ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಅಪಹೃತ್ಯ ಪರಸ್ವಂ ಹಿ ಯಸ್ತು ದಾನಂ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ । ಸ ದಾತಾ ನರಕಂ ಯಾತಿ ಯಸ್ಯಾರ್ಥಾಸ್ತಸ್ಯ ತತ್ಫಲಮ್ ॥ ೧,೧೧೪.

ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಸೊತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದು ದಾನ ಮಾಡಿದವನು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಫಲವು ಆ ಸೊತ್ತಿನ ಮಾಲಿಕನಿಗೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ದೇವದ್ರವ್ಯವಿನಾಶೇನ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವಹರಣೇನ ಚ । ಕುಲಾನ್ಯಕುಲತಾಂ ಯಾನ್ತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾತಿಕ್ರಮೇಣ ಚ ॥ ೧,೧೧೪.

ದೇವರ ಸೊತ್ತು ನಾಶವಾದರೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸೊತ್ತು ಕಸಿದುಕೊಂಡರೆ, ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದರೆ, ಕುಟುಂಬಗಳು ಗೌರವ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಘ್ನೇ ಚ ಸುರಾಪೇ ಚ ಚೋರೇ ಭಗ್ನವ್ರತೇ ತಥಾ । ನಿಷ್ಕೃತಿರ್ವಿಹಿತಾ ಸದ್ಭಿಃ ಕೃತಘ್ನೇ ನಾಸ್ತಿ ನಿಷ್ಕೃತಿಃ ॥ ೧,೧೧೪.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆ, ಮದ್ಯಪಾನ, ಕಳ್ಳತನ, ವ್ರತಭಂಗ ಇವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿದೆ; ಆದರೆ ಕೃತಘ್ನನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲ.

ನಾಶ್ರನ್ತಿ ಪಿತರೋ ದೇವಾಃ ಕ್ಷುದ್ರಸ್ಯ ವೃಷಲೀಪತೇಃ । ಭಾರ್ಯಾಜಿತಸ್ಯ ನಾಶ್ರನ್ತಿ ಯಸ್ಯಾಶ್ಚೋಪಪತಿರ್ಗೃಹೇ ॥ ೧,೧೧೪.

ಹೀನಜನ, ಹೆಂಡತಿಯ ಬಳಿ ಸೋತವ, ಮನೆಗೆ ಪರಪುರುಷನಿದ್ದವ—ಇವರಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಬಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಅಕೃಜಜ್ಞಮನಾರ್ಯಞ್ಚ ದೀರ್ಧರೋಷಮನಾರ್ಜವಮ್ । ಚತುರೋ ವಿದ್ಧಿ ಚಾಣ್ಡಾಲಾಞ್ಜಾತ್ಯಾ ಜಾಯೇತ ಪಞ್ಚಮಃ ॥ ೧,೧೧೪.

ಕೃತಘ್ನ, ಸಂಸ್ಕಾರವಿಲ್ಲದವ, ದೀರ್ಘಕೋಪಿಯು, ನೇರತೆ ಇಲ್ಲದವ—ಈ ನಾಲ್ವರೂ ಚಂಡಾಳರು. ಇವರಿಂದ ಐದನೇ ಚಂಡಾಳನು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.

ನೋಪೇಕ್ಷಿತವ್ಯೋ ದುರ್ಬದ್ಧಿ ಶತ್ರುರಲ್ಪೋಽಪ್ಯವಜ್ಞಯಾ । ವಹ್ನಿರಲ್ಪೋಽಪ್ಯಸಂಹಾರ್ಯಃ ಕುರುತೇ ಭಸ್ಮಸಾಜ್ಜಗತ್ ॥ ೧,೧೧೪.

ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನ ಶತ್ರುವನ್ನು, ಅವನು ದುರ್ಬಲನಾದರೂ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಿಸಬಾರದು. ಸಣ್ಣ ಬೆಂಕಿಯೂ ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರೆ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಸುಡಬಹುದು.

ನವೇ ವಯಸಿ ಯಃ ಶಾನ್ತಃ ಸ ಶಾನ್ತ ಇತಿ ಮೇ ಮತಿಃ । ಧಾತುಷು ಕ್ಷೀಯಮಾಣೇಷು ಶಮಃ ಕಸ್ಯ ನ ಜಾಯತೇ ॥ ೧,೧೧೪.

ಯೌವನದಲ್ಲೇ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿರುವವನೇ ನಿಜವಾಗಿ ಶಾಂತನು. ವಯಸ್ಸಾದ ಮೇಲೆ ದೇಹ ಕ್ಷೀಣವಾದಾಗ ಯಾರು ಶಾಂತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ?

ಪನ್ಥಾನ ಇವ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರ ಸರ್ವಸಾಧಾರಣಾಃ ಶ್ರಿಯಃ । ಮದೀಯಾ ಇತಿ ಮತ್ವಾ ವೈ ನ ಹಿ ಹರ್ಷಯುತೋ ಭವೇತ್ ॥ ೧,೧೧೪.

ಓ ಉತ್ತಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಧನವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ, ಹಾದಿಯಂತೆ. 'ಇದು ನನ್ನದು' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ ಸಂತೋಷ ಸಿಗದು.

ಚಿತ್ತಾಯತ್ತಂ ಧಾತುವಶ್ಯಂ ಶರೀರಂ ಚಿತ್ತೇ ನಷ್ಟೇ ಧಾತವೋ ಯಾನ್ತಿ ನಾಶಮ್ । ತಸ್ಮಾಚ್ಚಿತ್ತಂ ಸರ್ವದಾ ರಕ್ಷಣೀಯಂ ಸ್ವಸ್ಥೇ ಚಿತ್ತೇ ಧಾತವಃ ಸಮ್ಭವನ್ತಿ ॥ ೧,೧೧೪.

ದೇಹವು ಮನಸ್ಸಿನ ಆಧೀನದಲ್ಲಿದೆ; ಮನಸ್ಸು ಹಾಳಾದರೆ ದೇಹದ ಧಾತುಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾಯಬೇಕು; ಮನಸ್ಸು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ ದೇಹವೂ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀಗರುಡಮಹಾಪುರಾಣಮ್ ೧೧೫ ಸೂತ ಉವಾಚ । ಕುಮಾರ್ಯಾಂ ಚ ಕುಮಿತ್ರಂ ಚ ಕುರಾಜಾನಂ ಕುಪುತ್ರಕಮ್ । ಕುಕನ್ಯಾಂ ಚ ಕುದೇಶಂ ಚ ದೂರತಃ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್ ॥ ೧,೧೧೫.

ಕುಮಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಟ್ಟ ಸ್ನೇಹಿತ, ಕೆಟ್ಟ ರಾಜ, ಕೆಟ್ಟ ಮಗ, ಕೆಟ್ಟ ಮಗಳು, ಕೆಟ್ಟ ನಾಡು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ದೂರದಿಂದಲೇ ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಧರ್ಮಃ ಪ್ರವ್ರಜಿತಸ್ತಪಃ ಪ್ರಚಲಿತಂ ಸತ್ಯಂ ಚ ದೂರಂ ಗತಂ ಪೃಥ್ವೀ ವನ್ಧ್ಯಫಲಾ ಜನಾಃ ಕಪಟಿನೋ ಲೌಲ್ಯೇ ಸ್ಥಿತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ । ಮರ್ತ್ಯಾಃ ಸ್ತ್ರೀವಶಗಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಶ್ಚ ಚಪಲಾ ನೀಚಾ ಜನಾ ಉನ್ನತಾಃ ಹಾ ಕಷ್ಟಂ ಖಲುಜೀವಿತಂ ಕಲಿಯುಗೇ ಧನ್ಯಾ ಜನಾ ಯೇ ಮೃತಾಃ ॥ ೧,೧೧೫.

ಧರ್ಮವು ದೂರವಾಗಿದೆ, ತಪಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಿಲ್ಲ, ಸತ್ಯವು ದೂರ ಹೋಗಿದೆ, ಭೂಮಿ ಫಲವಿಲ್ಲ, ಜನರು ಮೋಸಗಾರರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಲೋಭದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಾರೆ, ಮನುಷ್ಯರು ಹೆಂಗಸರ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ, ಹೆಂಗಸರು ಚಂಚಲರು, ಹೀನಜನರು ಮೇಲೇರಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಯ್, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಬದುಕು ದುಃಖಕರ! ಸತ್ತವರು ಧನ್ಯರು.

ಧನ್ಯಾಸ್ತೇ ಯೇ ನ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ದೇಶಭಙ್ಗಂ ಕುಲಕ್ಷಯಮ್ । ಪರಚಿತ್ತಗತಾನ್ ದಾರಾನ್ಪುತ್ರಂ ಕುವ್ಯಸನೇ ಸ್ಥಿತಮ್ ॥ ೧,೧೧೫.

ದೇಶದ ನಾಶ, ಕುಟುಂಬದ ಕ್ಷಯ, ಹೆಂಡತಿ ಪರರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಮಗನು ಕೆಟ್ಟ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ—ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ನೋಡದವರು ಧನ್ಯರು.

ಕುಪುತ್ರೇ ನಿರ್ವೃತಿರ್ನಾಸ್ತಿ ಕುಭಾರ್ಯಾಯಾಂ ಕುತೋ ರತಿಃ । ಸುಮಿತ್ರ ನಾಸ್ತಿ ವಿಶ್ವಾಸಃ ಕುರಾಜ್ಯೇ ನಾಸ್ತಿ ಜೀವಿತಮ್ ॥ ೧,೧೧೫.

ಕೆಟ್ಟ ಮಗನಿಂದ ಸಂತೋಷವಿಲ್ಲ, ಕೆಟ್ಟ ಹೆಂಡತಿಯಲ್ಲಿ ಆನಂದವಿಲ್ಲ; ಕೆಟ್ಟ ಸ್ನೇಹಿತನಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲ, ಕೆಟ್ಟ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬದುಕು ಇಲ್ಲ.

ಪರಾನ್ನಂ ಚ ಪರಸ್ವಂ ಚ ಪರಶಯ್ಯಾಃ ಪರಸ್ತ್ರಿಯಃ । ಪರವೇಶ್ಮನಿ ವಾಸಶ್ಚ ಶಕ್ರಾದಪಿ ಹರೇಚ್ಛ್ರಿಯಮ್ ॥ ೧,೧೧೫.

ಪರರ ಆಹಾರ, ಪರರ ಸೊತ್ತು, ಪರರ ಹಾಸಿಗೆ, ಪರಸ್ತ್ರೀ, ಪರರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಇಂದ್ರನಿಗೂ ಐಶ್ವರ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಆಲಾಪಾದ್ಗಾತ್ರಸಂಸ್ಪರ್ಶಾತ್ಸಂಸರ್ಗಾತ್ಸಹ ಭೋಜನಾತ್ । ಆಸನಾಚ್ಛಯನಾದ್ಯಾನಾತ್ಪಾಪಂ ಸಂಕ್ರಮತೇ ನೃಣಾಮ್ ॥ ೧,೧೧೫.

ಮಾತನಾಡುವುದು, ದೇಹಸ್ಪರ್ಶ, ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರುವುದು, ಜೊತೆಯಾಗಿ ಊಟ, ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮಲಗುವುದು, ಪ್ರಯಾಣ—all ಇವುಗಳಿಂದ ಪಾಪವು ಜನರಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತದೆ.

ಸ್ತ್ರಿಯೋ ನಶ್ಯನ್ತಿ ರೂಪೇಣ ತಪಃ ಕ್ರೋಧನ ನಶ್ಯತಿ । ಗಾವೋ ದ್ವರಪ್ರಚಾರೇಣ ಶೂದ್ರಾನ್ನೇನ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಃ ॥ ೧,೧೧೫.

ಹೆಂಗಸರು ತಮ್ಮ ರೂಪವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ತಪಸ್ಸು ಕೋಪದಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ, ಹಸುಗಳು ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ಅಲೆಯುವುದರಿಂದ ಹಾಳಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಶೂದ್ರರಿಂದ ಆಹಾರ ತಿಂದರೆ ಅವರ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಆಸನಾದೇಕಶಯ್ಯಾಯಾಂ ಬೋಜನಾತ್ಪಙ್ಕ್ತಿಸಙ್ಕರಾತ್ । ತತಃ ಸಂಕ್ರಮತೇ ಪಾಪಂ ಘಟಾದ್ಧಟ ಇವೋದಕಮ್ ॥ ೧,೧೧೫.

ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಒಂದೇ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗುವುದು, ಜೊತೆಯಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡುವುದು, ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು—ಇವುಗಳಿಂದ ಪಾಪವು ಒಂದು ಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಪಾತ್ರೆಗೆ ನೀರು ಹರಿಯುವಂತೆ ಹರಡುತ್ತದೆ.

ಲಾಲನೇ ಬಹವೋ ದೋಷಾಸ್ತಾಡನೇ ಬಹವೋ ಗುಣಾಃ । ತಸ್ಮಾಚ್ಛಿಷ್ಯಂ ಚ ಪುತ್ರಂ ಚ ತಾಡಯೇನ್ನ ತು ಲಾಲಯೇತ್ ॥ ೧,೧೧೫.

ಮಗನನ್ನಾಗಲಿ, ಶಿಷ್ಯನನ್ನಾಗಲಿ, ಹಗುರವಾಗಿ ಪೋಷಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ತಪ್ಪುಗಳಿವೆ; ಆದರೆ ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ನಡೆಸುವುದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗನನ್ನೂ ಶಿಷ್ಯನನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಶಿಸ್ತಿನಿಂದಲೇ ನಡೆಸಬೇಕು.

ಅಧ್ವಾ ಜರಾ ದೇಹವತಾಂ ಪರ್ವತಾನಾಂ ಜಲಂ ಜರಾ । ಅಸಂಭೋಗಶ್ಚ ನಾರೀಣಾಂ ವಸ್ತ್ರಾಣಾಮಾತಪೋ ಜರಾ ॥ ೧,೧೧೫.

ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ದೇಹ ಹಳೆಯದಾಗುವುದು ಪ್ರಯಾಣದಿಂದ, ಪರ್ವತಗಳಿಗೆ ನೀರಿನಿಂದ, ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಸಂಗದ ಕೊರತೆಯಿಂದ, ಬಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಹಳೆಯದಾಗುವುದು.

ಅಧಮಾಃ ಕಲಿಮಿಚ್ಛನ್ತಿ ಸನ್ಧಿಮಿಚ್ಛತಿ ಮಧ್ಯಮಾಃ । ಉತ್ತಮಾ ಮಾನಮಿಚ್ಛನ್ತಿ ಮಾನೋ ಹಿ ಮಹತಾಂ ಧನಮ್ ॥ ೧,೧೧೫.

ಕೆಳಮಟ್ಟದವರು ಜಗಳವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ, ಮಧ್ಯಮರು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಗೌರವವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಗೌರವವೇ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸೊತ್ತು.

ಮಾನೋ ಹಿ ಮೂಲಮರ್ಥಸ್ಯ ಮಾನೇ ಸತಿ ಧನೇನ ಕಿಮ್ । ಪ್ರಭ್ರಷ್ಟಮಾನದರ್ಪಸ್ಯ ಕಿಂ ಧನೇನ ಕಿಮಾಯುಷಾ ॥ ೧,೧೧೫.

ಗೌರವವೇ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಮೂಲ. ಗೌರವ ಇದ್ದರೆ ಹಣಕ್ಕೆ ಏನು ಅಗತ್ಯ? ಗೌರವ ಮತ್ತು ಗರ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವನಿಗೆ ಹಣವಿದ್ದರೂ, ಜೀವವಿದ್ದರೂ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?

ಅಧಮಾ ಧನಮಿಚ್ಛನ್ತಿ ಧನಮಾನೌ ಹಿ ಮಧ್ಯಮಾಃ । ಉತ್ತಮಾ ಮಾನಮಿಚ್ಛನ್ತಿ ಮಾನೋ ಹಿ ಮಹತಾಂ ಧನಮ್ ॥ ೧,೧೧೫.

ಅತಿ ಕೆಳದರ್ಜೆಯವರು ಹಣವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ; ಮಧ್ಯಮರು ಹಣವೂ ಗೌರವವೂ ಬೇಕೆಂದು ನೋಡುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮರು ಗೌರವವನ್ನೇ ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಗೌರವವೇ ಸಂಪತ್ತು.

ವನೇಽಪಿ ಸಿಂಹಾ ನ ನಮನ್ತಿ ಕಂ ಚ ಬುಭು ಕ್ಷಿತಾ ಮಾಂಸನಿರೀಕ್ಷಣಂ ಚ । ಧನೈರ್ವಿಹೀನಾಃ ಸುಕುಲೇಷು ಜಾತಾ ನ ನೀಚಕರ್ಮಾಣಿ ಸಮಾರಭನ್ತೇ ॥ ೧,೧೧೫.

ಕಾಡಿನಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸಿಂಹಗಳು ಯಾರಿಗೂ ತಲೆಬಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವುಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಾಂಸವನ್ನು ನೋಡುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಉತ್ತಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು, ಹಣವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕೈಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ.

ನಾಭಿಷೇಕೋ ನ ಸಂಸ್ಕಾರಃ ಸಿಂಹಸ್ಯ ಕ್ರಿಯತೇ ವನೇ । ನಿತ್ಯಮೂರ್ಜಿತಸತ್ತ್ವಸ್ಯ ಸ್ವಯಮೇವ ಮೃಗೇನ್ದ್ರತಾ ॥ ೧,೧೧೫.

ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಕ್ಕೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಅಭಿಷೇಕ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಕಾರ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಅದರ ಸ್ವಭಾವದ ಬಲದಿಂದಲೇ ಅದು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಾಜನಾಗುತ್ತದೆ.

ವಣಿಕ್ಪ್ರಮಾದೀ ಭೃಕಶ್ಚ ಮಾನೀ ಭಿಕ್ಷುರ್ವಿಲಾಸೀ ಹ್ಯಧನಶ್ಚ ಕಾಮೀ । ವರಾಙ್ಗನಾ ಚಾಪ್ರಿಯವಾದಿನೀ ಚ ನ ತೇ ಚ ಕರ್ಮಾಣಿ ಸಮಾರಭನ್ತೇ ॥ ೧,೧೧೫.

ಅಲಕ್ಷ್ಯವಂತ ವ್ಯಾಪಾರಿ, ಕ್ಷೌರಿಕ, ಹೆಮ್ಮೆಯ ಭಿಕ್ಷು, ಬಡವನಾದ ಕಾಮಾತುರ, ಸುಂದರ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವ—all ಇವರೂ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ದಾತಾ ದರಿದ್ರಃ ಕೃಪಣೋರ್ಽಥಯುಕ್ತಃ ಪುತ್ತ್ರೋಽವಿಧೇಯಃ ಕುಜನಸ್ಯ ಸೇವಾ । ಪರೋಪಕಾರೇಷು ನರಸ್ಯ ಮೃತ್ಯುಃ ಪ್ರಜಾಯತೇ ದುಶ್ಚರಿತಾನಿ ಪಞ್ಚ ॥ ೧,೧೧೫.

ಒಬ್ಬ ದಾನಿ ಬಡವನು, ಹಣವಿದ್ದರೂ ಕಂಜನು, ಮಾತುಕೇಳದ ಮಗನು, ಕೆಟ್ಟವನ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು, ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಯುವುದು — ಇವು ಐದು ಕೆಟ್ಟ ಕಾರ್ಯಗಳು.

ಕಾನ್ತಾವಿಯೋಗಃ ಸ್ವಜನಾಪಮಾನಂ ಋಣಸ್ಯ ಶೇಷಃ ಕುಜನಸ್ಯ ಸೇವಾ । ದಾರಿದ್ರಯಾಭಾವಾದ್ವಿಮುಖಾಶ್ಚ ಮಿತ್ರಾ ವಿನಾಗ್ನಿನಾ ಪಞ್ಚ ದಹನ್ತಿ ತೀವ್ರಾಃ ॥ ೧,೧೧೫.

ಪ್ರಿಯತೆಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ, ತಮ್ಮವರಿಂದ ಅವಮಾನ, ಉಳಿದಿರುವ ಸಾಲ, ಕೆಟ್ಟವನ ಸೇವೆ, ಬಡತನದಿಂದ ದೂರವಾದ ಸ್ನೇಹಿತರು — ಇವು ಐದು ಬೆಂಕಿಯಿಲ್ಲದೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸುಡುವವು.

ಚಿನ್ತಾಸಹಸ್ರೇಷು ಚ ತೇಷು ಮಧ್ಯೇ ಚಿನ್ತಾಶ್ಚತಸ್ರೋಽಪ್ಯಸಿಧಾರತುಲ್ಯಾಃ । ನೀಚಾಪಮಾನಂ ಕ್ಷುಧಿತಂ ಕಲತ್ರಂ ಭಾರ್ಯಾ ವಿರಕ್ತಾ ಸಹಜೋಪರೋಧಃ ॥ ೧,೧೧೫.

ಸಾವಿರ ಚಿಂತೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನಾಲ್ಕು ಚಿಂತೆಗಳು ಕತ್ತಿಯ ತುದಿಯಂತೆ ತೀವ್ರವಾದವು: ಕೆಳಜನರಿಂದ ಅವಮಾನ, ಹಸಿವಿನ ಪೀಡೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಇಲ್ಲದ ಹೆಂಡತಿ, ತಮ್ಮವರಿಂದ ಆಗುವ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಕೆ.

ವಶ್ಯಶ್ಚ ಪುರ್ತ್ರೇರ್ಽಥ ಕರೀ ಚ ವಿದ್ಯಾ ಅರೋಗಿತಾ ಸಜ್ಜನಸಙ್ಗತಿಶ್ಚ । ಇಷ್ಟಾ ಚ ಭಾರ್ಯಾ ವಶವರ್ತಿನೀ ಚ ದುಃ ಖಸ್ಯ ಮೂಲೋದ್ಧರಣಾನಿ ಪಞ್ಚ ॥ ೧,೧೧೫.

ಮಾತುಕೇಳುವ ಮಗ, ಸಂಪತ್ತು, ವಿದ್ಯೆ, ಆರೋಗ್ಯ, ಒಳ್ಳೆಯವರ ಸಂಗ, ಪ್ರೀತಿಸುವ ಮತ್ತು ಮಾತುಕೇಳುವ ಹೆಂಡತಿ — ಇವು ಐದು ದುಃಖವನ್ನು ಮೂಲದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವವು.