ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ದದ್ಯಾತ್ಸುಶೀತಲಂ ವಾರಿ ತೃಟ್ಛರ್ದಿಜ್ವರದಾಹನುತ್ । ಬಿಲ್ವಾದಿಪ ಪಞ್ಚಮೂಲಸ್ಯ ಕ್ವಾಥಃ ಸ್ಯಾದ್ವಾತಿಕೇ ಜ್ವರೇ ॥ ೧,೧೭೫.

ಅಥವಾ ತುಂಬಾ ತಂಪಾದ ನೀರನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು, ಇದು ಬಾಯಾರಿಕೆ, ವಾಂತಿ, ಜ್ವರ ಮತ್ತು ದಹವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ವಾತಜ್ವರಕ್ಕೆ ಬಿಲ್ವ ಮೊದಲಾದ ಐದು ಬೇರುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಷಾಯವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

ಪಾಚನಂ ಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲಂ ಗುಡೃಚೀವಿಶ್ವಭೇಷಜಮ್ । ವಾತಜ್ವರೇ ತ್ವಯಂ ಕ್ವಾಥೋ ದತ್ತಃ ಶಾನ್ತಿಕರಃ ಪರಃ ॥ ೧,೧೭೫.

ಪಿಪ್ಪಳಿಯ ಬೇರು, ಗುಡುಚಿ ಮತ್ತು ವಿಷ್ವಭೇಷಜವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದುದು ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿಗೆ ಸಹಾಯಕ. ವಾತಜ್ವರದಲ್ಲಿ ಈ ಕಷಾಯವನ್ನು ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಪಿತ್ತಜ್ವರಘ್ನಃ ಸಮಧುಃ ಕ್ವಾಥಃ ಪರ್ಪಟನಿಮ್ಬಯೋಃ । ವಿಧಾನೇ ಕ್ರಿಯಮಾಣೇಽಪಿ ಯ್ಸಯ ಸಂಜ್ಞಾ ನ ಜಾಯತೇ ॥ ೧,೧೭೫.

ಪರ್ಪಟ ಮತ್ತು ನಿಂಬೆಗಳನ್ನು ಮಧು ಸೇರಿಸಿ ಮಾಡಿದ ಕಷಾಯವು ಪಿತ್ತಜ್ವರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ತಯಾರಿಸಿದರೂ ಅದರ ಗುಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗದು.

ಪಾದಯೋಸ್ತು ಲಲಾಟೇ ವಾ ದಹೇಲ್ಲೌಹಶಲಾಕಯಾ । ತಿಕ್ತಾ ಪಾಠಾ ಪರ್ಪಟಾಶ್ಚ ವಿಶಾಲಾ ತ್ರಿಫಲಾ ತ್ರಿವೃತ್ । ಸಕ್ಷೀರೋ ಭೇದನಃ ಕ್ವಾಥಃ ಸರ್ವಜ್ವರವಿಶೋಧನಃ ॥ ೧,೧೭೫.

ಪಾದಗಳಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ನಾಳಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಡ್ಡಿಯಿಂದ ಸುಡಬೇಕು. ಕಹಿಯಾದ ಪಾಠಾ, ಪರ್ಪಟ, ವಿಶಾಲಾ, ತ್ರಿಫಲಾ, ತ್ರಿವೃತ್ ಮತ್ತು ಹಾಲನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮಾಡಿದ ಕಷಾಯವು ವಾಂತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ ಎಲ್ಲಾ ಜ್ವರಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೭೬ ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ । ಸಪ್ತರಾತ್ರಾತ್ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಖಲ್ವಾಟಸ್ಯ ಕಚಾಃ ಶುಭಾಃ । ದಗ್ಧಹಸ್ತಿದನ್ತಲೇಪಾತ್ಸಾಜಾಕ್ಷೀರರಸಾಞ್ಜನಾತ್ ॥ ೧,೧೭೬.

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಏಳು ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ತಲೆಮೇಲೆ ಕೂದಲು ಬರುವುದಕ್ಕೆ, ಸುಟ್ಟ ಆನೆದಂತದ ಲೇಪವನ್ನು ಜೋಳರಸ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅಂಜನದೊಂದಿಗೆ ಬಳಿಸಿದರೆ ಶುಭ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಭೃಙ್ಗರಾಜರಸೇನೈವ ಚತುರ್ಭಾಗೇನ ಸಾಧಿತಮ್ । ಕೇಶವೃದ್ಧಿಕರಂ ತೈಲಂ ಗುಞ್ಜಾಚೂರ್ಣಾನ್ವಿತೇನ ಚ ॥ ೧,೧೭೬.

ಭೃಂಗರಾಜರಸವನ್ನು ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗವಾಗಿ ತೆಗೆದು, ಗುಂಜಾ ಪುಡಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಿಸಿದರೆ ಕೂದಲು ಬೆಳೆಯಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಏಲಾಮಾಂಸೀಕುಷ್ಠಮುರಾಯುಕ್ತಮಭ್ಯಙ್ಗತಃ ಶಿವಮ್ । ಗುಞ್ಜಾಫಲಂ ಸಮಾದೇಯಂ ಲೇಪನಂ ಚನ್ದ್ರಲುಪ್ತನುತ್ ॥ ೧,೧೭೬.

ಏಲಕ್ಕಿ, ಮಾಂಸಿ, ಕುಷ್ಟ ಮತ್ತು ಉರಾ ಸೇರಿಸಿದ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ತಲೆಮೇಲೆ ಲೇಪಿಸಿದರೆ, ಅಥವಾ ಗುಂಜಾ ಹಣ್ಣುಗಳ ಲೇಪವನ್ನು ಹಚ್ಚಿದರೆ, ಚಂದ್ರಕಾಂತಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ತಲೆಕಾಲನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.

ಆಮ್ರಾಸ್ಥಿಚೂರ್ಣಲೇಪಾದ್ವೈ ಕೇಶಾಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾ ಭವನ್ತಿ ಚ । ಕರಞ್ಜಾಮಲಕೈಲಾಲಲಾಕ್ಷಾಲೇಪೋಽರುಣಾಪಹಃ ॥ ೧,೧೭೬.

ಮಾವಿನಕಲ್ಲಿನ ಪುಡಿಯ ಲೇಪವನ್ನು ತಲೆಮೇಲೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಕೂದಲು ನಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಕರಂಜ, ನಲ್ಲಿಕಾಯಿ, ಕಟಾಳೆ ಮತ್ತು ಲಾಖೆ ಇವುಗಳ ಲೇಪವು ಕೆಂಪನ್ನು ತೊಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಆಮ್ರಾಸ್ಥಿಮಜ್ಜಾಮಲಕಲೇಪಾತ್ಕೇಶಾ ಭವನ್ತಿ ವೈ । ಬದ್ಧಮೂಲಾ ಘನಾ ದೀರ್ಘಾಃ ಸ್ನಗ್ಧಾಃ ಸ್ಯುರ್ನೋತ್ಪತನ್ತಿ ಚ ॥ ೧,೧೭೬.

ಮಾವಿನಕಲ್ಲಿನ ಮೆದುಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಲ್ಲಿಕಾಯಿಯನ್ನು ಒರೆಸಿ ತಲೆಮೇಲೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಕೂದಲು ಬಲವಾಗಿ ನೆಲೆಗೆ ಜೋತೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ದಟ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ, ಉದ್ದವಾಗುತ್ತದೆ, ಮೆತ್ತಗಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ.

ವಿಡಙ್ಗಗನ್ಧಪಾಷಾಣಸಾಧಿತಂ ತೈಲಮುತ್ತಮಮ್ । ಸಚತುರ್ಗುಣಗೋಮೂತ್ರಂ ಮನಸಃ ಶಿಲಮೇವ ವಾ ॥ ೧,೧೭೬.

ವಿಡಂಗ, ಗಂಧಪಾಷಾಣ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹಸುವಿನ ಮೂತ್ರದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಎಣ್ಣೆ, ಅಥವಾ ಮನಸಾ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಎಣ್ಣೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ.

ಶಿರೋಽಭ್ಯಙ್ಗಾಚ್ಛಿರಾಜನ್ಮಯೂಕಾಲಿಖ್ಯಾಃ ಕ್ಷಯಂ ನಯೇತ್ । ನವದಗ್ಧಂ ಶಙ್ಖಚೂರ್ಣಂ ಘೃಷ್ಟಸೀಸಕಲೇಪಿತಮ್ ॥ ೧,೧೭೬.

ಈ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ತಲೆಮೇಲೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಜೂನು ಮತ್ತು ಜೂನು ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಸುಟ್ಟ ಶಂಖದ ಪುಡಿಯನ್ನು ಸೀಸದಿಂದ ಒರೆಸಿ ಲೇಪಿಸಿದರೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಕಚಾಃ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಾ ಮಹಾಕೃಷ್ಣಾ ಭವನ್ತಿ ವೃಷಭಧ್ವಜ । ಭೃಙ್ಗರಾಜಂ ಲೋಹಚೂರ್ಣಂ ತ್ರಿಫಲಾ ಬೀಜಪೂರಕಮ್ ॥ ೧,೧೭೬.

ವೃಷಭಧ್ವಜ, ಭೃಂಗರಾಜ, ಕಬ್ಬಿಣದ ಪುಡಿ, ತ್ರಿಫಲಾ ಮತ್ತು ಬೀಜಪೂರಕವನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ಕೂದಲು ಮೆತ್ತಗಾಗುತ್ತದೆ, ತುಂಬಾ ಕಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ.

ನೀಲೀ ಚ ಕರವೀರಂ ಚ ಗುಡಮೇತೈಃ ಸಮಂ ಶೃತಮ್ । ಪಲಿತಾನೀಹ ಕೃಷ್ಣಾನಿ ಕುರ್ಯಾಲ್ಲೇಪಾನ್ಮಹೌಷಧಮ್ ॥ ೧,೧೭೬.

ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಕರವೀರವನ್ನು ಬೆಲ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಿ ಲೇಪ ಮಾಡಿದರೆ, ಈ ಮಹೌಷಧಿಯಿಂದ ಹಸಿರು ಕೂದಲುಗಳು ಕಪ್ಪಾಗುತ್ತವೆ.

ಆಮ್ರಾಸ್ಥಿಮಜ್ಜಾ ತ್ರಿಫಲಾ ನೀ (ತಾ) ಲೀ ಚ ಭೃಙ್ಗ ರಾಜಕಮ್ । ಜೀರ್ಣಂ ಪಕ್ವಂ ಲೋಹಚೂರ್ಣಂ ಕಾಞ್ಜಿಕಂ ಕೃಷ್ಣಕೇಶಕೃತ್ ॥ ೧,೧೭೬.

ಮಾವಿನಕಲ್ಲಿನ ಮೆದುಳು, ತ್ರಿಫಲಾ, ನೀಲಿ, ಭೃಂಗರಾಜ, ಹಳೆಯದು ಬೇಯಿಸಿದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ಹುಳಿ ಅಂಬಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಕೂದಲು ಕಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ.

ಚಕ್ರಮರ್ದಕಬೀಜಾನಿ ಕುಷ್ಠಮೇರಣ್ಡಮೂಲಕಮ್ । ಅತ್ಯಮ್ಲಕಾಞ್ಜಿಕಂ ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ಲೇಪಾನ್ಮಸ್ತಕರೋಗನುತ್ ॥ ೧,೧೭೬.

ಚಕ್ರಮರ್ಧ ಬೀಜ, ಕುಷ್ಟ ಮತ್ತು ಎರುಂಡೆ ಬೇರುಗಳನ್ನು ತುಂಬಾ ಹುಳಿ ಅಂಬಳದೊಂದಿಗೆ ಒರೆಸಿ ಲೇಪ ಮಾಡಿದರೆ ತಲೆಚರ್ಮದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಸೈನ್ಧವಂ ಚ ವಚಾ ಹಿಙ್ಗು ಕುಷ್ಠಂ ನಾಗೇಶ್ವರಂ ತಥಾ । ಶತಪುಷ್ಪಾ ದೇವದಾರು ಏಭಿಸ್ತೈಲಂ ತು ಸಾಧಿತಮ್ ॥ ೧,೧೭೬.

ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪು, ವಚಾ, ಹಿಂಗು, ಕುಷ್ಟ, ನಾಗೇಶ್ವರ, ಶತಪುಷ್ಪಾ ಮತ್ತು ದೇವದಾರು ಇವುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಎಣ್ಣೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಗೋಪುರೀಪರಸೇನೈವ ಚತುರ್ಭಾಗೇನ ಸಂಯುತಮ್ । ತತ್ಕಣಭರಣಾದುಗ್ರಕರ್ಣಶೂಲಂ ಕ್ಷಯಂ ನಯೇತ್ ॥ ೧,೧೭೬.

ಗೋಪುರಿ ಹಣ್ಣಿನ ರಸವನ್ನು ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿ ಕಿವಿಗೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಉಗ್ರವಾದ ಕಿವಿನ ನೋವು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೇಷಮೂತ್ರಸೈನ್ಧವಾಭ್ಯಾಂ ಕರ್ಣಯೋರ್ಭರಣಾಚ್ಛಿವ । ಕರ್ಣಯೋಃ ಪೂತಿನಾಶಃ ಸ್ಯಾತ್ಕೃಮಿಸ್ತ್ರಾವಾದಿಕಸ್ಯ ಚ ॥ ೧,೧೭೬.

ಮೇಷ ಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪನ್ನು ಕಿವಿಗೆ ತುಂಬಿದರೆ, ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಹುಳಿನಿಂದ ಬರುವ ದುರ್ಗಂಧ ಮತ್ತು ಸ್ರಾವವು ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಮಾಲತೀಪುಪ್ಪದಲಯೋ ರಸೇನ ಭರಣಾತ್ತಥಾ । ಗೋಜಲೇನೈವ ಪೂರೇಣ ಪೂಯಸ್ತ್ರಾವೋ ವಿನಶ್ಯತಿ ॥ ೧,೧೭೬.

ಮಾಲತಿಪೂವಿನ ರಸ ಅಥವಾ ಹಸುವಿನ ನೀರನ್ನು ಕಿವಿಗೆ ತುಂಬಿದರೆ, ಪೂಕು ಸ್ರಾವವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಷ್ಠಮಾಷಮರೀಚಾನಿ ತಗರಂ ಮಧು ಪಿಪ್ಪಲೀ । ಅಪಾಮಾರ್ಗೋಽಶ್ವಗನ್ಧಾ ಚ ಬೃಹತೀ ಸಿತಸರ್ಷಪಾಃ ॥ ೧,೧೭೬.

ಕಷ್ಠ, ಹುರಳಿಕಾಯಿ, ಮೆಣಸು, ತಗರ, ಜೇನು, ಪಿಪ್ಪಲಿ, ಅಪಾಮಾರ್ಗ, ಅಶ್ವಗಂಧೆ, ಬೃಹತಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಸಾಸಿವೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಯವಾಸ್ತಿಲಾಃ ಸೈನ್ಧವಂ ಚ ಪಾದಿಕೋದ್ವರ್ತನಂ ಶುಭಮ್ । ಲಿಙ್ಗಬಾಹುಸ್ತನಾನಾಂ ಚ ಕರ್ಣಯೋರ್ವೃದ್ಧಿಕೃದ್ಭವೇತ್ । ಕಟುತೈಲಂ ಭಲ್ಲಾತಕಂ ಬೃಹತೀ ಫಲದಾಡಿಮಮ್ ॥ ೧,೧೭೬.

ಯವ, ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪು ಒಳ್ಳೆಯ ಉಜ್ಜಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಲಿಂಗ, ಕೈ ಮತ್ತು ಸ್ತನಗಳಿಗೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಅವುಗಳ ಗಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಕಹಿ ಎಣ್ಣೆ, ಭಲ್ಲಾತಕ, ಬೃಹತಿ ಮತ್ತು ದಾಳಿಂಬೆ ಹಣ್ಣು ಕೂಡ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವಲ್ಕಲೈಃ ಸಾಧಿತೈರ್ಲಿಪ್ತಂ ಲಿಙ್ಗಂ ತೇನ ವಿವರ್ಧತೇ ॥ ೧,೧೭೬.

ಈ ಬಗೆಯ ಚಿಪ್ಪುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಅದು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೭೭ ಹರಿರುವಾಚ । ಸೋಭಾಞ್ಜನಪತ್ರರಸಂ ಮಧುಯುಕ್ತಂ ಹಿ ಚಕ್ಷುಷೋಃ । ಭ (ಚ) ರಣಾದ್ರೋಗಹರಣಂ ಭವೇನ್ನಾಸ್ತ್ಯತ್ರ ಸಂಶಯಃ ॥ ೧,೧೭೭.

ಹರಿ ಹೇಳಿದನು: ಸೋಭಾಂಜನ ಎಲೆರಸವನ್ನು ಜೇನುಜೊತೆಗೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಕಣ್ಣುಗಳ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ಅಶೀತಿತಿಲಪುಷ್ಪಾಣಿ ಜಾತ್ಯಾಶ್ಚ ಕುಸುಮಾಪಿ ಚ । ಉಷಾನಿಮ್ಬಾಮಲಾಶುಣ್ಠೀಪಿಪ್ಪಲೀತಣ್ಡುಲೀಯಕಮ್ ॥ ೧,೧೭೭.

ಎಂಭತ್ತು ಎಳ್ಳು ಹೂಗಳು, ಜಾತಿಯ ಹೂಗಳು, ಉಷಾ, নিম್ಮ, ನಲ್ಲಿಕಾಯಿ, ಶುಂಠಿ, ಪಿಪ್ಪಲಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಛಾಯಾಸುಷ್ಕಾಂ ವಟೀಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ತಣ್ಡುಲವಾರಿಣಾ । ಮಧುನಾ ಸಹಸಾ ಚಾಕ್ಷ್ಣೋರಞ್ಜನಾತ್ತಿಮಿರಾದಿನುತ್ ॥ ೧,೧೭೭.

ಇವುಗಳನ್ನು ಅಕ್ಕಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಒರೆಸಿ ನೆರಳಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ವಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಜೇನುಜೊತೆಗೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಕತ್ತಲೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಣ್ಣು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ಬಿಭೀತಕಾಸ್ಥಿಮಜ್ಜಾ ತು ಶಙ್ಖನಾಭಿರ್ಮನಃ ಶಿಲಾ । ನಿಮ್ಬಪತ್ರಮರೀಚಾ ನಿ ಅಜಾಮೂತ್ರೇಣ ಪೇಷಯೇತ್ ॥ ೧,೧೭೭.

ಬೀಬೀತಕದ ಎಲುಬಿನ ಮೆದುಳು, ಶಂಖದ ಪುಡಿ, ಮನಃಶಿಲಾ, ನಿಂಬದ ಎಲೆ, ಮೆಣಸು — ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಆಡು ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಒರೆಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ರುಬ್ಬಬೇಕು.

ಪುಷ್ಪಂ ರಾತ್ರ್ಯನ್ಧತಾಂ ಹನ್ತಿ ತಿಮಿರಂ ಪಟಲಂ ತಥಾ । ಚತುರ್ಭಾಗಾನಿ ಶಙ್ಖಸ್ಯ ತದರ್ಧೇನ ಮನಃ ಶಿಲಾ ॥ ೧,೧೭೭.

ಈ ಮಿಶ್ರಣವು ರಾತ್ರಿಯ ಅಂಧತ್ವವನ್ನೂ, ಕಣ್ಣು ಮೇಲಿರುವ ದಟ್ಟವಾದ ಕಪ್ಪು ಪದರವನ್ನೂ ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗ ಶಂಖವನ್ನು, ಅದರ ಅರ್ಧ ಭಾಗ ಮನಃಶಿಲಾವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.

ಸೈನ್ಧವಂ ಚ ತದರ್ಧೇನತ್ವೇತತ್ಪಿಷ್ಟ್ವಾದಕೇನ ತು । ಛಾಯಾಶುಷ್ಕಾಂ ತು ವಟಿಕಾಂ ಕೃತ್ವಾ ನಯನಮಞ್ಜಯೇತ್ ॥ ೧,೧೭೭.

ಅದರ ಅರ್ಧ ಪ್ರಮಾಣ ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪು ಸೇರಿಸಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ರುಬ್ಬಿ, ನೆರಳಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿದ ಗುಳಿಗೆ ಮಾಡಿ, ಅದನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಅಂಜನವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು.

ತಿಮಿರಂ ಪಟಲಂ ಹನ್ತಿ ಪಿಚಿಟಂ ಚ ಮಹೌಷಧಮ್ । ತ್ರಿಕಟು ತ್ರಿಫಲಾಂ ಚೈವ ಕರಂ ಜಸ್ಯ ಫಲಾನಿ ಚ ॥ ೧,೧೭೭.

ಇದು ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಬಂದಿರುವ ದಟ್ಟವಾದ ಪದರವನ್ನು ಹಾಗೂ ಅಂಟು ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುತ್ತದೆ. ತ್ರಿಕಟು, ತ್ರಿಫಲಾ ಮತ್ತು ಕರಂಜದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಕೂಡಾ ಮಹಾ ಔಷಧಿಗಳಾಗಿವೆ.