ಗರುಡಪುರಾಣಮ್

ಬಾಲೋ ಯುವಾ ಚ ವೃದ್ಧಶ್ಚ ಯಃ ಕರೋತಿ ಶುಭಾಶುಭಮ್ । ತಸ್ಯಾನ್ತಸ್ಯಾಮವಸ್ಥಾಯಾಂ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಜನ್ಮನಿಜನ್ಮನಿ ॥ ೧,೧೧೩.

ಮಗನಾಗಿರಲಿ, ಯುವಕನಾಗಿರಲಿ, ವೃದ್ಧನಾಗಿರಲಿ—ಯಾರು ಶುಭ ಅಥವಾ ಅಶುಭ ಕರ್ಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೇ, ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರದಲ್ಲಿಯೂ ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕು.

ಅನೀಕ್ಷಮಾಣೋಽಪಿ ನರೋ ವಿದೇಶಸ್ಥೋಽಪಿ ಮಾನವಃ । ಸ್ವಕರ್ಮಪಾತವಾತೇನ ನೀಯತೇ ಯತ್ರ ತತ್ಫಲಮ್ ॥ ೧,೧೧೩.

ನೋಡದೆ ಇದ್ದರೂ, ಪರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ತನ್ನ ಕರ್ಮದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಅದರ ಫಲ ಇರುವ ಕಡೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರಾಪ್ತವ್ಯಮರ್ಥಂ ಲಭತೇ ಮನುಷ್ಯೋ ದೇವೋಽಪಿ ತಂ ವಾರಯಿತುಂ ನ ಶಕ್ತಃ । ಅತೋ ನ ಶೋಚಾಮಿ ನ ವಿಸ್ಮಯೋ ಮೇ ಲಲಾಟಲೇಖಾ ನ ಪುನಃ ಪ್ರಯಾತಿ (ಯದಸ್ಮದೀಯಂ ನ ತು ತತ್ಪರೇಷಾಮ್ ॥ ೧,೧೧೩.

ಯಾವುದು ನಮ್ಮ ಪಾಲಾಗಬೇಕೋ ಅದನ್ನು ಮಾನವನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ದೇವರು ಕೂಡ ಅದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ದುಃಖವಿಲ್ಲ, ಆಶ್ಚರ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ; ಭಾಲದ ರೇಖೆ ಮತ್ತೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ (ನಮ್ಮದಾದುದು ಬೇರೆ ಯಾರದೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ).

ಸರ್ಪಃ ಕೂಪೇ ಗಜಃ ಸ್ಕನ್ಧೇ ಬಿಲ ಆಖುಶ್ಚ ಧಾವತಿ । ನರಃ ಶೀಘ್ರತರಾದೇವ ಕರ್ಮಣಃ ಕಃ ಪಲಾಯತೇ ॥ ೧,೧೧೩.

ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಹಾವು ಇರಲಿ, ಆನೆಯು ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಇರಲಿ, ಎಲಿಯು ಬಿಲದಲ್ಲಿ ಓಡುತ್ತಿರಲಿ—ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಯಾರು ಕರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು?

ನಾಲ್ಪಾ ಭವತಿ ಸದ್ವಿದ್ಯಾ ದೀಯಮಾನಾಪಿ ವರ್ಧತೇ । ಕೂಪಸ್ಥಮಿವ ಪಾನೀಯಂ ಭವತ್ಯೇವ ಬಹೂದಕಮ್ ॥ ೧,೧೧೩.

ಸರಿ, ಸತ್ಯವಾದ ವಿದ್ಯೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೊಟ್ಟರೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಬಾವಿಯ ನೀರಿನಂತೆ ಅದು ಬಹಳವಾಗುತ್ತದೆ.

ಯೇರ್ಽಥಾ ಧರ್ಮೇಣ ತೇ ಸತ್ಯಾ ಯೇಽಧರ್ಮೇಣ ಗತಾಃ ಶ್ರಿಯಃ । ಧರ್ಮಾರ್ಥೋ ಚ ಮಹಾಂಲ್ಲೋಕೇ ತತ್ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಹ್ಯರ್ಥಕಾರಣಾತ್ ॥ ೧,೧೧೩.

