ಈ ಮಿಶ್ರಣವು ರಾತ್ರಿಯ ಅಂಧತ್ವವನ್ನೂ, ಕಣ್ಣು ಮೇಲಿರುವ ದಟ್ಟವಾದ ಕಪ್ಪು ಪದರವನ್ನೂ ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗ ಶಂಖವನ್ನು, ಅದರ ಅರ್ಧ ಭಾಗ ಮನಃಶಿಲಾವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.

ಸೈನ್ಧವಂ ಚ ತದರ್ಧೇನತ್ವೇತತ್ಪಿಷ್ಟ್ವಾದಕೇನ ತು । ಛಾಯಾಶುಷ್ಕಾಂ ತು ವಟಿಕಾಂ ಕೃತ್ವಾ ನಯನಮಞ್ಜಯೇತ್ ॥ ೧,೧೭೭.

ಅದರ ಅರ್ಧ ಪ್ರಮಾಣ ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪು ಸೇರಿಸಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ರುಬ್ಬಿ, ನೆರಳಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿದ ಗುಳಿಗೆ ಮಾಡಿ, ಅದನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಅಂಜನವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು.

ತಿಮಿರಂ ಪಟಲಂ ಹನ್ತಿ ಪಿಚಿಟಂ ಚ ಮಹೌಷಧಮ್ । ತ್ರಿಕಟು ತ್ರಿಫಲಾಂ ಚೈವ ಕರಂ ಜಸ್ಯ ಫಲಾನಿ ಚ ॥ ೧,೧೭೭.

ಇದು ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಬಂದಿರುವ ದಟ್ಟವಾದ ಪದರವನ್ನು ಹಾಗೂ ಅಂಟು ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುತ್ತದೆ. ತ್ರಿಕಟು, ತ್ರಿಫಲಾ ಮತ್ತು ಕರಂಜದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಕೂಡಾ ಮಹಾ ಔಷಧಿಗಳಾಗಿವೆ.

ಸೈನ್ಧವಂ ರಜನೀದ್ವೇ ವ ಭೃಙ್ಗರಾಜರಸೇನ ಹಿ । ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ತದಞ್ಜನಾದೇವ ತಿಮಿರಾದಿವಿನಾಶನಮ್ ॥ ೧,೧೭೭.

ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪು, ಅರಿಶಿನ, ಭೃಂಗರಾಜದ ರಸ — ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ರುಬ್ಬಿ ಅಂಜನವಾಗಿ ಹಾಕಿದರೆ ಕಣ್ಣಿನ ಕತ್ತಲೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಆಟರೂಷಕಮೂಲಂ ತು ಕಾಞ್ಜಿಕಾಪಿಷ್ಟಮೇವ ತು । ತೇನಾಕ್ಷಿಬೂಮಿಲೇಪಾಚ್ಚ ಚಕ್ಷುಃ ಶೂಲಂ ವಿನಶ್ಯತಿ ॥ ೧,೧೭೭.

ಆಟರೂಷಕದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಕಂಜಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರುಬ್ಬಿ, ಅದನ್ನು ಕಣ್ಣು ಮೇಲಿನ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಕಣ್ಣಿನ ನೋವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಸತಕ್ರಂ ಬದರೀಮೂಲಂ ಪೀತಂ ವಾಕ್ಷಿವ್ಯಥಾಂ ಹರೇತ್ । ಸೈನ್ಧಂವಂ ಕಟುತೈಲಂ ಚ ಅಪಾಮಾರ್ಗಸ್ಯ ಮೂಲಕಮ್ ॥ ೧,೧೭೭.

ಸತಕ್ರ ಮತ್ತು ಬದರಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೆ ಕಣ್ಣಿನ ನೋವು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪು, ಕಹಿ ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಅಪಾಮಾರ್ಗದ ಬೇರು ಕೂಡಾ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ.

ಕ್ಷೀರಕಾಞ್ಜಿಕಸಂಘೃಷ್ಟಂ ತಾಮ್ರಪಾತ್ರೇ ತು ತೇನ ಚ । ಅಞ್ಜನಾತ್ಪಿಞ್ಜಟಸ್ಯೈವ ನಾಶೋ ಭವತಿ ಶಙ್ಕರ ॥ ೧,೧೭೭.

ಹಾಲು ಮತ್ತು ಕಂಜಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಾಮ್ರ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ರುಬ್ಬಿದ ಅಂಜನವನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಾಕಿದರೆ, ಪಿಂಜಟ ಎಂಬ ಅಂಟು ಕಾಯಿಲೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಶಂಕರ.

ಓಂ ದದ್ರು ಸರ ಕ್ರೋಂ ಹ್ರೀಂ ಠಃ ಠಃ ದದ್ರು ಸರ ಹ್ರೀಂ ಹ್ರೀಂ ಓಂ ಉಂ ಊ ಸರ ಕ್ರೀಂ ಕ್ರೀಂ ಠಃ ಠಃ । ಆದ್ಯಾ ಹಿ ವಶಾಮಾಯಾನ್ತಿ ಮನ್ತ್ರೇಣಾನೇನ ಚಾಞ್ಜನಾತ್ ॥ ೧,೧೭೭.

ಓಂ ದದ್ರು ಸರ ಕ್ರೋಂ ಹ್ರೀಂ ಠಃ ಠಃ ದದ್ರು ಸರ ಹ್ರೀಂ ಹ್ರೀಂ ಓಂ ಉಂ ಊ ಸರ ಕ್ರೀಂ ಕ್ರೀಂ ಠಃ ಠಃ — ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಅಂಜನವಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ ಮೊದಲನೆಯವು ವಶವಾಗುತ್ತವೆ.

ಬಿಲ್ವಕನೀಲಿಕಾಮೂಲಂ ಪಿಷ್ಟಮಭ್ಯಞ್ಜನೇನ ಚ । ಅನೇನಾಞ್ಜಿತಮಾತ್ರೇಣ ನಶ್ಯನ್ತಿ ತಿಮಿರಾಣಿ ಹಿ ॥ ೧,೧೭೭.

ಬಿಲ್ವ ಮತ್ತು ಕಣೀಲಿಕದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ರುಬ್ಬಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ, ಕಣ್ಣಿನ ಕತ್ತಲೆ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಹಚ್ಚಿದರೂ ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಟುಕಂ (ಪಿಪ್ಪಲೀ) ತಗರಂ ಚೈವ ಹರಿದ್ರಾಮಲಕಂ ವಚಾ । ಖದಿರಪಿಷ್ಟವಾತ್ತಶ್ಚ ಅಞ್ಜನಾನ್ನೇತ್ರರೋಗನುತ್ ॥ ೧,೧೭೭.

ಪಿಪ್ಪಳಿ, ತಗರ, ಅರಿಶಿನ, ಆಮಲಕ, ವಚಾ ಮತ್ತು ಖದಿರ — ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ರುಬ್ಬಿ ಅಂಜನವಾಗಿ ಹಾಕಿದರೆ ಕಣ್ಣಿನ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ನೀರಪೂರ್ಣಮುಖೋ ಧೌತಿ ಬೃಹನ್ಮಾನೇನ ಯೋಽಕ್ಷಿಣೀ । ಪ್ರಭಾತೇ ನೇತ್ರರೋಗೈಶ್ಚ ನಿತ್ಯಂ ಸರ್ವೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ ॥ ೧,೧೭೭.

ನಿತ್ಯವೂ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನೀರಿನಿಂದ ಬಾಯಿಯನ್ನು ತೊಳೆದು, ಎರಡೂ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಂಜನ ಹಾಕುವವನು ಎಲ್ಲಾ ಕಣ್ಣಿನ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಶುಕ್ಲೈರಣ್ಡಸ್ಯ ಮೂಲೇನ ಪತ್ರೇಣಾಪಿ ಪ್ರಸಾಧಿತಮ್ । ಛಗದಗ್ಧಸೇಕಮೌಷ್ಣ್ಯಾಚ್ಚಕ್ಷುಷೋರ್ವಾತಶಲನತ್ ॥ ೧,೧೭೭.

ಬಿಳಿ ಎಣೆಯ ಬೇರು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಉರಿಯೂ, ಬಿಸಿಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಚನ್ದನಂ ಸೈನ್ಧವಂ ವೃದ್ಧಪಾಲಾಶಶ್ಚ ಹರೀತಕೀ । ಪಟಲಂ ಕುಸುಮಂ ನೀಲೀ ಚ (ವ) ಕ್ರಿಕಾಂ ಹರತೇಽಞ್ಜನಮ್ ॥ ೧,೧೭೭.

ಚಂದನ, ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪು, ಹಳೆಯ ಪಾಲಾಶ, ಹರೀತಕಿ, ಕುಸುಮ ಮತ್ತು ನೀಲಿ — ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಅಂಜನವಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲಿರುವ ಪದರ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ.