ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀಂ ದಮನಕೈಶ್ಚೈತ್ರೇ ಚ ಕೃಸರಪ್ರದಃ । ದಧಿಪ್ರಾಶೋ ದನ್ತಕಾಷ್ಠಂ ತಗರಂ ಶ್ರೀಮುಖೀಂ ಯಜೇತ್ ॥ ೧,೧೨೦.

ಚೈತ್ರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ದಮನಕ ಹೂಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಗಂಜಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಶ್ರೀಮುಖಿಗೆ ಮೊಸರು ಅನ್ನ, ದಂತಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ತಗರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ವೈಶಾಖೇ ಕರ್ಣಿಕಾರೈಶ್ಚ ಅಶೋಕಾಶೋ ವಟಪ್ರದಃ । ಜ್ಯೇಷ್ಠೇ ನಾರಾಯಣೀಮರ್ಚೇಚ್ಛತಪತ್ರೈಶ್ಚ ಖಣ್ಡದಃ । ಲವಙ್ಗಾಶೋ ಭವೇದೇವ ಆಷಾಢೇ ಮಾಧವೀಂ ಯಜೇತ್ ॥ ೧,೧೨೦.

ವೈಶಾಖ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣಿಕಾರ ಹೂಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಅಶೋಕ ಹೂವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ವಟವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು; ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣಿಯನ್ನು ಶತಪತ್ರ ಹೂಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ಖಂಡವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು; ಆಷಾಢ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಲವಂಗವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಮಾಧವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ತಿಲಾಶೋ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೈಶ್ಚ ಕ್ಷೀರಾನ್ನವಟಕಪ್ರದಃ । ಔದುಮ್ಬರಂ ದನ್ತಕಾಷ್ಠಂ ತಗರ್ಯಾಃ ಶ್ರಾವಣೇ ಶ್ರಿಯಮ್ ॥ ೧,೧೨೦.

ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳು, ಬಿಲ್ವ ಎಲೆ, ಹಾಲು ಅನ್ನ ಮತ್ತು ವಟವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಔದುಂಬರವನ್ನು ದಂತಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ತಗರದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ಶ್ರೀಯನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

ದನ್ತಕಾಷ್ಠಂ ಮಲ್ಲಿಕಾಯಾ ಕ್ಷೀರದೋ ಹ್ಯುತ್ತಮಾಂ ಯಜೇತ್ । ಪದ್ಮೈರ್ಯಜೇದ್ಭಾದ್ರಪದೇ ಶೃಙ್ಗದಾಶೋ ಗೃಡಾದಿದಃ ॥ ೧,೧೨೦.

ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಕೆಯನ್ನು ದಂತಕಷ್ಟದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ಹಾಲನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮ ಹೂಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ಶೃಂಗದ ಮತ್ತು ಗೃಡಾದಿಯನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.

ರಾಜಪುತ್ರೀಂ ಚಾಶ್ವಯುಜೇ ಜಪಾಪುಷ್ಪೈಶ್ಚ ಜೀರಕಮ್ । ಪ್ರಾಶಯೇನ್ನಿಶಿ ನೈವೇದ್ಯೈಃ ಕೃಸರೈಃ ಕಾರ್ತಿಕೇ ಯಜೇತ್ ॥ ೧,೧೨೦.

ಆಶ್ವಯುಜ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ರಾಜಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಜಪಾ ಹೂ ಮತ್ತು ಜೀರಿಗೆ ಹಿಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಂಜಿಯನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಗಂಜಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಜಾತೀಪುಷ್ಪೈಃ ಪದ್ಮಜಾಂ ಚ ಪಞ್ಚಗವ್ಯಾಶನೋ ಯಜೇತ್ । ಘೃತೋದನಂ ಚ ವರ್ಷಾನ್ತೇ ಸಪತ್ನೀಕಾನ್ದ್ವಿಜಾನ್ಯಜೇತ್ ॥ ೧,೧೨೦.

ಜಾತಿ ಹೂಗಳಿಂದ ಪದ್ಮಜೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಪಂಚಗವ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ವರ್ಷಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪ ಅನ್ನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಉಮಾಮಹೇಶ್ವರಂ ಪೂಜ್ಯ ಪ್ರದದ್ಯಾಚ್ಚ ಗುಡಾದಿಕಮ್ । ವಸ್ತ್ರಚ್ಛತ್ರಸುವರ್ಣಾದ್ಯೈಃ ರಾತ್ರೌ ಚ ಕೃತಜಾಗರಃ । ಗೀತವಾದ್ಯೈರ್ದದತ್ಪ್ರತರ್ಗವಾದ್ಯಂ ಸರ್ವಮಾನ್ಪುಯಾತ್ ॥ ೧,೧೨೦.

ಉಮಾ ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು, ಬಟ್ಟೆ, ಹತ್ತಿರ, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಇತರ ದಾನಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು; ರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿ ಹಾಡು-ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಶುದ್ಧರಾಗಬೇಕು.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೨೧ ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ । ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯವ್ರತಾನ್ಯೂಚೇ ಏಕಾದಶ್ಯಾಂ ಸಮಾಚರೇತ್ । ಆಷಾಢ್ಯಾಂ ಪೌರ್ಣಮಾಸ್ಯಾಂ ವಾ ಸರ್ವೇಣಹರಿಮರ್ಚ್ಯಚ ॥ ೧,೧೨೧.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ವ್ರತಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಅಥವಾ ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಪೌರ್ಣಮಿಯಂದು, ಅಥವಾ ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ, ಹರಿ ದೇವರನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ಅರ್ಪಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಇದಂ ವ್ರತಂ ಮಯಾ ದೇವ ಗೃಹೀತಂ ಪುರತಸ್ತವ । ನಿರ್ವಿಘ್ನಂ ಸಿದ್ಧಿಮಾಪ್ನೋತು ಪ್ರಸನ್ನೇ ತ್ವಯಿ ಕೇಶವ ॥ ೧,೧೨೧.

ಪ್ರಭುವೇ, ನಾನು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ; ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಇದು ಯಾವುದೇ ವಿಘ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಲಿ, ಯಶಸ್ಸು ದೊರಕಲಿ.

ಗೃಹೀತೇಽಸ್ಮಿನ್ವ್ರತೇ ದೇವ ಯದ್ಯಪೂರ್ಣೇ ಮ್ರಿಯಾಮ್ಯಹಮ್ । ತನ್ಮೇ ಭವತು ಸಮ್ಪೂರ್ಣಂ ತ್ವತ್ಪ್ರಸಾದಾಜ್ಜನಾರ್ದನ ॥ ೧,೧೨೧.

ಪ್ರಭುವೇ, ನಾನು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲು ಸಾವಿಗೀಡಾದರೂ, ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಇದು ಪೂರ್ಣವಾದಂತೆ ಆಗಲಿ ಎಂದು ಕೋರುತ್ತೇನೆ.

ಏವಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್ವ್ರತಾರ್ಚನಜಪಾದಿಕಮ್ । ಸರ್ವಾಘಂ ಚ ಕ್ಷಯಂ ಯಾತಿ ಚಿಕೀರ್ಷೇದ್ಯೋ ಹರೇರ್ವ್ರತಮ್ ॥ ೧,೧೨೧.

ಈ ರೀತಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ವ್ರತ, ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಜಪವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು; ಯಾರು ಹರಿಯ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಪಾಪಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

ಸ್ನಾತ್ವಾಯೋಭ್ಯಚ್ಯ ಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್ವ್ರತಾರ್ಚನಜಪಾದಿಕಮ್ । ಸ್ನಾತ್ವಾ ಯಚ್ಚತುರೋ ಮಾಸಾನೇಕಭಕ್ತೇನ ಪೂಜಯೇತ್ । ವಿಷ್ಣುಂ ಸ ಯಾತಿ ವಿಷ್ಣೋರ್ವ ಲೋಕಂ ಮಲವಿವರ್ಜಿತಮ್ ॥ ೧,೧೨೧.

ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ವ್ರತಾಚರಣೆ, ಪೂಜೆ, ಜಪ ಮತ್ತು ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ, ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಭೋಜನ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಅವನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪವಿತ್ರ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಮದ್ಯಮಾಂಸಸುರಾತ್ಯಗೀ ವೇದವಿದ್ಧರಿಪೂಜನಾತ್ । ತೈಲವರ್ಜಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕಂ ವಿಷ್ಣುಭಾಕ್ಕೃಚ್ಛ್ರಪಾದಕೃತ್ ॥ ೧,೧೨೧.

ಮದ್ಯ, ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮದ್ಯಪಾನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ವೇದಜ್ಞಾನದಿಂದ ರಾಕ್ಷಸ ಶತ್ರು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕಠಿಣ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದವನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದು, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಏಕರಾತ್ರೋಪವಾಸಾಚ್ಚ ದೇವೋ ವೈಮಾನಿಕೋ ಭವೇತ್ । ಶ್ವೇತದ್ವೀಪಂ ತ್ರಿರಾತ್ರಾತ್ತು ವ್ರಜೇತ್ಷಷ್ಠಾನ್ನಕೃನ್ನರಃ ॥ ೧,೧೨೧.

ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನು ದೇವತೆಗಳಂತಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ಶರೀರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ, ಆರನೇ ಭೋಜನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನು ಶ್ವೇತದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಚಾನ್ದ್ರಾಯಣಾದ್ಧರೇರ್ಧಾಮ ಲಭೇನ್ಮುಕ್ತಿಮಯಾಚಿತಾಮ್ । ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಂ ವಿಷ್ಣುಲೋಕಂ ಪರಾಕವ್ರತಕೃದ್ಧರಿಮ್ ॥ ೧,೧೨೧.

ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತದಿಂದ, ಹರಿಯ ದಿವ್ಯ ಧಾಮವನ್ನು ಮತ್ತು ಇಚ್ಛಿತ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಪ್ರಜಾಪತ್ಯ ವ್ರತದಿಂದ ವಿಷ್ಣು ಲೋಕವನ್ನು, ಪರಾಕ ವ್ರತದಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಸಕ್ತುಯಾವಕಭಿಕ್ಷಾಶೀ ಪಯೋದಧಿಘೃತಾಶನಃ । ಗೋಮೂತ್ರಯಾವಕಾಹಾರಃ ಪಞ್ಚಗವ್ಯಕೃತಾಶನಃ । ಶಾಕಮಲಫಲಾದ್ಯಾಶೀ ರಸವರ್ಜೋ ಚ ವಿಷ್ಣುಭಾಕ್ ॥ ೧,೧೨೧.

ಸಕ್ತು, ಜೋಳ ಅಥವಾ ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವವನು, ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸುವವನು, ಗೋಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಜೋಳದಿಂದ ಆಹಾರ ಮಾಡುವವನು, ಪಂಚಗವ್ಯದಿಂದ ತಯಾರಾದ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವವನು, ತರಕಾರಿ, ಮೂಲ, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾದಾ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ, ರಸಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟವನು — ಇವನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೨೨ ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ । ವ್ರತಂ ಮಾಸೋಪವಾಸಾಖ್ಯಂ ಸರ್ವೋತ್ಕೃಷ್ಟಂ ವದಾಮಿತೇ । ವಾನಪ್ರಸ್ಥೋ ಯತಿರ್ನಾರೀ ಕುರ್ಯಾನ್ಮಾಸೋಪವಾಸಕಮ್ ॥ ೧,೧೨೨.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಮಾಸೋಪವಾಸ ಎಂಬ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವ್ರತವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ವನಪ್ರಸ್ಥ, ಯತಿ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆ ಮಾಸೋಪವಾಸ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

ಆಶ್ವಿನಸ್ಯ ಸಿತೇ ಪಕ್ಷೇ ಏಕಾದಶ್ಯಾಮುಪೋಷಿತಃ । ವ್ರತಮೇತತ್ತು ಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್ಯಾವತ್ತ್ರಿಂಶದ್ದಿನಾನಿ ತು ॥ ೧,೧೨೨.

ಆಶ್ವಯುಜ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ, ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಮೂವತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಅದ್ಯಪ್ರಭೃತ್ಯಹಂ ವಿಷ್ಣೋ ಯಾವದುತ್ಥಾನಕಂ ತವ । ಅರ್ಚಯೇತ್ವಾಮನಶ್ರಂಸ್ತು ದಿನಾನಿ ತ್ರಿಂಶದೇವ ತು ॥ ೧,೧೨೨.

ಇಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ವಿಷ್ಣುವೇ, ನಿನ್ನ ಉದಯದವರೆಗೆ, ನಾನು ಮೂವತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಕಾರ್ತಿಕಾಶ್ವಿನಯೋರ್ವಿಷ್ಣೋ ದ್ವಾದಶ್ಯೋಃ ಶುಕ್ಲಯೋರಹಮ್ । ಮ್ರಿಯೇಯದ್ಯನ್ತರಾಲೇ ತು ವ್ರತಭಙ್ಗೋ ನ ಮೇ ಭವೇತ್ ॥ ೧,೧೨೨.

ವಿಷ್ಣುವೇ, ಕಾರ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಆಶ್ವಯುಜ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿಯ ನಡುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನನ್ನ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಭಂಗವಾಗದಿರಲಿ.

ಹರಿಂ ಯಜೋತ್ತ್ರಿಷವಣಸ್ನಾಯೀ ಗನ್ಧಾದಿಭಿರ್ವ್ರತೀ । ಗಾತ್ರಾಭ್ಯಙ್ಗಂ ಗನ್ಧಲೇಪಂ ದೇವತಾಯತನೇ ತ್ಯಜೇತ್ ॥ ೧,೧೨೨.

ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನು ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಸುಗಂಧ ಲೇಪನವನ್ನು ಬಳಸದಿರಬೇಕು.

ದ್ವಾದಶ್ಯಾಮಥ ಸಂಪೂಜ್ಯ ಪ್ರದದ್ಯಾದ್ದ್ವಿಜಭೋಜನಮ್ । ತತಶ್ಚ ಪಾರಣಂ ಕುರ್ಯಾದ್ಧರೇರ್ಮಾಸೋಪವಾಸಕೃತ್ ॥ ೧,೧೨೨.