ಧರ್ಮದಿಂದ ಬಂದ ಸಂಪತ್ತು ನಿಜವಾದದು; ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಬಂದ ಐಶ್ವರ್ಯ ನಿಜವಲ್ಲ. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥ ಎರಡೂ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕು.

ಅನ್ನಾರ್ಥೋ ಯಾನಿ ದುಃ ಖಾನಿ ಕರೋತಿ ಕೃಪಣೋ ಜನಃ । ತಾನ್ಯೇವ ಯದಿ ಧರ್ಮಾರ್ಥೋ ನ ಭೂಯಃ ಕ್ಲೇಶಭಾಜನಮ್ ॥ ೧,೧೧೩.

ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ದೀನನು ಅನುಭವಿಸುವ ದುಃಖಗಳು, ಅವುಗಳನ್ನು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಮತ್ತೆ ಕಷ್ಟವನ್ನೇ ತರುವುದಿಲ್ಲ.

ಸರ್ವೇಷಾಮೇವ ಶೌಚಾನಾಮನ್ನಶೌಚಂ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ । ಯೋಽನ್ನಾರ್ಥೈಃ ಶುಚಿಃ ಶೌಚಾನ್ನ ಮೃದಾ ವಾರಿಣಾ ಶುಚಿಃ ॥ ೧,೧೧೩.

ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಶುದ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನ್ನದ ಶುದ್ಧಿಯೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ಅನ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಶುದ್ಧನಾದವನೇ ನಿಜವಾಗಿ ಶುದ್ಧನು; ಕೇವಲ ಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಸತ್ಯಂ ಶೌಚಂ ಮನಃ ಶೌಚಂ ಶೌಚಮಿನ್ದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹಃ । ಸರ್ವಭೂತೇ ದಯಾ ಶೌಚಂ ಜಲಶೌಚಞ್ಚ ಪಞ್ಚಮಮ್ ॥ ೧,೧೧೩.

ಸತ್ಯವಾಡುವುದು ಶುದ್ಧಿ, ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಾಗಿರುವುದು ಶುದ್ಧಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಶುದ್ಧಿ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಯೆ ಇಡುವುದು ಶುದ್ಧಿ, ನೀರಿನ ಶುದ್ಧಿಯೂ ಐದನೇದು.

ಯಸ್ಯ ಸತ್ಯಞ್ಚ ಶೌಚಞ್ಚ ತಸ್ಯ ಸ್ವರ್ಗೋ ನ ದುರ್ಲಭಃ । ಸತ್ಯಂ ಹಿ ವಚನಂ ಯಸ್ಯ ಸೋಽಶ್ವಮೇಧಾದ್ವಿಶಿಷ್ಯತೇ ॥ ೧,೧೧೩.

ಯಾರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವೂ ಶುದ್ಧಿಯೂ ಇದ್ದರೆ ಅವನಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟವಲ್ಲ. ಯಾರು ಸದಾ ಸತ್ಯವಾಡುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠರು.

ಮೃತ್ತಿಕಾನಾಂ ಸಹಸ್ರೇಣ ಚೋದಕಾನಾಂ ಶತೇನ ಹಿ । ನ ಶುಧ್ಯತಿ ದುರಾಚಾರೋ ಭಾವೋಪಹತಚೇತನಃ ॥ ೧,೧೧೩.

ನೂರಾರು ಬಾರಿ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ, ಶತಾರು ಬಾರಿ ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಿಯಾಗಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೂ, ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನವನು ಶುದ್ಧನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಯಸ್ಯ ಹಸ್ತೌ ಚ ಪಾದೌ ಚ ಮನಶ್ಚೈವ ಸುಸಂಯತಮ್ । ವಿದ್ಯಾ ತಪಶ್ಚ ಕೀರ್ತಿಶ್ಚ ಸ ತೀರ್ಥಫಲಮಶ್ನುತೇ ॥ ೧,೧೧೩.

ಯಾರ ಕೈಗಳು, ಕಾಲುಗಳು, ಮನಸ್ಸು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆಯೋ, ಯಾರು ವಿದ್ಯೆ, ತಪಸ್ಸು, ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೋ, ಅವರು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ನ ಪ್ರಹೃಷ್ಯತಿ ಸಂಮಾನೈರ್ನಾವಮಾನೈಃ ಪ್ರಕುಪ್ಯತಿ । ನ ಕ್ರುದ್ಧಃ ಪರುಷಂ ಬ್ರೂಯಾದೇತತ್ಸಾಧೋಸ್ತು ಲಕ್ಷಣಮ್ ॥ ೧,೧೧೩.

ಯಾರು ಗೌರವ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಸಂತೋಷಪಡೋದಿಲ್ಲ, ಅವಮಾನವಾದಾಗ ಕೋಪಗೊಳ್ಳೋದಿಲ್ಲ, ಕೋಪಗೊಂಡರೂ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಮಾತಾಡೋದಿಲ್ಲ, ಅವನೇ ಸಜ್ಜನನ ಲಕ್ಷಣ.

ದರಿದ್ರಸ್ಯ ಮನುಷ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರಾಜ್ಞಸ್ಯ ಮಧುರಸ್ಯ ಚ । ಕಾಲೇ ಶ್ರುತ್ವಾ ಹಿತಂ ವಾಕ್ಯಂ ನ ಕಶ್ಚಿತ್ಪರಿತುಷ್ಯತಿ ॥ ೧,೧೧೩.

ಬಡವನಿಗೆ, ಜ್ಞಾನಿಗೆ, ಸೌಮ್ಯನಿಗೆ ಕೂಡ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಮಾತು ಹೇಳಿದರೂ, ಯಾರಿಗೂ ಅದು ಇಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ನ ಮನ್ತ್ರಬಲವೀರ್ಯೇಣ ಪ್ರಜ್ಞಯಾ ಪೌರುಷೇಣ ಚ । ಅಲಭ್ಯಂ ಲಭ್ಯತೇ ಮರ್ತ್ಯೈಸ್ತತ್ರ ಕಾ ಪರಿವೇದನಾ ॥ ೧,೧೧೩.

ಮಂತ್ರಬಲದಿಂದ, ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ, ಶ್ರಮದಿಂದ, ಮನುಷ್ಯರು ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾರರು. ಹಾಗಾದರೆ ದುಃಖಪಡಲು ಏನು ಕಾರಣ?

ಅಯಾಚಿತೋ ಮಯಾ ಲಬ್ಧೋ ಪುನರ್ಮತ್ಪ್ರೇಷಣಾದ್ಗತಃ । ಯತ್ರಾಗತಸ್ತತ್ರ ಗತಸ್ತತ್ರ ಕಾ ಪರಿವೇದನಾ ॥ ೧,೧೧೩.

ನಾನು ಕೇಳದೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದೂ, ನಾನು ಕಳಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಹೋದದ್ದೂ, ಎಲ್ಲವೂ ಬಂದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ದುಃಖಪಡಲು ಏನು ಕಾರಣ?

ಏಕವೃಕ್ಷೇ ಸದಾ ರಾತ್ರೌ ನಾನಾಪಕ್ಷಿಸಮಾಗಮಃ । ಪ್ರಭಾತೇಽನ್ಯದಿಶೋ ಯಾನ್ತಿ ಕಾ ತತ್ರ ಪರಿವೇದನಾ ॥ ೧,೧೧೩.

ಒಂದು ಮರದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ನಾನಾ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸೇರಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋದರೂ, ಇದರಲ್ಲಿ ದುಃಖಪಡಲು ಏನು ಕಾರಣ?

ಏಕಸಾರ್ಥಪ್ರಯಾತಾನಾ ಸರ್ವೇಷಾನ್ತತ್ರ ಗಾಮಿನಾಮ್ । ಯಸ್ತ್ವೇಕಸ್ತ್ವರಿತೋ ಯಾತಿ ಕಾ ತತ್ರ ಪರಿವೇದನಾ ॥ ೧,೧೧೩.

ಒಂದೇ ಸಾಥಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಒಬ್ಬನು ಬೇಗನೆ ಹೊರಟುಹೋದರೂ, ಅದರಲ್ಲಿ ದುಃಖಪಡಲು ಏನು ಕಾರಣ?

ಅವ್ಯಕ್ತಾದೀನಿ ಭೂತಾನಿ ವ್ಯಕ್ತಮಧ್ಯಾನಿ ಶೌನಕ । ಅವ್ಯಕ್ತನಿಧನಾನ್ಯೇನವ ಕಾ ತತ್ರ ಪರಿವೇದನಾ ॥ ೧,೧೧೩.

ಓ ಶೌನಕ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮೊದಲಿಗೆ ಕಾಣದ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಣದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ದುಃಖಪಡಲು ಏನು ಕಾರಣ?

ನಾಪ್ರಾಪ್ತಕಾಲೋ ಮ್ರಿಯತೇ ವಿದ್ಧಃ ಶರಶತೈರಪಿ । ಕುಶಾಗ್ರೇಣ ತು ಸಂಸ್ಪೃಷ್ಟಂ ಪ್ರಾಪ್ತಕಾಲೋ ನ ಜೀವತಿ ॥ ೧,೧೧೩.

ಯಾರ ಕಾಲ ಬಾರದಿದ್ದರೆ, ನೂರಾರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದರೂ ಅವನು ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕಾಲ ಬಂದವನಿಗೆ ಹುಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶವಾದರೂ ಜೀವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಲಬ್ಧವ್ಯಾನ್ಯೇವ ಲಭತೇ ಗನ್ತವ್ಯಾನ್ಯೇವ ಗಚ್ಛತಿ । ಪ್ರಾಪ್ತವ್ಯಾನ್ಯೇವ ಪ್ರಾಪ್ನಾತಿ ದುಃ ಖಾನಿ ಚ ಸುಖಾನಿ ಚ ॥ ೧,೧೧೩.

ಯಾವುದು ಸಿಗಬೇಕೋ ಅದೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಹೋಗಬೇಕಾದ ಕಡೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ, ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗಬೇಕಾದದು ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತದೆ—ದುಃಖವಾಗಲಿ, ಸಂತೋಷವಾಗಲಿ.

ತತ್ತತ್ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ಪುರುಷಃ ಕಿ ಪ್ರಲಾಪೈಃ ಕರಿಷ್ಯತಿ । ಆಚೋದ್ಯಮಾನಾನಿ ಯಥಾ ಪುಷ್ಪಾಣಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ । ಸ್ವಕಾಲಂ ನಾತಿವರ್ತನ್ತೇ ತಥಾ ಕರ್ಮ ಪುರಾಕೃತಮ್ ॥ ೧,೧೧೩.

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಪಾಲಿನದ್ದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅಳುವುದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಹೂವುಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ತಮ್ಮ ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಹೀಗೆಯೇ ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮವೂ ತನ್ನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಫಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಶೀಲಂ ಕುಲಂ ನೈವ ನ ಚೈವ ವಿದ್ಯಾ ಜ್ಞಾನಂ ಗುಣಾ ನೈವ ನ ಬೀಜಶುದ್ಧಿಃ । ಭಾಗ್ಯಾನಿ ಪೂರ್ವಂ ತಪಸಾರ್ಜಿತಾನಿ ಕಾಲೇ ಫಲನ್ತ್ಯಸ್ಯ ಯಥೈವ ವೃಕ್ಷಾಃ ॥ ೧,೧೧೩.

ಶೀಲ, ಕುಲ, ವಿದ್ಯೆ, ಜ್ಞಾನ, ಗುಣಗಳು ಅಥವಾ ವಂಶದ ಶುದ್ಧಿ—ಇವುಗಳಿಂದ ಏನೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಭಾಗ್ಯಗಳು ಮಾತ್ರ, ಮರಗಳು ಹಣ್ಣು ಕೊಡುವಂತೆ, ಸಮಯಕ್ಕೆ ಫಲಿಸುತ್ತವೆ.

ತತ್ರ ಮೃತ್ಯುರ್ಯತ್ರ ಹನ್ತಾ ತತ್ರ ಶ್ರೀರ್ಯತ್ರ ಸಮ್ಪದಃ । ತತ್ರ ತತ್ರ ಸ್ವಯಂ ಯಾತಿ ಪ್ರೇರ್ಯಮಾಣಃ ಸ್ವಕರ್ಮಭಿಃ ॥ ೧,೧೧೩.

ಯಲ್ಲಿ ಮರಣ ಬರಬೇಕೋ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹಂತಕನು ಬರುತ್ತಾನೆ; ಯಲ್ಲಿ ಐಶ್ವರ್ಯ ಬರಬೇಕೋ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಪತ್ತು ಬರುತ್ತದೆ—ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಆ ಕಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಭೂತಪೂರ್ವಂ ಕೃತಂ ಕರ್ಮ ಕರ್ತಾರಮನುತಿಷ್ಠತಿ । ಯಥಾ ಧೇನುಸಹಸ್ರೇಷು ವತ್ಸೋ ವಿನ್ದನ್ತಿ ಮಾತರಮ್ ॥ ೧,೧೧೩.

ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ, ಮಾಡುವವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾವಿರ ಹಸುಗಳಲ್ಲಿ, ಮರಿ ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಹುಡುಕುತ್ತದೋ ಹಾಗೆ.

ಏವಂ ಪೂರ್ವಕೃತಂ ಕರ್ಮ ಕರ್ತಾರಮನುತಿಷ್ಠಾತಿ । ಸುಕೃತಂ ಭುಙ್ಕ್ಷ್ವ ಚಾತ್ಮೀಯಂ ಮೂಢ ಕಿಂ ಪರಿತಪ್ಯಸೇ ॥ ೧,೧೧೩.

ಹೀಗಾಗಿ, ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಗಳು ಮಾಡುವವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತವೆ. ಮೂಢನೇ, ನೀನು ಮಾಡಿರುವ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಅನುಭವಿಸು; ಏಕೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತೀಯೆ?

ಯಥಾ ಪೂರ್ವಕೃತಂ ಕರ್ಮ ಶುಭಂ ವಾ ಯದಿ ವಾಶುಭಮ್ । ತಥಾ ಜನ್ಮಾನ್ತರೇ ತದ್ವೈ ಕರ್ತಾ ರಮನುಗಚ್ಛತಿ ॥ ೧,೧೧೩.

ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಗಳು ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿರಲಿ, ಕೆಟ್ಟದಾಗಿರಲಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವನು ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ನೀಚಃ ಸರ್ಷಪಮಾತ್ರಾಣಿ ಪರಚ್ಛಿದ್ರಾಣಿ ಪಶ್ಯತಿ । ಆತ್ಮನೋ ಬಲಿವಮಾತ್ರಾಣಿ ಪಶ್ಯನ್ನಪಿ ನ ಪಶ್ಯತಿ ॥ ೧,೧೧೩.

ಹೀನ ಮನಸ್ಸಿನವನು ಇತರರ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸಸಿವೆಗಿಂತ ಸಣ್ಣದಾದರೂ ನೋಡುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ತನ್ನ ತಪ್ಪುಗಳು ಬಿಲ್ವ ಹಣ್ಣಿನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನು ಅವನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ರಾಗದ್ವೇಷಾದಿಯುಕ್ತಾನಾಂ ನ ಸುಖಂ ಕುತ್ರಚಿದ್ದ್ವಿಜ । ವಿಚಾರ್ಯ ಖಲು ಪಶ್ಯಾಮಿ ತತ್ಸುಖಂ ಯತ್ರ ನಿರ್ವೃತಿಃ ॥ ೧,೧೧೩.

ರಾಗಿ, ದ್ವೇಷ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಜುಡಿದವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸಂತೋಷವಿಲ್ಲ, ದ್ವಿಜನೇ. ನಾನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ, ತೃಪ್ತಿಯಿರುವಲ್ಲೇ ನಿಜವಾದ ಸಂತೋಷ ಇದೆ.