ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಅನಾಯಕೇ ನ ವಸ್ತವ್ಯಂ ನ ಚೈವ ಬಹುನಾಯಕೇ । ಸ್ತ್ರೀನಾಯಕೇ ನ ವಸ್ತವ್ಯಂ ವಸ್ತವ್ಯಂ ಬಾಲನಾಯಕೇ ॥ ೧,೧೧೫.

ಯಾರೂ ನಾಯಕನಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ, ಬಹಳ ನಾಯಕರು ಇರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ ವಾಸಿಸಬಾರದು. ಹೆಂಗಸು ನಾಯಕಿಯಾಗಿರುವ ಊರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬಾರದು; ಆದರೆ ಮಗು ನಾಯಕನಾದ ಊರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬಹುದು.

ಪಿತಾ ರಕ್ಷತಿ ಕೌಮಾರೇ ಭತ್ತಾ ರಕ್ಷತಿ ಯೌವನೇ । ಪುತ್ರಸ್ತು ಸ್ಥವಿರೇ ಕಾಲೇ ನ ಸ್ತ್ರೀ ಸ್ವಾತನ್ತ್ರ್ಯಮರ್ಹತಿ ॥ ೧,೧೧೫.

ಮಕ್ಕಳಾಗಿರುವಾಗ ತಂದೆ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಗಂಡನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ವಯಸ್ಸಾದ ಮೇಲೆ ಮಗನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಹೆಂಗಸಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲ.

ತ್ಯಜೇದ್ವನ್ಧ್ಯಾಮಷ್ಟಮೇಽಬ್ದೇ ನವಮೇ ತು ಮೃತಪ್ರಿಜಾಮ್ । ಏಕಾದಶೇ ಸ್ತ್ರೀಜನನೀಂ ಸದ್ಯಶ್ಚಾಪ್ರಿಯಾವಾದಿನೀಮ್ ॥ ೧,೧೧೫.

ಎಂಟನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಂತಾನವಾಗದ ಹೆಂಗಸನ್ನು, ಒಂಬತ್ತನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಹೆಂಗಸನ್ನು, ಹನ್ನೊಂದನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೆತ್ತ ಹೆಂಗಸನ್ನು, ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣವೇ ಕಹಿ ಮಾತಾಡುವ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು.

ಅನರ್ಥಿತ್ವಾನ್ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಭಿಯಾ ಪರಿಜನಸ್ಯ ಚ । ಅರ್ಥಾದಪೇತಮರ್ಯಾದಾಸ್ತ್ರಯಸ್ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಭರ್ತೃಷು ॥ ೧,೧೧೫.

ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲದೆ, ಮನೆಯವರ ಭಯದಿಂದ, ಹಣದಿಂದ ನೀತಿಯನ್ನೆತ್ತಿಹೋಗಿರುವ ಮೂರು ವಿಧದ ಹೆಂಗಸರು ಗಂಡನ ಜೊತೆ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಶ್ವಂ ಶ್ರಾನ್ತಂ ಗಜಂ ಮತ್ತಂ ಗಾವಃ ಪ್ರಥಮಸೂತಿಕಾಃ । ಅನೂದಕೇ ಚ ಮಣ್ಡೂಕಾನ್ಪ್ರಾಜ್ಞೋ ದೂರೇಣ ವರ್ಜಯೇತ್ ॥ ೧,೧೧೫.

ಬುದ್ಧಿವಂತನು ದಣಿದ ಕುದುರೆ, ಹುಚ್ಚು ಆನೆ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕರುವನ್ನು ಹೆತ್ತ ಹಸು, ನೀರಿಲ್ಲದಾಗ ಬರುವ ಕೆಂಪುಹುಳುಗಳನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಅರ್ಥಾತುರಾಣಾಂ ನ ಸುಹೃನ್ನ ಬನ್ಧುಃ ಕಾಮಾತುರಾಣಾಂ ನ ಭಯಂ ನ ಲಜ್ಜಾ । ಚಿನ್ತಾತುರಾಣಾಂ ನ ಸುಖಂ ನ ನಿದ್ರಾ ಕ್ಷುಧಾತುರಾಣಾಂ ನ ಬಲಂ ನ ತೇಜಃ ॥ ೧,೧೧೫.

ಹಣದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬಳಲುವವರಿಗೆ ಸ್ನೇಹಿತನೂ ಇಲ್ಲ, ಬಂಧುವೂ ಇಲ್ಲ; ಕಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವವರಿಗೆ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಲಜ್ಜೆಯೂ ಇಲ್ಲ; ಚಿಂತೆಗೊಳಗಾದವರಿಗೆ ಸುಖವೂ ಇಲ್ಲ, ನಿದ್ರೆಯೂ ಇಲ್ಲ; ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುವವರಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ತೇಜಸ್ಸೂ ಇಲ್ಲ.

ಕುತೋ ನಿದ್ರಾ ದರಿದ್ರಸ್ಯ ಪರಪ್ರೇಷ್ಯವರಸ್ಯ ಚ । ಪರನಾರೀಪ್ರಸಕ್ತಸ್ಯ ಪರದ್ರವ್ಯಹರಸ್ಯ ಚ ॥ ೧,೧೧೫.

ಬಡವನಿಗೂ, ಇತರರ ಸೇವಕನಿಗೂ, ಪರಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಿಗೂ, ಪರದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡುವವನಿಗೂ ನಿದ್ರೆ ಹೇಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ?

ಸುಖಂ ಸ್ವಪಿತ್ಯನೃಣವಾನ್ವ್ಯಾಧಿಮುಕ್ತಶ್ಚ ಯೋ ನರಃ । ಸಾವಕಾಶಸ್ತು ವೈ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಯಸ್ತು ದಾರೈರ್ನ ಸಙ್ಗತಃ ॥ ೧,೧೧೫.

ಋಣವಿಲ್ಲದವನೂ, ರೋಗವಿಲ್ಲದವನೂ ಸುಖವಾಗಿ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರದವನಿಗೆ ಊಟವೂ ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗದು.

ಅಮ್ಭಸಃ ಪರಿಮಾಣೇ ಉನ್ನತಂ ಕಮಲಂ ಭವೇತ್ । ಸ್ವಸ್ವಾಮಿನಾ ಬಲವತಾ ಭೃತ್ಯೋ ಭವತಿ ಗರ್ವಿತಃ ॥ ೧,೧೧೫.

ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಕಮಲವು ಎತ್ತರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ; ತನ್ನ ಯಜಮಾನನು ಬಲಿಷ್ಠನಾದಾಗ ದಾಸನು ಗರ್ವಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಸ್ಥಾನಸ್ಥಿತಸ್ಯ ಪದ್ಮಸ್ಯ ಮಿತ್ರೇ ವರುಣಭಾಸ್ಕರೌ । ಸ್ಥಾನಚ್ಯುತಸ್ಯ ತಸ್ಯೈವ ಕ್ಲೇದಶೋಷಣಕಾರಕೌ ॥ ೧,೧೧೫.

ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಕಮಲಕ್ಕೆ ಸೂರ್ಯನೂ, ಜಲದೇವರೂ ಸ್ನೇಹಿತರು; ಆದರೆ ಅದೇ ಕಮಲವು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ, ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಅದನ್ನು ಒಣಗಿಸುವವರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಯೇ ಪದಸ್ಥಸ್ಯ ಮಿತ್ತ್ರಾಣಿ ತೇ ತಸ್ಯ ರಿಪುತಾಂ ಗತಾಃ । ಭಾನೋಃ ಪದ್ಮೇ ಜಲೇ ಪ್ರೀತಿಃ ಸ್ಥಲೋದ್ಧರಣಶೋಷಣಃ ॥ ೧,೧೧೫.

ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವವನಿಗೆ ಸ್ನೇಹಿತರಾದವರು, ಅವನು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ ಶತ್ರುಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ; ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಮಲವನ್ನು ಸೂರ್ಯನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಭೂಮಿಗೆ ತೆಗೆದಾಗ ಅದನ್ನು ಒಣಗಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸ್ಥಾನಸ್ಥಿತಾನಿ ಪೂಜ್ಯನ್ತೇ ಪೂಜ್ಯನ್ತೇ ಚ ಪದೇ ಸ್ಥಿತಾಃ । ಸ್ಥಾನಭ್ರಷ್ಟಾ ನ ಪೂಜ್ಯನ್ತೇ ಕೇಶಾ ದನ್ತಾ ನಖಾ ನರಾಃ ॥ ೧,೧೧೫.

ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವವರು ಗೌರವ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ಗೌರವ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಬೀಳಿದ ಕೂದಲು, ಹಲ್ಲು, ನಖ, ಮತ್ತು ಜನರು ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಆಚಾರಃ ಕುಲಮಾಖ್ಯತಿ ದೇಶಮಾಖ್ಯಾತಿ ಭಾಷಿತಮ್ । ಸಮ್ಭ್ರಮಃ ಸ್ನೇಹಮಾಖ್ಯಾತಿ ವಪುರಾಖ್ಯಾತಿ ಭೋಜನಮ್ ॥ ೧,೧೧೫.

ನಡತೆ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಮಾತು ದೇಶವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಗೌರವ ಪ್ರೀತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ದೇಹ ಆಹಾರವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ವೃಥಾ ವೃಷ್ಟಿಃ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ವೃಥಾ ತೃಪ್ತಸ್ಯ ಭೋಜನಮ್ । ವೃಥಾ ದಾನಂ ಸಮೃದ್ಧಸ್ಯ ನೀಚಸ್ಯ ಸುಕೃತಂ ವಥಾ ॥ ೧,೧೧೫.

ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಮಳೆ ಸುರಿಯುವುದು ವ್ಯರ್ಥ, ತೃಪ್ತನಾದವನಿಗೆ ಊಟ ನೀಡುವುದು ವ್ಯರ್ಥ, ಶ್ರೀಮಂತನಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡುವುದು ವ್ಯರ್ಥ, ಕೆಳಮಟ್ಟದವನಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದು ಮಾಡಿದರೂ ಅದೂ ವ್ಯರ್ಥ.

ದೂರಸ್ಥೋಽಪಿ ಸಮೀಪಸ್ಥೋ ಯೋ ಯಸ್ಯ ಹೃದಯೇ ಸ್ಥಿತಃ । ಹೃದಯಾದಪಿ ನಿಷ್ಕ್ರಾನ್ತಃ ಸಮೀಪಸ್ಥೋಽಪಿ ದೂರತಃ ॥ ೧,೧೧೫.

ಯಾರಾದರೂ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಅವರು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಹೃದಯದಿಂದ ದೂರವಾದವರು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ದೂರವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಮುಖಭಙ್ಗಃ ಸ್ವರೋ ದೀನೋ ಗಾತ್ರಸ್ವೇದೋ ಮಹದ್ಭಯಮ್ । ಮರಣೇ ಯಾನಿ ಚಿಹ್ನಾನಿ ತಾನಿ ಚಿಹ್ನಾನಿ ಯಾಚಕೇ ॥ ೧,೧೧೫.

ಮುಖ ಕುಗ್ಗುವುದು, ದುರ್ಬಲವಾದ ಧ್ವನಿ, ಅಂಗಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಬೆವರು, ಭಯ—ಇವು ಸಾವುಗೆ ಸೂಚನೆಗಳು; ಇದೇ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಭಿಕ್ಷುಕನಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.

ಕುಬ್ಜಸ್ಯ ಕೀಟಘಾತಸ್ಯ ವಾತಾನ್ನಿಷ್ಕಾಸಿತಸ್ಯ ಚ । ಶಿಖರೇ ವಸತಸ್ತಸ್ಯ ವರಂ ಜನ್ಮ ನ ಯಾಚಿತಮ್ ॥ ೧,೧೧೫.

ಕುಬ್ಬು, ಹುಳುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನು, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟವನು, ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುವವನು—ಇವರಿಗೆ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸಾಯುವುದು ಮೇಲು.

ಜಗತ್ಪತಿರ್ಹಿ ಯಾಚಿತ್ವಾ ವಿಷ್ಣುರ್ವಾಮನತಾಂ ಯತಃ । ಕಾನ್ಯೋಽಧಿಕತರಸ್ತಸ್ಯ ಯೋರ್ಽಥೋ ಯಾತಿ ನ ಲಾಘವಮ್ ॥ ೧,೧೧೫.

ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನಾದ ವಿಷ್ಣುವು ಕೂಡ ಬೇಡಿಕೆ ಇಟ್ಟು, ವಾಮನನಾಗಿ ಅವಮಾನವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು. ಅವನು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದದ್ದು ಯಾವುದಿದೆ? ಯಾವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೂ ವಿನಯವಿಲ್ಲದೆ ಸಾಧನೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಮಾತಾ ಶತ್ರುಃ ಪಿತಾ ವೈರೀ ಬಾಲಾ ಯೇನ ನ ಪಾಠಿತಾಃ । ಸಭಾಮಧ್ಯೇ ನ ಶೋಭನ್ತೇ ಹಂಸಮಧ್ಯೇ ಬಕಾಯಥಾ ॥ ೧,೧೧೫.

ತಾಯಿಯೂ ಶತ್ರು, ತಂದೆಯೂ ವೈರಿ, ಅವರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿಸದಿದ್ದರೆ. ವಿದ್ಯೆ ಇಲ್ಲದ ಮಕ್ಕಳು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಹಂಸಗಳ ನಡುವೆ ಬಕದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.

ವಿದ್ಯಾ ನಾಮ ಕುರೂಪರೂಪಮಧಿಕಂ ವಿದ್ಯಾತಿಗುಪ್ತಂ ಧನಂ ವಿದ್ಯಾ ಸಾಧುಕರೀ ಜನಪ್ರಿಯಕರೀ ವಿದ್ಯಾ ಗುರೂಣಾಂ ಗುರುಃ । ವಿದ್ಯಾ ಬನ್ಧುಜನಾರ್ತಿನಾಶನಕರೀ ವಿದ್ಯಾ ಪರಂ ದೈವತಂ ವಿದ್ಯಾ ರಾಜಸು ಪೂಜಿತಾ ಹಿ ಮನುಜೋ ವಿದ್ಯವಿಹೀನಃ ಪಶುಃ ॥ ೧,೧೧೫.

ವಿದ್ಯೆ ಎಂಬುದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೂಪ, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೌಲ್ಯವಾದ ಧನ, ಕಳ್ಳರು ಕದಿಯಲಾಗದ ಸಂಪತ್ತು. ವಿದ್ಯೆ ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ, ಗುರುಗಳಿಗೂ ಗುರು. ವಿದ್ಯೆ ಬಂಧುಗಳ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ, ಪರಮ ದೈವ, ರಾಜರ ನಡುವೆ ಗೌರವ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯೆ ಇಲ್ಲದವನು ಪ್ರಾಣಿಯಂತೆಯೇ.

ಗೃಹೇ ಚಾಭ್ಯನ್ತರೇ ದ್ರವ್ಯಂ ಲಗ್ನಂ ಚೈವ ತು ದೃಶ್ಯತೇ । ಅಶೇಷಂ ಹರಣೀಯಂ ಚ ವಿದ್ಯಾ ನ ಹ್ರಿಯತೇ ಪರೈಃ ॥ ೧,೧೧೫.

ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಧನ-ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕದಿಯಬಹುದು. ಆದರೆ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಯಾರೂ ಕದಿಯಲಾಗದು.

ಶೌನಕೀಯಂ ನೀತಿಸಾರಂ ವಿಷ್ಣುಃ ಸರ್ವತ್ರತಾನಿ ಚ । ಕಥಯಾಮಾಸ ವೈಪೂರ್ವಂ ತತ್ರ ಶುಶ್ರಾವ ಶಙ್ಕರಃ । ಶಙ್ಕರಾದಶೃಣೋದ್ವ್ಯಾಸೋ ವ್ಯಾಸಾದಸ್ಮಾಭಿರೇವ ಚ ॥ ೧,೧೧೫.

ಶೌನಕಿಯ ನೀತಿಯ ಸಾರವನ್ನು ವಿಷ್ಣುವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೇಳಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಂಕರನು ಕೇಳಿದನು, ಶಂಕರನಿಂದ ವ್ಯಾಸನು ಕೇಳಿದನು, ವ್ಯಾಸನಿಂದ ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೧೬ ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ । ವ್ರತಾನಿ ವ್ಯಾಸ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಹರಿರ್ಯೈಃ ಸರ್ವದೋ ಭವೇತ್ । ಸರ್ವಮಾಸರ್ಕ್ಷತಿಥಿಷು ವಾರೇಷು ಹರಿರರ್ಚಿತಃ ॥ ೧,೧೧೬.

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ವ್ಯಾಸನೇ, ನಾನು ಹೇಳುವ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ ಹರಿಯು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೊಡುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾಸ, ನಕ್ಷತ್ರ, ತಿಥಿ, ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಏಕಭಕ್ತೇನ ನಕ್ತೇನ ಉಪವಾಸಫಲಾದಿನಾ । ದದಾತಿ ಧನಧಾನ್ಯಾದಿ ಪುತ್ರರಾಜ್ಯಜಯಾದಿಕಮ್ ॥ ೧,೧೧೬.

ಏಕಾಗ್ರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸದಿಂದ, ಇಂತಹ ವ್ರತಗಳ ಫಲದಿಂದ ಧನ, ಧಾನ್ಯ, ಮಕ್ಕಳಾದಿ, ರಾಜ್ಯ, ಜಯ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ದೇವರು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ವೈಶ್ವಾನರಃ ಪ್ರತಿಪದಿ ಕುಬೇರಃ ಪೂಜಿತೋಽರ್ಥದಃ । ಉಪೋಷ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪ್ರತಿಪದ್ಯರ್ಚಿತಃ ಶ್ರೀಸ್ತಥಾಶ್ವಿನೀ ॥ ೧,೧೧೬.

ಪ್ರತಿಪದೆಯಂದು ವೈಶ್ವಾನರ ಮತ್ತು ಕುಬೇರರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಧನ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ, ಪ್ರತಿಪದೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು, ಶ್ರೀಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅಶ್ವಿನಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ದ್ವಿತೀಯಾಯಾಂ ಯಮೋ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಇಹಾರ್ಥದಃ । ತೃತೀಯಾಯಾಂ ತ್ರಿದೇವಾಶ್ಚ ಗೌರೀವಿಘ್ನೇಶಶಙ್ಕರಾಃ ॥ ೧,೧೧೬.

ದ್ವಿತೀಯೆಯಲ್ಲಿ ಯಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣರು ಇಲ್ಲಿ ಧನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ತೃತೀಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೂವರು ದೇವರುಗಳು, ಗೌರಿ, ವಿಘ್ನೇಶ, ಶಂಕರರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಚತುರ್ಥ್ಯಾಂ ಚ ಚತುರ್ವ್ಯೂಹಃ ಪಞ್ಚಮ್ಯಾಮರ್ಚಿತೋ ಹರಿಃ । ಕಾರ್ತಿಕೇಯೋ ರವಿಃ ಷಷ್ಠ್ಯಾಂ ಸಪ್ತಮ್ಯಾಂ ಭಾಸ್ಕರೋಽರ್ಥದಃ ॥ ೧,೧೧೬.

ಚತುರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಪಂಚಮಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಷಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತಿಕೇಯ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನನ್ನು, ಸಪ್ತಮಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಸ್ಕರನು ಧನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.

ದುರ್ಗಾಷ್ಟಮ್ಯಾಂ ನವಮ್ಯಾಂ ಚ ಮಾತರೋಽಥ ದಿಶೋಽರ್ಥದಾಃ । ದಶಮ್ಯಾಂ ಚ ಯಮಶ್ಚನ್ದ್ರ ಏಕಾದಶ್ಯಾಮೃಷೀನ್ಯಜೇತ್ ॥ ೧,೧೧೬.

ದುರ್ಗಾಷ್ಟಮಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನವಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತೃಗಳು ಹಾಗೂ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಧನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ದಶಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಮ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ, ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ದ್ವಾದಶ್ಯಾಂ ಚ ಹರಿಃ ಕಾಮಸ್ತ್ರಯೋದಶ್ಯಾಂ ಮಹೇಶ್ವರಃ । ಚತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ಪಞ್ಚದಶ್ಯಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚ ಪಿತರೋಽರ್ಥದಾಃ ॥ ೧,೧೧೬.

ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯೂ ಕಾಮನೂ, ತ್ರಯೋದಶಿಯಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನೂ, ಚತುರ್ದಶಿ ಮತ್ತು ಪಂಚದಶಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳು ಧನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.