ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ರಾಮೋಽಪಿ ಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸ ಬಾಣೈರ್ಯಮಪುರಞ್ಚ ತಾನ್ । ರಾಕ್ಷಸ್ಯಾ ಪ್ರೇರಿತೋಽಭ್ಯಾಗಾದ್ರಾವಣೋ ಹರಣಾಯ ಹಿ ॥ ೧,೧೪೩.

ರಾಮನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು; ನಂತರ ಆ ರಾಕ್ಷಸಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ರಾವಣನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲು ಬಂದುದನು.

ಮೃಗರೂಪಂ ಸ ಮಾರೀಚಂ ಕೃತ್ವಾಗ್ರೇಽಥ ತ್ರಿದಣ್ಡಧೃಕ್ । ಸೀತಯಾ ಪ್ರೇರಿತೋ ರಾಮೋ ಮಾರೀಚಂ ನಿಜಘಾನ ಹ ॥ ೧,೧೪೩.

ಅವನು ಮಾರಾರಿಚನನ್ನು ಹರಣ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುಗೊಯ್ದನು; ಸೀತೆಯ ಮನವಿಯಿಂದ ರಾಮನು ಆ ಮಾರಾರಿಚನನ್ನು ಕೊಂದನು.

ಮ್ರಿಯಮಾಣಃ ಸ ಚ ಪ್ರಾಹ ಹಾ ಸೀತೇ ! ಲಕ್ಷ್ಮಣೋತಿ ಚ । ಸೀತೋಕ್ತೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣೋಽಥಾಗಾದ್ರಾಮಶ್ಚಾನುದದರ್ಶ ತಮ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ಮಾರೀಚನು ಸಾಯುವಾಗ, 'ಹಾಯ್ ಸಿತೆ! ಲಕ್ಷ್ಮಣ!' ಎಂದು ಕೂಗಿದನು; ಆಗ ಸೀತೆಯ ಕರೆಯಲು ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಬಂದು, ರಾಮನು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದನು.

ಉವಾಚ ರಾಕ್ಷಸೀ ಮಾಯಾ ನೂನಂ ಸೀತಾ ಹೃತೇತಿ ಸಃ । ರಾವಣೋಽನ್ತರಮಾಸಾದ್ಯ ಹ್ಯಙ್ಕೇನಾದಾಯ ಜಾನಕೀಮ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ಆ ರಾಕ್ಷಸಿಯು ಮಾಯೆಯಿಂದ 'ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸಿತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು; ರಾವಣನು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಜಾನಕಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋದನು.

ಜಟಾಯುಷಂ ವಿನಿರ್ಭಿದ್ಯ ಯಯೌ ಲಙ್ಕಾಂ ತತೋ ಬಲೀ । ಅಶೋಕವೃಕ್ಷಚ್ಛಾಯಾಯಾಂ ರಕ್ಷಿತಾಂ ತಾಮಧಾರಯತ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ಜಟಾಯುವನ್ನು ಕೊಂದು ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ರಾವಣನು ಲಂಕೆಗೆ ಹೋದನು; ಅಲ್ಲಿ ಅಶೋಕವೃಕ್ಷಗಳ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದನು.

ಆಗತ್ಯ ರಾಮಃ ಸೂನ್ಯಾಞ್ಚ ಪರ್ಣಶಾಲಾಂ ದದರ್ಶ ಹ । ಶೋಕಂ ಕೃತ್ವಾಥ ಜಾನಕ್ಯಾ ಮಾರ್ಗಣಂ ಕೃತವಾನ್ಪ್ರಭುಃ ॥ ೧,೧೪೩.

ರಾಮನು ಬಂದು ಖಾಲಿಯಾದ ಪರ್ಣಶಾಲೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಜಾನಕಿಗಾಗಿ ದುಃಖಪಟ್ಟು, ಅವಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಜಟಾಯುಷಞ್ಚ ಸಂಸ್ಕೃತ್ಯ ತದುಕ್ತೋ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ದಿಶಮ್ । ಗತ್ವಾ ಸಖ್ಯಂ ತತಶ್ಚಕ್ರೇ ಸುಗ್ರೀವೇಣ ಚ ರಾಘವಃ ॥ ೧,೧೪೩.

ಜಟಾಯುವಿಗೆ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅವನ ಸಲಹೆಯಂತೆ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಗಿ, ರಾಮನು ಸುಗ್ರೀವನೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸಿದನು.

ಸಪ್ತ ತಾಲಾನ್ವಿನಿರ್ಭಿದ್ಯ ಶರೇಣಾನತಪರ್ವಣಾ । ವಾಲಿನಞ್ಚ ವಿನಿರ್ಭಿದ್ಯ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಯಾಂ ಹರೀಶ್ವರಮ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ಒಂದು ಬಾಣದಿಂದ ಏಳು ತಾಳ ಮರಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯಲ್ಲಿ ವಾನರರಾಜ ವಾಲಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು.

ಸುಗ್ರೀವಂ ಕೃತವಾನ್ರಾಮ ಋಶ್ಯಮೂಕೇ ಸ್ವಯಂ ಸ್ಥಿತಃ । ಸುಗ್ರೀವಃ ಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸ ವಾನರಾನ್ಪರ್ವತೋಪಮಾನ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ರಾಮನು ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿ, ತಾನೇ ಋಶ್ಯಮೂಕ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡನು; ಸುಗ್ರೀವನು ಪರ್ವತದಂತೆ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ವಾನರರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು.

ಸೀತಾಯಾ ಮಾರ್ಗಣಂ ಕರ್ತುಂ ಪೂರ್ವಾದ್ಯಾಶಾಸು ಸೋತ್ಸವಾನ್ । ಪ್ರತೀಚೀಮುತ್ತರಾಂ ಪ್ರಾಚೀಂ ದಿಶಂ ಗತ್ವಾ ಸಮಾಗತಾಃ ॥ ೧,೧೪೩.

ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ, ಉತ್ತರ, ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ, ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿದರು.

ದಕ್ಷಿಣಾನ್ತು ದಿಶಂ ಯೇ ಚ ಮಾರ್ಗಯನ್ತೋಽಥ ಜಾನಕೀಮ್ । ವನಾನಿ ಪರ್ವತಾನ್ದ್ವೀಪಾನ್ನದೀನಾಂ ಪುಲಿನಾನಿ ಚ ॥ ೧,೧೪೩.

ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಜಾನಕಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿದವರು ಅರಣ್ಯಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ದ್ವೀಪಗಳು, ನದಿಗಳು ಹಾಗೂ ನದಿಯ ತೀರಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದರು.

ಜಾನಕೀನ್ತೇ ಹ್ಯಪಶ್ಯನ್ತೋ ಮರಣೇ ಕೃತನಿಶ್ಚಯಾಃ । ಸಮ್ಪಾತಿವಚನಾಜ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಹನೂಮಾನ್ಕಪಿಕುಞ್ಜರಃ ॥ ೧,೧೪೩.

ಜಾನಕಿಯನ್ನು ಕಾಣಲಾಗದೆ, ಅವರು ಸಾಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು; ಆದರೆ ಸಂಪಾತಿಯ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಾನರಾಧಿಪತಿ ಹನುಮಂತನು ಅರಿತುಕೊಂಡನು.

ಶತಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ಪುಪ್ಲುವೇ ಮಕರಾಲಯಮ್ । ಅಪಶ್ಯಜ್ಜಾನಕೀಂ ತತ್ರ ಹ್ಯಶೋಕವನಿಕಾಸ್ಥಿತಾಮ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ನೂರು ಯೋಜನೆ ಅಗಲದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಹನುಮಂತನು ಹಾರಿ ದಾಟಿ, ಅಶೋಕವನದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಜಾನಕಿಯನ್ನು ಕಂಡನು.

ಭರ್ತ್ಸಿತಾಂ ರಾಕ್ಷಸೀಭಿಶ್ಚ ರಾವಣೇನ ಚ ರಕ್ಷಸಾ । ಭವ ಭಾರ್ಯೇತಿ ವದತಾ ಚಿನ್ತಯನ್ತೀಞ್ಚ ರಾಘವಮ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ಅವಳನ್ನು ರಾಕ್ಷಸಿಯರು ಮತ್ತು ರಾವಣನು ಬೆದರಿಸಿದರು; 'ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾಗು' ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿದಾಗ, ಅವಳು ರಾಮನನ್ನೇ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

ಅಙ್ಗುಲೀಯಂ ಕಪಿರ್ದತ್ತ್ವಾ ಸೀತಾಂ ಕೌಶಲ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ । ರಾಮಸ್ಯ ತಸ್ಯ ದೂತೋಽಹಂ ಶೋಕಂ ಮಾ ಕುರು ಮೈಥಿಲಿ ॥ ೧,೧೪೩.

ವಾನರನು ಅವಳಿಗೆ ಉಂಗುರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, 'ನಾನು ರಾಮನ ದೂತನು; ಮೈಥಿಲಿ, ನೀನು ದುಃಖಪಡಬೇಡ' ಎಂದು ಸೀತೆಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು.

ಸ್ವಾಭಿಜ್ಞಾನಞ್ಚ ಮೇ ದೇಹಿ ಯೇನ ರಾಮಃ ಸ್ಮರಿಷ್ಯತಿ । ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರದದೌ ಸೀತಾ ವೇಣೀರತ್ನಂ ಹನೂಮತೇ ॥ ೧,೧೪೩.

ನಾನು ರಾಮನಿಗೆ ಪರಿಚಯದ ಗುರುತು ಬೇಕು, ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಏನಾದರೂ ಕೊಡು ಎಂದು ಹನುಮಂತನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಸೀತೆಯವರು ತಮ್ಮ ಜಡೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಆಭರಣವನ್ನು ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರು.

ಯಥಾ ರಾಮೋ ನಯೇಚ್ಛೀಘ್ರಂ ತಥಾ ವಾಚ್ಯಂ ತ್ವಯಾ ಕಪೇ । ತಥೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ತು ಹನುಮಾನ್ವನಂ ದಿವ್ಯಂ ಬಭಞ್ಜ ಹ ॥ ೧,೧೪೩.

ನೀನು ರಾಮನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಬೇಕು, ಅವನು ಬೇಗನೇ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಸೀತೆಯವರು ಹೇಳಿದರು. ಹನುಮಂತನು 'ಹೌದು' ಎಂದು ಒಪ್ಪಿ, ಆ ದೇವಮನೆಯವನನ್ನು ಧ್ವಂಸಮಾಡಿದನು.

ಹತ್ವಾಕ್ಷಂ ರಾಕ್ಷಸಾಂಶ್ಚಾನ್ಯಾನ್ಬನ್ಧನಂ ಸ್ವಯಮಾಗತಃ । ಸರ್ವೈರಿನ್ದ್ರಜಿತೋ ಬಾಣೈರ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾವಣಮಬ್ರವೀತ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ಅಕ್ಷನನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಕೊಂದು, ಹನುಮಂತನು ತಾನೇ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು. ಇಂದ್ರಜಿತನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತನಾದ ಹನುಮಂತನನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾವಣನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.

ರಾಮದೂತೋಽಸ್ಮಿ ಹನುಮಾನ್ದೇಹಿ ರಾಮಾಯ ಮೈಥಿಲೀಮ್ । ಏತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರಕುಪಿತೋ ದೀಪಯಾಮಾಸ ಪುಚ್ಛಕಮ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ನಾನು ರಾಮನ ದೂತನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಸೀತೆಯನ್ನು ರಾಮನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸು ಎಂದು ಹನುಮಂತನು ಹೇಳಿದನು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾವಣನು ಕೋಪಗೊಂಡು ಹನುಮಂತನ ವಾಲಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿಸಿದನು.

ಕಪಿರ್ಜ್ವಲಿತಲಾಙ್ಗೂಲೋ ಲಙ್ಕಾಂ ದೇಹೇಽ ಮಹಾಬಲಃ । ದಗ್ಧ್ವಾ ಲಙ್ಕಾಂ ಸಮಾಯಾತೋ ರಾಮಪಾರ್ಶ್ವಂ ಸ ವಾನರಃ ॥ ೧,೧೪೩.

ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಆ ವಾನರನು, ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡ ವಾಲಿನಿಂದ ಲಂಕೆಯನ್ನು ಸುಟ್ಟು, ನಂತರ ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.

ಜಗ್ಧ್ವಾ ಫಲಂ ಮಧುವನೇ ದೃಷ್ಟಾ ಸೀತತ್ಯವೇದಯತ್ । ವೇಣೀರತ್ನಞ್ಚ ರಾಮಾಯ ರಾಮೋ ಲಙ್ಕಾಪುರ್ರೀ ಯಯೌ ॥ ೧,೧೪೩.

ಮಧುವನದಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣು ತಿಂದ ಬಳಿಕ ಸೀತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಹನುಮಂತನು ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸೀತೆಯ ಜಡೆಯ ಆಭರಣವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ನಂತರ ರಾಮನು ಲಂಕಾಪುರಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.

ಸಸುಗ್ರೀವಃ ಸ ಹನುಮಾನ್ಸಾಂಗದಶ್ಚ ಸಲಕ್ಷ್ಮಣಃ । ವಿಭೀಷಣೋಽಪಿ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಶರಣಂ ರಾಘವಂ ಪ್ರತಿ ॥ ೧,೧೪೩.

ಸುಗ್ರೀವ, ಹನುಮಂತ, ಅಂಗದ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದ ವಿಭೀಷಣನೊಂದಿಗೆ ರಾಮನು ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದನು.

ಲಙ್ಕೈಶ್ವರ್ಯೇಷ್ವಭ್ಯಷಿಞ್ಚದ್ರಾಮಸ್ತಂ ರಾವಣಾನುಜಮ್ । ರಾಮೋ ನಲೇನ ಸೇತುಞ್ಚ ಕೃತ್ವಾಬ್ಧೌ ಚೋತ್ತತಾರ ತಮ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ರಾಮನು ರಾವಣನ ತಮ್ಮನನ್ನು ಲಂಕೆಯ ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ, ನಳನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟಿಸಿ, ಅದನ್ನು ದಾಟಿದನು.

ಸುವೇಲಾವಸ್ಥಿತಶ್ಚೈವ ಪುರೀಂ ಲಙ್ಕಾಂ ದದರ್ಶಹ । ಅಥ ತೇ ವಾನರಾ ವೀರಾ ನೀಲಾಙ್ಗದನಲಾದಯಃ ॥ ೧,೧೪೩.

ಸುವೇಲ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ರಾಮನು ಲಂಕಾಪುರವನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವೀರರಾದ ವಾನರರು—ನೀಲ, ಅಂಗದ, ನಳ ಮತ್ತು ಇತರರು—

ಧೂಮ್ರಧೂಮ್ರಾಕ್ಷವೀರೇನ್ದ್ರಾ ಜಾಮ್ಬವತ್ಪ್ರಮುಖಾಸ್ತದಾ । ಮೈನ್ದದ್ವಿವಿದಮುಖ್ಯಾಸ್ತೇ ಪುರೀಂ ಲಙ್ಕಾಂ ಬಭಞ್ಜಿರೇ ॥ ೧,೧೪೩.

ಜಾಂಬವಂತನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮೈಂದ, ದ್ವಿವಿದ ಮತ್ತು ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷರಾಕ್ಷಸ ನಾಯಕರು ಸೇರಿ, ಲಂಕಾಪುರವನ್ನು ಧ್ವಂಸಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ರಾಕ್ಷಸಾಂಶ್ಚ ಮಹಾಕಾಯಾನ್ಕಾಲಾಞ್ಜನಚಯೋಪಮಾನ್ । ರಾಮಃ ಸಲಕ್ಷ್ಮಣೋ ಹತ್ವಾ ಸಕಪಿಃ ಸರ್ವರಾಕ್ಷಸಾನ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ರಾಮನು, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ವಾನರರೊಂದಿಗೆ, ಕಪ್ಪು ಬಂಡೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ಮಹಾಕಾಯ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸಂಹರಿಸಿದನು.

ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವಞ್ಚ ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷಂ ದೇವಾನ್ತಕನರಾನ್ತ ಕೌ । ಮಹೋದರಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವಾವತಿಕಾಯಂ ಮಹಾಬಲಮ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವ, ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷ, ದೇವಾಂತಕ, ನರಾಂತಕ, ಮಹೋದರ, ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವ, ಅತಿಕಾಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳನ್ನು ರಾಮನು ಕೊಂದನು.

ಕುಮ್ಭಂ ನಿಕುಮ್ಭಂ ಮತ್ತಞ್ಚ ಮಕರಾಕ್ಷಂ ಹ್ಯಕಮ್ಪನಮ್ । ಪ್ರಹಸ್ತಂ ವೀರಮುನ್ಮತ್ತಂ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಂ ಮಹಾಬಲಮ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ಕುಂಭ, ನಿಕುಂಭ, ಮತ್ತ, ಮಕರಾಕ್ಷ, ಅಕಂಪನ, ವೀರ ಪ್ರಹಸ್ತ ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಕುಂಭಕರ್ಣನನ್ನು ರಾಮನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.

ರಾವಣಿಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣೋಽಚ್ಛಿನ್ತ ಹ್ಯಸ್ತ್ರಾದ್ಯೈ ರಾಘವೋ ಬಲೀ । ನಿಕೃತ್ಯ ಬಾಹುಚಕ್ರಾಣಿ ರಾವಣನ್ತು ನ್ಯಪಾತಯನ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ರಾವಣನ ಮೇಲೆ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಹೋರಾಡಿ, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ರಾಮನು ಅವನ ಭುಜಗಳನ್ನು ಕಡಿದು ರಾವಣನನ್ನು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸಿದನು.