ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಶತಪುಷ್ಪಂ ದೇವದಾರು ಮಾಂಸೀ ಶೈಲೇಯಕಂ ಬಲಾ । ಚನ್ದನಂ ತಗರಂ ಕುಷ್ಟಂ ಮನಃ ಶಿಲಾ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀ ॥ ೧,೧೭೪.

ಶತಪುಷ್ಪ, ದೇವದಾರು, ಮಾಂಸಿ, ಶೈಲೆಯಕ, ಬಲಾ, ಚಂದನ, ತಗರ, ಕುಷ್ಟ, ಮನಃಶಿಲಾ ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತಿ —

ಏತೈಃ ಕರ್ಷಸಮೈಃ ಕಲ್ಕೈಃ ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಂ ವಿಪಾಚಯೇತ್ । ಕುವ್ಜವಾಮನಪಙ್ಗೂನಾಂ ಬಧಿರವ್ಯಙ್ಗಕುಷ್ಠಿನಾಮ್ ॥ ೧,೧೭೪.

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಮಾನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು, ಒಂದು ಪ್ರಸ್ಥ ಘೃತವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಕುಂಭಕ, ಕುಡಿದ, ಲಂಗಡ, ಕಿವಿಯಿಲ್ಲದ, ಅಂಗವಿಕಲ, ಕುಷ್ಠರೋಗದಿಂದ ಬಳಲುವವರಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.

ವಾಯುನಾ ಭಗ್ನಗಾತ್ರಾಣಾಂ ಯೇ ಚ ಸೀದನ್ತಿ ಮೈಥುನೇ । ಜರಾಜರ್ಜರಗಾತ್ರಾಣಾಂ ಚಾಧ್ಮಾನಮುಖ ಶೋಷಿಣಾಮ್ ॥ ೧,೧೭೪.

ಗಾಳಿಯಿಂದ ಅಂಗಗಳು ಮುರಿದುಹೋಗಿರುವವರು, ಸಂಭೋಗದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಹೀನರಾದವರು, ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇಹ ದುರ್ಬಲವಾದವರು, ಹೊಟ್ಟೆ ಉಬ್ಬಿರುವವರು ಅಥವಾ ಬಾಯಾರಿಕೆ ಇರುವವರಿಗೆ ಇದನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು.

ತ್ವಗ್ಗತಾಶ್ಚಾಪಿ ಯೇ ವಾತಾ ಶಿರಾಸ್ನಾಯುಗತಾಶ್ಚ ಯೇ । ಸರ್ವಾಂಸ್ತಾನ್ನಾಶಯತ್ಯಾಶು ತೈಲಂ ರೋಗಕುಲಾನ್ತಕಮ್ ॥ ೧,೧೭೪.

ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಶಿರಾ, ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಈ ತೈಲವು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳದು.

ನಾರಾಯಣಮಿದಂ ತೈಲಂ ವಿಷ್ಣುನೋಕ್ತಂ ರುಗರ್ದನಮ್ । ಪೃಥಕ್ತೈಲಂ ಘೃತಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಸಮಸ್ತೈರೌಷಧೈಃ ಪೃಥಕ್ ॥ ೧,೧೭೪.

ಈ ನಾರಾಯಣ ತೈಲವನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿನೇ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ; ಇದು ರೋಗಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತೈಲ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಬೇಕು.

ಶತಾವರ್ಯಾ ಗುಡೂಚ್ಯಾ ವಾ ಚಿತ್ರಕೈ ಗೋಚನಾನ್ವಿತೈಃ । ನಿರ್ಗುಣ್ಡ್ಯಾ ವಾ ಪ್ರಸಾರಃ ಸ್ಯಾತ್ಕಣ್ಟಕಾರ್ಯಾ ರಸಾದಿಭಿಃ ॥ ೧,೧೭೪.

ಶತಾವರಿ, ಗುಡೂಚಿ, ಚಿತ್ರಕ, ಗೋಚನಾ ಅಥವಾ ನಿರ್ಗುಂಡಿ, ಅಥವಾ ಕಂಟಕಾರಿಯ ರಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಲೇಪನವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.