ನಂತರ, ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ಮಾಸೋಪವಾಸ ವ್ರತದ ಅನುಯಾಯಿ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಮುರಿಯಬೇಕು.

ದುಗ್ಧಾದಿಪ್ರಾಶನಂ ಕುರ್ಯಾದ್ವ್ರತಸ್ಥೋ ಮೂರ್ಛಿತೋಽನ್ತರಾ । ದುಗ್ಧಾದ್ಯೈರ್ನ ವ್ರತಂ ನಶ್ಯೇದ್ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ॥ ೧,೧೨೨.

ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಯಾರಾದರೂ ಶಕ್ತಿಹೀನರಾಗಿದರೆ, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ವ್ರತ ಭಂಗವಾಗದು; ಅವನು ಭೋಗವೂ ಮುಕ್ತಿಯೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೨೩ ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ । ವ್ರತಾನಿ ಕಾರ್ತಿಕೇ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಸ್ನಾತ್ವಾ ವಿಷ್ಣುಂ ಪ್ರಪೂಜಯೇತ್ । ಏಕಭಕ್ತೇನ ನಕ್ತೇನ ಮಾಸಂ ವಾಯಾಚಿತೇನ ವಾ ॥ ೧,೧೨೩.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ವ್ರತಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಒಬ್ಬರು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ಭೋಜನ, ರಾತ್ರಿ ಭೋಜನ, ಮಾಸಪೂರ್ತಿ ಅಥವಾ ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬಹುದು.

ದುಗ್ಧಶಾಕಫಲಾದ್ಯೈರ್ವಾ ಉಪವಾಸೇನ ವಾ ಪುನಃ । ಸರ್ವಪಾಪವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಃ ಪ್ರಾಪ್ತಕಾಮೋ ಹರಿಂ ವ್ರಜೇತ್ ॥ ೧,೧೨೩.

ಅಥವಾ ಹಾಲು, ತರಕಾರಿ, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾದಾ ಆಹಾರದಿಂದ, ಅಥವಾ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಕೂಡ, ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಇಚ್ಛಿತವನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಂಡು, ಅವನು ಹರಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಸದಾ ಹರೇರ್ವ್ರತಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ತತಃ ಸ್ಯಾದ್ದಕ್ಷಿಣಾಯನೇ । ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯೇ ತತಸ್ತಸ್ಮಾತ್ಕಾರ್ತಿಕೇ ಭೀಷ್ಮಪಞ್ಚಕಮ್ ॥ ೧,೧೨೩.

ಯಾವಾಗಲೂ ಹರಿಯ ವ್ರತವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣಾಯನ, ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ವ್ರತ, ಮತ್ತು ಆಮೇಲೆ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮ ಪಂಚಕ ವ್ರತ ಬರುತ್ತದೆ.

ತತಃ ಶ್ರೇಷ್ಠವ್ರತಂ ಶುಕ್ಲಸ್ಯೈಕಾದಶ್ಯಾಂ ಸಮಾಚರೇತ್ । ಸ್ನಾತ್ವಾ ತ್ರಿಕಾಲಂ ಪಿತ್ರಾದೀನ್ಯವಾದ್ಯೈರರ್ಚಯೇದ್ಧರಿಮ್ ॥ ೧,೧೨೩.

ನಂತರ, ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಮೂರು ಬಾರಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಯಜೇನ್ಮೌನೀ ಘೃತಾದ್ಯೈಶ್ಚ ಪಞ್ಚಗವ್ಯೇನ ವಾರಿಭಿಃ । ಸ್ನಾಪಯಿತ್ವಾಥ ಕರ್ಪೂರಮುಖೈಶ್ಚೈವಾನುಲೇಪಯೇತ್ ॥ ೧,೧೨೩.

ಮೌನಿಯಾಗಿ, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಇತರ ಪವಿತ್ರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ, ಪಂಚಗವ್ಯ ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಕರ್ಪೂರ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಲೇಪನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಘೃತಾಕ್ತಗುಗ್ಗುಲೈರ್ಧೂಪಂ ದ್ವಿಜಃ ಪಞ್ಚದಿನಂ ದಹೇತ್ । ನೈವೇದ್ಯಂ ಪರಮಾನ್ನಂ ತು ಜಪೇದಷ್ಟೋತ್ತರಂ ಶತಮ್ ॥ ೧,೧೨೩.

ದ್ವಿಜನು, ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿದ ಗುಗ್ಗುಳದಿಂದ ಐದು ದಿನ ಧೂಪವನ್ನು ಹಚ್ಚಬೇಕು. ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅನ್ನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಶತಾರು ಎಂಟು ಬಾರಿ ಜಪ ಮಾಡಬೇಕು.