ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಪಟೋಲನಿಮ್ಬತ್ರಿಫಲಾಗುಡೂಚೀಕ್ವಾಥಮಾಪಿಬೇತ್ । ಸಗುಗ್ಗುಲುಂ ಸಖದಿರಮುಪದಂಶೋ ವಿನಶ್ಯತಿ ॥ ೧,೧೭೧.

ಪಟೋಲ, নিম್ಮ, ತ್ರಿಫಲಾ ಮತ್ತು ಗುಡುಚಿಯ ಕಷಾಯವನ್ನು ಗುಗ್ಗುಲು ಮತ್ತು ಖದಿರದೊಂದಿಗೆ ಕುಡಿಯಬೇಕು; ಇದರಿಂದ ಉಪದಂಶವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

ದಹೇತ್ಕಟಾಹೇ ತ್ರಿಫಲಾಂ ಸಾಮಸೀ (ಷೀ) ಮಧಸಂಯುತಾಮ್ । ಉಪದಂಶೇ ಪ್ರಲೇಪೋಽಯ ಸದ್ಯೋ ರೋಪಯತೇ ವ್ರಣಮ್ ॥ ೧,೧೭೧.

ತ್ರಿಫಲಾವನ್ನು ಜೇನು ಸೇರಿಸಿ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ಲೇಪ ಮಾಡಿದರೆ, ಉಪದಂಶದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಗಾಯ ಚೇತರಿಸುತ್ತದೆ.

ತ್ರಿಫಲಾನಿಮ್ಬಭೂನಿಮ್ಬಕರಞ್ಜಖದಿರಾದಿಭಿಃ । ಕಲ್ಕೈಃ ಕ್ವಾಥೈರ್ಘೃತಂ ಪಕ್ವಮುಪದಂಶಹರಂ ಪರಮ್ ॥ ೧,೧೭೧.

ತ್ರಿಫಲಾ, निम್ಮ, ಭೂನಿಮ್ಮ, ಕರಂಜ, ಖದಿರ ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಪ ಮತ್ತು ಕಷಾಯವನ್ನು ತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಿದರೆ, ಅದು ಉಪದಂಶಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ.

ಆದೌ ಭಗ್ನಂ ವಿದಿತ್ವಾ ತು ಸೇಚಯೇಚ್ಛೀತಲಾಂಬುನಾ । ಪಕ್ವೇನಾಲೇಪನಂ ಕಾರ್ಯಂ ಬನ್ಧನಂ ಚ ಕುಶಾನ್ವಿತಮ್ ॥ ೧,೧೭೧.

ಮೊದಲು ಮುರಿದಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ತಣ್ಣನೆಯ ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆಯಬೇಕು; ನಂತರ ಬೇಯಿಸಿದ ಲೇಪನ ಹಚ್ಚಿ, ಕುಶ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಬೇಕು.

ಮಾಷಂ ಮಾಂಸಂ ತಥಾ ಸರ್ಪಿಃ ಕ್ಷೀರಂ ಯೂಷಃ ಸತೀಜಲಃ । ಬೃಂಹಣಂ ಚಾನ್ನಪಾನಂ ಸ್ಯಾತ್ಪ್ರದೇಯಂ ಭಗ್ನರೋಗಿಣೇ ॥ ೧,೧೭೧.

ಮಷೂರಿ, ಮಾಂಸ, ತುಪ್ಪ, ಹಾಲು, ಸಾರು ಮತ್ತು ಜೋಳದ ನೀರನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯವನ್ನು ಮುರಿದಿರುವವರಿಗೆ ಪೋಷಕ ಆಹಾರವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು.

ರಸೋನಮಧುನಾಸಾಜ್ಯಸಿತಾಕಲ್ಕಂ ಸಮಶ್ನುತಾ । ಛಿನ್ನಭಿನ್ನಚ್ಯುತಾಸ್ಥೀನಾಂ ಸನ್ಧಾನಮಚಿರಾದ್ಭವೇತ್ ॥ ೧,೧೭೧.

ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಜೇನು, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೆ ಮುರಿದ, ಜಾರಿದ ಅಥವಾ ಬಿದ್ದ ಎಲುಬುಗಳು ಬೇಗನೇ ಜೋಡಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಅಶ್ವತ್ಥತ್ರಿಫಲಾವ್ಯೋಷಾಃ ಸವರಭಿಃ ಸಮೀಕೃತೈಃ । ತುಲ್ಯೋ ಗುಗ್ಗುಲುನಾ ಯೋಜ್ಯೋ ಭಗ್ನಸನ್ಧಿಪ್ರಸಾಧ (ಕೃತ್) ಕಃ ॥ ೧,೧೭೧.

ಅಶ್ವತ್ಥ, ತ್ರಿಫಲಾ, ವ್ಯೋಷ ಮತ್ತು ವರಭಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ತಯಾರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಗುಗ್ಗುಲು ಸೇರಿಸಿ ಬಳಸಿದರೆ ಮುರಿದ ಸಂಧಿಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಸರ್ವಕುಷ್ಠೇಷು ವಮನಂ ರೇಚನಂ ರಕ್ತಮೋಕ್ಷಣ । ವಚಾವಾಸಾಪಟೋಲಾನಾಂ ನಿಮ್ಬಸ್ಯ ಕಲಿನೀತ್ವಚಃ ॥ ೧,೧೭೧.

ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ಕುಷ್ಠಕ್ಕೆ ವಾಂತಿ, ಜೂಲೆಯಿಡುವುದು, ರಕ್ತವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ವಚಾ, ವಾಸಾ, ಪಟ್ಟೋಳ, ನಿಂಬೆ, ಕಲಿನಿ, ಹಾಗೂ ಅದರ ತೊಗಲುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಕಷಾಯೋ ಮಧುನಾ ಪೀತೋ ವಾತಹೃನ್ಮದನಾನ್ವಿತಃ । ವಿರೇಚನಂ ಪ್ರಯೋಕ್ತವ್ಯಂ ತ್ರಿವೃತ್ಕರ್ಣಫಲತ್ರಿಕೈಃ ॥ ೧,೧೭೧.

ಮಧು ಸೇರಿಸಿದ, ವಾತ ಮತ್ತು ಹೃದಯದ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಕಷಾಯವನ್ನು ತಿಂದಾಗ, ತ್ರಿವೃತ್, ಕರ್ಣಫಲ ಮತ್ತು ತ್ರಿಕಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೂಲೆಯಿಡುವುದು ಮಾಡಬೇಕು.

ಮನಃ ಶಿಲಾಂಮರೀಚೈಸ್ತು ತೈಲಂ ಕುಷ್ಠವಿನಾಶನಮ್ । ಸರ್ವಕುಷ್ಠೇ ವಿಲೇಪೋಽಯಂ ಶಿವಾಪಞ್ಚಗುಡೌದನಮ್ ॥ ೧,೧೭೧.

ಮನ:ಶಿಲಾ ಮತ್ತು ಮೆಣಸು ಹಾಕಿದ ಎಣ್ಣೆ ಕುಷ್ಠವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ; ಈ ಲೇಪನ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಕುಷ್ಠಕ್ಕೆ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ, ಶಿವಾ, ಪಂಚಗುಡ ಮತ್ತು ಅನ್ನವನ್ನು ಕೂಡ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.

ಕರಞ್ಜೈಲಗಜೈಃ ಕುಷ್ಠಂ ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ಪ್ರಲೇಪತಃ । ಕರವೀರೋದ್ವರ್ತನಂ ಚ ತೈಲಾಕ್ತಸ್ಯ ಚ ಕುಷ್ಠಹೃತ್ ॥ ೧,೧೭೧.

ಕರಂಜ ಮತ್ತು ಇಡಗಜವನ್ನು ಹಸುವಿನ ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಿಸಿದು ಲೇಪ ಮಾಡಿದರೆ ಕುಷ್ಠ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಕರವೀರದಿಂದ ಉಜ್ಜುವುದು ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚುವುದು ಕೂಡ ಕುಷ್ಠವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.

ಹರಿದ್ರಾ ಮಲಯಂ ರಾಸ್ನಾ ಗುಡೂಚ್ಯೇಡಗಜಸ್ತಥಾ । ಆರಗ್ವಧಃ ಕರಞ್ಜಶ್ಚ ಲೇಪಃ ಕುಷ್ಠಹರಃ ಪರಃ ॥ ೧,೧೭೧.

ಅರಿಶಿಣ, ಮಲಯ, ರಾಸ್ನಾ, ಗುಡುಚಿ, ಇಡಗಜ, ಆರಗ್ವಧ ಮತ್ತು ಕರಂಜ—ಇವುಗಳ ಲೇಪ ಕುಷ್ಠಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಪರಿಹಾರ.

ಮನಃ ಶಿಲಾವಿಡಙ್ಗಾನಿ ವಾಗಜೀ ಸರ್ಷಪಾಸ್ತಥಾ । ಕರಞ್ಜೈರ್ಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟೋಽಯಂ ಲೇಪಃ ಕುಷ್ಟಹರೋರ್ಽಕವತ್ ॥ ೧,೧೭೧.

ಮನ:ಶಿಲಾ, ವಿಡಂಗ, ವಾಗಜೀ ಮತ್ತು ಸಾಸಿವೆ, ಕರಂಜ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಿಸಿದು ಮಾಡಿದ ಲೇಪ ಕುಷ್ಠವನ್ನು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ.

ವಿಡಙ್ಗೈಡವಚಾ ಕುಷ್ಠನಿಶಾಸಿನ್ಧೂತ್ಥಸರ್ಷಪೈಃ । ಮೂತ್ರಾಮ್ಲಪಿಷ್ಟೋ ಲೇಪೋಽಯಂ ದದ್ರೂಕುಷ್ಟವಿನಾಶನಃ ॥ ೧,೧೭೧.

ವಿಡಂಗ, ಇಡವಚಾ, ಕುಷ್ಠ, ನಿಶಾ, ಸಿಂಧೂತ್ಥ ಮತ್ತು ಸಾಸಿವೆ, ಹುಳಿಯ ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಿಸಿದು ಮಾಡಿದ ಲೇಪ ದದ್ರು ಮತ್ತು ಕುಷ್ಠವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಪುನ್ನಾಟಸುಬೀಜಾನಿ ಧಾತ್ರೀ ಸರ್ಜರಸಃ ಸ್ನುಹೀ । ಸೌವೀರಪಿಷ್ಟಂ ದದ್ರೂಣಾಮೇತದುದ್ವರ್ತನಂ ಪರಮ್ ॥ ೧,೧೭೧.

ಪ್ರಪುನಾಟ ಬೀಜ, ಸುಬೀಜ, ಧಾತ್ರೀ, ಸರ್ಜರಸ, ಸ್ನುಹಿ ಮತ್ತು ಸೌವೀರ—ಇವುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪಿಸಿದು ಮಾಡಿದ ಪುಡಿ ದದ್ರುಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ.

ಆರಗ್ವಧಸ್ಯ ಪತ್ರಾಣಿ ಆರನಾಲೇನ ಪೇಷಯೇತ್ । ದದ್ರೂಕಿಟ್ಟಿಮ (ಭ) ಕುಷ್ಠಾನಿ ಹನ್ತಿ ಸಿಧ್ಮಾನಮೇವ ಚ ॥ ೧,೧೭೧.

ಆರಗ್ವಧದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಮೊಸರು ಜಲದಲ್ಲಿ ಪಿಸಿದು ಹಚ್ಚಿದರೆ ದದ್ರು, ಕಿಟ್ಟಿಮ, ಕುಷ್ಠ ಮತ್ತು ಸಿಧ್ಮಾ ಕೂಡ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಷ್ಣೋ ಪೀತಾ ವಾಗುಜೀ ಚ ಕುಷ್ಠಜಿತ್ಕ್ಷೀರಭೋಜನಃ । ತಿಲಾಜ್ಯತ್ರಿಫಲಾಕ್ಷೌದ್ರವ್ಯೋಷಭಲ್ಲಾತಶರ್ಕರಾಃ । ವೃಷ್ಯಾಃ ಸಪ್ತ ಸಮಾ ಮೇಧ್ಯಾಃ ಕಷ್ಠಹಾಃ ಕಾಮಚಾರಿಣಃ ॥ ೧,೧೭೧.

ಬಿಸಿ, ಕುಡಿಯುವ ವಾಗಜೀ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಆಹಾರ, ಜೊತೆಗೆ ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆ, ತ್ರಿಫಲಾ, ಜೇನು, ವ್ಯೋಷ, ಭಲ್ಲಾತಕ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ—ಈ ಏಳು ಪದಾರ್ಥಗಳು ದೇಹವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿ, ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಕುಷ್ಠವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಕಾಮಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.

ವಿಡಙ್ಗತ್ರಿಫಲಾಕೃಷ್ಣಾಚೂರ್ಣಂ ಲೀಢಂ ಸಮಾಕ್ಷಿಕಮ್ । ಹನ್ತಿ ಕುಷ್ಠಕ್ರಿಮಿಮೇಹನಾಡೀವ್ರಣಭಗನ್ದರಾನ್ ॥ ೧,೧೭೧.

ವಿಡಂಗ, ತ್ರಿಫಲಾ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಾ ಪುಡಿಯನ್ನು ಜೇನು ಸೇರಿಸಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಕುಷ್ಠ, ಹುಳುಗಳು, ಮೂತ್ರದ ಕಾಯಿಲೆ, ಗಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಭಗಂದರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಯಃ ಖಾದೇದಭಯಾರಿಷ್ಟಮರಿಷ್ಟಾಮಲಕಾನಿಶಾಃ । ಸ ಜಯೇತ್ಸರ್ವಕುಷ್ಠಾನಿಮಾಸಾದೂರ್ಧ್ವಂ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೧,೧೭೧.

ಯಾರು ಅಭಯಾರಿಷ್ಟ, ಅರಿಷ್ಟ, ಆಮಲಕ ಮತ್ತು ನಿಶಾ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಕುಷ್ಠ ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಜಯಿಸುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ದಹ್ಯಮಾನಾಯುತಃ ಕುಮ್ಭೇ ಮೂಲಗೇ ಖದಿರಾಙ್ಕುರಃ । ಸಾಕ್ಷಧಾತ್ರೀರಸಃ ಕ್ಷೌದ್ರೋ ಹನ್ಯಾತ್ಕುಷ್ಠಂ ರಸಾಯನಮ್ ॥ ೧,೧೭೧.

ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ರಂಧ್ರಗಳಿರುವ ಕುಂಭದಲ್ಲಿ ಖದಿರ ಮೂಲವನ್ನು ಸುಟ್ಟು, ಅದರ ರಸವನ್ನು ಧಾತ್ರೀರಸ ಮತ್ತು ಜೇನು ಸೇರಿಸಿದರೆ ಅದು ಕುಷ್ಠವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಿ, ಆಯುರ್ವರ್ಧಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಧಾತ್ರೀ ಖದಿರಯೋಃ ಕ್ಕಾಥಂ ಪೀತ್ವಾ ವಾಗಜಿಸಂಯುತಮ್ । ಶಙ್ಖೇನ್ದುಧವಲಂ ಶ್ವಿತ್ರಂ ಹನ್ತಿ ತೂರ್ಣಂ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೧,೧೭೧.

ಧಾತ್ರೀ ಮತ್ತು ಖದಿರದ ಕಷಾಯವನ್ನು ವಾಗಜಿಯೊಂದಿಗೆ ಕುಡಿಯುವವರು ಶಂಖ ಅಥವಾ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಬಿಳಿಯಾದ ಶ್ವಿತ್ರವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಪೀತ್ವಾ ಭಲ್ಲಾತಕಂ ತೈಲಂ ಮಾಸಾದ್ವ್ಯಾಧಿಂ ಜಯೇನ್ನರಃ । ಸೇವಿತಂ ಖಾದಿರಂ ವಾರಿ ಪಾನಾದ್ಯೈಃ ಕುಷ್ಠಜಿದ್ಭವೇತ್ ॥ ೧,೧೭೧.

ಭಲ್ಲಾತಕದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ತಿಂಗಳು ದಿನ ಕುಡಿಯುವವರು ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಖದಿರವನ್ನು ನೀರು ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾನೀಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಕುಷ್ಠವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬಹುದು.

ಭಾವಿತಂ ಮಲಪೂಕ್ವಾಥೈಃ ಸೋಮರಾಜೀಫಲಂ ಬಹು । ಕರ್ಷಂ ಭಕ್ಷೇದಲವಣೋ ಹ್ಯಕ್ಷಫಲ್ಗುಶೃತಂ ಪಿಬೇತ್ ॥ ೧,೧೭೧.

ಮಲಪೂಕದ ಕಷಾಯದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಿದ ಸೋಮರಾಜಿ ಹಣ್ಣು ಒಂದು ಕರ್ಷ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು ಸೇರಿಸಿ ತಿನ್ನಬೇಕು; ನಂತರ ಅಕ್ಷ ಮತ್ತು ಫಲ್ಗು ಹಾಕಿದ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕು.

ಹನ್ತಿ ಶ್ವಿತ್ರಮಸಾಧ್ಯಂ ಚ ಲೇಪೇ ಯೋಜ್ಯಾಪರಾಜಿತಾ । ವಾಸಾ ಶುದ್ಧಾ ಚ ತ್ರಿಫಲಾ ಪಟೋಲಂ ಚ ಕರಞ್ಜಕಮ್ ॥ ೧,೧೭೧.

ಅಪರಾಜಿತಾ ಲೇಪ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಶ್ವಿತ್ರವೂ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ; ವಾಸಾ, ಶುದ್ಧ ತ್ರಿಫಲಾ, ಪಟ್ಟೋಳ ಮತ್ತು ಕರಂಜ ಕೂಡ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು.

ನಿಮ್ಬಾಶನಂ ಕೃಷ್ಣವೇತ್ರಂ ಕ್ವಾಥಕಲ್ಕೇನ ಯದ್ಧೃತಮ್ । ವಜ್ರಕಂ ತದ್ಭವೇತ್ಕುಷ್ಠಂ ಶತವರ್ಷಾಣಿ ಜೀವತಿ ॥ ೧,೧೭೧.

ನಿಂಬೆ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣವೇತ್ರವನ್ನು ಕಷಾಯ ಮತ್ತು ಲೇಪ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ದೇಹ ವಜ್ರದಂತೆ ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ, ಕುಷ್ಠವೂ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಶತವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೀವಿಸಬಹುದು.

ಸ್ವರಸೇನ ಚ ದೂರ್ವಾಯಾಃ ಪಚೇತ್ತೈಲಂ ಚತುರ್ಗುಣಮ್ । ಕಚ್ಛೂರ್ವಿಚರ್ಚಿಕಾ ಪಾಮಾ ಅಭ್ಯಙ್ಗಾದೇವ ನಶ್ಯತಿ ॥ ೧,೧೭೧.

ದುರ್ವಾ ಸೊಪ್ಪಿನ ರಸವನ್ನು ನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟು ಎಣ್ಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಪಾಮು, ಕಚ್ಚು ಮುಂತಾದ ಚರ್ಮದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ದ್ರುಮತ್ವಗರ್ಕಕುಷ್ಠಾನಿ ಲವಣಾನಿ ಚ ಮೂತ್ರಕಮ್ । ಗಮ್ಭಾರಿಕಾಚಿತ್ರಕೈಸ್ತೈಸ್ತೈಲಂ ಕುಷ್ಠವ್ರಣಾದಿನುತ್ ॥ ೧,೧೭೧.

ಮರದ ತೊಗಟೆ, ಅರ್ಕ, ಕುಷ್ಟ, ಉಪ್ಪು, ಮೂತ್ರ, ಗಂಭಾರಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕದೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಎಣ್ಣೆ ಚರ್ಮದ ಕಾಯಿಲೆ ಹಾಗೂ ಗಾಯಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.

(ಅಥಾಮ್ಲಪಿತ್ತಚಿಕಿತ್ಸಾ) ಧಾತ್ರೀನಿಮ್ಬಫಲಂ ತದ್ವದ್ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ಚ ಚಿತ್ರಕಮ್ । ವಾಸಾಮೃತಾಪರ್ಪಟಿಕಾನಿಮ್ಬಭೂನಿಮ್ಬಮಾರ್ಕರೈಃ (ವೈಃ) । ತ್ರಿಫಲಾಕುಲತ್ಥೈಃ ಕ್ವಾಥಃ ಸಕ್ಷೌದ್ರಶ್ಚಾಮ್ಲಪಿತ್ತಹಾ ॥ ೧,೧೭೧.

ಆಮ್ಲಪಿತ್ತಕ್ಕೆ: ನಲ್ಲಿಕಾಯಿ, ಬೇವಿನ ಹಣ್ಣು, ಗೋಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕ, ವಾಸೆ, ಅಮೃತಬಳ್ಳಿ, ಪರ್ಪಟಿಕ, ಬೇವು, ಭೂನಿಂಬೆ, ಕ್ಷಾರ, ತ್ರಿಫಲಾ, ಕುಳಿತು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಕಷಾಯ ಮಾಡಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಜೇನು ಸೇರಿಸಿ ಕುಡಿದರೆ ಆಮ್ಲಪಿತ್ತ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಫಲತ್ರಿಕಂ ಪಟೋಲಂ ಚ ತಿಕ್ತಕ್ವಾಥಃ ಸಿತಾಯುತಃ । ಪೀತೋ ಯಷ್ಟೀಮಧುಯುತೋ ಜ್ವರಚ್ಛರ್ದ್ಯಮ್ಲಪಿತ್ತಜಿತ್ ॥ ೧,೧೭೧.

ತ್ರಿಫಲಾ, ಪಟ್ಟೋಳ, ಕಹಿ ಸೊಪ್ಪುಗಳ ಕಷಾಯ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ, ಇದನ್ನು ಯಶ್ಠಿಮಧು ಸೇರಿಸಿ ಕುಡಿದರೆ ಜ್ವರ, ವಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಪಿತ್ತ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.