ವರ್ಷಾಭೂವಾಲಯಾ ವಾಪಿ ವಾಸಕನ ಫಲತ್ರಿಕೈಃ । ಬ್ರಾಹಯಾ ಚೈಗ್ಣ್ಡಕೇನಾಪಿ ಭೃಙ್ಗರಾಜೇನ ಕುಷ್ಟಿನಾ ॥ ೧,೧೭೪.

ಅಥವಾ ವರ್ಷಾಭೂ, ಆಲಯ, ವಾಸಕ ಮತ್ತು ಮೂರು ಹಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಿ, ಇಗ್ನ್ಡಕ, ಭೃಂಗರಾಜ ಮತ್ತು ಕುಷ್ಠದೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.

ಮುಸಲ್ಯಾ ದಶಮೂಲೇನ ಖದಿರೇಣ ವಟಾದಿಭಿಃ । ವಟಿಕಾ ಮೋದಕೋ ವಾಪಿ ಚೂರ್ಣ ಸ್ಯಾತ್ಸರ್ವರೋಗನುತ್ ॥ ೧,೧೭೪.

ಮೂಸಳಿ, ದಶಮೂಲ, ಖದಿರ ಮತ್ತು ವಟಾದಿ ಹಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ; ವಟಿಕೆ, ಲಾಡು ಅಥವಾ ಪುಡಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.

ಘೃತೇನ ಮಧುನಾ ವಾಪಿ ಅದ್ಭಿಃ ಖಣ್ಡಗುಡಾದಿಭಿಃ । ಲವಣೈಃ ಕಟುಕೈರ್ಯುಕ್ತಂ ಯಥಾಲಾಭಂ ಚ ಗೇಗನುತ್ ॥ ೧,೧೭೪.

ತುಪ್ಪ, ಜೇನು, ನೀರು, ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ, ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕಹಿ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಲಭ್ಯವಿರುವಂತೆ ಬಳಸಿದರೆ ಇದು ಉತ್ತಮ ಔಷಧವಾಗುತ್ತದೆ.

ಚಿತ್ರಕಾರ್ಕತ್ರಿವೃದ್ವಾಪಿ ಯವಾನೀಹಯಮಾರಕಮ್ । ಸುಧಾಂ ಚ ಬಾಲಾಂ ಗಣಿಕಾಂ ಸಪ್ತಪರ್ಣಸುವರ್ಚಿಕಾಮ್ ॥ ೧,೧೭೪.

ಚಿತ್ರಕ, ಅರ್ಕ, ತ್ರಿವೃತ್, ಯವನಿ, ಹಯಮಾರಕ, ಸುಧಾ, ಬಾಲಾ, ಗಣಿಕಾ, ಸಪ್ತಪರ್ಣ ಮತ್ತು ಸುವರ್ಚಿಕೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಬಳಸಬಹುದು.

ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀಞ್ಚ ಸಂಭೃತ್ಯ ತೈಲಂ ಧೀರೋ ವಿಪಾಚಯೇತ್ । ಏತನ್ನಿಷ್ಯನ್ದನಂ ತೈಲಂ ಭೃಶಂ ದದ್ಯಾದ್ಭಗನ್ದರೇ ॥ ೧,೧೭೪.

ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತಿ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಜ್ಞಾನಿಯು ತೈಲವನ್ನು ಬೇಯಿಸಬೇಕು. ಈ ತೈಲವನ್ನು ಭಗಂದರದಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಬಳಿಸಬೇಕು.

ಶೋಧನಂ ಗೇಪಣಂ ಚೈವ ಸರ್ವವರ್ಣಕರಂ ಪರಮ್ । ಚಿತ್ರಕಾದ್ಯಂ ಮಹಾತೈಲಂ ಸರ್ವರೋಗಪ್ರಭಞ್ಜನಮ್ ॥ ೧,೧೭೪.

ಇದು ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕೂ, ಗಾಯ ಗುಣಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರಕ ಮೊದಲಾದ ಮಹಾತೈಲವು ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಜಮೋದಂ ಸಸಿನ್ದೂರಂ ಹರಿತಾಲಂ ನಿಶಾದ್ವಯಮ್ । ಕ್ಷಾರದ್ವಯಂ ಫೇನಯುತಮಾರ್ದ್ರಕ ಸರ (ಶವಃ ಲೋದ್ಭವಮ್ ॥ ೧,೧೭೪.

ಅಜಮೋದ, ಸಸಿಂದುರ, ಹರಿತಾಲ, ಎರಡು ವಿಧದ ನಿಶಾ, ಎರಡು ವಿಧದ ಕ್ಷಾರ, ನುರಿತ ಜೇನು, ಹಸಿರು ಶುಂಠಿ ಮತ್ತು ಶವ ವೃಕ್ಷದ ರಸವನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ಇನ್ದ್ರವಾರುಣ್ಯಪಾಮಾರ್ಗಕದಲೈಃ ಸ್ಯನ್ದನೈಃ ಸಮಮ್ । ಏಭಿಃ ಸರ್ಷಪಜಂ ತೈಲಮಜಾಮೂತ್ರೈಶ್ಚಯೋಜಿತಮ್ ॥ ೧,೧೭೪.

ಇಂದ್ರವಾರುಣಿ, ಅಪಾಮಾರ್ಗ, ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಸಗಳೊಂದಿಗೆ; ಈ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಸಿವೆ ತೈಲವನ್ನು ಆಡುಮೂತ್ರ ಸೇರಿಸಿ ತಯಾರಿಸಬೇಕು.

ಮೃದ್ವಗ್ನಿನಾ ಪಚೇದೇತ್ಗವ್ಯಕ್ಷೀರೇಣ ಸಂಯುತಮ್ । ಅಜಮೋದಾದಿಕಂ ತೈಲಂ ಗಣ್ಡಮಾಲಾಂ ವ್ಯಪೋಹತಿ ॥ ೧,೧೭೪.

ಹಸುವಿನ ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಮೃದುವಾಗಿ ಬೇಯಿಸಬೇಕು; ಅಜಮೋದ ಮತ್ತು ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಈ ತೈಲವು ಗಂಡಮಾಲೆ ರೋಗವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿದಗ್ಧಸ್ತು ಪಚೇತ್ಪಕ್ವಂ ಚೈವ ವಿಶೋಧಯೇತ್ । ರೋಪಣಂ ಮೃದುಭಾವಂ ಚ ತೈಲೇನಾನೇನ ಕಾರಯೇತ್ ॥ ೧,೧೭೪.

ಇದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿ, ನಂತರ ಶುದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು; ಈ ತೈಲದಿಂದ ಗಾಯ ಗುಣಪಡಿಸಿ, ಮೃದುಭಾವವನ್ನು ತರುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೭೫ ರುದ್ರ ಉವಾಚ । ಏವಂ ಧನ್ವನ್ತರಿರ್ವಿಷ್ಣುಃ ಸುಶ್ರುತಾದೀನುವಾಚ ಹ । ಹರಿಃ ಪುನರ್ಹರಾಯಾಹ ನಾನಾಯೋಗಾನ್ರುಗರ್ದನಾನ್ ॥ ೧,೧೭೫.

ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಧನ್ವಂತರಿ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಸುಶ್ರುತರು ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದರು. ಹರಿ ಮತ್ತೆ ಹರನಿಗೆ ವಿವಿಧ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು.

ಹರಿರುವಾಚ । ಸರ್ವಜ್ವರೇಷು ಪ್ರಥಮಂ ಕಾರ್ಯಂ ಶಙ್ಕರ ಲಙ್ಘನಮ್ । ಕ್ವಥಿತೋದಕಪಾನಂ ಚ ತಥಾ ನಿರ್ವಾತಸೇವನಮ್ ॥ ೧,೧೭೫.

ಹರಿ ಹೇಳಿದನು: ಎಲ್ಲ ಜ್ವರಗಳಿಗೂ ಮೊದಲಿಗೆ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬೇಕು, ಕುದಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕು, ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು, ಶಂಕರ.

ಅಗ್ನಿಸ್ವೇದಾಜ್ಜ್ವರಾಸ್ತ್ವೇವಂ ನಾಶಮಾಯಾನ್ತಿಹೀಶ್ವರ । ವಾತಜ್ವರಹರಃ ಕ್ವಾಥೋ ಗುಡೂಚ್ಯಾ ಮುಸ್ತಕೇನ ಚ ॥ ೧,೧೭೫.

ಅಗ್ನಿಸ್ವೇದದಿಂದ ಜ್ವರಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ, ಈಶ್ವರ. ಗುಡೂಚಿ ಮತ್ತು ಮುಸ್ತಕದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಷಾಯವು ವಾತಜ್ವರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.

ದುರಾಲಭೈಶ್ಚೈವ ಘೃತಂ ಪಿತ್ತಜ್ವರಹರಃ ಶೃಣು । ಶುಣ್ಠೀಪರ್ಪಟಮುಸ್ತೈಶ್ಚ ಬಾಲಕೋಶೀರಚನ್ದನೈಃ ॥ ೧,೧೭೫.

ಪಿತ್ತದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಜ್ವರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾದ ತುಪ್ಪದಿಂದ ಸಾಧ್ಯ. ಇದನ್ನು ಶುಂಠಿ, ಪರ್ಪಟ, ಮುಸ್ತ, ಬಾಲ, ಕೋಶೀರ ಮತ್ತು ಚಂದನವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ತಯಾರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಳು.

ಸಾಜ್ಯಃ ಕ್ವಾಥಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಜಂ ತು ಸಶುಣ್ಠಿಃ ಸದುರಾಲಭಃ । ಸವಾಲಕಃ ಸರ್ವಜ್ಜ್ವರಂ ಸಶುಣ್ಠಿಃ ಸಹಪರ್ಪಟಃ ॥ ೧,೧೭೫.

ತುಪ್ಪ, ಶುಂಠಿ ಮತ್ತು ದುರಾಲಭವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮಾಡಿದ ಕಷಾಯವು ಶ್ಲೇಷ್ಮಜ್ವರಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತ. ಅದಕ್ಕೆ ಬಾಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ಜ್ವರಗಳಿಗೂ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶುಂಠಿ ಮತ್ತು ಪರ್ಪಟವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ.

ಕಿರಾತತಿಕ್ತೈರ್ನಾರೀಗುಡೂಚೀಶುಣ್ಠಿಮುಸ್ತಕೈಃ । ಪಿತ್ತಜ್ವರಹರಃ ಸ್ಯಾಚ್ಚ ಶೃಣ್ವನ್ಯಂ ಯೋಗಮುತ್ತಮಮ್ ॥ ೧,೧೭೫.

ಕಿರಾತತಿಕ್ತ, ನಾರಿ, ಗುಡುಚಿ, ಶುಂಠಿ ಮತ್ತು ಮುಸ್ತಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಔಷಧಿ ಪಿತ್ತಜ್ವರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಧಾನವೆಂದು ಕೇಳು.

ವಾಲಕೋಶೀರಪಾಠಾಭಿಃ ಕಣ್ಟಕಾರಿಕಮುಸ್ತಕೈಃ । ಜ್ವರನುಚ್ಚ ಕೃತಃ ಕ್ವಾಥಸ್ತಥಾ ವೈ ಸುರದಾರುಣಾ ॥ ೧,೧೭೫.

ಬಾಲ, ಕೋಶೀರ, ಪಾಠಾ, ಕಂಟಕಾರಿಕ, ಮುಸ್ತ ಮತ್ತು ಸುರದಾರುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮಾಡಿದ ಕಷಾಯವು ತೀವ್ರ ಜ್ವರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.

ಧನ್ಯಾಕನಿಮ್ಬಮುಸ್ತಾನಾಂ ಸಮಧುಃ ಸ ತು ಶಙ್ಕರ । ಪಟೋಲಪತ್ರಯುಕ್ತಸ್ತು ಗುಡೂಚೀತ್ರಿಫಲಾಯುತಃ ॥ ೧,೧೭೫.

ಧನಿಯಾ, ನಿಂಬೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ತವನ್ನು ಮಧು ಸೇರಿಸಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಅಥವಾ ಪಟ್ಟೋಲದ ಎಲೆ, ಗುಡುಚಿ ಮತ್ತು ತ್ರಿಫಲಾ ಸೇರಿಸಿದರೆ, ಶಂಕರಾ, ಇದು ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತ.

ಪೀತೋಽಖಿಲಜ್ವರಹರಃ ಕ್ಷುಧಾಕೃದ್ವಾತನುತ್ತ್ವಿದಮ್ । ಹರೀತಕೀಪಿಪ್ಲೀನಾಮಾಮಲೀಚಿತ್ರಕೋದ್ಭವಮ್ ॥ ೧,೧೭೫.

ಹರೀತಕಿ, ಪಿಪ್ಪಳಿ, ಆಮಲಕ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಜ್ವರಗಳು ಹೋಗಿ, ಹಸಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ವಾತದೋಷವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಚೂರ್ಣಂ ಜ್ವರಂ ಚ ಕ್ವಥಿತಂ ಧಾನ್ಯ (ಧನ್ಯಾ) ಕೋಶೀರಪಪರ್ಪಟೈಃ । ಆಮಲಕ್ಯಾ ಗುಡೂಚ್ಯಾ ಚ ಮಧುಯುಕ್ತಂ ಸಚನ್ದನಮ್ ॥ ೧,೧೭೫.

ಧನಿಯಾ, ಕೋಶೀರ, ಪರ್ಪಟ, ಆಮಲಕ ಮತ್ತು ಗುಡುಚಿಯನ್ನು ಮಧು ಮತ್ತು ಚಂದನದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಮಾಡಿದ ಪುಡಿ ಅಥವಾ ಕಷಾಯವು ಜ್ವರಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತ.

ಸಮಸ್ತಜ್ವರನುಚ್ಚ ಸ್ಯಾತ್ಸನ್ನಿಪಾತಹರಂ ಶೃಣು । ಹರಿದ್ರಾನಿಮ್ಬತ್ರಿಫಲಾಮುಸ್ತಕೈರ್ದೇವದಾರುಣಾ ॥ ೧,೧೭೫.

ಎಲ್ಲಾ ಜ್ವರಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಮೂರು ದೋಷಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಕೇಳು: ಹಳದಿ, ನಿಂಬೆ, ತ್ರಿಫಲಾ, ಮುಸ್ತ ಮತ್ತು ದೇವದಾರು.

ಕಷಾಯಂ ಕಟುರೋಹಿಣ್ಯಾ ಸಪಟೋಲಂ ಸಪತ್ರಕಮ್ । ತ್ರಿದೋಷಜ್ವರನುಚ್ಚಸ್ಯಾತ್ಪೀತಂ ತು ಕ್ವಥಿತಂ ಜಲಮ್ ॥ ೧,೧೭೫.

ಕಟುರೋಹಿಣಿ, ಪಟ್ಟೋಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಷಾಯವು ಕಸಾಯವಾಗಿದ್ದು, ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಮೂರು ದೋಷಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಜ್ವರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಣ್ಟಕಾರ್ಯಾ ನಾಗರಸ್ಯ ಗುಡೂಚ್ಯಾ ಪುಷ್ಕರೇಣ ಚ । ಜಗ್ಧ್ವಾ ನಾಗಬಲಾಚೂರ್ಣಂ ಶ್ವಸಕಾಸಾದಿನುದ್ಭವೇತ್ ॥ ೧,೧೭೫.

ಕಂಟಕಾರಿಕ, ಶುಂಠಿ, ಗುಡುಚಿ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಕರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪುಡಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು, ನಾಗಬಲಾ ಪುಡಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೆ, ಶ್ವಾಸ, ಕೆಮ್ಮು ಮತ್ತು ಇತರ ರೋಗಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ.