ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಪ್ರಿಯಂ ಗಾನಮಕುಣ್ಠಸ್ಯ ನೀಚಸ್ಯೋಚ್ಚಾಸನಂ ಪ್ರಿಯಮ್ । ಪ್ರಿಯಂ ದಾನಂ ದರಿದ್ರಸ್ಯ ಭೂನಶ್ಚತರುಣೀ ಪ್ರಿಯಾ ॥ ೧,೧೧೪.

ಗಾನವು ಧ್ವನಿ ಹೋದವನಿಗೆ ಇಷ್ಟ, ಕೆಳಗಿನವನಿಗೆ ಎತ್ತರದ ಆಸನ ಇಷ್ಟ, ಬಡವನಿಗೆ ದಾನ ಇಷ್ಟ, ಭೂಮಿಗೆ ಯುವತಿ ಇಷ್ಟ.

ಅತ್ಯಮ್ಬುಪಾನಂ ಕಠಿನಾಶನಞ್ಚ ಧಾತುಕ್ಷಯೋವೇಗವಿಧಾರಣಞ್ಚ । ದಿವಾಶಯೋ ಜಾಗರಣಞ್ಚ ರಾತ್ರೌ ಷಡ್ಭಿರ್ನರಾಣಾಂ ನಿವಸನ್ತಿ ರೋಗಾಃ ॥ ೧,೧೧೪.

ಅತಿಯಾಗಿ ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದು, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಆಹಾರ ತಿನ್ನುವುದು, ದೇಹದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವೇಗಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದು, ಹಗಲು ನಿದ್ರೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣ ಮಾಡುವುದು—ಈ ಆರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ರೋಗಗಳು ಜನರಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸುತ್ತವೆ.

ಬಾಲಾತಪಶ್ಚಾಪ್ಯತಿಮೈಥುನಞ್ಚ ಶ್ಮಶಾನಧೂಮಃ ಕರತಾಪನಞ್ಚ । ರಜಸ್ವಲಾವತ್ಕ್ರನಿರೀಕ್ಷಣಞ್ಚ ಸುದೀರ್ಘಮಾಯುರ್ನನು ಕರ್ಷಯೇಚ್ಚ ॥ ೧,೧೧೪.

ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದು, ಅತಿಯಾದ ಕಾಮ ಕ್ರಿಯೆ, ಶ್ಮಶಾನದ ಹೊಗೆ, ಕೈಗಳನ್ನು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಮಾಡುವುದು, ರಜಸ್ವಲೆಯನ್ನೆದುರಿಗೆ ನೋಡುವುದು—ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಶುಷ್ಕಂ ಮಾಂಸಂ ಸ್ತ್ರಿಯೋ ವೃದ್ಧಾ ಬಾಲಾರ್ಕಸ್ತರುಣಂ ದಧಿ । ಪ್ರಭಾತೇ ಮೈಥುನಂ ನಿದ್ರಾ ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಹರಾಣಿ ಷಟ್ ॥ ೧,೧೧೪.

ಒಣ ಮಾಂಸ, ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆ, ಬೆಳಗಿನ ಸೂರ್ಯ, ಹಸಿರು ಮೊಸರು, ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಕಾಮ ಕ್ರಿಯೆ, ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆ—ಈ ಆರು ಕೂಡಲೇ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಕಳೆದುಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಸದ್ಯಃ ಪಕ್ರಘೃತಂ ದ್ರಾಕ್ಷಾ ಬಾಲಾ ಸ್ತ್ರೀ ಕ್ಷೀರಭೋಜನಮ್ । ಉಷ್ಣೋದಕಂ ತರುಚ್ಛಾಯಾ ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಹರಾಣಿ ಷಟ್ ॥ ೧,೧೧೪.

ಹೊಸಾಗಿ ಮಥಿಸಿದ ತುಪ್ಪ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಯುವತಿಯರು, ಹಾಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆಹಾರ, ಬಿಸಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಮರದ ನೆರಳು—ಈ ಆರು ಕೂಡ ಕೂಡಲೇ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತವೆ.

ಕೂಪಾದಕಂ ವಟಚ್ಛಾಯಾ ನಾರೀಣಾಞ್ಚ ಪಯೋಧರಃ । ಶೀತಕಾಲೇ ಭವೇದುಷ್ಣಮುಷ್ಣಕಾಲೇ ಚ ಶೀತಲಮ್ ॥ ೧,೧೧೪.

ಬಾವಿಯ ನೀರು, ಆಲದ ಮರದ ನೆರಳು ಮತ್ತು ಹೆಂಗಸಿನ ಸ್ತನ—ಇವು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ತ್ರಯೋ ಬಲಕರಾಃ ಸದ್ಯೋ ಬಾಲಾಭ್ಯಙ್ಗಸುಭೋಜನಮ್ । ತ್ರಯೋ ಬಲಹರಾಃ ಸದ್ಯೋ ಹ್ಯಧ್ವಾ ವೇ ಮೈಥುನಂ ಜ್ವರಃ ॥ ೧,೧೧೪.

ಮೂರು ವಿಷಯಗಳು ತಕ್ಷಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ: ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚುವುದು, ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ. ಮೂರು ವಿಷಯಗಳು ತಕ್ಷಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ: ಪ್ರಯಾಣ, ಕಾಮ ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಜ್ವರ.

ಶುಷ್ಕಂ ಮಾಂಸಂ ಪಯೋ ನಿತ್ಯಂ ಭಾರ್ಯಾಮಿತ್ರೈಃ ಸಹೈವ ತು । ನ ಭಾಕ್ತವ್ಯಂ ನೃಪೈಃ ಸಾರ್ಧಂ ವಿಯೋಗಂ ಕುರುತೇ ಕ್ಷಣಾತ್ ॥ ೧,೧೧೪.

ಒಣ ಮಾಂಸ, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೆಂಡತಿಯರು ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳ ಜೊತೆ ಇರುವಿಕೆ—ಇವುಗಳನ್ನು ರಾಜರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಸೇವಿಸಬಾರದು; ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲೇ ವಿಚ್ಛೇದನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಕುಚೇಲಿನ ದನ್ತಮಲೋಪಧಾರಿಣಂ ಬಹ್ವಾಶಿನಂ ನಿಷ್ಠುರವಾಕ್ಯಭಾಷಿಣಮ್ । ಸೂರ್ಯೋದಯೇ ಹ್ಯಸ್ತಮಯೇಽಪಿ ಶಾಯಿನಂ ವಿಮುಞ್ಚತಿ ಶ್ರೀರಪಿ ಚಕ್ರಪಾಣಿನಮ್ ॥ ೧,೧೧೪.

ಕಳೆದ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸುವವನು, ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಡದವನು, ಅತಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನುವವನು, ಕಠಿಣ ಮಾತಾಡುವವನು, ಸೂರ್ಯೋದಯ ಅಥವಾ ಅಸ್ತಮಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡುವವನು—even ಚಕ್ರಪಾಣಿಯನ್ನೂ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ತೊರೆದಂತೆ ಇವನನ್ನು ಕೂಡ ತೊರೆದಿಡುತ್ತಾಳೆ.

ಶಿರಃ ಸುಧೌತಂ ಚರಣೌ ಸುಮಾರ್ಜಿತೌ ವರಾಙ್ಗನಾಸೇವನಮಲ್ಪಭೋಜನಮ್ । ಅನಗ್ನಶಾಯಿತ್ವಮಪರ್ವಮೈಥುನಂ ಚಿರಪ್ರನಷ್ಟಾಂ ಶ್ರಿಯಮಾನಯನ್ತಿ ಷಟ್ ॥ ೧,೧೧೪.

ತಲೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಡುವುದು, ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದು ಶುದ್ಧವಾಗಿಡುವುದು, ಸಜ್ಜನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು, ಕಡಿಮೆ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದು, ಬಟ್ಟೆ ಇಲ್ಲದೆ ಮಲಗದಿರುವುದು, ಮತ್ತು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮುಂತಾದ ನಿಷಿದ್ಧ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಮ ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡದಿರುವುದು—ಈ ಆರು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಕಳೆದುಹೋದ ಭಾಗ್ಯವನ್ನೂ ಮರಳಿ ತರುತ್ತವೆ.

ಯಸ್ಯ ಕಸ್ಯ ತು ಪುಷ್ಪಸ್ಯ ಪಾಣಾಡರಸ್ಯ ವಿಶೇಷತಃ । ಶಿರಸಾ ಧಾರ್ಯಮಾಣಸ್ಯ ಹ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಪ್ರತಿಹನ್ಯತೇ ॥ ೧,೧೧೪.

ಯಾವುದೇ ಹೂವನ್ನಾದರೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸುಗಂಧಪೂರ್ಣ ಪಾಣಾಡರ ಹೂವನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಿದರೆ, ದಾರಿದ್ರ್ಯ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ.

ದೀಪಸ್ಯ ಪಶ್ಚಿಮಾ ಛಾಯಾ ಛಾಯಾ ಶಯ್ಯಾಸನಸ್ಯ ಚ । ರಜಕಸ್ಯ ತು ಯತ್ತೀರ್ಥಲಕ್ಷ್ಮೀಸ್ತತ್ರ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ ೧,೧೧೪.

ದೀಪದ ಪಶ್ಚಿಮ ನೆರಳು, ಹಾಸಿಗೆ ಅಥವಾ ಕುರ್ಚಿಯ ನೆರಳು ಮತ್ತು ಧೋಬಿಯ ಧೂಳು—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನೆಲೆಸುತ್ತಾಳೆ.

ಬಾಲಾತಪಃ ಪ್ರೇತಧೂಮಃ ಸ್ತ್ರೀ ವೃದ್ಧಾ ತರುಣಂ ದಧಿ । ಆಯುಷ್ಕಾಮೋ ನ ಸೇವೇತ ತಥಾ ಸಂಮಾರ್ಜನೀರಜಃ ॥ ೧,೧೧೪.

ಬೆಳಗಿನ ಸೂರ್ಯ, ಮೃತದೇಹದ ಹೊಗೆ, ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆ, ಹಸಿರು ಮೊಸರು ಮತ್ತು ಒಗೆಯುವ ಧೂಳು—ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಇವುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಬಾರದು.

ಗಜಾಶ್ವರಥಧಾನ್ಯಾನಾಂ ಗವಾಞ್ಚೈವ ರಜಃ ಶುಭಮ್ । ಅಶುಭಂ ಚ ವಿಜಾನೀಯಾತ್ಖರೋಷ್ಟ್ರಜಾವಿಕೇಷು ಚ ॥ ೧,೧೧೪.

ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥ, ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಹಸುವಿನ ಧೂಳು ಶುಭಕರವಾದವು; ಆದರೆ ಕತ್ತೆ, ಒಂಟೆ ಮತ್ತು ಮೇಯುವ ಆಡುಗಳ ಧೂಳು ಅಶುಭ.

ಗವಾಂ ರಜೋ ಧಾನ್ಯರಜಃ ಪುತ್ರಸ್ಯಾಙ್ಗಭವಂ ರಜಃ । ಏತದ್ರಜೋ ಮಹಾಶಸ್ತಂ ಮಹಾಪಾತಕನಾಶನಮ್ ॥ ೧,೧೧೪.

ಹಸುವಿನ ಧೂಳು, ಧಾನ್ಯಗಳ ಧೂಳು ಮತ್ತು ಮಗನ ದೇಹದ ಧೂಳು—ಈ ಧೂಳುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಮಹಾಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಅಜಾರಜಃ ಖರರಜೋ ಯತ್ತು ಸಂಮಾರ್ಜನೀರಜಃ । ಏತದ್ರಜೋ ಮಹಾಪಾಪಂ ಮಹಾಕಿಲ್ಬಿಷಕಾರಕಮ್ ॥ ೧,೧೧೪.

ಆಡು, ಕತ್ತೆ ಮತ್ತು ಒಗೆಯುವ ಧೂಳು—ಈ ಧೂಳುಗಳು ಮಹಾಪಾಪವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಭಾರೀ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.

ಶೂರ್ಪವಾತೋ ನಖಾಗ್ರಾಮ್ಬು ಸ್ನಾನವಸ್ತ್ರಮೃಜೋದಕಮ್ । ಕೇಶಾಮ್ಬು ಮಾರ್ಜನೀರೇಣುರ್ಹನ್ತಿ ಪುಣ್ಯಂ ಪುರಾ ಕೃತಮ್ ॥ ೧,೧೧೪.

ಚಲ್ಲಣೆಯ ಗಾಳಿ, ನಖ ತೊಳೆದ ನೀರು, ಸ್ನಾನದ ಬಟ್ಟೆ ತೊಳೆದ ನೀರು, ಕೂದಲು ತೊಳೆದ ನೀರು ಮತ್ತು ಒಗೆಯುವ ಧೂಳು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಹಿಂದಿನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ.

ವಿಪ್ರಯೋರ್ವಿಪ್ರವಹ್ನ್ಯೋಶ್ಚ ದಮ್ಪತ್ಯೋಃ ಸ್ವಾಮಿನೋಸ್ತಥಾ । ಅನ್ತರೇಣ ನ ಗನ್ತವ್ಯಂ ಹಯಸ್ಯ ವೃಷಭಸ್ಯ ಚ ॥ ೧,೧೧೪.

ಎರಡು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯ ನಡುವೆ, dampatigaḷu (ದಂಪತಿಗಳು) ನಡುವೆ, ಮಾಲೀಕ ಮತ್ತು ಸೇವಕನ ನಡುವೆ, ಅಥವಾ ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಎತ್ತುಗಳ ನಡುವೆ ಹೋದರೆ ಬಾರದದು.

ಸ್ತ್ರೀಷು ರಾಜಾಗ್ನಿಸರ್ಪೇಷು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯೇ ಶತ್ರುಸೇವನೇ । ಭೋಗಾಸ್ವಾದೇಷು ವಿಶ್ವಾಸಂ ಕಃ ಪ್ರಾಜ್ಞಃ ಕರ್ತುಮರ್ಹತಿ ॥ ೧,೧೧೪.

ಹೆಂಗಸರು, ಅರಸರು, ಬೆಂಕಿ, ಹಾವು, ಪಾಠದ ಓದು, ಶತ್ರುವಿನ ಸೇವೆ, ಭೋಗಗಳ ಆಸ್ವಾದನೆ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಯಾವ ಜಾಣನು ನಂಬುತ್ತಾನೆ?

ನ ವಿಶ್ವಸೇದವಿಶ್ವಸ್ತಂ ವಿಶ್ವಸ್ತಂ ವಿಶ್ವಸ್ತಂ ನಾತಿವಿಶ್ವಸೇತ್ । ವಿಶ್ವಾಸಾದ್ಭಯಮುತ್ಪನ್ನಂ ಮೂಲಾದಪಿ ನಿಕೃನ್ತತಿ ॥ ೧,೧೧೪.

ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲದವನನ್ನು ನಂಬಬಾರದು; ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹನಾದವನನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ನಂಬಬಾರದು. ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಭಯ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಅದು ಬೇರು ಕತ್ತರಿಸುವಷ್ಟು ಅಪಾಯವನ್ನು ತರಬಹುದು.

ವೈರಿಣಾ ಸಹ ಸನ್ಧಾಯ ವಿಶ್ವಸ್ತೋ ಯದಿ ತಿಷ್ಠತಿ । ಸ ವೃಕ್ಷಾಗ್ರೇ ಪ್ರಸುಪ್ತೋ ಹಿ ಪತಿತಃ ಪ್ರತಿಬುಧ್ಯತೇ ॥ ೧,೧೧೪.

ಶತ್ರುವಿನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವನ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟರೆ, ಅದು ಮರದ ಮೇಲಿಂದ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದವನು ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು ಎಚ್ಚರವಾಗುವಂತಾಗಿದೆ.

ನಾತ್ಯನ್ತಂ ಮೃದುನಾ ಭಾವ್ಯಂ ನಾತ್ಯನ್ತಂ ಕೂರಕರ್ಮಣಾ । ಮೃದುನೈವ ಮೃದುಂ ಹನ್ತಿ ದಾರುಣೇನೈವ ದಾರುಣಮ್ ॥ ೧,೧೧೪.

ತುಂಬಾ ಮೃದುವಾಗಿಯೂ ಇರಬಾರದು, ತುಂಬಾ ಕಠಿಣವಾಗಿಯೂ ಇರಬಾರದು. ಮೃದುವನ್ನು ಮೃದುವೇ ಸೋಲಿಸುತ್ತದೆ; ಕಠಿಣವನ್ನು ಕಠಿಣವೇ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ನಾತ್ಯನ್ತಂ ಸರಲೈರ್ಭಾವ್ಯಂ ನಾತ್ಯನ್ತಂ ಮೃದುನಾ ತಥಾ । ಸರಲಾಸ್ತತ್ರ ಛಿದ್ಯನ್ತೇ ಕುಬ್ಜಾಸ್ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಪಾದಪಾಃ ॥ ೧,೧೧೪.

ತುಂಬಾ ಸರಳವಾಗಿಯೂ ಇರಬಾರದು, ತುಂಬಾ ಮೃದುವಾಗಿಯೂ ಇರಬಾರದು. ನೇರವಾದ ಮರಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ವಕ್ರವಾದ ಮರಗಳು ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.

ನಮನ್ತಿ ಫಲಿನೋ ವೃಕ್ಷಾ ನಮನ್ತಿ ಗುಣಿನೋ ಜನಾಃ । ಶುಷ್ಕವೃಕ್ಷಾಶ್ಚ ಮೂರ್ಖಾಶ್ಚ ಭಿದ್ಯನ್ತೇ ನ ನಮನ್ತಿ ಚ ॥ ೧,೧೧೪.

ಹಣ್ಣು ಬೀರುವ ಮರಗಳು ತಲೆಬಾಗುತ್ತವೆ; ಗುಣವಂತರು ಕೂಡ ವಿನಯದಿಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಒಣಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರ್ಖರು ಬಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಮುರಿದು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಅಪ್ರಾರ್ಥಿತಾನಿ ದುಃ ಖಾನಿ ಯಥೈವಾಯಾನ್ತಿ ಯಾನ್ತಿ ಚ । ಮಾರ್ಜಾರ ಇವ ಲುಮ್ಪೇತ ತಥಾ ಪ್ರಾರ್ಥಯಿತಾರ ನರಃ ॥ ೧,೧೧೪.

ಯಾವ ರೀತಿ ಕೇಳದೆ ಬಂದ ದುಃಖಗಳು ಬರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೋಗುತ್ತವೆ, ಅದೇ ರೀತಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಅವಕಾಶಗಳು ಬಂದಾಗ ಮಿನುಗುಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ಹಿಡಿಯಬೇಕು.

ಪೂರ್ವಂ ಪಶ್ಚಾಚ್ಚರನ್ತ್ಯಾರ್ಯೇ ಸದೈವ ಬಹುಸಮ್ಪದಃ । ವಿಪರೀತಮನಾರ್ಯೇ ಚ ಯಥೇಚ್ಛಸಿ ತಥಾ ಚರ ॥ ೧,೧೧೪.

ಉತ್ತಮ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಗೌರವದಿಂದ ವರ್ತಿಸಬೇಕು; ಕೆಟ್ಟವರ ಜೊತೆ ಹೇಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ವರ್ತಿಸಬಹುದು.

ಷಟ್ಕರ್ಣೋ ಭಿದ್ಯತೇ ಮನ್ತ್ರಶ್ಚತುಃ ಕರ್ಣಶ್ಚಧಾರ್ಯತೇ । ದ್ವಿಕರ್ಣಸ್ಯ ತು ಮನ್ತ್ರಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಾಪ್ಯನ್ತ ನ ಬುಧ್ಯತೇ ॥ ೧,೧೧೪.

ಆರು ಜನರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾದ ರಹಸ್ಯ ಬಹಿರಂಗವಾಗುತ್ತದೆ; ನಾಲ್ಕು ಜನರಿಗೆ ಹೇಳಿದರೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ; ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಅರಿಯಲಾರನು.

ತಯಾ ಗವಾ ಕಿಂ ಕ್ರಿಯತೇ ಯಾ ನ ದೋಗ್ಧ್ರೀ ನ ಗರ್ಭಿಣೀ । ಕೋರ್ಽಥ ಪುತ್ರೇಣ ಜಾತೇನ ಯೋ ನ ವಿದ್ವಾನ್ನ ಧಾರ್ಮಿಕಃ ॥ ೧,೧೧೪.

ಹಾಲು ಕೊಡದ, ಗರ್ಭವಿಲ್ಲದ ಹಸುವಿಗೆ ಏನು ಉಪಯೋಗ? ವಿದ್ಯೆಯಿಲ್ಲದ, ಧರ್ಮವಿಲ್ಲದ ಮಗನಿಗೆ ಏನು ಬೆಲೆ?