ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಧರ್ಮಸಂರಕ್ಷಣಂ ಚಕ್ರೇ ಹ್ಯಶ್ವಮೇಧಾದಿಕಾನ್ಕ್ರತೂನ್ । ಸಾ ಮಹೀಪತಿನಾ ರೇಮೇ ರಾಮೇಣೈವ ಯಥಾಸುಖಮ್ ॥ ೧,೧೪೨.

ಅವನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿ, ಅಶ್ವಮೇಧ ಮುಂತಾದ ಯಾಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದನು. ಆ ಭೂಮಿ ರಾಮನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇತ್ತು.

ರಾವಣಸ್ಯ ಗೃಹೇ ಸೀತಾ ಸ್ಥಿತಾ ಭೇಜೇ ನ ರಾವಣಮ್ । ಕರ್ಮಣಾ ಮನಸಾ ವಾಚಾ ಸಾ ಗತಾ ರಾಘವಂ ಸದಾ ॥ ೧,೧೪೨.

ರಾವಣನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಸೀತೆಯ ಮನಸ್ಸು ಅವನ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ತನ್ನ ಕ್ರಿಯೆ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ರಾಘವನಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯಿದ್ದಳು.

ಪತಿವ್ರತಾ ತು ಸಾ ಸೀತಾ ಹ್ಯನಸೂಯಾ ಯಥೈವ ತು । ಪತಿವ್ರತಾಯಾ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಶೃಣು ತ್ವಂ ಕಥಯಾಮ್ಯಹಮ್ ॥ ೧,೧೪೨.

ಆ ಸೀತೆಯು ಅನಸೂಯೆಯಂತೆ ನಿಜವಾದ ಪತಿವ್ರತೆ ಆಗಿದ್ದಳು. ಪತಿವ್ರತೆ ಯಾರು ಎಂಬ ಮಹಿಮೆ ಬಗ್ಗೆ ಈಗ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ಕೇಳು.

ಕೌಶಿಕೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಕುಷ್ಠೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನೇಽಭವತ್ಪುರಾ । ತಂ ತಥಾ ವ್ಯಾಧಿತಂ ಭಾರ್ಯಾ ಪತಿಂ ದೇವಮಿವಾರ್ಚಯತ್ ॥ ೧,೧೪೨.

ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಎಂಬ ಊರಲ್ಲಿ, ಕೌಶಿಕ ಎಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕುಷ್ಠರೋಗದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನ ಪತ್ನಿ, ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಅವನನ್ನು ದೇವರಂತೆ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

ನಿರ್ಭರ್ತ್ಸಿತಾಪಿ ಭರ್ತಾರಂ ತಮಮನ್ಯತ ದೈವತಮ್ । ಭರ್ತ್ರೋಕ್ತಾ ಸಾನಯದ್ವೇಶ್ಯಾಂ ಶುಲ್ಕಮಾದಾಯ ಚಾಧಿಕಮ್ ॥ ೧,೧೪೨.

ಪತ್ನಿ ಗದರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಅವಳು ತನ್ನ ಗಂಡನನ್ನು ದೇವರಂತೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಗಂಡನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವಳು ಅಸಹ್ಯವಾದ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ತಂದಳು.

ಪಥಿ ಸೂಲೇ ತದಾ ಪ್ರೋತಮಚೌರಂ ಚೌರಶಙ್ಕಯಾ । ಮಾಣ್ಡವ್ಯಮತಿದುಃ ಖಾರ್ತಮನ್ಧಕಾರೇಽಥ ಸ ದ್ವಿಜಃ ॥ ೧,೧೪೨.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳತನದ ಅನುಮಾನದಿಂದ ಒಬ್ಬ ಕಳ್ಳನು ಸೂಲಿಗೆ ತೂರಲಾಗಿದ್ದನು. ಮಾಣ್ಡವ್ಯನು ತುಂಬಾ ನೋವಿನಿಂದ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದನು.

ಪತ್ನೀಸ್ಕನ್ಧಸಮಾರೂಢಶ್ಚಾಲಯಾಮಾಸ ಕೌಶಿಕಃ । ಪಾದಾವಮರ್ಶಣತ್ಕ್ರುದ್ಧೋ ಮಾಣ್ಡವ್ಯಸ್ತಮುವಾಚ ಹ ॥ ೧,೧೪೨.

ಕೌಶಿಕನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನು ಮಾಣ್ಡವ್ಯನ ಕಾಲಿಗೆ ತಾಗಿದನು. ಆ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಮಾಣ್ಡವ್ಯನು ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು.

ಸೂರ್ಯೋದಯೇ ಮೃತಿಸ್ತಸ್ಯ ಯೇನಾಹಂ ಚಾಲಿತಃ ಪದಾ । ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರಾಹ ತದ್ಭಾರ್ಯಾ ಸೂರ್ಯೋ ನೋದಯಮೇಷ್ಯತಿ ॥ ೧,೧೪೨.

'ನೀನು ನನ್ನ ಕಾಲಿಗೆ ತಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಸೂರ್ಯೋದಯದ ವೇಳೆಗೆ ನೀನು ಸಾಯುತ್ತೀಯೆ' ಎಂದು ಮಾಣ್ಡವ್ಯನು ಹೇಳಿದನು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನ ಪತ್ನಿ 'ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.

ತತಃ ಸೂರ್ಯೋದಯಾಭಾವಾದ ಭವತ್ಸತತಂ ನಿಶಾ । ಬಹೂನ್ಯಬ್ದಪ್ರಮಾಣಾನಿ ತತೋ ದೇವಾ ಭಯಂ ಯಯುಃ ॥ ೧,೧೪೨.

ಆಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯೋದಯವಾಗದೆ, ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ಹಗಲು ಬರದೆ ರಾತ್ರಿ ಮುಂದುವರಿದಿತು. ಇದರಿಂದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಭಯವಾಯಿತು.

ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಶರಣಂ ಜಗ್ಮುಸ್ತಾಮೂಚೇ ಪದ್ಮಸಮ್ಭವಃ । ಪ್ರಶಾಮ್ಯತೇ ತೇಜಸೈವ ತಪಸ್ತೇಜಸ್ತ್ವನೇನ ವೈ ॥ ೧,೧೪೨.

ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹತ್ತಿದರು. ಆಗ ಪದ್ಮದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಈ ತಪಸ್ಸಿನ ಉರಿಯಾಟವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ತಪಸ್ಸಿನ ಉರಿಯಾಟದಿಂದಲೇ ಶಮನ ಮಾಡಬಹುದು.'

ಪತಿವ್ರತಾಯಾ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಾನ್ನೋದ್ಗಚ್ಛತಿ ದಿವಾಕರಃ । ತಸ್ಯ ಚಾನುದಯಾದ್ಧಾನಿರ್ಮರ್ತ್ಯಾನಾಂ ಭವತಾಂ ತಥಾ ॥ ೧,೧೪೨.

ಆ ಪತಿವ್ರತೆ ಹೆಣ್ಮಗೆಯ ಮಹಿಮೆಗಳಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಉದಯಿಸದ ಕಾರಣ, ನಿಮ್ಮಂತಹ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಕತ್ತಲಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ಪತಿವ್ರತಾಮತ್ರೇರನಸೂಯಾಂ ತಪಸ್ವಿನೀಮ್ । ಪ್ರಸಾದಯತ ವೈ ಪತ್ನೀಂ ಭಾನೋರುದಯಕಾಮ್ಯಯಾ ॥ ೧,೧೪೨.

ಆದ್ದರಿಂದ, ಸೂರ್ಯೋದಯವಾಗಲೆಂದು ಪತಿವ್ರತೆ ಹಾಗೂ ತಪಸ್ವಿನಿಯಾದ ಅನಸೂಯೆಯನ್ನು ನೀವು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ.

ತೈಃ ಸಾ ಪ್ರಸಾದಿತಾ ಗತ್ವಾ ಹ್ಯನಸೂಯಾ ಪತಿವ್ರತಾ । ಕೃತ್ವಾದಿತ್ಯೋದಯಂ ಸಾ ಚ ತಂ ಭರ್ತಾರಮಜೀವಯತ್ । ಪತಿವ್ರತಾನಸೂಯಾಯಾಃ ಸೀತಾಭೂದಧಿಕಾ ಕಿಲ ॥ ೧,೧೪೨.

ಅವರು ಹೋದಮೇಲೆ ಪತಿವ್ರತೆ ಅನಸೂಯೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದರು. ಅವಳು ಸೂರ್ಯೋದಯವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ, ತನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ ಜೀವ ನೀಡಿದಳು. ಪತಿವ್ರತೆ ಅನಸೂಯೆಯ ಮಹಿಮೆ ಸೀತೆಯನ್ನು ಮೀರಿತು ಎಂಬುದು ಸತ್ಯ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೪೩ ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ । ರಾಮಾಯಣಮತೋ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಶ್ರುತಂ ಪಾಪವಿನಾಶನಮ್ । ವಿಷ್ಣುನಾಭ್ಯಬ್ಜತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಮರೀಚಿಸ್ತತ್ಸುತೋಽಭವತ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಈಗ ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಭಿಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅವನ ಮಗ ಮರೀಚಿ.

ಮರೀಚೇಃ ಕಶ್ಯಪಸ್ತಸ್ಮಾದ್ರವಿಸ್ತಸ್ಮಾನ್ಮನುಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಮನೋರಿಕ್ಷ್ವಾಕುರಸ್ಯಾಭೂದ್ವಂಶೇ ರಾಜಾ ರಘುಃ ಸ್ಮೃತಃ ॥ ೧,೧೪೩.

ಮರೀಚಿಯಿಂದ ಕಶ್ಯಪನು, ಅವನಿಂದ ರಿವಿ, ರಿವಿಯಿಂದ ಮನುವು ಜನಿಸಿದನು. ಮನುವಿನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಿನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ರಾಜ ರಘು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

ರಘೋರಜಸ್ತತೋ ಜಾತೋ ರಾಜಾ ದಶರಥೋ ಬಲೀ । ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಾಸ್ತು ಚತ್ವಾರೋ ಮಹಾಬಲಪರಾಕ್ರಮಾಃ ॥ ೧,೧೪೩.

ರಘುವಿನಿಂದ ಅಜನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅಜನಿಂದ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ದಶರಥನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಗಂಡಸರು ಇದ್ದರು, ಅವರು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.

ಕೌಸಲ್ಯಾಯಾಮ ಭೂದ್ರಾಮೋ ಭರತಃ ಕೈಕಯೀಸುತಃ । ಸುತೌ ಲಕ್ಷ್ಮಣಶಕ್ಷುಘ್ನೌ ಸುಮಿತ್ರಾಯಾಂ ಬಭೂವತುಃ ॥ ೧,೧೪೩.

ಕೌಸಲ್ಯೆಗೆ ರಾಮನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಕೈಕೇಯಿಗೆ ಭರತನೂ, ಸುಮಿತ್ರೆಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಘ್ನ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡಸರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ರಾಮೋ ಭಕ್ತಃ ಪಿತುರ್ಮಾತುರ್ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಾದವಾಪ್ತವಾನ್ । ಅಸ್ತ್ರಗ್ರಾಮಂ ತತೋ ಯಕ್ಷೀಂ ತಾಟಕಾಂ ಪ್ರಜಘಾನ ಹ ॥ ೧,೧೪೩.

ರಾಮನು ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೆ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನಿಂದ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಪಡೆದನು. ನಂತರ ಯಕ್ಷಿಯಾದ ತಾಡಕೆಯನ್ನು ಕೊಂದನು.

ವಿಶಾವಮಿತ್ರಸ್ಯ ಯಜ್ಞೇ ವೈ ಸುಬಾಹುಂ ನ್ಯವಧೀದ್ಬಲೀ । ಜನಕಸ್ಯ ಕ್ರತುಂ ಗತ್ವಾ ಉಪಯೇಮೇಽಥ ಜಾನಕೀಮ್ ॥ ೧,೧೪೩.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ರಾಮನು ಸುಬಾಹುವನ್ನು ಕೊಂದನು. ನಂತರ ಜನಕನ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಜಾನಕಿಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.

ಊರ್ಮಿಲಾಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣೋ ವೀರೋ ಭರತೋ ಮಾಣ್ಡವೀಂ ಸುತಾಮ್ । ಶತ್ರುಘ್ನೋ ವೈ ಕೀರ್ತಿಮತೀಂ ಕುಶಧ್ವಜಸುತೇ ಉಭೇ ॥ ೧,೧೪೩.

ವೀರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಊರ್ಮಿಲೆಯನ್ನು, ಭರತನೂ ಮಾಣ್ಡವಿಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಶತ್ರುಘ್ನನು ಕೀರ್ತಿಮತಿ ಮತ್ತು ಕುಶಧ್ವಜನ ಮಗಳನ್ನು ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.

ಪಿತ್ರಾದಿಭಿರಯೋಧ್ಯಾಯಾಂ ಗತ್ವಾ ರಾಮಾದಯಃ ಸ್ಥಿತಾಃ । ಯುಧಾಜಿತಂ ಮಾತುಲಞ್ಚ ಶತ್ರುಘ್ನಭರತೌ ಗತೌ ॥ ೧,೧೪೩.

ಅನಂತರ ರಾಮಾದಿಗಳು ತಂದೆ-ತಾಯಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸಿದರು. ಶತ್ರುಘ್ನ ಮತ್ತು ಭರತನೂ ತಮ್ಮ ಮಾವ ಯುದ್ಧಾಜಿತನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು.

ಗತಯೋರ್ನೃಪವರ್ಯೋಽಸೌ ರಾಜ್ಯಂ ದಾತುಂ ಸಮುದ್ಯತಃ । ಸ ರಾಮಾಯ ತತ್ಪುತ್ರಾಯ ಕೈಕೇಯ್ಯಾ ಪ್ರಾರ್ಥಿತಸ್ತದಾ ॥ ೧,೧೪೩.

ಅವರು ಹೋದಮೇಲೆ, ಆ ಮಹಾರಾಜನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ಆಗ ಕೈಕೇಯಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದ ಅವನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅವಳ ಮಗನಿಗೆ ಕೊಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.

ಚತುರ್ದಶಸಮಾವಾಸೋ ವನೇರಾಮಸ್ಯ ವಾಞ್ಛಿತಃ । ರಾಮಃ ಪಿತೃಹಿತಾರ್ಥಞ್ಚ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನ ಚ ಸೀತಯಾ ॥ ೧,೧೪೩.

ರಾಮನಿಗೆ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅರಣ್ಯವಾಸ ಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ತಂದೆಯ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ರಾಜ್ಯಞ್ಚ ತೃಣವತ್ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಶೃಙ್ಗವೇರಪುರಂ ಗತಃ । ರಥಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರಯಾಗಞ್ಚ ಚಿತ್ರಕೂಟಗಿರಿಂ ಗತಃ ॥ ೧,೧೪೩.

ರಾಮನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ ತ್ಯಜಿಸಿ ಶೃಂಗವೇರಪುರಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ರಥವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರಯಾಗಕ್ಕೆ, ನಂತರ ಚಿತ್ರಕೂಟ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ರಾಮಸ್ಯ ತು ವಿಯೋಗೇನ ರಾಜಾ ಸ್ವರ್ಗಂ ಸಮಾಶ್ರಿತಃ । ಸಂಸ್ಕೃತ್ಯ ಭರತಶ್ಚಾಗಾದ್ರಾಮಮಾಹ ಬಲಾನ್ವಿತಃ ॥ ೧,೧೪೩.

ರಾಮನ ವಿಯೋಗದಿಂದ ರಾಜನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಿ ಭರತನೂ ತನ್ನ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಅವನೊಡನೆ ಮಾತಾಡಿದನು.

ಅಯೋಧ್ಯಾನ್ತು ಸಮಾಗತ್ಯ ರಾಜ್ಯಂ ಕುರು ಮಹಾಮತೇ । ಸ ನೈಚ್ಛತ್ಪಾದುಕೇ ದತ್ತ್ವಾ ರಾಜ್ಯಾಯ ಭರತಾಯ ತು ॥ ೧,೧೪೩.

ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಬಂದು ಭರತನು, 'ಮಹಾಮತಿ, ನೀನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳು' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಆದರೆ ರಾಮನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಇಚ್ಛಿಸಲಿಲ್ಲ; ತನ್ನ ಪಾದುಕೆಯನ್ನು ಭರತನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು.

ವಿಸರ್ಜಿತೋಽಥ ಭರತೋ ರಾಮರಾಜ್ಯಮಪಾಲಯತ್ । ನನ್ದಿಗ್ರಾಮೇ ಸ್ಥಿತೋ ಭಕ್ತೋ ಹ್ಯಯೋಧ್ಯಾಂ ನಾವಿಶದ್ವ್ರತೀ ॥ ೧,೧೪೩.

ಆಮೇಲೆ ಭರತನನ್ನು ವಾಪಸ್ಸು ಕಳುಹಿಸಿ, ಅವನು ರಾಮನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ನಂದಿಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ರತವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾ, ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ.

ರಾಮೋಽಪಿ ಚಿತ್ರಕೂಟಾಚ್ಚ ಹ್ಯತ್ರೇರಾಶ್ರಮಮಾಯಯೌ । ನತ್ವಾ ಸುತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಚಾಗಸ್ತ್ಯಂ ದಣ್ಡಕಾರಣ್ಯಮಾಗತಃ ॥ ೧,೧೪೩.

ಚಿತ್ರಕೂಟದಿಂದ ಹೊರಟ ರಾಮನು ಅತ್ರಿಯ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಸುತೀಕ್ಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅಗಸ್ತ್ಯರಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ದಂಡಕಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ತತ್ರ ಶೂರ್ಪಣಖಾ ನಾಮ ರಾಕ್ಷಸೀ ಚಾತ್ತುಮಾಗತಾ । ನಿಕೃತ್ಯ ಕರ್ಣೋ ನಾಸೇ ಚ ರಾಮೇಣಾಥಾಪವಾರಿತಾ ॥ ೧,೧೪೩.

ಅಲ್ಲಿ ಶೂರ್ಪಣಖೆ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸಿಯು ದುಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬಂದು, ರಾಮನು ಅವಳ ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಮೂಗು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಅವಳನ್ನು ಓಡಿಸಿದನು.