ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ನ ವಿಶ್ವಸೇದವಿಶ್ವಸ್ತಂ ವಿಶ್ವಸ್ತಂ ವಿಶ್ವಸ್ತಂ ನಾತಿವಿಶ್ವಸೇತ್ । ವಿಶ್ವಾಸಾದ್ಭಯಮುತ್ಪನ್ನಂ ಮೂಲಾದಪಿ ನಿಕೃನ್ತತಿ ॥ ೧,೧೧೪.

ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲದವನನ್ನು ನಂಬಬಾರದು; ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹನಾದವನನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ನಂಬಬಾರದು. ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಭಯ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಅದು ಬೇರು ಕತ್ತರಿಸುವಷ್ಟು ಅಪಾಯವನ್ನು ತರಬಹುದು.

ವೈರಿಣಾ ಸಹ ಸನ್ಧಾಯ ವಿಶ್ವಸ್ತೋ ಯದಿ ತಿಷ್ಠತಿ । ಸ ವೃಕ್ಷಾಗ್ರೇ ಪ್ರಸುಪ್ತೋ ಹಿ ಪತಿತಃ ಪ್ರತಿಬುಧ್ಯತೇ ॥ ೧,೧೧೪.

ಶತ್ರುವಿನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವನ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟರೆ, ಅದು ಮರದ ಮೇಲಿಂದ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದವನು ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು ಎಚ್ಚರವಾಗುವಂತಾಗಿದೆ.

ನಾತ್ಯನ್ತಂ ಮೃದುನಾ ಭಾವ್ಯಂ ನಾತ್ಯನ್ತಂ ಕೂರಕರ್ಮಣಾ । ಮೃದುನೈವ ಮೃದುಂ ಹನ್ತಿ ದಾರುಣೇನೈವ ದಾರುಣಮ್ ॥ ೧,೧೧೪.

ತುಂಬಾ ಮೃದುವಾಗಿಯೂ ಇರಬಾರದು, ತುಂಬಾ ಕಠಿಣವಾಗಿಯೂ ಇರಬಾರದು. ಮೃದುವನ್ನು ಮೃದುವೇ ಸೋಲಿಸುತ್ತದೆ; ಕಠಿಣವನ್ನು ಕಠಿಣವೇ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ನಾತ್ಯನ್ತಂ ಸರಲೈರ್ಭಾವ್ಯಂ ನಾತ್ಯನ್ತಂ ಮೃದುನಾ ತಥಾ । ಸರಲಾಸ್ತತ್ರ ಛಿದ್ಯನ್ತೇ ಕುಬ್ಜಾಸ್ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಪಾದಪಾಃ ॥ ೧,೧೧೪.

ತುಂಬಾ ಸರಳವಾಗಿಯೂ ಇರಬಾರದು, ತುಂಬಾ ಮೃದುವಾಗಿಯೂ ಇರಬಾರದು. ನೇರವಾದ ಮರಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ವಕ್ರವಾದ ಮರಗಳು ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.

ನಮನ್ತಿ ಫಲಿನೋ ವೃಕ್ಷಾ ನಮನ್ತಿ ಗುಣಿನೋ ಜನಾಃ । ಶುಷ್ಕವೃಕ್ಷಾಶ್ಚ ಮೂರ್ಖಾಶ್ಚ ಭಿದ್ಯನ್ತೇ ನ ನಮನ್ತಿ ಚ ॥ ೧,೧೧೪.

ಹಣ್ಣು ಬೀರುವ ಮರಗಳು ತಲೆಬಾಗುತ್ತವೆ; ಗುಣವಂತರು ಕೂಡ ವಿನಯದಿಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಒಣಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರ್ಖರು ಬಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಮುರಿದು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಅಪ್ರಾರ್ಥಿತಾನಿ ದುಃ ಖಾನಿ ಯಥೈವಾಯಾನ್ತಿ ಯಾನ್ತಿ ಚ । ಮಾರ್ಜಾರ ಇವ ಲುಮ್ಪೇತ ತಥಾ ಪ್ರಾರ್ಥಯಿತಾರ ನರಃ ॥ ೧,೧೧೪.

ಯಾವ ರೀತಿ ಕೇಳದೆ ಬಂದ ದುಃಖಗಳು ಬರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೋಗುತ್ತವೆ, ಅದೇ ರೀತಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಅವಕಾಶಗಳು ಬಂದಾಗ ಮಿನುಗುಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ಹಿಡಿಯಬೇಕು.

ಪೂರ್ವಂ ಪಶ್ಚಾಚ್ಚರನ್ತ್ಯಾರ್ಯೇ ಸದೈವ ಬಹುಸಮ್ಪದಃ । ವಿಪರೀತಮನಾರ್ಯೇ ಚ ಯಥೇಚ್ಛಸಿ ತಥಾ ಚರ ॥ ೧,೧೧೪.

ಉತ್ತಮ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಗೌರವದಿಂದ ವರ್ತಿಸಬೇಕು; ಕೆಟ್ಟವರ ಜೊತೆ ಹೇಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ವರ್ತಿಸಬಹುದು.

ಷಟ್ಕರ್ಣೋ ಭಿದ್ಯತೇ ಮನ್ತ್ರಶ್ಚತುಃ ಕರ್ಣಶ್ಚಧಾರ್ಯತೇ । ದ್ವಿಕರ್ಣಸ್ಯ ತು ಮನ್ತ್ರಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಾಪ್ಯನ್ತ ನ ಬುಧ್ಯತೇ ॥ ೧,೧೧೪.

ಆರು ಜನರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾದ ರಹಸ್ಯ ಬಹಿರಂಗವಾಗುತ್ತದೆ; ನಾಲ್ಕು ಜನರಿಗೆ ಹೇಳಿದರೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ; ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಅರಿಯಲಾರನು.

ತಯಾ ಗವಾ ಕಿಂ ಕ್ರಿಯತೇ ಯಾ ನ ದೋಗ್ಧ್ರೀ ನ ಗರ್ಭಿಣೀ । ಕೋರ್ಽಥ ಪುತ್ರೇಣ ಜಾತೇನ ಯೋ ನ ವಿದ್ವಾನ್ನ ಧಾರ್ಮಿಕಃ ॥ ೧,೧೧೪.

ಹಾಲು ಕೊಡದ, ಗರ್ಭವಿಲ್ಲದ ಹಸುವಿಗೆ ಏನು ಉಪಯೋಗ? ವಿದ್ಯೆಯಿಲ್ಲದ, ಧರ್ಮವಿಲ್ಲದ ಮಗನಿಗೆ ಏನು ಬೆಲೆ?

ಏಕೇನಾಪಿ ಸುಪುತ್ರೇಣ ವಿದ್ಯಾಯುಕ್ತೇನ ಧೀಮತಾ । ಕುಲಂ ಪುರುಷಸಿಂಹೇನ ಚನ್ದ್ರೇಣ ಗಗನಂ ಯಥಾ ॥ ೧,೧೧೪.

ಒಬ್ಬ ಒಳ್ಳೆಯ, ವಿದ್ಯಾವಂತ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮಗನೇ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ—ಚಂದ್ರನು ಆಕಾಶವನ್ನು ಬೆಳಗುವಂತೆ.

ಏಕೇನಾಪಿ ಸುವೃಕ್ಷೇಣ ಪುಷ್ಪಿತೇನ ಸುಗನ್ಧಿನಾ । ವನಂ ಸುವಾಸಿತಂ ಸರ್ವಂ ಸುಪುತ್ರೇಣ ಕುಲಂ ಯಥಾ ॥ ೧,೧೧೪.

ಒಂದು ಸುಗಂಧದ, ಹೂವಿನ ಮರವೇ ಅರಣ್ಯವನ್ನೆಲ್ಲ ಸುಗಂಧಮಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ; ಅದೇ ರೀತಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಗನು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಗೌರವ ತರುತ್ತಾನೆ.

ಏಕೋ ಹಿ ಗುಣವಾನ್ಪುತ್ರೋ ನಿರ್ಗುಣೇನ ಶತೇನ ಕಿಮ್ । ಚನ್ದ್ರೋ ಹನ್ತಿ ತಮಾಂಸ್ಯೇಕೋ ನ ಚ ಜ್ಯೋತಿಃ ಸಹಸ್ರಕಮ್ ॥ ೧,೧೧೪.

ಗುಣವಿಲ್ಲದ ನೂರು ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಒಬ್ಬ ಗುಣವಂತ ಮಗನೇ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಸಾವಿರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಅದನ್ನು ಮಾಡಲಾರವು.

ಲಾಲಯೇತ್ಪಞ್ಚ ವರ್ಷಾಣಿ ದಶ ವರ್ಷಾಣಿ ತಾಡಯೇತ್ । ಪ್ರಾಪ್ತೇ ತು ಷೋಡಶೇ ವರ್ಷೇ ಪುತ್ರಂ ಮಿತ್ರವದಾಚರೇತ್ ॥ ೧,೧೧೪.

ಮಗನನ್ನು ಐದು ವರ್ಷ ಮುದ್ದಾಡಬೇಕು, ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಶಿಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕು; ಹದಿನಾರು ವರ್ಷವಾದಾಗ ಅವನನ್ನು ಸ್ನೇಹಿತನಂತೆ ನೋಡಬೇಕು.

ಜಾಯಮಾನೋ ಹರೇದ್ದಾರಾನ್ ವರ್ಧಮಾನೋ ಹರೇದ್ಧನಮ್ । ಮ್ರಿಯಮಾಣೋ ಹರೇತ್ಪ್ರಾಣಾನ್ನಾಸ್ತಿ ಪುತ್ರಸಮೋ ರಿಪುಃ ॥ ೧,೧೧೪.

ಮಗ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ತಂದೆಯ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಬೆಳೆದಂತೆ ಆತನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಸಾಯುವಾಗ ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ—ಮಗನಂತೆ ಶತ್ರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.

ಕೇಚಿನ್ಮೃಗಮುಖಾ ವ್ಯಾಘ್ರಾಃ ಕೇಚಿದ್ವ್ಯಾಘ್ರಮುಖಾ ಮೃಗಾಃ । ತತ್ಸ್ವರೂಪಪಹಿಜ್ಞಾನೇ ಹ್ಯವಿಶ್ವಾಸಃ ಪದೇಪದೇ ॥ ೧,೧೧೪.

ಕೆಲವು ಹುಲಿಗಳು ಹರಣಿನ ಮುಖದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ; ಕೆಲವು ಹರಣಿಗಳು ಹುಲಿಯ ಮುಖದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ನಿಜ ಸ್ವಭಾವ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ.

ಏಕಃ ಕ್ಷಮಾವತಾಂ ದೋಷೋ ದ್ವಿತೀಯೋ ನೋಪಪದ್ಯತೇ । ಯದೇನಂ ಕ್ಷಮಯಾ ಯುಕ್ತಮಶಕ್ತಂ ಮನ್ಯತೇ ಜನಃ ॥ ೧,೧೧೪.

ಕ್ಷಮಾಶೀಲರಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಪ್ಪು ಮಾತ್ರ ಇದೆ—ಹೆಚ್ಚು ಇಲ್ಲ: ಜನರು ಅವರನ್ನು ಅಶಕ್ತರು ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು.

ಏತದೇವಾನುಮನ್ಯೇತ ಭೋಗಾ ಹಿ ಕ್ಷಣಭಙ್ಗಿನಃ । ಸ್ನಿಗ್ಧೇಷು ಚ ವಿದಗ್ಧಸ್ಯ ಮತಯೋ ವೈ ಹ್ಯನಾಕುಲಾಃ ॥ ೧,೧೧೪.

ಇದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು: ಭೋಗಗಳು ಕ್ಷಣಿಕ. ಪ್ರೀತಿಯವರ ನಡುವೆ ಬುದ್ಧಿವಂತನ ಮನಸ್ಸು ಎಂದಿಗೂ ಗೊಂದಲಗೊಳ್ಳದು.

ಜ್ಯೇಷ್ಠಃ ಪಿತೃಸಮೋ ಭ್ರಾತಾ ಮೃತೇ ಪಿತರಿ ಶೌನಕ । ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸ ಪಿತಾ ಹಿ ಸ್ಯಾತ್ಸರ್ವೇಷಾಮನುಪಾಲಕಃ ॥ ೧,೧೧೪.

ಓ ಶೌನಕ, ತಂದೆ ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ಹಿರಿಯ ಅಣ್ಣನು ತಂದೆಯಂತಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಂದೆಯಾಗಿ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕಾಯಬೇಕು.

ಕನಿಷ್ಠೇಷು ಚ ಸರ್ವೇಷು ಸಮತ್ವೇನಾನುವರ್ತತೇ । ಸಮಾಪಭೋಗಜೀವೇಷು ಯಥೈವಂ ತನಯೇಷು ಚ ॥ ೧,೧೧೪.

ಅವನು ತಮ್ಮಂದಿರಿಗೆ, ಜೊತೆಗೆ ಬದುಕು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೂಡ ಸಮಾನವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಬೇಕು.

ಬಹೂನಾಮಲ್ಪಸಾರಾಣಾಂ ಸಮವಾಯೋ ಹಿ ದಾರುಣಃ । ತೃಣೈರಾವೇಷ್ಟಿತಾ ರಜ್ಜುಸ್ತಯಾ ನಾಗೋಽಪಿ ಬಧ್ಯತೇ ॥ ೧,೧೧೪.

ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಬಲವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಇದ್ದರೆ ಭಯಂಕರವಾಗಬಹುದು. ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಹಗ್ಗವೂ ಆನೆಗೆ ಬಂಧನವಾಗಬಹುದು.

ಅಪಹೃತ್ಯ ಪರಸ್ವಂ ಹಿ ಯಸ್ತು ದಾನಂ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ । ಸ ದಾತಾ ನರಕಂ ಯಾತಿ ಯಸ್ಯಾರ್ಥಾಸ್ತಸ್ಯ ತತ್ಫಲಮ್ ॥ ೧,೧೧೪.

ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಸೊತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದು ದಾನ ಮಾಡಿದವನು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಫಲವು ಆ ಸೊತ್ತಿನ ಮಾಲಿಕನಿಗೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ದೇವದ್ರವ್ಯವಿನಾಶೇನ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವಹರಣೇನ ಚ । ಕುಲಾನ್ಯಕುಲತಾಂ ಯಾನ್ತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾತಿಕ್ರಮೇಣ ಚ ॥ ೧,೧೧೪.

ದೇವರ ಸೊತ್ತು ನಾಶವಾದರೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸೊತ್ತು ಕಸಿದುಕೊಂಡರೆ, ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದರೆ, ಕುಟುಂಬಗಳು ಗೌರವ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಘ್ನೇ ಚ ಸುರಾಪೇ ಚ ಚೋರೇ ಭಗ್ನವ್ರತೇ ತಥಾ । ನಿಷ್ಕೃತಿರ್ವಿಹಿತಾ ಸದ್ಭಿಃ ಕೃತಘ್ನೇ ನಾಸ್ತಿ ನಿಷ್ಕೃತಿಃ ॥ ೧,೧೧೪.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆ, ಮದ್ಯಪಾನ, ಕಳ್ಳತನ, ವ್ರತಭಂಗ ಇವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿದೆ; ಆದರೆ ಕೃತಘ್ನನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲ.

ನಾಶ್ರನ್ತಿ ಪಿತರೋ ದೇವಾಃ ಕ್ಷುದ್ರಸ್ಯ ವೃಷಲೀಪತೇಃ । ಭಾರ್ಯಾಜಿತಸ್ಯ ನಾಶ್ರನ್ತಿ ಯಸ್ಯಾಶ್ಚೋಪಪತಿರ್ಗೃಹೇ ॥ ೧,೧೧೪.

ಹೀನಜನ, ಹೆಂಡತಿಯ ಬಳಿ ಸೋತವ, ಮನೆಗೆ ಪರಪುರುಷನಿದ್ದವ—ಇವರಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಬಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಅಕೃಜಜ್ಞಮನಾರ್ಯಞ್ಚ ದೀರ್ಧರೋಷಮನಾರ್ಜವಮ್ । ಚತುರೋ ವಿದ್ಧಿ ಚಾಣ್ಡಾಲಾಞ್ಜಾತ್ಯಾ ಜಾಯೇತ ಪಞ್ಚಮಃ ॥ ೧,೧೧೪.

ಕೃತಘ್ನ, ಸಂಸ್ಕಾರವಿಲ್ಲದವ, ದೀರ್ಘಕೋಪಿಯು, ನೇರತೆ ಇಲ್ಲದವ—ಈ ನಾಲ್ವರೂ ಚಂಡಾಳರು. ಇವರಿಂದ ಐದನೇ ಚಂಡಾಳನು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.

ನೋಪೇಕ್ಷಿತವ್ಯೋ ದುರ್ಬದ್ಧಿ ಶತ್ರುರಲ್ಪೋಽಪ್ಯವಜ್ಞಯಾ । ವಹ್ನಿರಲ್ಪೋಽಪ್ಯಸಂಹಾರ್ಯಃ ಕುರುತೇ ಭಸ್ಮಸಾಜ್ಜಗತ್ ॥ ೧,೧೧೪.

ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನ ಶತ್ರುವನ್ನು, ಅವನು ದುರ್ಬಲನಾದರೂ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಿಸಬಾರದು. ಸಣ್ಣ ಬೆಂಕಿಯೂ ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರೆ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಸುಡಬಹುದು.

ನವೇ ವಯಸಿ ಯಃ ಶಾನ್ತಃ ಸ ಶಾನ್ತ ಇತಿ ಮೇ ಮತಿಃ । ಧಾತುಷು ಕ್ಷೀಯಮಾಣೇಷು ಶಮಃ ಕಸ್ಯ ನ ಜಾಯತೇ ॥ ೧,೧೧೪.

ಯೌವನದಲ್ಲೇ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿರುವವನೇ ನಿಜವಾಗಿ ಶಾಂತನು. ವಯಸ್ಸಾದ ಮೇಲೆ ದೇಹ ಕ್ಷೀಣವಾದಾಗ ಯಾರು ಶಾಂತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ?

ಪನ್ಥಾನ ಇವ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರ ಸರ್ವಸಾಧಾರಣಾಃ ಶ್ರಿಯಃ । ಮದೀಯಾ ಇತಿ ಮತ್ವಾ ವೈ ನ ಹಿ ಹರ್ಷಯುತೋ ಭವೇತ್ ॥ ೧,೧೧೪.

ಓ ಉತ್ತಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಧನವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ, ಹಾದಿಯಂತೆ. 'ಇದು ನನ್ನದು' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ ಸಂತೋಷ ಸಿಗದು.

ಚಿತ್ತಾಯತ್ತಂ ಧಾತುವಶ್ಯಂ ಶರೀರಂ ಚಿತ್ತೇ ನಷ್ಟೇ ಧಾತವೋ ಯಾನ್ತಿ ನಾಶಮ್ । ತಸ್ಮಾಚ್ಚಿತ್ತಂ ಸರ್ವದಾ ರಕ್ಷಣೀಯಂ ಸ್ವಸ್ಥೇ ಚಿತ್ತೇ ಧಾತವಃ ಸಮ್ಭವನ್ತಿ ॥ ೧,೧೧೪.

ದೇಹವು ಮನಸ್ಸಿನ ಆಧೀನದಲ್ಲಿದೆ; ಮನಸ್ಸು ಹಾಳಾದರೆ ದೇಹದ ಧಾತುಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾಯಬೇಕು; ಮನಸ್ಸು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ ದೇಹವೂ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ.