ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಮಧೂಕಸಾರಸಿನ್ಧೂತ್ಥವಚೋಷಣಕಣಾಃ ಸಮಾಃ । ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಂ ಪಿಷ್ಟ್ವಾಮ್ಭಸಾ ನಸ್ಯಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಸಂಜ್ಞಾಪ್ರಬೋಧನಮ್ ॥ ೧,೧೭೦.

ಮಧೂಕ, ಸಾರಾ, ಸಿಂಧೂತ್ತ, ವಚಾ ಮತ್ತು ಉಷಣವನ್ನು ಸಮಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪುಡಿ ಮಾಡಿ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಲಸಿ, ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ತ್ರಿವೃದ್ವಿಶಾಲಾತ್ರಿಫಲಾಕಟುಕಾರಗ್ವಧೈಃ ಕೃತಃ । ಸಕ್ಷಾರೋ ಭೇದನಃ ಕ್ವಾಥಃ ಪೇಯಃ ಸರ್ವಜ್ವರಾಪಹಃ ॥ ೧,೧೭೦.

ತ್ರಿವೃತ್, ವಿಶಾಲಾ, ತ್ರಿಫಲಾ, ಕಟುಕಾ ಮತ್ತು ಆರಗ್ವಧದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಕಷಾಯಕ್ಕೆ ಕ್ಷಾರವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಇದನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕು. ಇದು ಜಾತಿ ಜ್ವರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ವಿಸರ್ಜಕವಾಗಿದೆ.

ಮಹೌಷಧಾಮೃತಾಮುಸ್ತಚನ್ದನೋಶೀರಧಾನ್ಯಕೈಃ । ಕ್ವಾಥಸ್ತೃತೀಯಕಂ ಹನ್ತಿ ಶರ್ಕರಾಮಧುಯೋಜಿತಃ ॥ ೧,೧೭೦.

ಮಹೌಷಧ, ಅಮೃತಾ, ಮುಸ್ತ, ಚಂದನ, ಉಶೀರ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಕದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಕಷಾಯಕ್ಕೆ ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಜೇನು ಸೇರಿಸಿ ಕುಡಿಸಿದರೆ ತೃತೀಯಕ ಜ್ವರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಪಾಮಗಜಟಾಕಟ್ಯಾಂ ಲೋಹಿತೈಃ ಸಪ್ತತನ್ತುಭಿಃ । ಬದ್ಧ್ವಾ ವಾರೇ ರವೇರ್ನೂನಂ ಜ್ವರಂ ಹನ್ತಿ ತೃತೀಯಕಮ್ ॥ ೧,೧೭೦.

ಅಪಾಮಾರ್ಗದ ಬೇರುಗಳಿಂದ ಏಳು ಕೆಂಪು ದಾರಗಳನ್ನು ಹೊಟ್ಟೆ ಸುತ್ತು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದರೆ, ತೃತೀಯಕ ಜ್ವರವು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಗಙ್ಗಾಯಾ ಉತ್ತರೇ ಕೂಲೇ ಅಪುತ್ರಸ್ತಾಪಸೋ ಮೃತಃ । ತಸ್ಮೈ ತಿಲೋದಕಂ ದದ್ಯಾನ್ಮುಞ್ಚತ್ಯೈಕಾಹಿಕೋ ಜ್ವರಃ ॥ ೧,೧೭೦.

ಗಂಗೆಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ತಪಸ್ವಿ ಮೃತನಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಎಳ್ಳಿನ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ, ಎರಡು ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಬರುವ ಜ್ವರವು ಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಗುಡೂಚ್ಯಾಃ ಕ್ವಾಥಕಲ್ಕಾಭ್ಯಾಂ ವಿಫಲಾವಾಸಕಸ್ಯ ಚ । ಮೃದ್ವೀಕಾಯಾ ಬಲಾಯಾಶ್ಚ ಸಿದ್ಧಾಃ ಸ್ನೇಹಾ ಜ್ವರಚ್ಛಿದಃ ॥ ೧,೧೭೦.

ಗುಡುಚಿ, ವಿಫಲಾ, ವಾಸಕ, ಮೃದ್ವಿಕಾ ಮತ್ತು ಬಲಾ ಇವುಗಳ ಕಷಾಯ ಮತ್ತು ಲೇಪದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಎಣ್ಣೆಗಳು ಜ್ವರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.

ಧಾತ್ರೀಶಿವಾಕಣಾವಹ್ನಿಕ್ವಾಥಃ ಸರ್ವಜ್ವರಾನ್ತಕಃ । ಜ್ವರಾತಿಸಾರಹರಣಮೌಷಧಂ ಪ್ರವದಾಮ್ಯಥ ॥ ೧,೧೭೦.

ಧಾತ್ರೀ, ಶಿವಾ, ಕಣಾ ಮತ್ತು ವಹ್ನಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಕಷಾಯವು ಎಲ್ಲ ಜ್ವರಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈಗ ನಾನು ಜ್ವರ ಮತ್ತು ಅತಿಸಾರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಔಷಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಪೃಶ್ರಿಪರ್ಣೋಬಲಾವಿಲ್ವನಾಗರೋತ್ಪಲಧಾನ್ಯಕೈಃ । ಪಾಠೇನ್ದ್ರಯವಭೂನಿಮ್ಬಮುಸ್ತಪರ್ಪಟಕೈಃ ಶೃತಾಃ । ಜ್ಯನ್ತ್ಯಾಮಮತೀಸಾರಂ ಸಜ್ವರಂ ಸಮಹೌಷಧಾಃ ॥ ೧,೧೭೦.

ಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣಿ, ಬಲಾ, ಬಿಲ್ವ, ನಾಗರಾ, ಉತ್ಪಲ, ಧಾನ್ಯಕ, ಪಾಠಾ, ಇಂದ್ರಯವ, ಭೂನಿಂಬ, ಮುಸ್ತ ಮತ್ತು ಪರ್ಪಟಕ ಇವುಗಳಿಂದ ಮಹೌಷಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಕಷಾಯವು ಜ್ವರದ ಜೊತೆಗೆ ತೀವ್ರ ಅತಿಸಾರವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ನಾಗರಾತಿವಿಷಾಮುಸ್ತಭೂನಿಮ್ಬಾಮೃತವತ್ಸಕೈಃ । ಸರ್ವಜ್ವರಹರಃ ಕ್ವಥಃ ಸರ್ವಾತೀಸಾರನಾಶನಃ ॥ ೧,೧೭೦.

ನಾಗರಾ, ಅತಿವಿಷಾ, ಮುಸ್ತ, ಭೂನಿಂಬ ಮತ್ತು ಅಮೃತವತ್ಸಕಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಕಷಾಯವು ಎಲ್ಲ ಜ್ವರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಅತಿಸಾರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.

ಮುಸ್ತಪರ್ಪಟಕದಿವ್ಯಶೃಙ್ಗವೇರಶೃತಂ ಪಯಃ । ಶಾಲಪರ್ಣೋ ಪೃಶ್ರಿಪರ್ಣೋ ಬೃಹತೀ ಕಣ್ಟಕಾರಿಕಾ ॥ ೧,೧೭೦.

ಮುಸ್ತ, ಪರ್ಪಟಕ, ದಿವ್ಯಶೃಂಗವೇರ, ಶಾಲಪರ್ಣಿ, ಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣಿ, ಬೃಹತೀ ಮತ್ತು ಕಂಟಕಾರಿಕೆಯಿಂದ ಹಾಲನ್ನು ಕುದಿಸಿದರೆ ಅದು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಲಾಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾಬಿಲ್ವಾದಿ ಪಾಠಾನಾಗರಧಾನ್ಯಕಮ್ । ಏತದಾಹಾರಸಂಯೋಗೇ ಹಿತಂ ಸರ್ವಾತಿಸಾರಿಣಾಮ್ ॥ ೧,೧೭೦.

ಬಲಾ, ಅಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾ, ಬಿಲ್ವ, ಪಾಠಾ, ನಾಗರಾ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಕ ಇವುಗಳನ್ನು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದರೆ, ಎಲ್ಲ ಅತಿಸಾರದಿಂದ ಬಳಲುವವರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಬಿಲ್ವಚೂತಾಸ್ಥಿಕ್ವಾಥಶ್ಚ ಖಣ್ಡಂ ಮಧ್ವತಿಸಾರನುತ್ । ಅತಿಸಾರೇ ಹಿತಾ ತದ್ವತ್ಕುಟಜತ್ವಕ್ಕಣಾಯುತಾ ॥ ೧,೧೭೦.

ಬಿಲ್ವ ಮತ್ತು ಮಾವಿನಕಲ್ಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಕಷಾಯಕ್ಕೆ ಸಕ್ಕರೆ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಅತಿಸಾರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಕುಟಜದ ತ್ವಕ್ ಸೇರಿಸಿದರೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ವತ್ಸಕಾತಿವಿಷಾವಿಶ್ವಕಣಾಕನ್ದಕಷಾಯಕಃ । ಪ್ರಯುಕ್ತಶ್ಚಾಮಶೂಲಾಢ್ಯೇ ಹ್ಯತೀಸಾರೇ ಸಶೋಣಿತ ॥ ೧,೧೭೦.

ವತ್ಸಕ, ಅತಿವಿಷಾ, ವಿಶ್ವಕಣಾ ಮತ್ತು ಕಂದದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಕಷಾಯವು ನೋವು ಮತ್ತು ರಕ್ತಸಹಿತ ಅತಿಸಾರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಚಿಕಿತ್ಸಾಥ ಗ್ರಹಣ್ಯಾಸ್ತುಗ್ರಹಣೀ ಚಾಗ್ರಿನಾಶಿನೀ । ಚಿತ್ರಕಾಕ್ವಾಥಕ್ಲಕಾಭ್ಯಾಂ ಗ್ರಹಣೀಘ್ನಂ ಕ್ಷೃತಂ ಹವಿಃ । ಗುಲ್ಮಶೋಥೋದರಪ್ಲೀಹಶೂಲಾರ್ಶೋಘ್ನಂ ಪ್ರದೀಪನಮ್ ॥ ೧,೧೭೦.

ಈಗ ಗ್ರಹಣಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ: ಗ್ರಹಣಿಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಚಿತ್ರಕದ ಕಷಾಯ ಮತ್ತು ಲೇಪದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಇದು ಜಠರ, ವಾಯು, ಹೊಟ್ಟೆ ಉಬ್ಬರ, ಪ್ಲಿಹಾ, ನೋವು ಮತ್ತು ಮಸೂರನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಿ ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಸೌವರ್ಚಲಂ ಸೈನ್ಧವಞ್ಚ ವಿಡಙ್ಗೌದ್ಭಿದಮೇವ ಚ । ಸಾಮುದ್ರೇಣ ಸಮಂ ಪಞ್ಚಲವಣಾನ್ಯತ್ರ ಯೋಜಯೇತ್ ॥ ೧,೧೭೦.

ಸೌವರ್ಚಲ, ಸೈಂಧವ, ವಿದಂಗ ಮತ್ತು ಉದ್ಭಿದ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮುದ್ರ ಲವಣದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಐದು ಲವಣಗಳಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು.

ಭೇಷಜಂ ಶಸ್ತ್ರಕ್ಷಾರಾಗ್ನ್ಯಸ್ತ್ರಿಧಾ ವೈ ಚಾರ್ಶಸಾಂ ಹರಮ್ । ವಿದ್ಧಿ ತಚ್ಚಾರ್ಶಸೋಘ್ನನ್ತು ಯದ್ಧಿ ತಕ್ರಂ ನವೋದ್ಧೃತಮ್ ॥ ೧,೧೭೦.

ಮೂಲವ್ಯಾಧಿಗೆ ಮೂರು ವಿಧದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಇದೆ — ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಕ್ಷಾರೋಪಚಾರ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಚಿಕಿತ್ಸೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಮಜ್ಜಿದ ತಕರೂ ಕೂಡಾ ಮೂಲವ್ಯಾಧಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಔಷಧ.

ಗುಡೂಟೀಂ ಪಿಪ್ಪಲೀಯುಕ್ತಾಮಭಯಾಂ ಘೃತಭರ್ಜಿತಾಮ್ । ತ್ರಿವೃದರ್ಶೋವಿನಾಶಾರ್ಥಂ ಭಕ್ಷಯೇದಮ್ಲಲೋಣಿಕಾಮ್ ॥ ೧,೧೭೦.

ಗುಡುಚಿ, ಪಿಪ್ಪಳಿ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಹುರಿದ ಅಭಯಾ ಇವುಗಳಿಂದ ತಯಾರಾದ ಹುಳಿ-ಉಪ್ಪು ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೆ ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ ಮತ್ತು ಬದ್ಧಕೋಷ್ಟ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ತಿಲೇಕ್ಷುರಸಸಂಯೋಗಶ್ಚಾರ್ಶಃ ಕುಷ್ಠ ವಿನಾಶನಃ । ಪಞ್ಚಕೋಲಂ ಸಮರಿಚಂ ಸತ್ರ್ಯೂಷಣಮಥಾಗ್ನಿಕೃತ್ ॥ ೧,೧೭೦.

ಎಳ್ಳಿನ ರಸದ ಮಿಶ್ರಣವು ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ; ಐದು ವಿಧದ ಕೋಲ, ಮೆಣಸು ಮತ್ತು ಮೂರು ವಿಧದ ಕಾರದ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಹರೀತಕೀ ಭಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾ ನಾಗೇರಣ ಗುಡೇನ ವಾ । ಸೈನ್ಧವೋಪಹಿತಾ ವಾಪಿ ಸಾತತ್ಯೇನಾಗ್ನಿದೀಪನೀ ॥ ೧,೧೭೦.

ಹರೀತಕಿ ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ, ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಶುಂಠಿ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಿದರೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜೀರ್ಣಾಗ್ನಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಫಲತ್ರಿಕಾಮೃತಾಸಾತಿಕ್ತಾಭೂನಿಮ್ಬನಿಮ್ಬಜಃ । ಕ್ವಾಥಃ ಕ್ಷೌದ್ರಯುತೋ ಹನ್ಯಾತ್ಪಾಣ್ಡುರೋಗಂ ಸಕಾಮಲಮ್ ॥ ೧,೧೭೦.

ಫಲತ್ರಿಕ, ಅಮೃತ, ಕಹಿ ಭೂನಿಂಬೆ ಮತ್ತು ನಿಂಬದ ಕಷಾಯವನ್ನು ಜೇನುತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಪಾಂಡುರೋಗ ಮತ್ತು ಕಾಮಲಾ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ತ್ರಿವೃಚ್ಚ ತ್ರಿಫಲಾ ಶ್ಯಾಮಾ ಪಿಪ್ಪಲೀ ಶರ್ಕಗ ಮಧು । ಮೋದಕಃ ಸನ್ನಿಪಾತಾನ್ತೋ ರಕ್ತಪಿತ್ತಜ್ವರಾಪಹಃ ॥ ೧,೧೭೦.

ತ್ರಿವೃತ್, ತ್ರಿಫಲಾ, ಶ್ಯಾಮಾ, ಪಿಪ್ಪಳಿ, ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಜೇನುತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮಿಠಾಯಿ ರಕ್ತಪಿತ್ತದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಜ್ವರ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ರೋಗಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುತ್ತದೆ.

ವಾಸಾಯಾಂ ವಿದ್ಯಮಾನಾಯಾಮಾಶಾಯಾಂ ಜೀವಿತಸ್ಯ ಚ । ರಕ್ತಪಿತ್ತೀ ಕ್ಷಯೀ ಕಾಸೀ ಕಿಮರ್ಥಮವಸೀದತಿ ॥ ೧,೧೭೦.

ವಾಸಾ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು, ಜೀವ ಶಕ್ತಿಯೂ ಉಳಿದಿರುವಾಗ, ರಕ್ತಪಿತ್ತ, ಕ್ಷಯ ಮತ್ತು ಕೆಮ್ಮಿನಿಂದ ಬಳಲುವವನು ಯಾಕೆ ದುರ್ಬಲನಾಗಬೇಕು?

ಆಟರೂಪಕಮೃದ್ವೀಕಾಪಥ್ಯಾಕ್ವಾಥಃ ಸಶರ್ಕರಃ । ಕ್ಷೌದ್ರಾಢ್ಯಃ ಕಾಸನಿಃ ಶ್ವಾಸರಕ್ತಪಿತ್ತನಿಬರ್ಹಣಃ ॥ ೧,೧೭೦.

ಆಟರೂಪ, ದ್ರಾಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪಥ್ಯಾ ಇವುಗಳ ಕಷಾಯವನ್ನು ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಜೇನುತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಕೆಮ್ಮು, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತಪಿತ್ತ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ವಾಸಾರಸಃ ಖಣ್ಡಮಧುಯುತಃ ಪೀತೋಽಥರಕ್ತಜಿತ್ । ಸಲ್ಲಕೀಬದರೀಜಮ್ಬುಪ್ರಿಯಾಲಾಮ್ರಾರ್ಜುನಂ ಧವಃ । ಪೀತಂ ಕ್ಷೀರಞ್ಚ ಮಧ್ವಾಢ್ಯಂ ಪೃಥಕ್ಛೋಣಿತವಾರಣಮ್ ॥ ೧,೧೭೦.

ವಾಸಾದ ರಸವನ್ನು ಸಕ್ಕರೆಯೊಂದಿಗೆ ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ರಕ್ತದ ರೋಗಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಸಲ್ಲಕಿ, ಬದರಿ, ಜಾಂಬು, ಪ್ರಿಯಾಳ, ಮಾವು, ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಧವವನ್ನು ಹಾಲು ಮತ್ತು ಜೇನುತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಸಮೂಲಫಲಪತ್ರಾಯಾ ನಿರ್ಗುಣ್ಡ್ಯಾಃ ಸ್ವರಸೈರ್ಘೃತಮ್ । ಸಿದ್ಧಂ ಪೀತ್ವಾ ಕ್ಷಯಕ್ಷೀಣೀ ನಿರ್ವ್ಯಾದಿರ್ಭಾತಿ ದೇವವತ್ ॥ ೧,೧೭೦.

ನಿರ್ಗುಂಡಿಯ ಮೂಲ, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳ ರಸದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಕುಡಿಯುವವನು ಕ್ಷಯದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಆರೋಗ್ಯವಂತನಾಗಿ ದೇವತೆಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಹರೀತಕೀ ಕಣಾ ಶುಣ್ಠೀ ಮರಿಚಂ ಗುಡಸಂಯುತಮ್ । ಕಾಸಘ್ನೋ ಮೋದಕಃ ಪ್ರೋಕ್ತಸ್ತೃಷ್ಣಾರೋಚಕನಾಶನಃ ॥ ೧,೧೭೦.

ಹರೀತಕಿ, ಪಿಪ್ಪಳಿ, ಶುಂಠಿ, ಮೆಣಸು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮಿಠಾಯಿ ಕೆಮ್ಮನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ, ದಾಹ ಮತ್ತು ರುಚಿಹಾನಿಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಣ್ಟಕಾರಿಗುಡೂಚೀಭ್ಯಾಂ ಪೃಥಕ್ತ್ರಿಂಶತ್ಪಲೇ ರಸೇ । ಪ್ರಸ್ಥಂ ಸಿದ್ಧಂ ಘೃತಂ ಸ್ಯಾಚ್ಚ ಕಾಸನುದ್ವಹ್ನಿದಾಪನಮ್ ॥ ೧,೧೭೦.

ಕಂಟಕಾರಿಯ ರಸ ಮತ್ತು ಗುಡುಚಿಯ ರಸ ತಲಾ ಮೂವತ್ತು ಪಳಾ ತೆಗೆದು, ಒಂದು ಪ್ರಸ್ಥ ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದರೆ ಅದು ಕೆಮ್ಮಿಗೆ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದು.

ಕೃಷ್ಣಾ ಧಾತ್ರೀ ಶಿತಾ ಶುಣ್ಠೀ ಹಕ್ಕಾಘ್ನೀ ಮಧುಸಂಯುತಾ । ಹಿಕ್ಕಾಶ್ವಾಸೀ ಪಿವೇದ್ಭಾರ್ಙ್ಗೋ ಸವಿಶ್ವಾಮುಷ್ಣವಾರಿಣಾ ॥ ೧,೧೭೦.

ಕೃಷ್ಣ, ಧಾತ್ರೀ, ಶಿತಾ, ಶುಂಠಿ ಮತ್ತು ಜೇನುತುಪ್ಪವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಹಿಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಭಾರಂಗವನ್ನು ವಿಶ್ವಾ ಮತ್ತು ಬಿಸಿ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಕುಡಿಯಬೇಕು.

ತೈಲಾಕ್ತಂ ಸ್ವರಭೇದೇ ವಾ ಖಾದಿರಂ ಧಾರಯೇನ್ಮುಖೇ । ಪಥ್ಯಾಂ ಪಿಪ್ಪಲಿಕಾಯುಕ್ತಾಂ ಸಂಯುಕ್ತಾಂ ನಾಗರೇಣ ವಾ ॥ ೧,೧೭೦.

ಸ್ವರದ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿದ ಖಾದಿರವನ್ನು ಬಾಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಅಥವಾ ಪಿಪ್ಪಳಿಕೆಯನ್ನು ಪಥ್ಯಾ ಅಥವಾ ಶುಂಠಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಸೇವಿಸಬಹುದು.