ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಪತಿವ್ರತಾಯಾ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಾನ್ನೋದ್ಗಚ್ಛತಿ ದಿವಾಕರಃ । ತಸ್ಯ ಚಾನುದಯಾದ್ಧಾನಿರ್ಮರ್ತ್ಯಾನಾಂ ಭವತಾಂ ತಥಾ ॥ ೧,೧೪೨.

ಆ ಪತಿವ್ರತೆ ಹೆಣ್ಮಗೆಯ ಮಹಿಮೆಗಳಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಉದಯಿಸದ ಕಾರಣ, ನಿಮ್ಮಂತಹ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಕತ್ತಲಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ಪತಿವ್ರತಾಮತ್ರೇರನಸೂಯಾಂ ತಪಸ್ವಿನೀಮ್ । ಪ್ರಸಾದಯತ ವೈ ಪತ್ನೀಂ ಭಾನೋರುದಯಕಾಮ್ಯಯಾ ॥ ೧,೧೪೨.

ಆದ್ದರಿಂದ, ಸೂರ್ಯೋದಯವಾಗಲೆಂದು ಪತಿವ್ರತೆ ಹಾಗೂ ತಪಸ್ವಿನಿಯಾದ ಅನಸೂಯೆಯನ್ನು ನೀವು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ.

ತೈಃ ಸಾ ಪ್ರಸಾದಿತಾ ಗತ್ವಾ ಹ್ಯನಸೂಯಾ ಪತಿವ್ರತಾ । ಕೃತ್ವಾದಿತ್ಯೋದಯಂ ಸಾ ಚ ತಂ ಭರ್ತಾರಮಜೀವಯತ್ । ಪತಿವ್ರತಾನಸೂಯಾಯಾಃ ಸೀತಾಭೂದಧಿಕಾ ಕಿಲ ॥ ೧,೧೪೨.

ಅವರು ಹೋದಮೇಲೆ ಪತಿವ್ರತೆ ಅನಸೂಯೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದರು. ಅವಳು ಸೂರ್ಯೋದಯವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ, ತನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ ಜೀವ ನೀಡಿದಳು. ಪತಿವ್ರತೆ ಅನಸೂಯೆಯ ಮಹಿಮೆ ಸೀತೆಯನ್ನು ಮೀರಿತು ಎಂಬುದು ಸತ್ಯ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೪೩ ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ । ರಾಮಾಯಣಮತೋ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಶ್ರುತಂ ಪಾಪವಿನಾಶನಮ್ । ವಿಷ್ಣುನಾಭ್ಯಬ್ಜತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಮರೀಚಿಸ್ತತ್ಸುತೋಽಭವತ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಈಗ ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಭಿಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅವನ ಮಗ ಮರೀಚಿ.

ಮರೀಚೇಃ ಕಶ್ಯಪಸ್ತಸ್ಮಾದ್ರವಿಸ್ತಸ್ಮಾನ್ಮನುಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಮನೋರಿಕ್ಷ್ವಾಕುರಸ್ಯಾಭೂದ್ವಂಶೇ ರಾಜಾ ರಘುಃ ಸ್ಮೃತಃ ॥ ೧,೧೪೩.

ಮರೀಚಿಯಿಂದ ಕಶ್ಯಪನು, ಅವನಿಂದ ರಿವಿ, ರಿವಿಯಿಂದ ಮನುವು ಜನಿಸಿದನು. ಮನುವಿನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಿನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ರಾಜ ರಘು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

ರಘೋರಜಸ್ತತೋ ಜಾತೋ ರಾಜಾ ದಶರಥೋ ಬಲೀ । ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಾಸ್ತು ಚತ್ವಾರೋ ಮಹಾಬಲಪರಾಕ್ರಮಾಃ ॥ ೧,೧೪೩.

ರಘುವಿನಿಂದ ಅಜನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅಜನಿಂದ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ದಶರಥನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಗಂಡಸರು ಇದ್ದರು, ಅವರು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.

ಕೌಸಲ್ಯಾಯಾಮ ಭೂದ್ರಾಮೋ ಭರತಃ ಕೈಕಯೀಸುತಃ । ಸುತೌ ಲಕ್ಷ್ಮಣಶಕ್ಷುಘ್ನೌ ಸುಮಿತ್ರಾಯಾಂ ಬಭೂವತುಃ ॥ ೧,೧೪೩.

ಕೌಸಲ್ಯೆಗೆ ರಾಮನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಕೈಕೇಯಿಗೆ ಭರತನೂ, ಸುಮಿತ್ರೆಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಘ್ನ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡಸರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ರಾಮೋ ಭಕ್ತಃ ಪಿತುರ್ಮಾತುರ್ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಾದವಾಪ್ತವಾನ್ । ಅಸ್ತ್ರಗ್ರಾಮಂ ತತೋ ಯಕ್ಷೀಂ ತಾಟಕಾಂ ಪ್ರಜಘಾನ ಹ ॥ ೧,೧೪೩.

ರಾಮನು ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೆ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನಿಂದ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಪಡೆದನು. ನಂತರ ಯಕ್ಷಿಯಾದ ತಾಡಕೆಯನ್ನು ಕೊಂದನು.

ವಿಶಾವಮಿತ್ರಸ್ಯ ಯಜ್ಞೇ ವೈ ಸುಬಾಹುಂ ನ್ಯವಧೀದ್ಬಲೀ । ಜನಕಸ್ಯ ಕ್ರತುಂ ಗತ್ವಾ ಉಪಯೇಮೇಽಥ ಜಾನಕೀಮ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ರಾಮನು ಸುಬಾಹುವನ್ನು ಕೊಂದನು. ನಂತರ ಜನಕನ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಜಾನಕಿಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.

ಊರ್ಮಿಲಾಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣೋ ವೀರೋ ಭರತೋ ಮಾಣ್ಡವೀಂ ಸುತಾಮ್ । ಶತ್ರುಘ್ನೋ ವೈ ಕೀರ್ತಿಮತೀಂ ಕುಶಧ್ವಜಸುತೇ ಉಭೇ ॥ ೧,೧೪೩.

ವೀರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಊರ್ಮಿಲೆಯನ್ನು, ಭರತನೂ ಮಾಣ್ಡವಿಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಶತ್ರುಘ್ನನು ಕೀರ್ತಿಮತಿ ಮತ್ತು ಕುಶಧ್ವಜನ ಮಗಳನ್ನು ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.

ಪಿತ್ರಾದಿಭಿರಯೋಧ್ಯಾಯಾಂ ಗತ್ವಾ ರಾಮಾದಯಃ ಸ್ಥಿತಾಃ । ಯುಧಾಜಿತಂ ಮಾತುಲಞ್ಚ ಶತ್ರುಘ್ನಭರತೌ ಗತೌ ॥ ೧,೧೪೩.

ಅನಂತರ ರಾಮಾದಿಗಳು ತಂದೆ-ತಾಯಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸಿದರು. ಶತ್ರುಘ್ನ ಮತ್ತು ಭರತನೂ ತಮ್ಮ ಮಾವ ಯುದ್ಧಾಜಿತನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು.

ಗತಯೋರ್ನೃಪವರ್ಯೋಽಸೌ ರಾಜ್ಯಂ ದಾತುಂ ಸಮುದ್ಯತಃ । ಸ ರಾಮಾಯ ತತ್ಪುತ್ರಾಯ ಕೈಕೇಯ್ಯಾ ಪ್ರಾರ್ಥಿತಸ್ತದಾ ॥ ೧,೧೪೩.

ಅವರು ಹೋದಮೇಲೆ, ಆ ಮಹಾರಾಜನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ಆಗ ಕೈಕೇಯಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದ ಅವನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅವಳ ಮಗನಿಗೆ ಕೊಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.

ಚತುರ್ದಶಸಮಾವಾಸೋ ವನೇರಾಮಸ್ಯ ವಾಞ್ಛಿತಃ । ರಾಮಃ ಪಿತೃಹಿತಾರ್ಥಞ್ಚ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನ ಚ ಸೀತಯಾ ॥ ೧,೧೪೩.

ರಾಮನಿಗೆ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅರಣ್ಯವಾಸ ಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ತಂದೆಯ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ರಾಜ್ಯಞ್ಚ ತೃಣವತ್ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಶೃಙ್ಗವೇರಪುರಂ ಗತಃ । ರಥಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರಯಾಗಞ್ಚ ಚಿತ್ರಕೂಟಗಿರಿಂ ಗತಃ ॥ ೧,೧೪೩.

ರಾಮನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ ತ್ಯಜಿಸಿ ಶೃಂಗವೇರಪುರಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ರಥವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರಯಾಗಕ್ಕೆ, ನಂತರ ಚಿತ್ರಕೂಟ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ರಾಮಸ್ಯ ತು ವಿಯೋಗೇನ ರಾಜಾ ಸ್ವರ್ಗಂ ಸಮಾಶ್ರಿತಃ । ಸಂಸ್ಕೃತ್ಯ ಭರತಶ್ಚಾಗಾದ್ರಾಮಮಾಹ ಬಲಾನ್ವಿತಃ ॥ ೧,೧೪೩.

ರಾಮನ ವಿಯೋಗದಿಂದ ರಾಜನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಿ ಭರತನೂ ತನ್ನ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಅವನೊಡನೆ ಮಾತಾಡಿದನು.

ಅಯೋಧ್ಯಾನ್ತು ಸಮಾಗತ್ಯ ರಾಜ್ಯಂ ಕುರು ಮಹಾಮತೇ । ಸ ನೈಚ್ಛತ್ಪಾದುಕೇ ದತ್ತ್ವಾ ರಾಜ್ಯಾಯ ಭರತಾಯ ತು ॥ ೧,೧೪೩.

ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಬಂದು ಭರತನು, 'ಮಹಾಮತಿ, ನೀನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳು' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಆದರೆ ರಾಮನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಇಚ್ಛಿಸಲಿಲ್ಲ; ತನ್ನ ಪಾದುಕೆಯನ್ನು ಭರತನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು.

ವಿಸರ್ಜಿತೋಽಥ ಭರತೋ ರಾಮರಾಜ್ಯಮಪಾಲಯತ್ । ನನ್ದಿಗ್ರಾಮೇ ಸ್ಥಿತೋ ಭಕ್ತೋ ಹ್ಯಯೋಧ್ಯಾಂ ನಾವಿಶದ್ವ್ರತೀ ॥ ೧,೧೪೩.

ಆಮೇಲೆ ಭರತನನ್ನು ವಾಪಸ್ಸು ಕಳುಹಿಸಿ, ಅವನು ರಾಮನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ನಂದಿಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ರತವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾ, ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ.

ರಾಮೋಽಪಿ ಚಿತ್ರಕೂಟಾಚ್ಚ ಹ್ಯತ್ರೇರಾಶ್ರಮಮಾಯಯೌ । ನತ್ವಾ ಸುತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಚಾಗಸ್ತ್ಯಂ ದಣ್ಡಕಾರಣ್ಯಮಾಗತಃ ॥ ೧,೧೪೩.

ಚಿತ್ರಕೂಟದಿಂದ ಹೊರಟ ರಾಮನು ಅತ್ರಿಯ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಸುತೀಕ್ಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅಗಸ್ತ್ಯರಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ದಂಡಕಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ತತ್ರ ಶೂರ್ಪಣಖಾ ನಾಮ ರಾಕ್ಷಸೀ ಚಾತ್ತುಮಾಗತಾ । ನಿಕೃತ್ಯ ಕರ್ಣೋ ನಾಸೇ ಚ ರಾಮೇಣಾಥಾಪವಾರಿತಾ ॥ ೧,೧೪೩.

ಅಲ್ಲಿ ಶೂರ್ಪಣಖೆ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸಿಯು ದುಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬಂದು, ರಾಮನು ಅವಳ ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಮೂಗು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಅವಳನ್ನು ಓಡಿಸಿದನು.

ತತ್ಪ್ರೇರಿತಃ ಖರಶ್ಚಾಗಾದ್ದೂಷಣಸ್ತ್ರಿಶಿರಾಸ್ತಥಾ । ಚತುರ್ದಶಸಹಸ್ರೇಣ ರಕ್ಷಸಾನ್ತು ಬಲೇನ ಚ ॥ ೧,೧೪೩.

ಅವಳ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಖರ, ದೂಷಣ ಮತ್ತು ತ್ರಿಶಿರರು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ರಾಕ್ಷಸ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದರು.

ರಾಮೋಽಪಿ ಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸ ಬಾಣೈರ್ಯಮಪುರಞ್ಚ ತಾನ್ । ರಾಕ್ಷಸ್ಯಾ ಪ್ರೇರಿತೋಽಭ್ಯಾಗಾದ್ರಾವಣೋ ಹರಣಾಯ ಹಿ ॥ ೧,೧೪೩.

ರಾಮನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು; ನಂತರ ಆ ರಾಕ್ಷಸಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ರಾವಣನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲು ಬಂದುದನು.

ಮೃಗರೂಪಂ ಸ ಮಾರೀಚಂ ಕೃತ್ವಾಗ್ರೇಽಥ ತ್ರಿದಣ್ಡಧೃಕ್ । ಸೀತಯಾ ಪ್ರೇರಿತೋ ರಾಮೋ ಮಾರೀಚಂ ನಿಜಘಾನ ಹ ॥ ೧,೧೪೩.

ಅವನು ಮಾರಾರಿಚನನ್ನು ಹರಣ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುಗೊಯ್ದನು; ಸೀತೆಯ ಮನವಿಯಿಂದ ರಾಮನು ಆ ಮಾರಾರಿಚನನ್ನು ಕೊಂದನು.

ಮ್ರಿಯಮಾಣಃ ಸ ಚ ಪ್ರಾಹ ಹಾ ಸೀತೇ ! ಲಕ್ಷ್ಮಣೋತಿ ಚ । ಸೀತೋಕ್ತೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣೋಽಥಾಗಾದ್ರಾಮಶ್ಚಾನುದದರ್ಶ ತಮ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ಮಾರೀಚನು ಸಾಯುವಾಗ, 'ಹಾಯ್ ಸಿತೆ! ಲಕ್ಷ್ಮಣ!' ಎಂದು ಕೂಗಿದನು; ಆಗ ಸೀತೆಯ ಕರೆಯಲು ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಬಂದು, ರಾಮನು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದನು.

ಉವಾಚ ರಾಕ್ಷಸೀ ಮಾಯಾ ನೂನಂ ಸೀತಾ ಹೃತೇತಿ ಸಃ । ರಾವಣೋಽನ್ತರಮಾಸಾದ್ಯ ಹ್ಯಙ್ಕೇನಾದಾಯ ಜಾನಕೀಮ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ಆ ರಾಕ್ಷಸಿಯು ಮಾಯೆಯಿಂದ 'ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸಿತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು; ರಾವಣನು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಜಾನಕಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋದನು.

ಜಟಾಯುಷಂ ವಿನಿರ್ಭಿದ್ಯ ಯಯೌ ಲಙ್ಕಾಂ ತತೋ ಬಲೀ । ಅಶೋಕವೃಕ್ಷಚ್ಛಾಯಾಯಾಂ ರಕ್ಷಿತಾಂ ತಾಮಧಾರಯತ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ಜಟಾಯುವನ್ನು ಕೊಂದು ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ರಾವಣನು ಲಂಕೆಗೆ ಹೋದನು; ಅಲ್ಲಿ ಅಶೋಕವೃಕ್ಷಗಳ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದನು.

ಆಗತ್ಯ ರಾಮಃ ಸೂನ್ಯಾಞ್ಚ ಪರ್ಣಶಾಲಾಂ ದದರ್ಶ ಹ । ಶೋಕಂ ಕೃತ್ವಾಥ ಜಾನಕ್ಯಾ ಮಾರ್ಗಣಂ ಕೃತವಾನ್ಪ್ರಭುಃ ॥ ೧,೧೪೩.

ರಾಮನು ಬಂದು ಖಾಲಿಯಾದ ಪರ್ಣಶಾಲೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಜಾನಕಿಗಾಗಿ ದುಃಖಪಟ್ಟು, ಅವಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಜಟಾಯುಷಞ್ಚ ಸಂಸ್ಕೃತ್ಯ ತದುಕ್ತೋ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ದಿಶಮ್ । ಗತ್ವಾ ಸಖ್ಯಂ ತತಶ್ಚಕ್ರೇ ಸುಗ್ರೀವೇಣ ಚ ರಾಘವಃ ॥ ೧,೧೪೩.

ಜಟಾಯುವಿಗೆ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅವನ ಸಲಹೆಯಂತೆ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಗಿ, ರಾಮನು ಸುಗ್ರೀವನೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸಿದನು.

ಸಪ್ತ ತಾಲಾನ್ವಿನಿರ್ಭಿದ್ಯ ಶರೇಣಾನತಪರ್ವಣಾ । ವಾಲಿನಞ್ಚ ವಿನಿರ್ಭಿದ್ಯ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಯಾಂ ಹರೀಶ್ವರಮ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ಒಂದು ಬಾಣದಿಂದ ಏಳು ತಾಳ ಮರಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯಲ್ಲಿ ವಾನರರಾಜ ವಾಲಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು.

ಸುಗ್ರೀವಂ ಕೃತವಾನ್ರಾಮ ಋಶ್ಯಮೂಕೇ ಸ್ವಯಂ ಸ್ಥಿತಃ । ಸುಗ್ರೀವಃ ಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸ ವಾನರಾನ್ಪರ್ವತೋಪಮಾನ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ರಾಮನು ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿ, ತಾನೇ ಋಶ್ಯಮೂಕ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡನು; ಸುಗ್ರೀವನು ಪರ್ವತದಂತೆ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ವಾನರರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು.